[CPD Classification 2.5.3]
[PTS Vol Ud - ] [\z Ud /] [\f I /]    
[PTS Page 001] [\q   1/]     
[BJT Vol Ud - ] [\z Ud /] [\w I /]    
[BJT Page 130] [\x 130/]      
Suttantapiņake

Khuddakanikāyo

(Tatiyo gantho)
Udānapāëi
Bodhivaggo paņhamo

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa. 

1. 1
Paņhamabodhisuttaü

[PTS Page 001] [\q   1/]   evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā uruvelāyaü viharati najjā nera¤jarāya tãre bodhirukkhamåle paņhamābhisambuddho. Tena kho pana samayena1 bhagavā sattāhaü ekapallaīkena nisinno hoti vimuttisukhapaņisaüvedã. 

Atha kho bhagavā tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuņņhahitvā rattiyā paņhamaü yāmaü paņiccasamuppādaü anulomaü sādhukaü manasākāsi "iti imasmiü sati idaü hoti, imassuppādā idaü uppajjati, yadidaü avijjāpaccayā saīkhārā, saīkhārapaccayā vi¤¤āõaü, vi¤¤āõapaccayā nāmaråpaü, nāmaråpapaccayā saëāyatanaü, saëāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taõhā, taõhāpaccayā upādānaü, upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraõaü sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti.Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotã"ti. 

Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

Yadā have pātubhavanti dhammā
âtāpino jhāyato brāhmaõassa, 
Athassa kaīkhā vapayanti sabbā
Yato pajānāti sahetudhammanti. 

1. Tena samayena, vinayapāëi

[BJT Page 132] [\x 132/]  

1. 2. 
Dutiyabodhisuttaü

Evaü [PTS Page 002] [\q   2/]   me sutaü: ekaü samayaü bhagavā uruvelāyaü viharati najjā nera¤jarāya tãre bodhirukkhamåle paņhamābhisambuddho. Tena kho pana samayena1 bhagavā sattāhaü ekapallaīkena nisinno hoti vimuttisukhapaņisaüvedã. 

Atha kho bhagavā tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuņņhahitvā rattiyā majjhimaü yāmaü paņiccasamuppādaü paņilomaü sādhukaü manasākāsi: "iti imasmiü asati idaü na hoti, imassa nirodhā idaü nirujjhati, yadidaü avijjānirodhā saīkhāranirodho, saīkhāranirodhā vi¤¤āõanirodho, vi¤¤āõanirodhā nāmaråpanirodho, nāmaråpanirodhā saëāyatananirodho, saëāyatananirodhā phassanirodho, phassanirodhā vedanānirodho, vedanānirodhā taõhānirodho, taõhānirodhā upādānanirodho, upādānanirodhā bhavanirodho, bhavanirodhā jātinirodho, jātinirodhā jarāmaraõaü sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho [PTS Page 003] [\q   3/]   hotã"ti. 

Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

Yadā have pātubhavanti dhammā
âtāpino jhāyato brāhmaõassa, 
Athassa kaīkhā vapayanti sabbā
Yato khayaü paccayānaü avediti. 

1. 3. 
Tatiyabodhisuttaü

Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā uruvelāyaü viharati najjā nera¤jarāya tãre bodhirukkhamåle paņhamābhisambuddho. Tena kho pana samayena1 bhagavā sattāhaü ekapallaīkena nisinno hoti vimuttisukhapaņisaüvedi. 

Atha kho bhagavā tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuņņhahitvā rattiyā pacchimaü yāmaü paņiccasamuppādaü anulomapaņilomaü sādhukaü manasākāsi: " iti imasmiü sati idaü hoti, imassåppādā idaü uppajjati, imasmiü asati idaü na hoti, imassa nirodhā idaü nirujjhati, yadidaü avijjāpaccayā saīkhārā, saīkhārapaccayā vi¤¤āõaü, vi¤¤āõapaccayā nāmaråpaü, nāmaråpapaccayā saëāyatanaü, saëāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taõhā, taõhāpaccayā upādānaü, upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraõaü sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. 

1. Tena samayena, vinayamahāvaggo. 
[BJT Page 134] [\x 134/]  

Avijjāyatveva asesavirāganirodhā saīkhāranirodho, saīkhāranirodhā vi¤¤āõanirodho, vi¤¤āõanirodhā nāmaråpanirodho, nāmaråpanirodhā saëāyatananirodho, saëāyatananirodhā phassanirodho, phassanirodhā vedanānirodho, vedanānirodhā taõhānirodho, taõhānirodhā upādānanirodho, upādānanirodhā bhavanirodho, bhavanirodhā jātinirodho, jātinirodhā jarāmaraõaü sokaparidevadukkhadomanasupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotã"ti. 

Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

Yadā have pātubhavanti dhammā
âtāpino jhāyato brāhmaõassa, 
Vidhåpayaü tiņņhati mārasenaü
Såriyo'vaobhāsayamantaëikkhanti. 

1. 4. 
Nigrodhasuttaü. 

Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā uruvelāyaü viharati najjānera¤jarāya tãre ajapālanigrodhamåle 1 paņhamābhisambuddho. Tena kho pana samayena bhagavā sattāhaü ekapallaīkena nisinno hoti vimuttisukhapaņisaüvedi. 

Atha kho bhagavā tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuņņhāsi. Atha kho a¤¤ataro huhuīkajātiko2 brāhmaõo yena bhagavā tenupasaīkami. Upasaīkamitvā bhagavatā saddhiü sammodi. Sammodanãyaü kathaü sārāõãyaü vãtisāretvā ekamantaü aņņhāsi. Ekamantaü ņhito kho so brāhmaõo bhagavantaü etadavoca: 

"Kittāvatā nu kho bho gotama brāhmaõo hoti? Katame ca pana brāhmaõakaraõā dhammā?"Ti3

Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 
Yo brāhmaõo bāhitapāpadhammo
Nihuhuīko4 nikkasāvo yatatto
Vedantagu vusitabrahmacariyo
Dhammena so brahmavādaü vadeyya
Yassussadā natthi kuhi¤ci loketi. 

1. Nigrodhe - kesu ci potthakesu 2. Huhuükajātiko, machasaü. 3. Brāhmaõakaraõādhammā, si. Brāhmaõa kārakā kesuci potthakesu 4. Nihuhuīkako vima. Nihuühuīko, machasaü. 

[BJT Page 136] [\x 136/]  
1. 5
Therasuttaü

Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati jetavane anāthapiõķikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā ca sāriputto āyasmā ca mahāmoggallano āyasmā ca mahākassapo ayasmā ca vahākaccāyano ayasmā ca mahākoņņhito ayasmā ca vahākappãno āyasmā ca mahācundo āyasmā ca anuruddho āyasmā ca revato āyasmā ca ānando1 yena bhagavā tenupasaīkamiüsu. [PTS Page 004] [\q   4/]   addasā kho bhagavā te āyasmante dårato'va āgacchante. Disvāna bhikkhå āmantesi. "Ete bhikkhave brāhmaõā āgacchanti, ete bhikkhave brāhmaõā āgacchantã"ti

Evaü vutte a¤¤ataro brāhmaõajātiko bhikkhu bhagavantaü etadavoca: "kittāvatā nu kho bhante, brāhmaõo hoti? Katame ca pana brāhmaõakaraõā dhammā?"Ti. 

Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

Bahitvā pāpake dhamme ye caranti sadā satā, 
Khãõasaüyojanā buddhā te ve2 lokasmiü brāhmaõā'ti. 

1. 6. 
Kassapasuttaü. 

Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā rājagahe viharati veëuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena āyasmā mahākassapo pipphaliguhāyaü3 viharati ābādhiko dukkhito bāëhagilāno. Atha kho āyasmā mahākassapo aparena samayena tamhā ābādhā vuņņhāsi. 

Atha kho āyasmato mahākassapassa tamhā ābādhā vuņņhitassa etadahosi. "Yannånāhaü rājagahaü piõķāya paviseyya"nti

Tena kho pana samayena pa¤camattāni devatāsatāni ussukkaü āpannāni honti āyasmato mahākassapassa piõķapātapaņilābhāya. 

Atha kho āyasmā mahākassapo tāni pa¤camattāni devatāsatāni paņikkhipitvā pubbanhasamayaü nivāsetvā pattacãvaramādāya rājagahaü piõķāya pāvisi, yena daëiddavisikhā kapaõavisikhā pesakāravisikhā. 

Addasā kho bhagavā āyasmantaü mahākassapaü rājagahe piõķāya carantaü, yena daëiddavisikhā kapaõavisikhā pesakāravisikhā. Atha kho bhagavā etamatthaü vidatvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

1. Nando, machasaü. 2. Teca, sã 3. Pippaliguhāyaü. Syā. 

[BJT Page 138] [\x 138/]  

"Ana¤¤aposiü a¤¤ātaü1 dantaü sāre patiņņhitaü, 
Khãõāsavaü vantadosaü tamahaü bråmi brāhmaõa"nti. 

1. 7. 
Pāvāsuttaü. 
1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā pāvāyaü2 viharati ajakalāpake cetiye ajakalāpakassa yakkhassa bhavane. Tena kho pana samayena bhagavā rattandhakāratimisāyaü abbhokāse [PTS Page 005] [\q   5/]   nisinno hoti. Devo ca ekamekaü phåsāyati, atha kho ajakalāpako yakkho bhagavatā bhayaü chambhitattaü lomahaüsaü uppādetukāmo yena bhagavā tenupasaīkami. Upasaīkamitvā bhagavato avidåre tikkhattuü ' akkulo pakkulo'ti akkulapakkulikaü akāsi, 'eso te samaõa pisāco'ti. 

2. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 
Yadā sakesu dhammesu pāragu hoti buhmaõo, 
Atha etaü pisāca¤ca pakkula¤cātivattatãti. 

1. 8. 
Saīgāmajisuttaü. 

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati jetavane anāthapiõķikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā saīgāmaji sāvatthiü anuppatto hoti bhagavantaü dassanāya. Assosi kho āyasmato saīgāmajissa purāõadutiyikā ' ayyo kira saīgāmaji sāvatthiü anuppatto'ti. Sā dārakaü ādāya jetavanaü agamāsi. 

Tena kho pana samayena āyasmā saīgāmaji a¤¤atarasmiü rukkhamåle divāvihāraü nisinno hoti. Atha kho āyasmato saīgāmajissa pårāõadutiyikā yenāyasmā saīgāmaji tenupasaīkami. Upasaīkamitvā āyasmantaü saīgāmajiü etadavoca: 'khuddaputtāmhã samaõa, posa ma'nti. Evaü vutte āyasmā saīgāmaji tuõhã ahosi. 

Dutiyampi kho āyasmato saīgāmajissa purāõadutiyikā āyasmantaü saīgāmajiü etadavoca: 'khuddaputtāmhi samaõa, posama'nti. Dutiyampi kho āyasmā saīgāmaji tuõhã ahosi. Tatiyampi kho āyasmato saīgāmajissa purāõadutiyikā āyasmantaü saīgāmajiü etadavoca: 'khuddaputtāmhi samaõa, posa ma'nti. Tatiyampi kho āyasmā saīgāmaji tuõhã ahosi. 

2. Atha kho āyasmato saīgāmajissa purāõadutiyikā taü dārakaü āyasmato saīgāmajissa purato nikkhipitvā pakkāmi 'esa te samaõa, putto. Posana'nti. 

1. Ana¤¤aposiü a¤¤ātaü. Machasaü. 2. Pāņaliyaü. I. 

[BJT Page 140] [\x 140/]  
2. Atha kho āyasmā saīgāmaji taü dārakaü neva olokesi, napi alāpi. Atha kho āyasmato saīgāmajissa purāõadutiyikā avidåraü [PTS Page 006] [\q   6/]   gantvā apalokentã addasa āyasmantaü saīgāmajiü taü dārakaü neva olokentaü napi ālapantaü. Disvānassā etadahosi: 'na cāyaü samaõo puttenapi atthiko'ti. Tato paņinivattitvā dārakaü ādāya pakkāmi. Addasā kho bhagavā dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena āyasmato saīgāmajissa purāõadutiyikāya evaråpaü vippakāraü. 

3. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

âyantiü nābhinandati pakkamantiü na socati. 
Saīgā saīgāmajiü muttaü tamahaü bråmi brāhmaõa'nti. 

1. 9. 
Jaņilasuttaü
1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā gayāyaü viharati gayāsãse. Tena kho pana samayena sambahulā jaņilā sãtāsu hemantikāsu rattãsu antaraņņhake himapātasamaye gayāyaü ummujjanti'pi, nimujjanti'pi, ammujjanimujjampi karonti, osi¤canti'pi, aggimpi juhanti iminā suddhã'ti

Addasā kho bhagavā te sambahule jaņile sitāsu hemantikāsu rattãsu antaraņņhake himapātasamaye gayāyaü ummujjante'pi nimujjante'pi ummujjanimujjaü karonte'pi osi¤cante'pi aggimpi juhante 'iminā suddhã'ti. 

2. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

Na udakena suci hoti bavhettha nahāyati jano
Yamhi sacca¤ca dhammo ca so sucã so ca brāhmaõo'ti. 

[BJT Page 142] [\x 142/]  
1. 10. 
Bāhiyasuttaü
1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati jetavane anāthapiõķikassa ārāme. 

Tena kho pana samayena bāhiye dāruciriye suppārake paņivasati samuddatãre sakkato garukato mānito påjito apacito, lābhã civarapiõķapātasenāsana gilānapaccayabhesajjaparikkhārānaü. Atha kho bāhiyassa dārucãriyassa rahogatassa paņisallãnassa evaü cetaso parivitakko udapādi: ' ye ca kho keci1 loke arahanto vā arahattamaggaü vā samāpannā, ahaü tesama¤¤ataro'ti. 

Atha kho [PTS Page 007] [\q   7/]   bāhiyassa dārucãriyassa purāõasālalohitā devatā anukampikā atthakāmā bāhiyassa dārucãriyassa cetasā cetoparivitakkama¤¤āya, yena bāhiyo dārucãriye tenupasaīkami. Upasaīkamitvā bāhiyaü dārucãriyaü etadavoca: ' ne va kho tvaü bāhiya arahā. Nāpi arahattamaggaü vā samāpanno. Sāpi te paņipadā natthi yāya vā tvaü arahā assa, 2 arahattamaggaü vā samāpanno'ti. ' Atha ko carahi sadevake loke arahanto vā, arahattamaggaü vā samāpanno?'Ti. ' Atthi bāhiya uttaresu janapadesu sāvatthi nāma nagaraü. Tattha so bhagavā etarahi viharati arahaü sammāsambuddho. So hi bāhiya bhagavā arahā ceva, arahattāya ca dhammaü desetã'ti

Atha kho bāhiyo dārucãriyo tāya devatāya saüvejito tāvadeva suppārakā3 pakkāmi sabbattha ekarattiparivāsena. Yena sāvatthi jetavanaü anāthapiõķikassa ārāmo4tenupasaīkami. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhå abbhokāse caīkamanti. Atha kho bāhiyo dārucãriyo yena te bhikkhå tenupasaīkami. Upasaīkamitvā te bhikkhå etadavoca: ' kahannu kho bhante etarahi so bhagavā viharati arahaü sammāsambuddho?Dassanakāmamhā mayaü taü bhagavantaü5 arahantaü sammāsambuddha'nti. Antaragharaü paviņņho kho bāhiya, bhagavā piõķāyā'ti

2. Atha kho bāhiyo dārucãriyo taramānaråpo jetavanā nikkhamitvā sāvatthiü pavisitvā addasa bhagavantaü sāvatthiyaü piõķāya carantaü pāsādikaü pasādanãyaü santidriyaü santamānasaü uttamadamathasamathamanuppattaü6 dantaü guttaü yatinduriyaü nāgaü. Disvāna yena bhagavā tenupasaīkami. Upasaükamitvā bhagavato pāde sirasā nipatitvā bhagavantaü etadavoca: 'desetu me bhante bhagavā dhammaü, desetu sugato dhammaü, yaü mamassa dãgharattaü hitāya sukhāyā'ti. 

1. Ye kho keci. Machasaü 2. Assasi, syā. 3. Suppārakamhā. Machasaü. 4. Bhagavāsāvatthiyaü viharati jetavane anāthapiõķikassa ārāme, så. 5. Dassanakāmamahā bhagavantaü, machasaü. 6. Uttamasamathadamathamanuppattaü, machasaü. 
[BJT Page 144] [\x 144/]  

Evaü vutte bhagavā bāhiyaü dārucãriyaü etadavoca: ' akālo kho tāva bāhiya. Antaragharaü paviņņhamhā piõķāyā'ti. 

Dutiyampi kho bāhiyo dārucãriyo bhagavantaü etadavoca: "dujjānaü kho panetaü bhante bhagavato vā jãvitantarāyānaü, mayhaü vā jãvitantarāyānaü. Desetu [PTS Page 008] [\q   8/]   me bhantebhagavā dhammaü, desetu sugato dhammaü, yā mamassa dãgharattaü hitāya sukhāyā"ti. 

Dutiyampi kho bhagavā bāhiyaü dārucãriyaü etadavoca: " akālo kho tāva bāhiya. Antaragharaü paviņņhamhā piõķāyā"ti. 

Tatiyampi kho bāhiyo dārucãriyo bhagavantaü etadavoca: " dujjānaü kho panetaü bhante, bhagavato vā jãvitantarāyānaü, mayhaü vā jãvitantarāyānaü desetu me bhante bhagavā dhammaü, desetu sugato dhammaü, yaü mamassa dãgharattaü hitāya sukhāyā"ti. 

Tasmātiha te bāhiya, evaü sikkhitabbaü: "diņņhe diņņhamattaü bhavissati, sute sutamattaü bhavissati, mute mutamattaü bhavissati, vi¤¤āte vi¤¤ātamattaü bhavissatã"ti. Evaü hi te bāhiya, sikkhitabbaü. 

Yato kho te bāhiya, diņņhe diņņhamattaü bhavissati, sute sutamattaü bhavissati, mute mutamattaü bhavissati. Vi¤¤āte vi¤¤ātamattaü bhavissati, tato tvaü bāhiya na tena. Yato tvaü bāhiya na tena, tato tvaü bāhiya na tattha. Yato tvaü bāhiya na tattha, tato tvaü bāhiya nevidha, na huraü, na ubhayamantare1. Esevanto dukkhassā"ti, 

3. Atha kho bāhiyassa dārucãriyassa bhagavato imāya saīkhittāya dhammadesanāya tāvadeva anupādāya āsavehi cittaü vimucci. 

Atha kho bhagavā bāhiyaü dārucãriyaü iminā saīkhittena ovādena ovaditvā pakkāmi. 

Atha kho acirapakkantassa bhagavato bāhiyaü dārucãriyaü gavã taruõavacchā adhipātetvā jãvitā voropesi. 

1. Ubhayamantahena. Sã. 

[BJT Page 146] [\x 146/]  

Atha kho bhagavā sāvatthiyaü piõķāya caritvā pacchābhattaü piõķapātapaņikkanto sambahulehi bhikkhåhi saddhiü nagaramhā nikkhamitvā addasa bāhiyaü dārucãriyaü kālakataü. Disvāna bhikkhå āmantesi: " gaõhatha bhikkhave bāhiyassa dārucãriyassa sarãrakaü. Ma¤cakaü āropetvā nãharitvā jhāpetha. Phåpa¤cassa karotha. Sabrahmacārã vo bhikkhave kālakato"ti. 

"Evaü bhante"ti kho te bhikkhå bhagavato paņissutvā bāhiyassa dārucãriyassa sarãrakaü ma¤cakaü āropetvā nãharitvā jhāpetvā phåpa¤cassa karitvā yena bhagavā tenupasaīkamiüsu. Upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdiüsu. 

Ekamantaü nisinnā kho te bhikkhu bhagavantaü etadavocuü: " daķķhaü bhante bāhiyassa dārucãriyassa sarãraü. Thupo cassa kato tassa kā gati? Ko abhisamparāyo?"Ti. 

"Paõķito bhikkhave, bāhiyo dārucãriyo paccapādi dhammassānudhammaü. Na ca maü dhammādhikaraõaü [PTS Page 009] [\q   9/]   vihesesi. Parinibbåto bhikkhave bāhiyo dārucãriyo"ti. 

Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 
"Yattha āpoca paņhavã tejo vāyo na gādhati. 
Na tattha sukkā jotanti ādicco nappakāsati, 
Na tattha candimā bhāti tamo tattha na vijjati. 

Yadā ca attanā vedã muni monena brāhmaõo, 
Atha råpā aråpā ca sukhadukkhā pamuccatã"ti. 

Ayampi udāno vutto bhagavatā iti me sutanti. 

Bodhivaggo paņhamo. 

Tatruddānaü bhavati: 

Tayo ca bodhi nigrodho te therā kassapena ca, 
Pāvāya saīgāmaji jaņilā bāhiyena te dasāti. 
[BJT Page 148] [\x 148/]  

Mucalindavaggo dutiyo
2. 1. 
Mucalindasuttaü. 

[PTS Page 010] [\q  10/]   evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā uruvelāyaü viharati najjā nera¤jarāya tãre mucalindamåle paņhamābhisambuddho. Tena kho pana samayena bhagavā sattāhaü ekapallaīkena nisinno hoti, vimuttisukhapaņisaüvedi. 

Tena kho pana samayena mahā akālamegho udapādi sattāhavaddalikā sãtavātaduddinã. Atha kho mucalindo nāgarājā sakabhavanā nikkhamitvā bhagavato kāyaü sattakkhattuü bhogehi parikkhipitvā upari muddhani mahantaü phaõaü vihacca aņņhāsi: " mā bhagavantaü sãtaü, mā bhagavantaü uõhaü. Mā bhagavantaü ķaüsamakasavātātapasiriüsapasamphasso"ti. Atha kho bhagavā tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuņņhāsi. 

Atha kho mucalindo nāgarājā viddhaü vigatavalāhakaü devaü viditvā bhagavato kāyā bhoge viniveņhetvā sakavaõõaü paņisaüharitvā māõavakavaõõaü abhinimminitvā bhagavato purato aņņhāsi pa¤jaliko bhagavantaü namassamāno. 

Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi. 

Sukho viveko tuņņhassa sutadhammassa passato
Abyāpajjaü1 sukhaü loke pāõabhutesu saüyamo. 

Sukhā virāgatā loke kāmānaü samatikkamo
Asmimānassa yo vinayo etaü ve paramaü sukhanti. 2

2. 2
Rājasuttaü. 

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati jetavane anāthapiõķikassa ārāme. 

Tena kho pana samayena sambahulānaü bhikkhånaü pacchābhattaü piõķapātapaņikkantānaü [PTS Page 011] [\q  11/]   upaņņhānasālāyaü sannisinnānaü sannipatitānaü ayamantarākathā udapādi: 

"Ko nu kho āvuso imesaü dvinnaü rājånaü mahaddhanataro vā mahābhogataro vā mahākosataro vā mahāvijitataro vā mahāvāhanataro vā mahabbalataro vā mahiddhikataro vā mahānubhāvataro vā rājā vā māgadho seniyo bimbisāro, rājā vā pasenadi kosalo"ti. Aya¤carahi tesaü bhikkhånaü antarā kathā hoti vippakatā. 

Atha kho bhagavā sāyanhasamayaü paņisallānā vuņņhito yenupaņņhānasālā tenupasaīkami. Upasaīkamitvā pa¤¤atte āsane nisãdi. Nisajja kho bhagavā bhikkhå āmantesi: " kāyanuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnā sannipatitā, kā ca pana vo antarā kathā vippakatā?"Ti. 

1. Abyāpajjhaü - katthaci. 2. Sukho vivekastuųņasya ÷rutadharmasya pa÷yata: 
Avyābādhyaü sukhaü loke pāõibhåteųu saüyama: 
Sukhā cirāgatā loke pāpānāü samatikrama: 
Asmin mānuųyaviųaye etadaiva paramaü sukham (lalitacistara)

[BJT Page 150] [\x 150/]  
Idha bhante amhākaü pacchābhattaü piõķapātapaņikkantānaü upaņņhānasālāyaü sannisinnānaüsannipatitānaü ayamantarā kathā udapādi: " ko nu kho āvuso imesaü dvinnaü rājunaü mahaddhanataro vā mahābhogataro vā mahākosataro vā mahāvijitataro vā mahāvāhanataro vā, mahabbalatarovā mahiddhikataro vā mahānubhāvataro vā, rājā vā māgadho seniyo bimbisāro, rājā vā pasenadã kosalo'ti. Ayaü kho no bhante antarākathā vippakatā, atha kho bhagavā anuppatto?"Ti. 

" Nakhvetaü bhikkhave tumhākaü patiråpaü kulaputtānaü saddhā agārasmā anagāriyaü pabbajitānaü, yaü tumhe evaråpiü kathaü katheyyātha. Sannipatitānaü vo bhikkhave dvayaükaraõãyaü dhammã vā kathā ariyo vā tuõhã bhāvo"ti. 

Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 
"Ya¤ca kāmasukhaü loke ya¤cidaü diviyaü sukhaü. 
Taõhakkhayasukhassete kalaü nāgghanti soëasi"nti. 

2. 3. 
Daõķasuttaü. 
Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati jetavane anāthapiõķikassa ārāme. 

Tena kho pana samayena sambahulā kumārakā antarā ca sāvatthiü antarā ca jetavanaü ahiü daõķena hananti. Atha kho bhagavā pubanhasamayaü nivāsetvā pattacãvaramādāya sāvatthiü piõķāya pāvisi. Addasā kho bhagavā sambahule kumārake antarā ca sāvatthiü antarā ca jetavanaü ahiü daõķena hanante. [PTS Page 012] [\q  12/]   

Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

"Sukhakāmāni bhåtāni yo daõķena vihiüsati, 
Attano sukhamesāno pecca so na labhate sukhaü. 

Sukhakāmāni bhåtāni yo daõķena na hiüsati. 
Attano sukhamesāno pecca so labhate sukha"nti. 

[BJT Page 152] [\x 152/]  

2. 4. Sakkārasuttaü 
Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati jetavane anāthapiõķikassa ārāme. 

Tena kho pana samayena bhagavā sakkato hoti garukato mānito påjito apacito, lābhã cãvarapiõķapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaü. Bhikkhusaīgho'pi sakkato hoti garukato mānito påjito apacito, lābhã cãvarapiõķapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaü. 

A¤¤atitthiyā pana paribbājakā asakkatā honti agarukatā amānitā apåjitā anapacitā, na lābhino cãvarapiõķapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaü. Atha kho te a¤¤atitthiyā paribbājakā bhagavato sakkāraü asahamānā bhikkhåsaīghassa ca, gāme ca ara¤¤e ca bhikkhå disvā asabbhāhi pharusāhi vācāhi akkosanti paribhāsanti rosenti vihesenti. 

Atha kho sambahulā bhikkhå yena bhagavā tenupasaīkamiüsu. Upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdiüsu. Ekamantaü nisinnā kho te bhikkhå bhagavantaü etadavocuü: 

"Etarahi bhante bhagavā sakkato garukato mānito påjito apacito, lābhã cãvarapiõķapātasenāsanagilānappaccaya bhesajjaparikkhārānaü. Bhikkhåsaīgho'pi sakkato garukato mānito påjito apacito, lābhã cãvarapiõķapātasenāsanagilānappaccaya bhesajjaparikkhārānaü. A¤¤atitthiyā pana paribbājakā asakkatā agarukatā amānitā apåjitā anapacitā, na lābhino1 cãvarapiõķapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaü. 

Atha kho te bhante a¤¤atitthiyā paribbājakā bhagavato sakkāraü asahamānā bhikkhåsaīghassa ca. Gāme ca ara¤¤e ca bhikkhå disvā asabbhāhã pharusāhi vācāhi akkosanti paribhāsanti rosenti vihesentã"ti. 

Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

Game ara¤¤e sukhadukkhaphuņņho
Nevattato no parato dahetha2
Phusanti phassā upadhiü paņicca
Niråpadhiü kena phuseyyuü phassāti. 

1. Alābhino. Sã. 2. Rahetha, katthaci

[BJT Page 154] [\x 154/]  
2. 5. 
Upāsakasuttaü
Evaü [PTS Page 013] [\q  13/]   me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati jetavane anāthapiõķikassa ārāme. 

Tena kho pana samayena a¤¤ataro icchānaīgalako upāsako sāvatthiü anuppatto hoti kenacãdeva karaõãyena. Atha kho so upāsako sāvatthiyaü taü karaõãyaü tãretvā yena bhagavā tenupasaīkami. Upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdi. Ekamantaü nisinnaü kho taü upāsakaü bhagavā etadavoca: " cirassaü kho tvaü upāsakaü, imaü pariyāyamakāsi yadidaü idhāgamanāyā"ti. 

"Cirapaņikāhaü bhante bhagavantaü dassanāya upasaīkamitukāmo, api cāhaü kehi ci kehi ci kiccakaraõiyehi vyāvaņo. Evāhaü nāsakkhiü bhagavantaü dassanāya upasaīkamitu"ntã. 

Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā kāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

Sukhaü vata tassa na hoti ki¤ci
Saīkhātadhammassa bahussutassa, 
Saki¤canaü passa viha¤¤amānaü
Jano janasmiü paņibaddharåpo1ti. 

2. 6
Gabhinãsuttaü
Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati jetavane anāthapiõķikassa ārāme. 

Tena kho pana samayena a¤¤atarassa paribbājakassa daharā māõavikā pajāpatã hoti gabbhinã upavija¤¤ā. 

Atha kho sā paribbājikā taü paribbājakaü etadavoca: "gaccha tvaü brāhmaõa, telaü āhāra, yaü me vijātāya bhavissatã"ti. Evaü vutte so paribbājako taü paribbājikaü etadavoca: "kuto panāhaü bhoti telaü āharāmã"ti. Dutiyampi kho sā paribbājikā taü paribbājikaü etadavoca: " gaccha tvaü brāhmaõa, telaü āhara, yaü me vijātāya bhavissatã"ti. Dutiyampi kho so paribbājako taü paribbājikaü etadavoca: "kuto panāhaü hoti telaü āharāmã"ti. Tatiyampi kho sā paribbājikā taü paribbājakaü etadavoca: " gaccha tvaü brāhmaõa, telaü āhara, yaü me vijātāya bhavissatã"ti. 

1. Paņibandharåpo. Sã. Mu. 

[BJT Page 156] [\x 156/]  
2. Tena kho pana samayena ra¤¤o [PTS Page 014] [\q  14/]   pasenadissa kosalassa koņņhāgāre samaõasasa vā brāhmaõassa vā sappissa vā telassa vā yāvadatthaü pātuü diyyati no nãharãtuü. 

Atha kho tassa paribbājakassa etadahosi-" ra¤¤o kho pana1 pasenadissa kosalassa koņņhāgāre samaõassa vā buhmaõassa vā sappissa vā telassa vā yāvadatthaü pātuü diyyati no nãharãtuü. Yannånāhaü ra¤¤o pasenadissa kosalassa koņņhāgāraü gantvā telassa yāvadatthaü pivitvā gharaü āgantvā uggiritvāna2 dadeyyaü, yaü imissā vijātāya bhavissatã"ti. 

Atha kho so paribbājako ra¤¤o pasenadissa kosalassa koņņhāgāraü gantvā telassa yāvadatthaü pivitvā gharaü āgantvā neva sakkoti uddhaü kātuü, na pana adho. So dukkhāhi tibbāhi kharāhi kaņukāhi vedanāhi phåņņho āvaņņati. Parivaņņati. 

Atha kho bhagavā pubbanhasamayaü nivāsetvā pattacãvaramādāya sāvatthiü piõķāya pāvisi. Addasā kho bhagavā taü paribbājakaü dukkhāhi tibbāhi kharāhi kaņukāhi vedanāhi phåņņhaü āvaņņamānaü parivaņņamānaü. 

Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

Sukhino vata ye aki¤canā
Vedaguno hi janā aki¤canā, 
Saki¤canaü passa viha¤¤amānaü
Jano janasmiü paņibaddhacitto3ti. 

2. 7. 
Ekaputtasuttaü. 
Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvattiyaü viharati jetavane anāthapiõķikassa ārāme. 

Tena kho pana samayena a¤¤atarassa upāsakassa ekaputtako piyo manāpo kālaīkato hoti. Atha kho sambahulā upāsakā allavatthā allakesā divā divassa yena bhagavā tenupasaīkamiüsu. Upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdiüsu. Ekamantaü nisinne kho te upāsake bhagavā etadavoca: " kinnukho tumbhe upāsakā, allavatthā allakesā idhåpasaīkantā divā divassā"ti. 

Evaü vutte so upāsako bhagavantaü etadavoca: " mayhaü kho bhante ekaputtakosi piyo manāpo kālaīkato. Tena mayaü allavatthā allakesā idhåpasaīkantā divā divassā"ti. 

1. Ra¤¤o kho. Machasaü. 2. Ucchāditvā. Aņņhakathā. Ucchaķķhitvāna. Machasaü 3. Paņibandhacitto sã. Mu. 

[BJT Page 158] [\x 158/]  
Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā kāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

Piyaråpassādagathitāse1 [PTS Page 015] [\q  15/]   devakāyā puthu manussā ca, 
Aghāvino parijunnā maccurājassa vasaü gacchanti. 

Ye ve divā ca ratto ca appamattā jahanti piyaråpaü, 
Te ve khananti aghamålaü maccuno āmãsaü durativattanti. 

2. 8. 
Suppāvāsāsuttaü. 

Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā kuõķiyāyaü2 viharati kuõķadhānavane. Tena kho pana samayena suppavāsā koliyadhãtā sattavassāni gabbhaü dhāretisattāhaü måëhagabbhā. Sā dukkhāhi tibbāhi kharāhi kaņukāhi vedanāhi phåņņhā tãhi vitakkehi adhivāseti: 

" Sammāsambuddho vata so bhagavā imassa evaråpassa dukkhassa pahānāya dhammaü deseti, supaņipanno vata tassa bhagavato sāvakasaīgho, yo imassa evaråpassa dukkhassa pahānāya paņipanno. Susukhaü vata taü nibbānaü yatthidaü3 evaråpaü dukkhaü na saüvijjatã"ti

Atha kho suppavāsā koliyadhãtā sāmikaü āmantesi: "ehi tvaü ayyaputta, yena bhagavā tenupasaīkama. Upasaīkamitvā mama vacanena bhagavato pāde sirasā vandāhi. Appābādhaü appātaīkaü lahuņņhānaü balaü phāsuvihāraü puccha: "suppavāsā bhante koliyadhãtā bhagavato pāde sirasā vandati. Appābādhaü appātaīkaü lahuņņhānaü balaü phāsuvihāraü pucchatã"ti. Eva¤ca vadehi: "suppavāsā bhante koliyadhãtā sattavassāni gabbhaü dhāreti, sattāhaü muëhagabbhā. Sā dukkhāhi tibbāhi kharāhi kaņukāhi vedanāhi phuņņhā tãhi vitakkehi adhivāseti: "sammāsambuddho vata so bhagavā, yo imassa evaråpassa dukkhassa pahānāya dhammaü deseti. Supaņipanno vata tassa bhagavato sāvakasaīgho, yo imassa evaråpassa dukkhassa pahānāya paņipanno. Susukhaü vata taü nibbānaü, yatthidaü evaråpaü dukkhaü na saüvijjatã"ti

1. Piyaråpā sātagathitāse - sã 2. Kuõķakāyaü -machasaü. 3. Yadidaü - machasaü. 

[BJT Page 160] [\x 160/]  
3. Paramanti kho so koliyaputto suppavāsāya koliyadhãtāya paņissuõitvā yena bhagavā tenupasaīkami. Upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdi. Ekamantaü nisinno kho so koliyaputto bhagavantaü etadavoca: 

"Suppavāsā bhante koliyadhãtā bhagavato pāde sirasā vandati, appābādhaü appātaīkaü lahuņņhānaü balaü phāsuvihāraü pucchatãti. Eva¤ca vadeti: ' suppavāsā bhante koliyadhãtā sattavassāni gabbhaü dhāreti sattāhaü måëhagabbhā sā dukkhāhi tibbāhi kharāhi kaņukāhi vedanāhi phåņņhā tãhi vitakkehi adhivāseti: 'sammāsambuddho vata so bhagavā, yo imassa evaråpassa dukkhassa pahānāya dhammaü deseti. Supaņipanno vata tassa bhagavato sāvakasaīgho, yo imassa evaråpassa dukkhassa pahānāya paņipanno. Susukhaü vata taü nibbānaü, yatthidaü evaråpaü dukkhaü na saüvijjatã"ti. 

"Sukhinã [PTS Page 016] [\q  16/]   hotu suppavāsā koliyadhãtā arogā, arogaü puttaü vijāyatå"ti. Saha vacanā ca pana bhagavato suppavāsā koliyadhãtā sukhinã arogā arogaü puttaü vijāyi. 

'Evaü bhante'ti kho so koliyaputto bhagavato bhāsitaü abhinanditvā anumoditvā uņņhāyāsanā bhagavantaü abhivādetvā padakkhiõaü katvā sakaü gharaü paccāyāsi. 

Addasā kho koliyaputto suppavāsaü koliyadhãtaraü sukhiniü arogaü, arogaü puttaü vijātaü. Disvānassa etadahosi: " acchariyaü vata bho, abbhåtaü vata bho, tathāgatassa mahiddhikatā mahānubhāvatā, yatura hināmāyaü suppavāsā koliyadhãtā saha vacanā ca pana bhagavato sukhinã arogā arogaü puttaü vijāyissatã"ti. Attamano pamudito pãtisomanassajāto ahosi. 

Atha kho suppavāsā koliyadhãtā sāmikaü āmantesi: " ehi tvaü ayyaputta, yena bhagavā tenupasaīkama, upasaīkamitvā mama vacanena bhagavato pāde sirasā vandāhi, suppavāsā bhante koliyadhãtā bhagavato pāde sirasā vandatã"ti. Eva¤ca vadehi: " suppavāsā bhante koliyadhãtā sattavassāni gabbhaü dhāresi, sattāhaü måëhagabbhā. Sā etarahi sukhinã arogā, arogaü puttaü vijātā. Sā sattāhaü buddhapamukhaü bhikkhåsaīghaü bhattena nimanteti. Adhivāsetu kira bhante bhagavā suppavāsāya koliyadhãtāya satta bhattāni saddhiü bhikkhusaīghenā"ti. 

[BJT Page 162] [\x 162/]  

6. Paramanti kho so koliyaputto suppavāsāya koliyadhãtāya paņissuõitvā yena bhagavā tenupasaīkami. Upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdi. Ekamantaü nisinno kho so koliyaputto bhagavantaü etadavoca: "suppavāsā bhante koliyadhãtā bhagavato pāde sirasā vandati. Eva¤ca vadeti: suppāvāsā bhante koliyadhãtā sattavassāni gabbhaü dhāresi. Sattāhaü måëhagabbhā. Sā etarahi sukhinã arogā arogaü puttaü vijātā. Sā sattāhaü buddhapamukhaü bhikkhusaīghaü bhattena nimanteti. Adhivāsetu kira bhante bhagavā suppavāsāya koliyadhãtāya satta bhattāni saddhi bhikkhusaīghenā"ti. 

7. Tena kho pana samayena a¤¤atarena upāsakena buddhapamukho bhikkhusaīgho svātanāya bhattena nimantito hoti. So ca upāsako āyasmato mahāmoggallānassa upaņņhāko hoti. Atha kho bhagavā āyasmantaü mahāmoggallānaü āmantesi: " ehi tvaü moggallāna, yena so upāsako tenupasaīkameyyāsi: 1 upasaīkamitvā taü upāsakaü evaü vadehi: "suppavāsā āvuso koliyadhãtā sattavassāni gabbhaü dhāresi, sattāhaü måëhagabbhā. Sā etarahi sukhinã arogā arogaü puttaü vijātā. Sā sattāhaü buddhapamukhaü bhikkhusaīghaü bhattena nimanteti. Karotu suppavāsā koliyadhãtā sattabhattāni. Pacchā so karissati. 2 Tuyheso upaņņhāko"ti. 

8. Evaü bhante'ti kho āyasmā mahāmoggallāno bhagavato paņissuõitvā yena so upāsako, tenupasaīkami. Upasaīkamitvā taü upāsakaü etadavoca: " suppavāsā āvuso koliyadhãtā sattavassāni gabbhaü dhāresi. Sattāhaü måëhagabbhā. Sā etarahi sukhinã, arogā, arogaü puttaü vijātā. Sattāhaü buddhapamukhaü bhikkhusaīghaü bhattena nimanteti. Karotu suppavāsā koliyadhãtā sattabhattāni. Pacchā tvaü karissasã2"ti. " Sace me bhante ayyo mahāmeggallāno tiõõaü dhammānaü pāņibhogo bhogāna¤ca jãvitassa ca saddhāya ca, karotu suppavāsā koliyadhãtā sattabhattāni. Pacchā ahaü karissāmã"ti. "Dvinnaü kho te ahaü āvuso dhammānaü pāņibhogo bhogāna¤ca, jãvitassa ca. Saddhāya pana tvaüyeva pāņibhogo"ti. "Sace me bhante ayyo mahāmoggallāno dvinnaü dhammānaü pāņibhogo bhogāna¤ca, jãvitassa ca. Karotu suppavāsā koliyadhãtā sattabhattāni, pacchā ahaü karissāmã"ti. 

1. Tenupasaīkama, ma. 2. Pacchā tvaü karissasã'ti sa¤¤āpehi, ma. 

[BJT Page 164] [\x 164/]  

Atha kho āyasmā mahāmoggallāno taü upāsakaü sa¤¤āpetvā yena bhagavā tenupasaīkami. Upasaīkamitvā bhagavantaü etadavoca: 

" Sa¤¤atto bhante so upāsako mayā, karotu suppavāsā koliyadhãtā sattabhattāni, pacchā so karissatã"ti. 

9. Atha kho suppavāsā koliyadhãtā sattāhaü buddhapamukhaü bhikhusaīghaü paõãtena khādanãyena bhojanãyena sahatthā santappesi, sampavāresi. Ta¤ca dārakaü bhagavantaü vandāpesi, sabba¤ca bhikkhusaīghaü. 

10. Atha kho āyasmā sāriputto taü dārakaü etadavoca: " taccã te dāraka, khamanãyaü. Kacci yāpanãyaü, kacci na ki¤ci dukkha"nti. "Kuto me bhante sāriputta, khamanãyaü. Kuto yāpanãyaü. Sattavassāni me lohitakumhiyaü1 vutthānã"ti. 

11. Atha kho suppavāsā koliyadhãtā "putto me dhammasenāpatinā saddhiü mantetã"ti, attamanā pamuditā2 pãtisomanassajātā ahosi. 

12. Atha kho bhagavā suppavāsaü koliyadhãtaraü attamanaü pamuditaü3 pãtisomanassajātaü disvā4 suppavāsaü koliyadhitaraü etadavoca: " iccheyyāsi tvaü suppavāse, a¤¤ampi evaråpaü putta"nti. "Iccheyyā mahaü bhagavā a¤¤āni'pi evaråpāni satta puttānã"ti. 

13. Atha [PTS Page 018] [\q  18/]   kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

"Asātaü sātaråpena piyaråpena appiyaü, 
Dukkhaü sukhassa råpena pamattamativattatã"ti. 

2. 9. 
Visākhāsuttaü

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati pubbārāme migāramātupāsāde. Tena kho pana samayena visākhāya migāramātuyā kocideva attho ra¤¤e pasenadãmhi kosale paņibaddho hoti. Taü rājā pasenadã kosalo na yathādhippāyaü tãreti. 

Atha kho visākhā migāramātā divādivassa yena bhagavā tenupasaīkami. Upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdi. Ekamantaü nisinnaü kho visākhaü migāramātaraü bhagavā etadavoca: " handa kuto nu tvaü visākhe, āgacchasi divādivassā"ti. 

1. Satta me vassāni lohakumbhiyā - ma. 2. Pamoditā -ma. 3. Pamoditaü - ma 4. Vidatvā - ma. 

[BJT Page 166] [\x 166/]  

"Idha me bhante kocideva attho ra¤¤e pasenadimhi kosale paņibaddho hoti. Taü rājā pasenadã kosalo na yathādhippāyaü tãretã"ti. 

2. Atha kho bhagavā etamatthaü vãditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 
"Sabbaü paramasaü dukkhaü sabbaü issariyaü sukhaü, 
Sādhāraõe viha¤¤anti yogā hi duratikkamā"ti. 

2. 10. 
Bhaddiyasuttaü
1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā anupiyāyaü viharati ambavane. Tena kho pana samayena āyasmā bhaddiyo kāëigodhāya putto ara¤¤agato'pi rukkhamålagato'pi su¤¤āgāragato'pi abhikkhaõaü udānaü udāneti: " aho sukhaü, aho sukha"nti. Assosuü kho sambahulā bhikkhu āyasmato bhaddiyassa kāëigodhāya puttassa ara¤¤agatassa'pi rukkhamålagatassa'pi su¤¤āgāragatassa'pi abhikkhaõaü udānaü udānentassa "aho sukhaü aho sukha"nti. Sutvāna nesaü etadahosi: "nissaüsayaü kho āvuso āyasmā bhaddiyo kāëigodhāya putto anabhirato brahmacariyaü carati, yaü'sa pubbe agāriyabhåtassa rajjasukhaü, so tamanussaramāno ara¤¤agato'pi [PTS Page 019] [\q  19/]   rukkhamålagato'pi su¤¤āgāragato'pi abhikkhaõaü udānaü udāneti: aho sukhaü aho sukha"nti. 

2. Atha kho sambahulā bhikkhå yena bhagavā tenupasaīkamiüsu. Upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdiüsu. Ekamantaü nisinnā kho te bhikkhå bhagavantaü etadavocuü: "āyasmā bhante bhaddiyo kāëigodhāya putto ara¤¤agato'pi rukkhamålagato'pi su¤¤āgāragato'pi abhikkhaõaü udānaü udāneti: " aho sukhaü aho sukha"nti. Nissaüsayaü kho bhante āyasmā bhaddiyo kāëigodhāya putto anabhirato brahmacariyaü carati, yaü' sa pubbe agāriyabhåtassa rajjasukhaü, so tamanussaramāno ara¤¤agato'pi rukkhamålagato'pi su¤¤āgāragato'pi abhikkhaõaü udānaü udāneti: " aho sukhaü aho sukha"nti. 

3. Atha kho bhagavā a¤¤ataraü bhikkhuü āmantesi: "ehi tvaü bhikkhu, mama vacanena bhaddiyaü bhikkhuü āmantehi- satthā taü āvuso bhaddiya āmantetã"ti. 

[BJT Page 168] [\x 168/]  

"Evaü bhante"ti kho so bhikkhu bhagavato paņissutvā yenāyasmā bhaddiyo kāëigodhāya putto tenupasaīkami. Upasaīkamitvā āyasmantaü bhaddiyaü kāëigodhāya puttaü etadavoca "satthā taü āvuso bhaddiya, āmantetã"ti. 

"Evamāvuso"ti kho āyasmā bhaddiyo kāëigodhāya putto tassa bhikkhuno paņissutvā yena bhagavā tenupasaīkami. Upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdi. Ekamantaü nisinnaü kho āyasmantaü bhaddiyaü kāëigodhāya puttaü bhagavā etadavoca: "saccaü kira tvaü bhaddiya, ara¤¤agato'pi rukkhamålagato'pi su¤¤āgāra gato'pi abhikkhaõaü udānaü udānesi: aho sukhaü aho sukha"nti. Evaü bhante"ti. Kiü pana tvaü bhaddiya, atthavasaü sampassamāno ara¤¤agato'pi rukkhamålagato'pi su¤¤āgāragato'pi abhikkhaõaü udānaü udānesi: 'aho sukhaü aho sukha'nti. 

"Pubbe me bhante agāriyabhåtassa rajjaü kārentassa anto'pi antepure rakkhā susaüvihitā ahosi. Bahi'pi antepure rakkhā susaüvihitā ahosi. Anto'pi nagare rakkhā susaüvihitā ahosi bahi'pi nagare rakkhā susaüvihitā ahosi. Anto'pi janapade rakkhā susaüvihitā ahosi bahi'pi janapade rakkhā susaüvihitā ahosi. So kho ahaü bhante evaü rakkhitagopito santo bhãto ubbiggo ussaīkã utrāsã1 vihāsiü. Etarahi kho panāhaü bhante ara¤¤agato'pi rukkhamålagato'pi su¤¤āgāragato'pi eko abhãto anubbiggo anussaīki anutrāsi2 appossukko pannalomo paradavutto3 migabhåtena cetasā viharāmi. Idaü kho ahaü bhante atthavasaü sampassamāno ara¤¤agato'pi rukkhamålagato'pi su¤¤āgāragato'pi abhikkhaõaü udānaü udānemi: 4 " aho sukhaü aho sukha"nti. 

4. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

" Yassantarato na santi kopā
Iti bhavābhavata¤ca vãtivatto. 
, 
Taü vigatabhayaü sukhiü asokaü
Devā nānubhavanti dassanāyā"ti. 

Mucalindavaggo dutiyo. 

Tassuddānaü: 

Mucalindo rājā daõķena sakkāro upāsakena ca 
Gabhinã ekaputto ca suppavāsā visākhā ca
Kāëãgodhāya bhaddiyoti

1. Utrāso - ma 2. Anutrāso-ma 3 paravutto - sã. Mu. 4. Udānesi. - Sãmu. 

[BJT Page 170] [\x 170/]  
Nandavaggo tatiyo
3. 1. 
Kammasuttaü. 

[PTS Page 021  [\q  21/]  1.] Evaü mesutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati jetavane anāthapiõķikassa ārāme. Tena kho pana samayena a¤¤ataro bhikkhu bhagavato avidåre nisinno hoti, pallaīkaü ābhujitvā ujuü kāyaü paõidhāya purāõakammavipākajaü dukkhaü tibbaü1 kharaü kaņukaü vedanaü adhivāsento sato sampajāno aviha¤¤amāno. 

2. Addasā kho bhagavā taü bhikkhuü avidåre nisinnaü pallaīkaü ābhåjitvā ujuü kāyaü paõidhāya purāõakammavipākajaü dukkhaü tibbaü1 kharaü kaņukaü vedanaü adhivāsentaü sataü sampajānaü aviha¤¤amānaü. 

3. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

"Sabbakammajahassa bhikkhuno dhunamānassa purekataü rajaü, 
Amamassa ņhitassa tādino attho natthi janaü lapetaveti"

3. 2. 
Nandasuttaü. 

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati jetavane anāthapiõķikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā nando bhagavato bhātā mātucchāputto sambahulānaü bhikkhånaü evamāroceti: " anabhirato ahaü āvuso brahmacariyaü carāmi. Na sakkomi brahmacariyaü sandhāretuü, sikkhaü paccakkhāya hãnāyāvattissāmã"ti

2. Atha kho a¤¤ataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaīkami. Upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdi. Ekamantaü nisinno kho so bhikkhå bhagavantaü etadavoca: "āyasmā bhante nando bhagavato bhātā mātucchāputto sambahulānaü bhikkhånaü evamāroceti. "Anabhirato ahaü āvuso brahmacariyaü carāmi. Na sakkomi brahmacariyaü sandhāretuü. Sikkhaü paccakkhāya hãnāyāvattissāmã"ti. [PTS Page 022] [\q  22/]   

3. Atha kho bhagavā a¤¤ataraü bhikkhuü āmantesi. "Ehi tvaü bhikkhu, mama vacanena nandaü bhikkhuü āmantehi" satthā taü āvuso nanda, āmantetã"ti. 'Evaü bhante'ti kho so bhikkhu bhagavato paņissutvā yenāyasmā nando tenupasaīkami. Upasaīkamitvā āyasmantaü nandaü etadavoca: " satthā taü āvuso nanda, āmantetã"ti. 

1. Tippaü -sã. 

[BJT Page 172] [\x 172/]  

4. 'Evamāvuso'ti kho āyasmā nando tassa bhikkhuno paņissutvā yena bhagavā tenupasaīkami. Upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdi. Ekamantaü nisinnaü kho āyasmantaü nandaü bhagavā etadavoca: saccaü kira tvaü nanda, sambahulānaü bhikkhånaü evamārocesi "anabhirato ahaü āvuso buhmacariyaü carāmi. Na sakkomi brahmacariyaü sandhāretuü. Sikkhaü paccakkhāya hãnāyāvattissāmãti. " Evaü bhante"ti. "Kissa pana tvaü nanda, anabhirato brahmacariyaü carasi? Na sakkosi brahmacariyaü sandhāretuü sikkhaü paccakkhāya hãnāyāvattissasã?"Ti. " Sākiyānã maü bhante janapadakalyāõã gharā nikkhamantassa upaķķhullikhitehi1 kesebhi apaloketvā maü etadavoca: "tuvaņaü kho ayyaputta, āgaccheyyāsã"ti. So kho ahaü bhante tamanussaramāno anabhirato brahmacariyaü carāmi. Na sakkomi brahmacariyaü sandhāretuü. Sikkhaü paccakkhāya hãnāyāvattissāmã"ti. 

5. Atha kho bhagavā āyasmantaü nandaü bāhāya2 gahetvā seyyathāpi nāma balavā puriso sammi¤jitaü vā bāhaü pasāreyya, pasāritaü vā bāhaü sammi¤jeyya, evameva jetavane antarahito devesu tāvatiüsesu pāturahosi. 

6. Tena kho pana samayena pa¤camattāni accharāsatāni sakkassa devānamindassa upaņņhānaü āgatāni honti kakuņapādāni. Atha kho bhagavā āyasmantaü nandaü āmantesi: "passasi no tvaü nanda, imāni pa¤ca accharāsatāni kakuņapādāni?"Ti. "Evaü bhante"ti. 

7. Taü kiü va¤¤asi nanda, katamā nu kho abhiråpatarāca dassanãyatarā ca pāsādikatarā ca, sākiyānã vā janapadakalyāõã imāni vā pa¤ca accharāsatāni kakuņapādānã?"Ti. 

"Seyyathāpi bhante paluņņhamakkaņã kaõõanāsacchinnā. Evameva kho bhante sākiyānã janapadakalyāõã imesaü pa¤cannaü accharāsatānaü upanidhāya [PTS Page 023] [\q  23/]   saīkhampi na upeti, kalampi na upeti, kalabhāgampi na upeti, 3 upanidhimpi na upeti. Atha kho imāni pa¤ca accharāsatāni abhiråpatarāni ce va dassanãyatarāni ca pāsādikatarānicā"ti. 

"Abhirama nanda, abhirama nanda, ahaü te pāņibhogo pa¤cannaü acchārāsatānaü paņilābhāya kakuņapādāna"nti. 

"Sace me bhante bhagavā pāņibhogo pa¤cannaü accharāsatānaü paņilābhāya kakuņapādānaü, abhiramissāmahaü bhante bhagavatã buhmacariye"ti. 

1. Upaķķhalikhitehi, ma. Aķķhullikhitehi, sã. 2. Bāhāyaü. Ma. 3. Saīkhyampi nopeti kalabhāgampi nopeti, ma. 

[BJT Page 174] [\x 174/]  

8. Atha kho bhagavā āyasmantaü nandaü bāhāya gahetvā seyyathāpi nāma balavā puriso sammi¤jitaü vā bāhaü pasāreyya, pasāritaü vā bāhaü sammi¤jeyya, evameva devesu tāvatiüsesu antarahito jetavane pāturahosi. 

9. Assosuü kho bhikkhå " āyasmā kira nando bhagavato bhātā mātucchāputto accharānaü hetu buhmacariyaü carati, bhagavā kirassa pāņibhogo pa¤cannaü accharāsatānaü paņilābhāya kakuņapādāna"nti. Atha kho āyasmato nandassa sahāyakā bhikkhå āyasmantaü nandaü bhatakavādena ca upakkitakavādena ca samudācaranti. "Bhatako kirāyasmā nando, upakkitako kirāyasmā nando, accharānaü hetu brahmacariyaü carati. Bhagavā kirassa pāņibhogo pa¤cannaü accharāsatānaü paņilābhāya kakuņapādāna"nti. 

10. Atha kho āyasmā nando sahāyakānaü bhikkhånaü bhatakavādena ca upakkitakavādenaca aņņãyamāno harāyamāno jigucchamāno eko våpakaņņho appamatto ātāpi pahitatto viharanto na cirasseva yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmāanagāriyaü pabbajantã. Tadanuttaraü brahmacariyapariyosānaü diņņheva dhamme sayaü abhi¤¤ā sacchikatvā upasampajja vihāsi. " Khãõā jāti, våsitaü brahmacariyaü; kataü karaõãyaü. Nāparaü itthattāyā"ti abbha¤¤āsi. A¤¤ataro ca kho panāyasmā nando arahataü ahosi. 

11. Atha kho a¤¤atarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaõõā kevalakappaü jetavanaü obhāsetvā yena bhagavā tenupasaīkami. Upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü aņņhāsi. Ekamantaü ņhitā kho sā devatā bhagavantaü etadavoca: "āyasmā bhante nando bhagavato bhātā mātucchāputto āsavānaü khayā anāsavaü cetovimuttiü pa¤¤āvimuttiü diņņheva dhamme sayaü abhi¤¤ā [PTS Page 024] [\q  24/]   sacchikatvā upasampajja viharatã"ti. Bhagavato'pi kho ¤āõaü udapādi: " nando āsavānaü khayā anāsavaü cetovimuttiü pa¤¤āvimuttiü diņņheva dhamme sayaü abhi¤¤ā sacchikatvā upasampajja viharatã"ti. 

12. Atha kho āyasmā nando tassā rattiyā accayena yena bhagavā tenupasaīkami. Upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdi. Ekamantaü nisinno kho āyasmā nando bhagavantaü etadavoca: " yaü me bhante bhagavā pāņibhogo, pa¤cannaü accharāsatānaü paņilābhāya kakuņapādānaü. Mu¤cāmahaü bhante bhagavantaü etasmā paņissavā"ti. Mayāpi kho te nanda1 cetasā ceto paricca vidito: "nando āsavānaü khayā anāsavaü cetovimuttiü pa¤¤āvimuttiü diņņheva dhamme sayaü abhi¤¤ā sacchikatvā upasampajja viharatã"ti

1. Mayāpi kho nanda, ma

[BJT Page 176] [\x 176/]  

13. Devatāpi me etamatthaü ārocesi: "āyasmā bhante nando bhagavato bhātā mātucchāputto āsavānaü khayā anāsavaü cetovimuttiü pa¤¤āvumuttiü diņņheva dhamme sayaü abhi¤¤ā sacchikatvā upasampajja viharatã"ti yadeva kho te nanda anupādāya āsavehi cittaü vimuttaü, 1athāhaü mutto etasmā paņissavā"ti. 

14. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 
"Yassa nittiõõo paīko ca 2 maddito kāmakaõņako. 
Mohakkhayaü anuppatto sukhadukkhesu na vedhati sa bhikkhå"ti. 3

3. 3
Yasojasuttaü
1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati jetavane anāthapiõķikassa ārāme. Tena kho pana samayena yasojapamukhāni pa¤camattāni bhikkhusatāni sāvatthiü anuppattāni honti, bhagavantaü dassanāya. Te ca kho4 āgantukā bhikkhå nevāsikehi bhikkhåhi saddhiü paņisammodamānā senāsanāni pa¤¤āpayamānā pattacãvarāni paņisāmayamānāuccāsaddā mahāsaddā5 ahesuü. Atha kho bhagavā āyasmantaü ānandaü āmantesi: ' ke panete ānanda, uccāsaddāmahāsaddā5 kevaņņā ma¤¤e macchavilope'?Ti. 

"Etāni bhante yasojapamukhāni pa¤camattāni bhikkhusatāni sāvatthiü anuppattāni bhagavantaü dassanāya. Te'te āgantukā bhikkhå nevāsikehi bhikkhåhi saddhiü paņisammodamānā senāsanāni pa¤¤āpayamānā pattacãvarāni paņisāmayamānā uccāsaddā mahāsaddā"ti. 

'Tenahānanda mama vacanena te bhikkhå āmantehi " satthā āyasmante āmantetã'ti. 'Evaü bhanta'ti kho āyasmā ānando bhagavato paņissutvā yena te bhikkhå tenupasaīkami. [PTS Page 025] [\q  25/]   upasaīkamitvā te bhikkhå etadavoca: 'satthā āyasmante āmantetã'ti. 

'Evamāvuso'ti kho te bhikkhå āyasmato ānandassa paņissutvā yena bhagavā tenupasaīkamiüsu. Upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdiüsu. Ekamantaü nisinne kho te bhikkhå bhagavā etadavoca: "kinnu tumhe bhikkhave uccāsaddā mahāsaddā kevaņņā ma¤¤e macchavilope"ti. 

1. Vimucci, - machasaü 2. Yassa tiõeõākāmapaīko, dhammapadaņņhakathā 3. Sukhadukkhe na vedhati, machasaü 4. Te dha. - Sã. Må 5. Uccāsadda mahāsaddā. Machasaü. 

[BJT Page 178] [\x 178/]   
2. Evaü vutte āyasmā yasojo bhagavantaü etadavoca: "imāni bhante pa¤camattāni bhikkhusatāni sāvatthiü anuppattāni bhagavantaü dassanāya. Te'me āgantukā bhikkhu nevāsikehi bhikkhåhi saddhiü paņisammodamānā senāsanāni pa¤¤āpayamānā pattacãvarāni paņisāmayamānā uccāsaddā mahāsaddā"2ti. 

"Gacchatha bhikkhave, vo panāmemi. Na vo mama santike vatthabba"nti. 

"Evaü bhante"ti kho te bhikkhå bhagavato paņissutvā uņņhāyāsanā bhagavantaü abhivādetvā padakkhiõaü katvā senāsanaü saüsāmetvā pattacãvaramādāya yena vajji, tena cārikaü pakkamiüsu vajjisu anupubbena cārikaü caramānā yena vaggumudā nadã, tenupasaīkamiüsu. Upasaīkamitvā vaggumudāya nadiyā tãre paõõakuņiyo karitvā vassaü upagacchiüsu. 

3. Atha kho āyasmā yasojo vassåpagato bhikkhå āmantesi: "bhagavatā mayaü āvuso paõāmitā atthakāmena hitesinā anukampakena anukampaü upādāya. Handa mayaü āvuso tathā vihāraü kappema, yathā no viharataü bhagavā attamano asasā"ti. 

'Evamāvuso'ti kho te bhikkhå āyasmato yasojassa paccassosuü. Atha kho te bhikkhå våpakaņņhā appamattā ātāpino pahitattā viharantā tenevantaravassena sabbeva tisso vijjā sacchākaüsu. 

4. Atha kho bhagavā sāvatthiyaü yathābhirantaü viharitvā yena vesāli tena cārikaü pakkāmi. Anupubbena cārikaü caramāno yena vesāli tadavasari tatra sudaü bhagavā vesāliyaü viharati mahāvane kåņāgārasālāyaü. Atha kho bhagavā vaggumudātãriyānaü bhikkhånaü cetasā ceto paricca manasi karitvā āyasmantaü ānandaü āmantesi: "ālokajātā viya me ānanda, esā disā. Obhāsajātā viya me ānanda, esā disā. Yassaü disāyaü vaggumudātãriyā bhikkhå viharanti. Gantuü appaņikulāsi me [PTS Page 026] [\q  26/]   manasi kātuü. Pahãõeyyāsi tvaü ānanda vaggumudātiriyānaü bhikkhånaü santike dåtaü, satthā āyasmante āmanteti. Satthā āyasmantānaü dassanakāmo"ti. 

'Evaü bhante'ti khe āyasmā ānando bhagavato paņissutvā yena a¤¤ataro bhikkhu tenupasaīkami, upasaīkamitvā taü bhikkhuü etadavoca: "ehi tvaü āvuso. Yena vaggumudātiriyā bhikkhå, tenupasaīkameyyāsi1 upasaīkamitvā vaggumudātiriye bhikkhå evaü vadehi: satthā āyasmante āmanteti. Satthā āyasmantānaü dassanakāmo"ti. 

1. Upasaīkama, ma. 

[BJT Page 180] [\x 180/]  

"Evamāvuso"ti kho so bhikkhå āyasmato ānandassa paņissutvā seyyathāpi nāma balavā puriso sammi¤jitaü vā bāhaü pāsāreyya, pasāritaü vā bāhaü sammi¤jeyya. Evameva mahāvane kuņāgārasālāyaü antarahito vaggumudāya nadiyā tãre tesaü bhikkhånaü pårato pāturahosi. Atha kho so bhikkhu vaggumudātiriye bhikkhå etadavoca: "satthā āyasmante āmanteti, satthā āsmantānaü dassanakāmo"ti. 

'Evamāvuso'ti kho te bhikkhå tassa bhikkhåno paņissåtvā senāsanaü saüsāmetvā pattacãvaramādāya seyyathāpi nāma balavā puriso sammi¤jitaü vā bāhaü pasāreyya, pasāritaü vā bāhaü sammi¤jeyya. Evameva vaggumudāya nadiyā tãre antarahitā mahāvane kåņāgārasālāyaü bhagavato sammukhe pāturahesuü. 

5. Tena kho pana samayena bhagavā āne¤jena samādhinā nisinno hoti. Atha kho tesaü bhikkhånaü etadahosi " katamena nu kho bhagavā vihārena etarahi viharatã"ti. Atha kho tesaü bhikkhånaü etadahosi: "āne¤jena kho bhagavā vihārena etarahi viharatã"ti. Sabbeva āne¤jena samādhinā nisãdiüsu

6. Atha kho āyasmā ānando abhikkantāya rattiyā nikkhante paņhame yāme uņņhāyāsanā ekaüsaü cãvaraü karitvā yena bhagavā tena¤jaliü paõāmetvā bhagavantaü etadavoca: "abhikkantā bhante ratti, nikkhanto paņhamo yāmo. Ciranisinnā āgantukā bhikkhå. Paņisammodatu bhante bhagavā āgantukehi bhikkhåhi"ti. 

7. Evaü vutte bhagavā tuõhã ahosi. Dutiyampi kho āyasmā ānando abhikkantāya rattiyā nikkhante majjhime yāme uņņhāyāsanā ekaüsaü civaraü karitvā yena bhagavā tena¤jaliü paõāmetvā bhagavantaü [PTS Page 027] [\q  27/]   etadavoca: "abhikkantā bhante ratti, nikkhanto mjjhimo yāmo. Ciranisinnā āgantukā bhikkhå, paņisammodatu bhante bhagavā āgantukehi bhikkhåhã"ti dutiyampi kho bhagavā tuõhã ahosi. Tatiyampi kho āyasmā ānando abhikkantāya rattiyā nikkhante pacchime yāme uddhate aruõe nandimukhiyā rattiyā uņņhāyāsanā ekaüsaü cãvaraü karitvā yena bhagavā tena¤jaliü paõāmetvā bhagavantaü etadavoca: "abhikkantā bhante ratti. Nikkhanto pacchimo yāmo. Uddhato aruõo. Nandimukhã ratti. Ciranisinnā āgantukā bhikkhå, paņisammodatu bhante bhagavā āgantukehi bhikkhåhã"ti. 

Atha kho bhagavā tamhā samādhimbhā vuņņhahitvā āyasmantaü ānandaü āmantesi: "sace kho tvaü ānanda jāneyyāsi, ettakampi te nappaņibhāseyya. Aha¤ca ānanda, imāni ca pa¤ca bhikkhusatāni sabbeva āne¤jasamādinā nisãdimhā"ti. 

[BJT Page 182] [\x 182/]  

8. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 
"Yassa jito kāmakaõņako
Akkoso ca vadho ca bandhana¤ca, pabbato viya so ņhito anejo
Sukhadukkhesu na vedhati sa bhikkhå"ti. 

3. 4. 
Sāriputtasuttaü. 

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati jetavane anāthapiõķikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto bhagavato avidåre nisinno hoti pallaīkaü ābhåjitvā ujuü kāyaü paõãdhāya parimukhaü satiü upaņņhapetvā. Addasā kho bhagavā āyasmantaü sāriputtaü avidåre nisinnaü pallaīkaü ābhujitvā ujuü kāyaü paõãdhāya parimukhaü satiü upaņņhapetvā. 
2. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

"Yathāpi pabbato selo acalo suppatiņņhito. 
Evaü mohakkhayā bhikkhu pabbato: va na vedhatã"ti

3. 5. 

Kolitasuttaü. 

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati jetavane anāthapiõķikassa ārāme. Tena kho pana samayena [PTS Page 029] [\q  29/]   āyasmā mahā moggallāno bhagavato avidåre nisinno hoti pallaīkaü ābhåjitvā ujuü kāyaü paõãdhāya kāyagatāya satiyā ajjhattaü såpaņņhitāya. Addasā kho bhagavā āyasmantaü mahā moggallānaü avidåre nisinnaü pallaīkaü ābhujitvā ujuü kāyaü paõãdhāya kāyagatāya satiyā ajjhattaü såpaņņhitāya. 

2. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

"Sati kāyagatā upaņņhitā chasu phassāyatanesu saüvuto. 
Sattaü bhikkhå samāhito ja¤¤ā nibbāõamattano'ti. 

[BJT Page 184] [\x 184/]  

3. 6
Pilindivacchasuttaü. 

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā rājagahe viharati veëuvano kalandaka nivāpe. Tena kho pana samayena āyasmā pilindivaccho1 bhikkhå vasalavādena samudācarati. Atha kho sambahulā bhikkhå yena bhagavā tenupasaīkamiüsu. Upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdiüsu. Ekamantaü nisinnā kho te bhikkhå bhagavantaü etadavocuü: 'āyasmā bhante pilindivaccho bhikkhå vasalavādena samudācaratã'ti. 

2. Atha kho bhagavā a¤¤ataraü bhikkhuü āmantesi: ehi tvaü bhikkhu, mama vacanena pilindivacchaü bhikkhuü āmantehi: satthā taü āvuso pilindiccha āmantetã'ti. 'Evaü bhante'ti kho so bhikkhu bhagavato paņissutvā yenāyasmā pilindicaccho tenupasaīkami. Upasaīkamitvā āyasmantaü pilindicchaü etadavoca: 'satthā taü āvuso āmantetã'ti. 'Evamāvuso'ti kho āyasmā pilindivaccho tassa bhikkhuno paņissutvā yena bhagavā tenupasaīkami. Upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdi. Ekamantaü nisinnaü kho āyasmantaü pilindicacchaü bhagavā etadavoca: 'saccaü kira tvaü vaccha, bhikkhå vasalavādena samudācarasã'ti. 'Evaü bhante'ti. 

3. Atha kho bhagavā āyasmato pilindicchassa pubbenivāsaü manasi karitvā bhikkhå āmantesi: " mā kho tumhe bhikkhave vacchassa2 bhikkhuno ujjhāyitva. Na bhikkhave vaccho dosantaro, bhikkhå vasalavādena samudācarati. Vacchassa bhikkhave bhikkhuno pa¤ca jātisatāni abbokiõõāni brāhmaõakule paccājātāni. So tassa vasalavādo dãgharattaü [PTS Page 029] [\q  29/]   samudāciõõo. 3 Tenāyaü vaccho bhikkhå vasalavādena samudācaratã"ti. 

4. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

"Yamhi na māyā vasati4 na māno
Yo vãtalobho amamo nirāso
Panunnakodho5 abhinibbutatto
So brāhmaõo so samaõo sa bhikkhå"ti. 

3. 7. 
Kassapasuttaü. 

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā rājagahe viharati veëuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena āyasmā mahākassapo pipphaliguhāyaü6 viharati. Sattāhaü ekapallaīkena nisinno hoti a¤¤ataraü samādhiü samāpajjitvā. 

1. Pilindavaccho, ma. 2. âyasmato vacchassa, sã. 3. Ajjhāciõõo, 4. Vattatã. Katthaci. 5. Paõunnakodho, sã 6. Simbali guhāyaü, ma. Pippali guhāyaü, katthaci. 

[BJT Page 186] [\x 186/]  

2. Atha kho āyasmā mahākassapo tassa sattāhassa accayena tambhā samādhimhā vuņņhāsi: atha kho āyasmato mahākassapassa tamhā samādhimhā vuņņhitassa etadahosi: 'yannånāhaü rājagahaü piõķāya paviseyya'nti. Tena kho pana samayena pa¤camattāni devatāsatāni ussukkaü āpannāni honti, āyasmato mahākassapassa piõķapātapaņilābhāya. Atha kho āyasmā mahākassapo tāni pa¤camattāni devatāsatāni paņikkhipitvā pubbanhasamayaü nivāsetvā pattacãvaramādāya rājagahaü piõķāya pāvisi. 

3. Tena kho pana samayena sakko devānamindo āyasmato mahākassapassa piõķapātaü dātukāmo hoti pesakāravaõõaü abhinimminitvā tantaü vināti. Sujā1 asuraka¤¤ā tasaraü påreti. 

4. Atha kho āyasmā mahākassapo rājagahe sapadānaü piõķāya caramāno yena sakkassa devānamindassa nivesanaü tenupasaīkami. Addasā kho sakko devānamindo āyasmantaü mahākassapaü dåratova āgacchantaü. Disvāna gharā nikkhamitvā paccuggantvā hatthato pattaü gahetvā gharaü pavisitvā ghaņiyā odanaü uddharitvā pattaü påretvā āyasmato mahākassapassa pādāsi. So ahosi piõķapāto anekasupo anekabya¤jano anekasåparasabya¤jano. 

5. Atha kho āyasmato mahākassapassa etadahosi: 'ko nu kho ayaü satto, yassāyaü [PTS Page 030] [\q  30/]   evaråpo iddhānubhāvo'ti. Atha kho āyasmato mahākassapassa etadahosi: 'sakko kho ayaü devānamindo'ti. Iti viditvā sakkaü devānamindaü etadavoca: kataü kho te idaü kosiya. Māssu punapi evaråpamakāsã'ti. 

6. 'Ambhākampi bhante kassapa, pu¤¤ena attho: amhākampi pu¤¤ena karaõãya"nti. Atha kho sakko devānamindo āyasmantaü mahākassapaü abhivādetvā padakkhiõaü katvā vehāsaü abbhuggantvā ākāse antaëikkhe tikkhattaü udānaü udānesi: " aho dānaü paramadānaü kassape suppatiņņhitaü, aho dānaü paramadānaü kassape suppatiņņhita"nti. 

7. Assosi kho bhagavā dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya2 sakkasasa devānamindassa vehāsaü abbhuggantvā ākāse antaëikkhe tikkhattuü udānaü udānentassa "aho dānaü paramadānaü kassape suppatiņņhitaü, aho dānaü paramadānaü kassape suppatiņņhita"nti. 

8. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

"Piõķapātikassa bhikkhuno attabharassa ana¤¤aposino. 
Devā pihayanti tādino upasantassa sadā satimato"ti. 

1. Sujātāti, bahåsu 2. Mānusakāya, bahåsu. 

[BJT Page 188] [\x 188/]  
3. 8. 
Piõķapātikasuttaü. 
1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati jetavane anāthapiõķikassa ārāme. Tena kho pana samayena sambahulānaü bhikkhunaü pacchābhattaü piõķapātapaņikkantānaü karerimaõķalamāle sannisinnānaü sannipatitānaü ayamantarā kathā udapādi: 

"Piõķapātiko āvuso bhikkhu piõķāya caranto labhati, kālena kālaü manāpike cakkhunā råpe passituü. Labhati kālena kālaü manāpike sotena sadde sotuü. Labhati kālena kālaü manāpike ghānena gandhe ghāyituü. Labhati kālena kālaü manāpike jivhāyarase sāyituü. Labhati kālena kālaü manāpike kāyena phoņņhabbe phåsituü. Piõķapātiko āvuso bhikkhu sakkato garukato mānito påjito apacito piõķāya carati. Handa āvuso mayampi piõķapātikā homa. Mayampi lacchāma kālena kālaü manāpike cakkhunā råpe passituü. Mayampi lacchāma kālena kālaü manāpike sotena sadde sotuü. Mayampi lacchāma kālena kālaü manāpiko ghānena gandhe ghāyituü. Mayampi lacchāma kālena kālaü manāpike jivhāya rase sāyituü. Mayampi lacchāma kālena kālaü manāpike kāyena pheņņhabbe [PTS Page 031] [\q  31/]   phåsituü. Mayampi sakkatā garukatā mānitā påjitā apacitā piõķāya carissāmā"ti. Aya¤carahi tesaü bhikkhånaü antarā kathā hoti vippakatā. 

2. Atha kho bhagavā sāyanhasamayaü patisallānā vuņņhito yena karerimaõķalamālo tenupasaīkami. Upasaīkamitvā pa¤¤atte āsane nisãdi. Nisajja kho bhagavā bhikkhå āmantesi: "kāyanuttha bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā kā ca pana vo antarā kathā vippakatā"ti. 

3. Idha bhante ambhākaü pacchābhattaü piõķapātapaņikkantānaü karerimaõķalamāle sannisinnānaü sannipatitānaü ayamantarā kathā udapādi: "piõķapātiko āvuso bhikkhu piõķāya caranto labhati kālena kālaü manāpike cakkhunā råpe passituü labhati kālena kālaü manāpike sotena sadde sotuü. Labhati kālena kālaü manāpike ghānena gandhe ghāyituü. Labhati kālena kālaü manāpike jivhāya rase sāyituü labhati kālena kālaü manāpike kāyena poņņhabbe phusituü. Piõķapātiko āvuso bhikkhu sakkato garukato mānito påjito apacito piõķāya carati. Handa āvuso mayampi piõķapātikā homa. Mayampi lacchāma kālena kālaü manāpike cakkhunā råpe passituü. Mayampi lacchāma kālena kālaü manāpike sotena sadde sotuü. Mayampi lacchāma kālena kālaü manāpiko ghānena gandhe ghāyituü. Mayampi lacchāma kālena kālaü manāpike jivhāya rase sāyituü. Mayampi lacchāma kālena kālaü manāpike kāyena phoņņhabbe phåsituü. Mayampi sakkatā garukatā mānitā påjitā apacitā piõķāya carissāmā"ti. Ayaü kho no bhante antarā kathā hoti vippakatā. Atha kho bhagavā1 anuppatto"ti. 

4. Nakhvetaü bhikkhave tumhākaü patiråpaü kulaputtānaü saddhā agārasmā anagāriyaü pabbajitānaü. Yaü tumhe evaråpi kathaü katheyyāthā " sannipatitānaü kho bhikkhave dvayaü karaõãyaü, dhammi vā kathā ariyo ca. Tuõhãbhāvo"ti. 

1. Atha bhagavā, ma. 

[BJT Page 190] [\x 190/]  
5. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

"Piõķapātikassa bhikkhuno attabharassa ana¤¤aposino, 
Devā pihayanti tādino no ce saddasilokanissito"ti. 

3. 9
Sippasuttaü. 

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati jetavane anāthapiõķikassa ārāme. Tena kho pana samayena sambahulānaü bhikkhånaü pacchābhattaü piõķapātapaņikkantānaü maõķalamāle sannisinnānaü sannipatitānaü ayamantarā kathā udapādi: "ko nu kho āvuso sippaü jānāti, ko kiü sippaü sikkhi, kataraü sippaü sippānaü agga"nti. 

2. Tatthekacce evamāhaüsu. "Hatthisippaü sippānaü agga"nti. Ekacce evamāhaüsu: "assasippaü sippānaü agga"nti. Ekacce evamāhaüsu: "rathasippaü sippānaü agga"nti. Ekacce evamāhaüsu: "dhanusippaü sippānaü agga"nti. Ekacce evamāhaüsu: "tharusippaü sippānaü agga"nti. Ekacce evamāhaüsu: "muddāsippaü sippānaü agga"nti. Ekacce evamāhaüsu: "gaõanasippaü sippānaü agga"nti. Ekacce evamāhaüsu: "saīkhānasippaü [PTS Page 032] [\q  32/]   sippānaü agga"nti. Ekacce evamāhaüsu: "lekhāsippaü sippānaü agga"nti. Ekacce evamāhaüsu: "kāveyyasippaü sippānaü agga"nti. Ekacce evamāhaüsu: "khattavijjāsippaü1 sippānaü agga"nti. Aya¤carahi tesaü bhikkhånaü antarā kathā hoti vippakatā. 

3. Atha kho bhagavā sāyanhasamayaü patisallānā vuņņhito yena maõķalamālo tenupasaīkami. Upasaīkamitvā pa¤¤atte āsane nisãdi nisajja kho bhagavā bhikkhå āmantesi: "kāyanuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnā, kā ca pana vo antarā kathā vippakatā"ti. 

4. Idha bhante amhākaü pacchābhattaü piõķapātapaņikkantānaü maõķalamāle sannisinnānaüsannipatitānaü ayamantarā kathā udapādi; "ko nu kho āvuso sippaü jānāti, ko kiü sippaü sikkhi, kataraü sippaü sippānaü agga"nti. Tatthekacce evamāhaüsu: "hatthisippaü sippānaü agga"nti. Ekacce evamāhaüsu: 'assasippaü sippānaü agga"nti. Ekacce evamāhaüsu: " rathasippaü sippānaü agga"nti. Ekacce evamāhaüsu: "dhanusippaü sippānaü agga"nti. Ekacce evamāhaüsu: 'tharusippaü sippānaü agga"nti. Ekacce evamāhaüsu: " muddāsippaü sippānaü agga"nti. Ekacce evamāhaüsu: "gaõanasippaü sippānaü agga"nti. Ekacce evamāhaüsu9 " saīkhānasippaü sippānaü agga"nti. Ekacce evamāhaüsu: "lekhāsippaü sippānaü agga"nti. Ekacce evamāhaüsu: "kāveyyasippaü sippānaü agga"nti. Ekacce evamāhaüsu: "lokāyatasippaü sippānaü agga"nti. Ekacce evamāhaüsu: khattavijjā sippaü1 sippānaü agga"nti. Ayaü kho no bhante antarā kathā hoti vippakatā. Atha kho bhagavā2 anuppattoti. 

1. Khettavijjāsippaü, sã, ma. 2. Atha bhagavā. 

[BJT Page 192] [\x 192/]  
5. "Nakhvetaü bhikkhave tumhākaü patiråpaü kulaputtānaü saddhā agārasmā anagāriyaü pabbajitānaü, yaü tumhe evaråpiü kathaü katheyyātha. Sannipatitānaü ve bhikkhave dvayaü karaõãyaü, "dhammã vā kathā ariyo vā tuõhãbhāvo"ti. 

6. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā kāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

Asippajivã lahu atthakāmo yatindriyo sabbadhi vippamutto, 
Anokasārã amamo nirāso hitvā mānaü ekacaro sa bhikkhå"ti

3. 10. 

Lokavolokanasuttaü. 

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā uruvelāyaü viharati najjā nera¤jarāya tãre bodhirukkhamåle paņhamābhisambuddho. Tena kho pana samayena bhagavā sattāhaü ekapallaīkena nisinno hoti vimuttisukhapaņisaüvedã. 
2. Atha kho bhagavā tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuņņhahitvā buddhacakkhunā lokaü volokesi. Addasā kho bhagavā buddhacakkhunā lokaü volokento satte anekehi santāpehi santappamāne anekehi ca pariëāhehi pariķayhamāne rāgajehipi dosajehipi mohajehipiti. 

3. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

"Ayaü loko santāpajāto phassapareto rogaü vadati attato, yena yena hi ma¤¤ati tato taü hoti a¤¤athā. 

A¤¤athābhāvi bhavasatto loko bhavapareto bhavamevābhinandati. 
Yadabhinandati [PTS Page 033] [\q  33/]   taü bhayaü yassa bhāyati taü dukkhaü. 
Bhavavippanānāya kho panidaü brahmacariyaü vussati. 

[BJT Page 194] [\x 194/]  

Ye hi keci samaõā vā
Brāhmaõā vā bhavena bhavassa
Vippamokkhamāhaüsu
Sabbe te avippamuttā bhavasmāti vadāmi. 

Ye vā pana keci samaõā vā
Brāhmaõā vā vibhavena bhavassa nissaraõamāhaüsu
Sabbe te anissaņā bhavasmāti vadāmi. 

Upadhiü1 paņicca dukkhamidaü sambhoti
Sabbåpādānakkhayā natthi dukkhassa sambhavo
Lokamimaü passa puthu
Avijjāya paretā bhåtā bhåtaratā
Bhavā aparimuttā. 

Ye hi keci bhavā
Sabbadhi sabbattatāya2
Sabbe te bhavā aniccā
Dukkhā vipariõāmadhammā. 

Evametaü yathābhåtaü sammappa¤¤āya passato
Bhavataõhā pahãyati vibhavaü nābhinandati
Sabbaso taõhānaü khayā asesavirāganirodho nibbānaü. 

Tassa nibbutassa bhikkhuno anupādānā punabbhavo na hoti
Abhibhuto māro vijitasaīgāmo upaccagā sabbabhavāni tādã"ti. 

Nandavaggo tatiyo. 

Tassuddānaü: 

Kammaü nando yasojo ca sāriputto ca kolito, 
Pilindi kassapo piõķo sippaü lokena te dasāti. 

Meghiyavaggo catuttho
4. 1. 
Meghiyasuttaü. 
1. Evaü [PTS Page 034] [\q  34/]   me sutaü: ekaü samayaü bhagavā cālikāyaü viharati cālike pabbate. Tena kho pana samayena āyasmā meghiyo bhagavato upaņņhāko hoti. Atha kho āyasmā meghiyo yena bhagavā tenupasaīkami. Upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü aņņhāsi. Ekamantaü ņhito kho āyasmā meghiyo bhagavantaü etadavoca: ' icchāmahaü bhante jantugāmaü piõķāya pavisitu'nti. "Yassadāni tvaü meghiya kālaü ma¤¤asã'ti. 

1. Upadhihi. Sã 2. Sabbatthatāya, si

[BJT Page 196] [\x 196/]  

2, Atha kho āyasmā meghiyo pubbanhasamayaü nivāsetvā pattacãvaramādāya jantugāmaü piõķāya pāvisi. Jantugāme piõķāya caritvā pacchābhattaü piõķapātapaņikkanto yena kimikālāya nadiyā tãraü tenupasaīkami. Upasaīkamitvā kimikālāya nadiyā tãre jaīghāvihāraü anucaīkamamāno anuvicaramāno addasā kho ambavanaü pāsādikaü ramaõãyaü. Disvānassa etadahosi: "pāsādikaü vatidaü ambavanaü ramaõãyaü. Alaü vatidaü kulaputtassa padhānatthikassa padhānāya. Sace maü bhagavā anujāneyya āgaccheyyāhaü imaü ambavanaü padhānāyā"ti. 

3. Atha kho āyasmā meghiyo yena bhagavā tenupasaīkami. Upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdi. Ekamantaü nisinno kho āyasmā meghiyo bhagavantaü etadavoca: " idhāhaü bhante pubbanhasamayaü nivāsetvā pattacãvaramādāyajantugāmaü piõķāya pāvisiü. Jantugāme piõķāya caritvā pacchābhattaü piõķapātapaņikkanto yena kimikālāya nadiyā tãraü tenupasaīkami. Upasaīkamitvā kimikālāya nadiyā tãre jaīghāvihāraü anucaīkamamāno anuvicaramāno addasaü ambavanaü pāsādikaü ramaõãyaü. Disvāna me etadahosi: 'pāsādikaü vatidaü ambavanaü ramaõãyaü, alaü vatidaü kulaputtassa padhānatthikassa padhānāya. Sace maü bhagavā anujāneyya, āgaccheyyāhaü imaü ambavanaü padhānāyāti. Sace maü bhante bhagavā anujānāti, gaccheyyāhaü taü ambavanaü padhānāyā'ti. [PTS Page 035] [\q  35/]   

4. Evaü vutte bhagavā āyasmantaü meghiyaü etadavoca: 'āgamehi tāva meghiya, ekakamhā yāva a¤¤o koci1 bhikkhå āgacchatã'ti. 2 Dutiyampi kho āyasmā meghiyo bhagavantaü etadavoca: "bhagavato bhante, natthi ki¤ci uttari3 karaõãyaü, natthi katassa vā paticayo. Mayhaü kho pana bhante, atthi uttari3 karaõãyaü, atthi katassa paticayo. Sace maü bhante, bhagavā anujānāti gaccheyyāhaü taü ambavanaü padhānāyā"ti. Dutiyampi kho bhagavā āyasmantaü meghiyaü etadavoca: "āgamehi tāva meghiya, ekakamhā yāva a¤¤o koci4 bhikkhu āgacchatã"ti. Tatiyampi kho āyasmā meghiyo bhagavantaü etadavoca: "bhagavato bhante, natthi ki¤ci uttari3 karaõiyaü, natthi katassa vā paticayo mayhaü kho pana bhante, atthi uttari3 karaõãyaü, atthi katassa paticayo sace maü bhante, bhagavā anujānāti, gaccheyyāhaü taü ambavanaü padhāniyā"ti. 

5. "Padhānanti kho meghiya, vadamānaü kinti vadeyyāma? Yassadāni tvaü meghiya, kālaü ma¤¤asã"ti. Atha kho āyasmā meghiyo uņņhāyāsanā bhagavantaü abhivādetvā padakkhiõaü katvā yena taü ambavanaü tenupasaīkami. Upasaīkamitvā ambavanaü ajjhogahetvā a¤¤atarasmiü rukkhamåle divāvihāraü nisãdi. Atha kho āyasmato meghiyassa tasmiü ambavane viharantassa yebhuyyena tayo pāpakā akusalā vitakkā samudācarantã. Seyyathãdaü? "Kāmavitakko, byāpādavitakko, vihiüsāvitakko"ti. Atha kho āyasmato meghiyassa etadahosi: "acchariyaü vata bho, abbhutaü vata bho, saddhāya ca vatamhi agārasmā anagāriyaü pabbajito atha ca panimehi tãhi pāpakehi akusalehi vitakkehi anvāsattā. Seyyathãdaü? "Kāmavitakkena, byāpādavitakkena, vãhiüsāvitakkenā"ti. 

1. A¤¤opi koci, sã 2. Dissatuti navaīguttarapāëã 3. Uttariü, sã

[BJT Page 198] [\x 198/]  
6. Atha kho āyasmā meghiyo sāyanhasamayaü patisallānā vuņņhito yena bhagavā tenupasaīkami. Upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdi. Ekamantaü nisinno kho āyasmā meghiyo bhagavantaü etadavoca: "idha mayhaü bhante, tasmiü ambavane viharantassa yebhuyyena tayo pāpakā akusalā vitakkā samudācaranti. Seyyathãdaü: kāmavitakko, byāpādavitakko, vihiüsāvitakkoti. Tassa mayhaü bhante, etadahosi: "acchariyaü vata bho, abbhutaü vata bho, saddhāya ca vatamhi agārasmā anagāriyaü pabbajito, atha ca panimehi tãhi pāpakehi akusalehi vitattehi anvāsattā. 1 Seyyathãdaü: " kāmavitakkena, byāpādavitakkena, vihiüsāvitakkenā"ti. [PTS Page 036] [\q  36/]   

7. Aparipakkāya meghiya, cetovimuttiyā pa¤ca dhammā paripākāya saüvattanti. Katame pa¤ca? Idha meghiya, bhikkhu kalyāõamitto hoti kalyāõasahāyo kalyāõasampavaīko. Aparipakkāya meghiya cetovimuttiyā ayaü paņhamo dhammo paripākāya saüvattati. 

Punacaparaü meghiya, bhikkhu sãlavā hoti pātimokkhasaüvarasaüvuto viharati ācāragocarasampanno aõumattesu vajjesu bhayadassāvã samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Aparipakkāya meghãya, cetovimuttiyā ayaü dutiyo dhammo paripākāya saüvattati. 

Punacaparaü meghiya, bhikkhu yāyaü kathā abhisallekhikā cetovivaraõasappāyā ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhi¤¤āya sambodhāya nibbānāya saüvattati. Seyyathãdaü? Appicchakathā, santuņņhikathā, pavivekakathā, asaüsaggakathā, viriyārambhakathā, sãlakathā, samādhikathā, pa¤¤ākathā, vimuttikathā, vimutti¤āõadassanakathā. Evaråpāya kathāya nikāmalābhi hoti akicchalābhã akasiralābhã; aparipakkāya meghãya cetovimuttiyā ayaü tatiyo dhammo paripākāya saüvattati. 
Punacaparaü meghiya, bhikkhu āraddhaviriyo viharati akusalānaü dhammānaü pahānāya kusalānaü dhammānaü upasampadāya, thāmavā daëhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu, aparipakkāya meghãya cetovimuttiyā ayaü catuttho dhammo paripākāya saüvattati. 

Punacaparaü meghãya, bhikkhå pa¤¤avā hoti udayatthagāminiyā pa¤¤āya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. Aparipakkāya meghiya cetovimuttiyā ime pa¤ca dhammā paripākāya saüvattati. 

Aparipakkāya meghiya, cetovimuttiyā ime pa¤ca dhammā paripākāya saüvattanti. 

1. Anvāsattotipi pāņho- aņņha: 

[BJT Page 200] [\x 200/]  

8. " Kalyāõamittassetaü meghiya, bhikkhuno pāņikaīkhaü kalyāõasahāyassa kalyāõasampavaīkassa yaü [PTS Page 037] [\q  37/]   sãlavā bhavissati, pātimokkhasaüvarasaüvuto viharissati, ācāragocarasampanno aõumattesu vajjesu bhayadassāvã, samādāya sikkhissati sikkhāpadesu. Kalyāõamittassetaü meghiya, bhikkhuno pāņikaīkhaü1 kalyāõasahāyassa kalyāõasampavaīkassa yāyaü kathā abhisallekhikā cetovivaraõasappāyā ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhi¤¤āya sambodhāya nibbānāya saüvattati. 2 Seyyathãdaü? Appicchakathā, santuņņhikathā, pavivekakathā, asaüsaggakathā, viriyārambhakathā, sãlakathā, samādhikathā, pa¤¤ākathā, vimuttikathā, vimutti¤āõadassanakathā. Evaråpāya3 kathāya nikāmalābhã bhavissati akicchalābhã akasiralābhã. 

Kalyāõamittassetaü meghiya, bhikkhuno pāņikaīkhaü1 kalyāõasahāyassa kalyāõasampavaīkassa yaü āraddhaviriyo bhavissati4 akusalānaü dhammānaü pahānāya kusalānaü dhammānaü upasampadāya thāmavā daëhaparakkamo anikkhittadhåro kusalesu dhammesu. 

Kalyāõamittassetaü meghiya, bhikkhuno pāņikaīkhaü1 kalyāõasahāyassa kalyāõasampavaīkassa yaü pa¤¤avā bhavissati. Udayatthagāminiyā pa¤¤āya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. 

Tena ca pana meghiya. Bhikkhunā imesu pa¤casu dhammesu patiņņhāya cattāro dhammā uttari5 bhāvetabbā. "Asubhā bhāvetabbā rāgassa pahānāya, mettā bhāvetabbā byāpādassa pahānāya, ānāpānassati bhāvetabbā vitakkupacchedāya, aniccasa¤¤ā bhāvetabbā asmimānasamugghātāya. Aniccasa¤¤ino meghiya, anattasa¤¤ā saõņhāti, anattasa¤¤i asmimānasamugghātaü pāpuõāti, diņņheva dhamme nibbānaü"ti. 

9. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

Khuddā vitakkā sukhumā vitakkā anuggatā manaso uppilāvā, 6
Ete avidvā manaso vitakke hurāhuraü dhāvati bhantacitto. 
Ete ca vidvā manaso vitakke ātāpi yo saüvaratã satãmā, 
Anuggate manaso uppilāve7 asesamete pajahāsi buddho"ti

1. Pāņikaīkhaü, sã. 2. Saüvassati, sã 3. Evaråpiyā, sã. 4. Viharissati, ma. 5. Uttariü. Sã. 6. Ubbilāpā, sã. 7. Ubbilāpe. Sã. 

[BJT Page 202] [\x 202/]  
4. 2. 
Uddhatasuttaü. 
1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā kusinārāyaü viharati, upavattane mallanaü sālavane. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhå bhagavato avidåre ara¤¤akuņikāyaü viharanti, uddhatā1 unnaëā capalā mukharā vikiõõavācā muņņhassatino asampajānā asamāhitā vibbhantacittā pākatindriririyā. 

2. Addasā kho bhagavā te sambahule bhikkhå [PTS Page 038] [\q  38/]   avidåre ara¤¤akuņikāyaü viharante uddhate unnaëe capale mukhare vikiõõavāce muņņhassatino asampajāne asamāhite vibbhantacitte pākatindriye. 

3. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

"Arakkhitena kāyena micchādiņņhigatena ca, 
Thãnamiddhābhibhåtena vasaü mārassa gacchati. 
Tasmā rakkhitacittassa sammāsaīkappagocaro, 
Thãnamiddhābhibhå bhikkhå sabbā duggatiyo jahe"ti. 

4. 3. 
Gopālasuttaü

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā kosalesu2 cārikaü carati mahatā bhikkhusaīghena saddhiü. Atha kho bhagavā maggā okkamma yena a¤¤ataraü rukkhamålaü tenupasaīkami. Upasaīkamitvā pa¤¤atte āsane nisãdi. Atha kho a¤¤ataro gopālako yena bhagavā tenupasaīkami. Upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdi. Ekamantaü nisinnaü kho taü gopālakaü bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi, samādapesi, samuttejesi, sampahaüsesi. 

2. Atha kho so gopālako bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaüsito bhagavantaü etadavoca: adhivāsetu me bhante, bhagavā svātanāya bhattaü saddhiü bhikkhusaīghenā'ti. Adhivāsesi bhagavā tuõhãbhāvena. Atha kho so gopālako bhagavato adhivāsanaü viditvā uņņhāyāsanā bhagavantaü abhivādetvā padakkhiõaü katvā pakkāmi. Atha kho so gopālako tassā rattiyā accayena sake nivesane pahåtaü appodakapāyāsaü paņiyādāpetvā nava¤ca sappiü, bhagavato kālaü ārocesi: ' kālo bhante, niņņhitaü bhattaü'ti. 

1. Uddhatā hontã, sãü 2. Janapadesu. Katthaci. 

[BJT Page 204] [\x 204/]  

3. Atha kho bhagavā pubbanhasamayaü nivāsetvā pattacãvaramādāya saddhiü bhikkhusaīghena yena tassa gopālakassa nivesanaü tenupasaīkami. Upasaīkamitvā pa¤¤atte āsane nisãdi. Atha kho so gopālako buddhapamukhaü bhikkhåsaīghaü appodakapāyāsena navena ca sappinā sahatthā santappesi, sampavāresi. Atha kho so gopālako bhagavantaü bhuttāviü onãtapattapāõiü a¤¤ataraü nãcaü [PTS Page 039] [\q  39/]   āsanaü gahetvā ekamantaü nisãdi. Ekamantaü nisinnaü kho taü gopālakaü bhagavā dhammiyā kathāya sandassetvā, samādapetvā, samuttejetvā, sampahaüsetvā uņņhāyāsanā pakkāmi. Atha kho acirapakkantassa bhagavato taü gopālakaü a¤¤ataro puriso sãmantarikāya jãvitā voropesi. 

4. Atha kho sambahulā bhikkhå yena bhagavā tenupasaīkamiüsu. Upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdiüsu. Ekamantaü nisinnā kho te bhikkhå bhagavantaü etadavocuü: " yena bhante, gopālakena ajja buddhapamukho bhikkhusaīgho appodakapāyāsena navena ca sappinā sahatthā santappito sampavārito, so kira bhante, gopālako a¤¤atarena purisena sãmantarikāya jãvitā voropito"ti

5. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 
"Diso disaü yantaü kayirā verã vā pana verinaü. 
Micchāpaõãhitaü cittaü pāpiyo naü tato kare"ti. 

4. 4. 
Juõhasuttaü1

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā rājagahe viharati. Veëuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena āyasmā ca sāriputto āyasmā ca mahāmoggalalāno kapotakandarāyaü viharanti. Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto juõhāya rattiyā navoropitehi kesehi abbhokāse nisinno hoti, a¤¤ataraü samādhiü samāpajjitvā. Tena kho pana samayena dve yakkhā sahāyakā uttarāya disāya dakkhiõaüdisaü gacchanti, kenacideva karaõãyena. Addasaüsu kho te yakkhā āyasmantaü sāriputtaü juõhāya rattiyā navoropitehi kesehi abbhokāse nisinnaü. Disvāna eko yakkho dutiyaü yakkhaü etadavoca: "paņibhāti maü samma, imassa samaõassa sise pahāraü dātuü"ti. Evaü vutte so yakkho taü yakkhaü etadavoca: " alaü samma, mā samaõaü āsādesi. Uëāro so samma samaõo mahiddhiko mahānubhāvo"ti dutiyampi kho so yakkho taü yakkhaü etadavoca: " paņibhāti maü samma, imassa samaõassa [PTS Page 040] [\q  40/]   sãse pahāraü dātuü"ti. Dutiyampi kho so yakkho taü yakkhaü etadavoca: "alaü samma, mā samaõaü āsādesi. Uëāro so samma, samaõo mahiddhiko mahānubhāvo"ti. Tatiyampi kho so yakkho taü yakkhaü etadavoca: "paņibhāti maü samma, imassa samaõassasãse pahāraü dātuü"ti. Tatiyampi kho so yakkho taü yakkhaü etadavoca: "alaü samma, mā samaõaü āsādesi. Uëāro so samma, samaõo mahiddhiko mahānubhāvo"ti. 

1. Yakkhapahārasutta, machasaü. 

[BJT Page 206] [\x 206/]  
2. Atha kho so yakkho taü yakkhaü anādiyitvā āyasmato sāriputtattherassa sãse pahāraü adāsi: tāva mahāpahāro ahosi, api tena pahārena sattaratanaü vā aķķhaņņharatanaü vā nāgaü osādeyya1 mahantaü vā pabbatakåņaü padāëeyya. Atha ca pana so yakkho 'ķayhāmi, ķayhāmã"ti tattheva mahānirayaü avatthāsi. 2

3. Addasā kho āyasmā mahāmoggallāno dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena tena yakkhena āyasmato sāriputtassa sãse pahāraü dãyamānaü. Disvāna yenāyasmā sāriputto tenupasaīkami, upasaīkamitvā āyasmantaü sāriputtaü etadavoca: " kacci te āvuso khamanãyaü? Kacci yāpanãyaü? Kacci na ki¤ci dukkhaü?"Ti. "Khamanãyaü me āvuso moggallāna, yāpanãyaü me āvuso moggallāna, api ca me sãse thokaü dukkhaü"ti. 

4. "Acchariyaü āvuso sāriputta, abbhåtaü āvuso sāriputta, yāva mahiddhiko āyasmā sāriputto mahānubhāvo. Idha te āvuso sāriputta, a¤¤ataro yakkho sãse pahāraü adāsi. Tāva mahāpahāro ahosi, api tena pahārena sattaratanaü vā aķķhaņņharatanaü vā nāgaü osādeyya1mahantaü vā pabbatakåņaü padāëeyya. Atha ca panāyasmā sāriputto evamāha: "khamanãyaü me āvuso moggallāna, yāpanãyaü me āvuso moggallāna, api ca me sãse thokaü dukkhaü"ti, acchariyaü āvuso moggallāna, abbhutaü āvuso moggallāna, yāva mahiddhiko āyasmā mahāmoggallāno mahānubhāvo. Yatra hi nāma yakkhampi passissati, mayaü panetarahi paüsupisācakampi na passāmā"ti. Assosi kho bhagavā dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānussikāya tesaü ubhinnaü mahānāgānaü imaü evaråpaü kathāsallāpaü. 

5. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

"Yassa [PTS Page 041] [\q  41/]   selåpamaü cittaü ņhitaü nānåpakampati, 
Virattaü rajaniyesu kopaneyye na kuppati, 
Yassevaü bhāvitaü cittaü kuto taü dukkhamessatã"ti. 

1, Osāreyya, katthaci 2. Apatāsi, machasaü. 

[BJT Page 208] [\x 208/]  
4. 5.
Nāgasuttaü

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā kosambiyaü viharati, ghositārāme. Tena kho pana samayena bhagavā ākiõõo viharati bhikkhåhi bhikkhånãhi upāsakehi upāsikāhi rājåhi rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi. âkiõõo dukkhaü. Na phāsu viharati. 

2. Atha kho bhagavato etadahosi "ahaü kho etarahi ākiõõo viharāmi, bhikkhåhi bhikkhånãhi upāsakehi upāsikāhi rājåhã rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi. âkiõõo dukkhaü, na phāsu viharāmi. Yannånāhaü eko gaõamhā vupakaņņho vihareyyaü"ti. 

3. Atha kho bhagavā pubbanhasamayaü nivāsetvā pattacãvaramādāya kosambiyaü piõķāya pāvisi. Kosambiyaü piõķāya caritvā pacchābhattaü piõķapātapaņikkanto sāmaü senāsanaü saüsāmetvā pattacãvaramādāya anāmantetvā upaņņhāke, anapaloketvā bhikkhusaīghaü, eko adutiyo yena pārileyyakaü tena cārikaü pakkāmi. Anupubbena cārikaü caramāno yena pārileyyakaü tadavasari. Tatrasudaü bhagavā pārileyyake viharati, rakkhitavanasaõķe bhaddasālamåle. 

4. A¤¤ataro'pi kho hatthināgo ākiõõo viharati, hatthihi hatthinãhi hatthikalabhehi hatthicchāpehi1 chinnaggāni ceva tiõāni khādati. Obhaggobhagga¤cassa sākhābhaīgaü khādanti. âvilāni ca pānãyāni pivati. Ogāhā cassa uttiõõassa hatthiniyo kāyaü upanighaüsantiyo gacchanti. âkiõõo dukkhaü, na phāsu viharati. Atha kho tassa hatthināgassa etadahosi: "ahaü kho etarahi ākiõõo viharāmi, hatthihi hatthinãhi hatthikalabhehi hatthicchāpehi. 1 Chinnaggāni ceva tiõāni khādāmi. Obhaggobhagga¤ca me sākhābhaīgaü khādanti, avilāni ca pānãyāni pivāmi. Ogāhā ca me uttiõõassa hatthiniyo kāyaü upanighaüsantiyo gacchanti. âkiõõo dukkhaü, na phāsu viharāmi. Yannånāhaü eko gaõamhā våpakaņņho vihareyyaü"ti. 

5. Atha kho so hatthināgo yåthā apakkamma yena pārileyyakaü rakkhitavanasaõķo [PTS Page 042] [\q  42/]   bhaddasālamålaü, yena bhagavā tenupasaīkami. Tatra sudaü2 so hatthināgo yasmiü padese bhagavā viharati, taü padesaü appaharita¤ca karoti, soõķāya bhagavato pānãyaü paribhojanãya¤ca upaņņhapeti3

1. Hatthicchāpakehi, sã. 2. Upasaīkamitvā, tatrasudaü, syā. 3. Upaņņhapeti, machasaü. 
[BJT Page 210] [\x 210/]  

6. Atha kho bhagavato rahogatassa patisallãnassa evaü cetaso parivitakko udapādã: "ahaü kho pubbe ākiõõo vihāsiü, bhikkhåhi bhikkhunãhi upāsakehi upāsikāhã rājåhi rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi. âkiõõo dukkhaü, na phāsu vihāsiü. So'mbhi etarahi anākiõõo viharāmi, bhikkhåhi bhikkhånãhi upāsakehi upāsikāhi rājåhi rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi. Anākiõõo sukhaü phāsu viharāmã"ti. 

7. Tassapi kho hatthināgassa evaü cetaso parivitakko udapādi: ahaü kho pubbe ākiõõo vihāsiü, hatthihi hatthinãhi hatthikalabhehi hatthicchāpehi. Chinnaggāni ceva tiõāni khādiü. Obhaggobhagga¤ca me sākhābhaīgaü khādiüsu. âvilāni ca pānãyāni pivāsiü, ogāhā ca me uttiõõassa hatthiniyo kāyaü upanighaüsantiyo agamaüsu. âkiõõo dukkhaü na phāsu vihāsiü. So'mhi etarahi anākiõõo viharāmi, hatthãhi hatthinãhi hatthikalabhehi hatthicchāpehi. Acchinnaggāni ceva tiõāni khādāmi. Obhaggobhagga¤ca me sākhābhaīgaü na khādanti. Anāvilāni ca pānãyāni pivāmi. Ogāhā ca me uttiõõassa hatthiniyo na kāyaü upanighaüsantiyo gacchanti. Anākiõõo sukhaü phāsu viharāmã"ti. 

8. Atha kho bhagavā attano ca pavivekaü viditvā tassa ca hatthināgassa cetasā cetoparivitakkama¤¤āya tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

"Etaü nāgassa nāgena ãsādantassa hatthino, 
Sameti cittaü cittena yadeko ramate1 vane"ti. 

4. 6. 
Piõķolasuttaü

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati, jetavane anāthapiõķikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā piõķolabhāradvājo bhagavato avidåre nisinno hoti, pallaīkaü ābhujitvā ujuü kāyaü paõidhāya, āra¤¤iko2. Piõķapātiko, paüsukåliko, tecãvariko, appiccho, santuņņho, pavivitto, asaüsaņņho, āraddhaviriyo, dhåtavādo adhicittamanuyutto. 

2. Addasā kho bhagavā āyasmantaü piõķolabhāradvājaü [PTS Page 043] [\q  43/]   avidåre nisinnaü pallaīkaü ābhujitvā ujuü kāyaü paõãdhāya, āra¤¤ikaü, piõķapātikaü, paüsukulikaü, tecãvarikaü, appicchaü, santuņņhaü, pavivittaü, asaüsaņņhaü, āraddhaviriyaü, dhutavādaü adhicittamanuyuttaü. 

3. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

1. Ramatã, sabbattha. 2. âra¤¤ako, sã. 

[BJT Page 212] [\x 212/]  
"Anåpavādo anåpaghāto pātimokkhe ca saüvaro, 
Matta¤¤utā ca bhattasmiü panta¤ca1 sayanāsanaü, 
Adhicitte ca āyogo etaü buddhānasāsanaü"ti. 
4. 7. 
Sāriputta suttaü

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati, jetavane anāthapiõķikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto bhagavato avidåre nisinno hoti, pallaīkaü ābhåjitvā ujuü kāyaü paõidhāya, appicco, santuņņho, pavivitto, asaüsaņņho, āraddhaviriyo, adhicittamanuyutto. Addasā kho bhagavā āyasmantaü sāriputtaü avidåre nisinnaü pallaīkaü ābhujitvā ujuü kāyaü paõidhāya appicchaü santuņņhaü pavivittaü asaüsaņņhaü āraddhaviriyaü adhicittamanuyuttaü. 
2. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

"Adhicetaso appamajjato munino monapathesu sikkhato, 
Sokā na bhavanti tādino upasantassa sadā satãmato"ti. 

4, 8. 
Sundarãsåttaü. 

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati jetavane anāthapiõķikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhagavā sakkato hoti garukato mānito påjito apacito, lābhã cãvara piõķapāta senāsana gilānapaccaya bhesajja parikkhārānaü. Bhikkhusaīghopi sakkato hoti garukato mānito påjito apacito. Lābhã cãvara piõķapātasenāsanagilānapaccayabhesajja parikkhārānaü. A¤¤atitthiyā pana paribbājakā asakkatā honti agarukatā amānitā apåjitā anapacitā. Na lābhino cãvara piõķapāta senāsanagilānapaccaya bhesajja parikkhārānaü. 

2. Atha kho te a¤¤atitthiyā paribbājakā bhagavato sakkāraü asahamānā bhikkhusaīghassaca. Yena sundarã paribbājikā tenupasaīkamiüsu, upasaīkamitvā sundariü [PTS Page 044] [\q  44/]   paribbājikaü etadavocuü: "ussahasi bhagini, ¤ātãnaü atthaü kātuü?"Ti. "Kyāhaü ayyā, karomi, kiü mayā na sakkā kātuü? 2 Jãvitampi me pariccattaü ¤ātãnaü atthāyā"ti. 

1. Pattha¤ca. Sã. 2. Kiü mayā sakkā kātuü, sã. Syā. 

[BJT Page 214] [\x 214/]  

3. "Tena hi bhagini, abhikkhaõaü jetavanaü gacchāhã"ti. "Evamayyā"ti kho sundarã paribbājikā tesaü a¤¤atitthiyānaü paribbājakānaü paņissutvā abhikkhaõaü jetavanaü agamāsi. Yadā te a¤¤iüsu" a¤¤atitthiyā paribbājakā "vodiņņhā1 kho sundarã paribbājikā bahujanena abhikkhaõaü jetavanaü gacchatã"ti2. Atha naü jãvitā voropetvā tattheva jetavanassa parikhākåpe nikhaõitvā3 yena rājā pasenadi kosalo tenupasaīkamiüsu, upasaīkamitvā rājānaü panediü kosalaü etadavocuü: " yā sā mahārāja, sundarã paribbājikā, sā no nadissatã"ti. "Kattha pana tumhe āsaīkathā"ti. "Jetavane mahārājā"ti. "Tena hi jetavanaü vicinathā"ti. 

4. Atha kho te a¤¤atitthiyā paribbājakā jetavanaü vicinitvā yathā nikhaõitaü parikhākåpā5 uddharitvā ma¤cakaü āropetvā sāvatthiü pavesetvā rathiyā rathiyaü siīghāņakena siīghāņakaü upasaīkamitvā manusse ujjhāpesuü: 

"Passathayyā, samaõānaü sakyaputtiyānaü kammaü, alajjino ime samaõā sakyaputtiyā dussãlā pāpadhammā musāvādino abrahmacārino. Ime hi nāma dhammacārino samacārino brahmacārino saccavādãno sãlavanto kalyāõadhammā paņijānissanti. Natthi imesaü sāma¤¤aü. Natthi imesaü brahma¤¤aü. Naņņhaü imesaü sāma¤¤aü. Naņņhaü imesaü brahma¤¤aü. Kuto imesaü sāma¤¤aü? Kuto imesaü brahma¤¤aü? Apagatā ime sāma¤¤ā. Apagatā ime buhma¤¤ā. Kathaü hi nāma puriso purisakiccaü karitvā itthiü jãvitā voropessatã"ti. 

5. Te na kho pana samayena sāvatthiyaü manussā bhikkhå disvā asabbhāhi pharusāhi6 vācāhi akkosanti, parihāsanti, rosenti 4 vihesenti: "alajjino ime samaõā sakyaputtiyā dussãlā pāpadhammā musāvādino abrahmacārino, ime hi nāma dhammacārino samacārino brahmacārino saccavādino sãlavanto kalyāõadhammā paņijānissanti. Natthi imesaü sāma¤¤aü, natthi imesaü brahma¤¤aü, naņņhaü imesaü sāma¤¤aü, naņņhaü imesaü brahma¤¤aü. Kuto imesaü sāma¤¤aü? Kuto imesaü brahma¤¤aü? Apagatā ime sāma¤¤ā apagatā ime buhma¤¤ā. Kathaü hi nāma puriso purisakiccaü karitvā itthiü jãvitā voropessatã?"Ti. 

1. Te diņņhā, sã. 2. âgacchatãti, sã 3. Parikhākupe nikkhipitvā, machasaü 4. Rosanti, machasaü. 

[BJT Page 216] [\x 216/]  

6. Atha kho sambahulā bhikkhå pubbanhasamayaü nivāsetvā pattacãvaramādāya sāvatthiü piõķāya pavisiüsu. Sāvatthiyaü [PTS Page 045] [\q  45/]   piõķāya caritvā pacchābhattaü piõķapātapaņikkantā yena bhagavā tenupasaīkamiüsu. Usaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdiüsu. Ekamantaü nisinnā kho te bhikkhå bhagavantaü etadavocuü: "etarahi bhante, sāvatthiyaü manussā bhikkhu disvā asabbhāhi pharusāhi vācāhi akkosanti, paribhāsanti rosenti vihesenti. ' Alajjino ime samaõā sakyaputtiyā dussãlā pāpadhammā musāvādino abrahmacārino, ime hi nāma dhammacārino samacārino brahmacārino saccavādino sãlavanto kalyāõadhammā paņijānissanti. Natthi imesaü sāma¤¤aü. Natthi imesaü brahma¤¤aü. Naņņhaü imesaü sāma¤¤aü. Naņņhaü imesaü brahma¤¤aü. Kuto imesaü sāma¤¤aü? Kuto imesaü buhma¤¤aü? Apagatā ime sāma¤¤ā. Apagatā ime brahma¤¤ā. Kathaü hi nāma puriso purisakiccaü karitvā itthiü jãvitā voropessati?"Ti. 

7. Neso bhikkhave saddo ciraü bhavissati. Sattāhameva1 bhavissati. Sattāhassa accayena antaradhāyissati. Tena hi bhikkhave ye manussā bhikkhå disvā asabbhāhi pharusāhi vācāhi akkosanti, rosenti, vihesenti. Te tumbhe imāya gāthāya paņicodetha: 

"Abhåtavādã nirayaü upeti
Yo cāpi katvā na karomi cāha, 2
Ubho'pi te pecca samā bhavanti
Nihãnakammā manujā paratthā'ti

8. Atha kho te bhikkhå bhagavato santike imaü gāthaü pariyāpuõitvā ye manussā bhikkhå disvā asabbhāgi pharusāhi vācāhi akkosanti paribhāsanti rosenti, vihesenti. Te manusse imāya gāthāya paņicodenti: 

"Abhåtavādã nirayaü upeti
Yo cāpi katvā na karomi cāha, 2
Ubho pi te pecca samā bhavanti
Nihãnakammā manujā paratthā"ti. 

9. Manussānaü etadahosi: " akārakā ime samaõā sakyaputtiyā, nayimehi kataü, sapanti ime samaõā sakyaputtiyā"ti. Neva so saddo ciraü ahosi. Sattāhameva ahosi, sattāhassa accayena antaradhāyi. Atha kho sambahulā bhikkhu yena bhagavā tenupasaīkamiüsu, upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdiüsu, ekamantaü nisinnā kho te bhikkhå bhagavantaü etadavocuü: " acchariyaü bhante! Abbhåtaü bhante! Yāva subhāsita¤cidaü bhante, bhagavatā 'neso bhikkhave saddo ciraü bhavissati, sattāhameva bhavissati, sattāhassa accayena antaradhāyissatã'ti. Antarahito so bhante saddo"ti. 

1. Sattāhameva so saddo, sã. 2. Na karomãti cāha, sã. 

[BJT Page 218] [\x 218/]  

10. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

"Tudanti vācāya janā asa¤¤atā
Sarehi1 saīgāmagataü'va ku¤jaraü, 
Sutvāna vākyaü pharusaü udãritaü
Adhivāsaye bhikkhu aduņņhacitto"ti. 

4. 9. 
Upasenasuttaü. 

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā rājagahe viharati, veëuvane kalandakanivāpe. Atha kho āyasmato upasenassa [PTS Page 046] [\q  46/]   vaīgantaputtassa rahogatassa patisallãnassa evaü cetaso parivitakko udapādi: " lābhā vata me, suladdhaü vata me, satthā ca me bhagavā arahaü sammāsambuddho. Svākkhāte camhi dhammavinaye agārasmā anagāriyaü pabbajito. Sabrahmacārino2 ca me sãlavanto kalyāõadhammā. Sãlesu ca'mhi paripårakārã, samāhito ca'mhi ekaggacitto. Arahā ca'mhi khãõāsavo, mahiddhiko ca'mhi mahānubhāvo. Bhaddakaü me jãvitaü bhaddakaü maraõaü"ti. 

2. Atha kho bhagavā āyasmato upasenassa vaīgantaputtassa cetasā cetoparivitakkama¤¤āya tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

" Yaü jãvitaü na tapati maraõante na socati, 
Sa ce diņņhapado dhãro sokamajjhe na socati. Ucchinnabhavataõhassa santacittassa bhikkhuno, 
Vikkhãõo jātisaüsāro natthi tassa punabbhavo"ti. 

4. 10. 
Sāriputtasuttaü. 

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati, jetavane anāthapiõķikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto bhagavato avidåre nisinno hoti, pallaīkaü ābhujitvā ujuü kāyaü paõidhāya attano upasamaü paccavekkhamāno. Addasā kho bhagavā āyasmantaü sāriputtaü avidåre nisinnaü pallaīkaü ābhujitvā ujuü kāyaü paõidhāya attano upasamaü paccavekkhamānaü. 

2. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

1. Parehi, si. 2. Sabrahmacāriyo. Mudditapāëi, sabrahmacārayo, mudditaņņhakathā. 

[BJT Page 220] [\x 220/]  

"Upasantasantacittassa netticchinnassa bhikkhuno, 
Vikkhãõo jātisaüsāro mutto so mārabandhanā"ti. 

Meghiyavaggo catuttho. 

Tassuddānaü: 

Meghiyaü1 uddhataü2 gopālaü3 juõhaü 4 nāgena pa¤camaü
Piõķolo sāriputto ca sundarã bhavati aņņhamaü, 
Upaseno vaīgantaputto sāriputto ca te dasāti. 

Soõavaggo5 pa¤camo

5. 1. 
Rājasuttaü. 

[PTS Page 047  [\q  47/]  1.] Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati, jetavane anāthapiõķikassa ārāme. Tena kho pana samayena rājā pasenadã kosalo mallikāya deviyā saddhiü uparipāsādavaragato hoti. Atha kho rājā pasenadã kosalo mallikaü deviü etadavoca: " atthi nu kho te mallike, koca¤¤o attanā piyataro?"Ti. 

"Natthi kho me mahārāja, koca¤¤o attanā piyataro"ti. 
"Tuyhaü pana mahārāja, attha¤¤o koci attanā piyataro?"Ti. 
Mayhampi kho mallike, nattha¤¤o koci attanā piyataro"ti. 

2. Atha kho rājā pasenadã kosalo pāsādā orohitvā yena bhagavā tenupasaīkami. Upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdi. Ekamantaü nisinno kho rājā pasenadã kosalo bhagavantaü etadavoca: 

"Idhāhaü bhante, mallikāya deviyā saddhiü uparipāsādavaragato mallikādeviü etadavocaü: "atthi nu kho te mallike, koca¤¤o attanā piyataro?"Ti. Evaüvutte mallikādevi maü etadavoca. " Natthi kho me mahārāja, koca¤¤o attanā piyataro"ti. Evaü vutte ahaü bhante, mallikaü deviü etadavocaü: 'mayhaüpi kho mallike, nattha¤¤o koci attanā piyataro"ti. 

3. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

1. Meghiyo, si 2. Uddhatā, sã 3. Gopālo, sã. 4.Juõhā, sã 5. Soõattherassa, sã. 

[BJT Page 222] [\x 222/]  

"Sabbā disā anuparigamma cetasā
Nevajjhagā piyataramattanā kvaci. 
Evaü piyo puthu attā paresaü
Tasmā na hiüse paramattakāmo"ti. 
5. 2. 
Appāyukasuttaü. 

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati, jetavane anāthapiõķikassa ārāme. Atha kho āyasmā ānando [PTS Page 048] [\q  48/]   sāyanhasamayaü patisallānā vuņņhito yena bhagavā tenupasaīkami, upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdi. Ekamantaü nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaü etadavoca: "acchariyaü! Bhante, abbhutaü! Bhante, yāva appāyukā hi bhante, bhagavato mātā ahosi. Sattāhajāte bhagavati bhagavato mātā kālamakāsi. Tusitaü kāyaü upapajji"ti. 1 "Evametaü ānanda, appāyukā hi ānanda, bodhisattamātaro honti, 
Sattāhajātesu bodhisattesu bodhisattamātaro kālaü karonti, tusitaü kāyaü upapajjantã"ti. 

2. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

"Ye keci bhåtā bhavissanti
Ye vāpi sabbe gamissanti pahāya dehaü. 
Taü sabbaü jāniü kusalo viditvā
âtāpiyo brahmacariyaü careyyā"ti. 

5. 3. 
Suppabuddhakuņņhisuttaü. 

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā rājagahe viharati veëuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena rājagahe suppabuddho nāma kuņņhi ahosi, manussadaëiddo manussakapaõo manussavarāko. 

2. Tena kho pana samayena bhagavā mahatiyā parisāya parivuto dhammaü desento nisinno hoti. Addasā kho suppabuddho kuņņhi taü mahājanakāyaü dåratova sannipatitaü. Disvānassa etadahosi: " nissaüsayaü kho ettha ki¤ci khādanãyaü vā bhojanãyaü vā bhājiyissati. Yannånāhaü yena so mahājanakāyo tenupasaīkameyyaü. Appevanāmettha ki¤ci khādanãyaü vā bhojanãyaü vā labheyyanti". 

1. Upapajjatã. Sã. 

[BJT Page 224] [\x 224/]  

3. Atha kho suppabuddho kuņņhi yena so mahājanakāyo tenupasaīkami. Addasā kho suppabuddho kuņņhi bhagavantaü mahatiyā parisāya parivutaü dhammaü desentaü nisinnaü. Disvānassa etadahosi: "na kho ettha ki¤ci khādanãyaü vā bhojanãyaü vā bhājiyati, samaõo ayaü gotamo parisatiü dhammaü deseti. Yannånāhampi dhammaü suõeyyanti. Tattheva ekamantaü nisãdi. "Ahampi dhammaü sossāmã"ti. Atha kho bhagavā sabbāvantaü parisaü [PTS Page 048] [\q  48/]   cetasā cetoparicca manasākāsi 'ko nu kho idha bhabbo dhammaü vi¤¤ātuü?"Ti. 

4. Addasā kho bhagavā suppabuddhaü kuņņhiü tassaü parisāyaü nisinnaü, disvānassa etadahosi: " ayaü kho idha bhabbo dhammaü vi¤¤ātuü"ti. Suppabuddhaü kuņņhiü ārabbha ānupubbãkathaü1 kathesi. Seyyathidaü? Dānakathaü, sãlakathaü, saggakathaü, kāmānaü ādãnavaü okāraü saīkilesaü, nekkhamme ca2 ānisaüsaü pakāsesi. Yadā bhagavā a¤¤āsi, suppabuddhaü kuņņhiü kallacittaü muducittaü vinãvaraõacittaü udaggacittaü pasannacittaü. Atha yā buddhānaü sāmukkaüsikā dhammadesanā taü pakāsesi, dukkhaü samudayaü nirodhaü maggaü. Seyyathāpi nāma suddhaü vatthaü apagatakālakaü sammadeva rajanaü patigaõheyya. Evameva suppabuddhassa kuņņhissa tasmiü yeva āsane virajaü vãtamalaü dhammacakkhuü udapādi: 'yaü ki¤ci samudayadhammaü, sabbaü taü nirodhadhammanti. '

5. Atha kho suppabuddho kuņņhi diņņhadhammo pattadhammo viditadhammo pariyogāëhadhammo tiõõavicikiccho vigatakathaükatho vesārajjappatto aparappaccayo satthusāsane, uņņhāyāsanā yena bhagavā tenupasaīkami. Upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdi. Ekamantaü nisinno kho suppabuddho kuņņhi bhagavantaü etadavoca: "abhikkantaü bhante, abhikkantaü bhante, seyyathāpi bhante, nikkujjitaü vā ukkujjeyya, paņicchannaü vā vivareyya, måëhassa vā maggaü ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaü dhāreyya cakkhumanto råpāni dakkhintã"ti. Evameva bhagavatā anekapariyāyena dhamme pakāsito. Esāhaü bhante bhagavantaü saraõaü gacchāmi, dhamma¤cabhikkhusaīgha¤ca. Upāsakaü maü bhagavā dhāretu, ajjatagge pāõupetaü saraõaü gata"nti. 

6. Atha kho suppabuddho kuņņhi bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito, samādapito, samuttejito, sampahaüsito, bhagavato bhāsitaü abhinanditvā anumoditvā uņņhāyāsanā bhagavantaü abhivādetvā padakkhiõaü katvā pakkāmi. 

1. Anupubbãkathaü, si. Katthaci. 

[BJT Page 226] [\x 226/]  

Atha kho suppabuddhaü kuņņhiü acirapakkantaü1 gāvã taruõavacchā adhipātetvā jãvitā voropesi. 

7. Atha kho sambahulā bhikkhå [PTS Page 050] [\q  50/]   yena bhagavā tenupasaīkamiüsu. Upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdiüsu. Ekamantaü nisinnā kho te bhikkhå bhagavantaü etadavocuü: "yo so bhante, suppabuddho nāma kuņņhi bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito, samādapito, samuttejito, sampahaüsito, so kālakato. Tassa kā gati, ko abhisamparāyo"ti?

8. "Paõķito bhikkhave, suppabuddho kuņņhi, paccapādi dhammassānudhammaü, na ca maü dhammādhikaraõaü vihesesi. Suppabuddho bhikkhave, kuņņhi tiõõaü saüyojanānaü parikkhayā sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano"ti. 

9. Evaü vutte a¤¤ataro bhikkhå bhagavantaü etadavoca: "ko nu kho bhante, hetu, ko paccayo yena suppabuddho kuņņhi ahosi, manussadaëiddo manussakapaõo manussavarāko?"Ti. 

10. "Bhåtapubbaü bhikkhave suppabuddho kuņņhi imasmiü yeva rājagahe seņņhiputto ahosi. So uyyānabhåmiü niyyanto addasa tagarasikhiü paccekabuddhaü nagaraü piõķāya pavisantaü, disvānassa etadahosi: "kvāyaü kuņņhi kuņņhicãvarena hi vicaratã"ti, niņņhuhitvā apasabyato2 karitvā pakkāmi. So tassa kammassa vipākena bahåni vassāni bahåni vassasatāni bahåni vassasahassāni bahåni vassasatasahassāni niraye paccittha. Tasseva kammassa vipākāvasesena imasmiü yeva rājagahe kuņņhi ahosi, manussadaëiddo manussakapaõo manussavarāko. So tathāgatappaveditaü dhammavinayaü āgamma saddhaü samādiyi, sãlaü samādiyi, sutaü samādiyi, cāgaü samādiyi, pa¤¤aü samādiyi. So tathāgatappaveditaü dhammavinayaü āgamma saddhaü samādiyi, sãlaü samādiyi, sutaü samādiyi, cāgaü samādiyi, pa¤¤aü samidiyi. So tathāgatappaveditaü dhammavinayaü āgamma saddhaü samādiyitvā sãlaü samādiyitvā sutaü samādiyitvā cāgaü samādiyitvā pa¤¤aü samādiyitvā kāyassa bhedā paraü maraõā sugatiü saggaü lokaü upapanno devānaü tāvatiüsānaü sahabyataü. So tattha a¤¤e deve atirocati vaõõena ceva yasasā cāti. 

11. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

"Cakkhumā visamāniva vijjamāne parakkame, 

Paõķito jãvalokasmiü pāpāni parivajjaye"ti. 

1. Atha kho suppabuddhaü acirapakkantaü, sã. 2. Apasabyāmato, syā. Apasāda, dhammapadaņņha kathā - apasahavyataü = ivetaņa nisise?. 

[BJT Page 228] [\x 228/]  
5. 4. 
Kumārakasuttaü. 

1. Evaü [PTS Page 051] [\q  51/]   me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati, jetavane anāthapiõķikassa ārāme. Tena kho pana samayena sambahulā kumārakā antarā ca sāvatthiü antarā ca jetavanaü macchake bādhenti. Atha kho bhagavā pubbanhasamayaü nivāsetvā pattacãvaramādāya sāvatthiü piõķāya pāvisi. Addasā kho bhagavā te sambahule kumārake antarā ca sāvatthiü antarā ca jetavanaü macchake bādhente. Disvāna yena te kumārakā tenupasaīkami. Upasaīkamitvā te kumārake etadavoca: " bhāyatha tumhe1 kumārakā, dukkhassa? Appiyaü vo dukkhaü?"Ti. "Evaü bhante, bhāyāma mayaü2 dukkhassa, appiyaü no dukkhaü"ti. 

2. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 
" Sace bhāyatha dukkhassa sace vo dukkhamappiyaü, 
Mā'kattha pāpakaü kammaü āvi vā yadi vā raho. 

Sace ca pāpakaü kammaü karissatha karotha vā, 
Na vo dukkhā pamuttyatthi upecca pi palāyataü"ti. 
5. 5. 
Uposathasuttaü

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati, pubbārāme migāramātupāsāde. Tena kho pana samayena bhagavā tadahuposathe bhikkhusaīghaparivuto nisinno hoti. Atha kho āyasmā ānando abhikkantāya rattiyā nikkhante paņhame yāme uņņhāyāsanā ekaüsaü cãvaraü katvā yena bhagavā tena¤jaliü paõāmetvā bhagavantaü etadavoca: "abhikkantā bhante, ratti. Nikkhanto paņhamo yāmo. Cãranisinno bhikkhåsaīgho. Uddisatu bhante, bhagavā bhikkhånaü pātimokkhaü"ti. Evaü vutte bhagavā tuõhã ahosi. Dutiyampi kho āyasmā ānando abhikkantāya rattiyā nikkhante majjhime yāme uņņhāyāsanā ekaüsaü cãvaraü katvā yena bhagavā tena¤jaliü paõāmetvā bhagavantaü etadavoca: "abhikkantā bhante ratti. Nikkhanto majjhimo yāmo. Ciranisinno bhikkhusaīgho. Uddisatu bhante, bhagavā bhikkhånaü pātimokkhaü"ti. Dutiyampi kho bhagavā tuõhã [PTS Page 052] [\q  52/]   ahosi. Tatiyampi kho āyasmā anando abhikkantāya rattiyā nikkhante pacchime yāme uddhaņe aruõe nandimukhiyā rattiyā uņņhāyāsanā ekaüsaü cãvaraü katvā yena bhagavā tena¤jaliü paõāmetvā bhagavantaü etadavoca: "abhikkantā bhante ratti. Nikkhanto pacchimo yāmo. Uddhaņo aruõo, nandimukhã ratti. Ciranisinno bhikkhusaīgho. Uddisatu bhante, bhagavā bhikkhånaü pātimokkhaü"ti. 'Aparisuddhā ānanda parisā'ti. 

1. Vo tumhe, katthaci. 2 Mayaü bhante, katthaci. 

[BJT Page 230] [\x 230/]  

2. Atha kho āyasmato mahāmoggallānassa etadahosi: "kaü nu kho bhagavā puggalaü sandhāya evamāha 'aparisuddhā ānanda, parisā'ti. Atha kho āyasmā mahāmoggallāno sabbāvantaü bhikkhåsaīghaü cetasā ceto paricca manasākāsi. Addasā kho āyasmā mahāmoggallāno taü puggalaü dussãlaü pāpadhammaü asucisaīkassarasamācāraü paņicchannakammantaü assamaõaü samaõapaņi¤¤aü abrahmacāriü brahmacārãpaņi¤¤aü antopåtiü avassutaü kasambujātaü majjhe bhikkhusaīghassa nisinnaü. Disvāna uņņhāyāsanā yena so puggalo tenupasaīkami. Upasaīkamitvā taü puggalaü etadavoca: 'uņņhehāvuso, diņņhosi bhagavatā, natthi te bhikkhåhi saddhiü saüvāso'ti. Atha kho so puggalo tuõhã ahosi. Dutiyampi kho āyasmā mahāmoggallāno taü puggalaü etadavoca: 'uņņhehāvuso, diņņhosi bhagavatā. Natthi te bhikkhåhi saddhiü saüvāso'ti. Dutiyampi kho so puggalo tuõhã ahosi. Tatiyampi kho āyasmā mahāmoggallāno taü puggalaü etadavoca: "uņņhehāvuso, diņņhosi bhagavatā. Natthi te bhikkhåhi saddhiü saüvāso'ti. Tatiyampi kho so puggalo tuõhã ahosi. 

3. Atha kho āyasmā mahāmoggallāno taü puggalaü bāhāyaü gahetvā bahidvārakoņņhakā nikkhāmetvā såcighaņhikaü datvā yena bhagavā tenupasaīkami. Upasaīkamitvā bhagavantaü etadavoca: "nikkhāmito bhante, so puggalo mayā. Parisuddhā parisā. Uddisatu bhante. Bhagavā bhikkhånaü pātimokkhaü"ti. "Acchariyaü moggallāna, abbhutaü moggallāna, yāva bāhā gahaõāpi nāma so moghapuriso āgamessatã"ti. 

4. Atha kho bhagavā [PTS Page 053] [\q  53/]   bhikkhå āmantesi: "na dānāhaü bhikkhave, itoparaü uposathaü karissāmi pātimokkhaü uddisissāmi. Tumheva dāni bhikkhave itoparaü uposathaü kareyyātha, pātimokkhaü uddiseyyātha. Aņņhānametaü bhikkhave anavakāso, yaü tathāgato aparisuddhāya parisāya uposathaü kareyya, pātimokkhaü uddiseyya. "

5. Aņņhime bhikkhave, mahāsamudde acchariyā abbhutā dhammā, ye disvā disvā asurāmahāsamudde abhiramanti. Katame aņņha1

(1) Mahāsamuddo bhikkhave, anupubbaninno, anupubbapoõo, anupubbapabbhāro, nāyatakeneva papāto. Yaü bhikkhave mahāsamuddo anupubbaninno, anupubbapoõo, anupubbapabbhāro, nāyatakeneva papāto. Ayaü bhikkhave, mahāsamudde paņhamo acchariyo abbhuto dhammo, yaü disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti. 

(2.) Punacaparaü bhikkhave, mahāsamuddo ņhitadhammo velaü nātivattati. Yaü bhikkhave, mahāsamuddo ņhitadhammo velaü nātivattati. Ayampi bhikkhave mahāsamudde dutiyo acchariyo abbhåto dhammo, yaü disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti. 

1. Nadānābhaü bhikkhave ajjatagge uposathaü karissāmi pātimokkhaü uddisissāmãti, aņņhaīguttare pahārādasuttaü". 
[BJT Page 232] [\x 232/]  

(3. ) Puna ca paraü bhikkhave, mahāsamuddo na matena kuõapena saüvasati. Yaü hoti mahāsamudde mataü kuõapaü. Taü kippa¤¤eva tãraü vāheti, 1 thalaü ussādeti2. Yaü bhikkhave mahāsamuddo na matena kuõapena saüvasati, yaü hoti mahāsamudde mataü kuõapaü, taü khippa¤¤eva tãraü vāheti, thalaü ussādeti. Ayampi bhikkhave, mahāsamudde tatiyo acchariyo abbhuto dhammo, yaü disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti. 

(4. ) Puna caparaü bhikkhave, yā kāci mahānadiyo, seyyathãdaü: gaīgā, yamunā, aciravatã, sarabhu, mahã. Tā mahāsamuddaü patvā jahanti purimāni nāmagottāni, mahāsamuddotveva saīkhaü gacchantã. Yaü bhikkhave. Yā kāci mahānadiyo, seyyathãdaü: gaīgā, yamunā, aciravatã, sarabhå, mahã. Tā mahāsamuddaü patvā jahanti purimāni nāmagottāni, mahāsamuddotveva saīkhaü gacchanti. Ayampi bhikkhave mahāsamudde catuttho acchariyo abbhuto dhammo, yaü disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti. 
(5. ) Puna ca paraü bhikkhave, yā ca loke savantiyo mahāsamuddaü appenti, yāca antaëikkhā dhārā papatanti, na tena mahāsamuddassa ånattaü vā pårattaü vā pa¤¤āyati. Yaü bhikkhave, [PTS Page 054] [\q  54/]   yā ca loke savantiyo mahāsamuddaü appenti, yā ca antaëikkhā dhārā papatanti, na tena mahāsamuddassa ånattaü vā pårattaü vā pa¤¤āyati. Ayampi bhikkhave, mahāsamudde pa¤camo acchariyo abbhåtadhammo, 3 yaü disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti. 

(6. ) Puna ca paraü bhikkhave, mahāsamuddo ekaraso loõaraso. Yaü bhikkhave, mahāsamuddo ekaraso loõaraso, ayampi bhikkhave, mahāsamudde chaņņho acchariyo abbhåtadhammo, yaü disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti

(7. ) Punaca paraü bhikkhave mahāsamuddo bahåratano, anekaratano. Tatiramāni ratanāni. Seyyathãdaü: muttā, maõi, veëuriyo, saīkho, sãlā, pavāëaü, rajataü, jātaråpaü, lohitaīko, masāragallaü. Yaü bhikkhave mahāsamuddo bahuratano anekaratano, tatiramāni ratanāni. Seyyathãdaü: muttā, maõi, veëuriyo, saīkho, silā, pavāëaü, rajataü, jātaråpaü, lohitaīko, masāragallaü. Ayampi bhikkhave mahāsamudde sattamo acchariyo abbhutadhammo, yaü disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti. 

1. Pāpeti, kesu ci 2. Ussāretã, sã. Mu. 3. Abbhuto dhammo, sã. 

[BJT Page 234] [\x 234/]  

(8. ) Punacaparaü bhikkhave. Mahāsamuddo mahataü bhåtānaü āvāso. Tatirame bhåtā: timi, timiīgalo, timirapiīgalo, asurā, nāgā, gandhabbā. Santi mahāsamudde yojanasatikāpi attabhāvā, dviyojanasatikāpi attabhāvā, tiyojanasatikāpi attabhāvā, catuyojanasatikāpi attabhāvā, pa¤cayojanasatikāpi attabhāvā. Yaü bhikkhave, mahāsamuddo mahataü bhåtānaü āvāso. Tatirame bhåtā: timi, timiīgalo, timirapiīgalo, asurā nāgā, gandhabbā. Santi mahāsamudde yojanasatikāpi attabhāvā, dviyojanasatikāpi attabhāvā, tiyojanasatikāpi attabhāvā, catuyojanasatikāpi attabhāvā, pa¤cayojanasatikāpi attabhāvā. Ayampi bhikkhave, mahāsamudde aņņhamo acchariyo abbhutadhammo. Yaü disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti. 

Ime kho bhikkhave, mahāsamudde aņņha acchariyā abbhutadhammā1 ye disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti. 

6. Evameva kho bhikkhave, imasmiü dhammavinaye aņņha acchariyā abbhutadhammā1 ye disvā disvā bhikkhå imasmiü dhammavinaye abhiramanti. Katame aņņha?

(1. ) Seyyathāpi bhikkhave, mahāsamuddo anupubbaninno, anupubbapoõo, anupubbapabbhāro, nāyatakeneva papāto, evameva kho bhikkhave, imasmiü dhammavinaye anupubbasikkhā, anupubbakiriyā, anupubbapaņipadā, nāyatakeneva a¤¤āpaņivedho. Yaü bhikkhave, imasmiü dhammavinaye anupubbasikkhā, anupubbakiriyā, anububbapaņipadā, nāyatakeneva a¤¤āpaņivedho. Ayaü bhikkhave, imasmiü dhammavinaye anupubbasikkhā, anububbakiriyā, anupubbapaņipadā, nāyatakeneva a¤¤āpaņivedho. Ayaü bhikkhave, imasmiü dhammavinaye paņhamo acchariyo abbhutadhammo. 2 Yaü disvā disvā bhikkhå imasmiü dhammavinaye abhiramanti. 

(2) Seyyathāpi [PTS Page 055] [\q  55/]   bhikkhave mahasamuddo ņhitadhammo velaü nātivattati, evameva kho bhikkhave yaü mayā sāvakānaü sikkhāpadaü pa¤¤attaü, taü mama sāvakā jãvitahetu pi nātikkamanti. Yaü bhikkhave mayā sāvakānaü sikkhāpadaü pa¤¤attaü taü mama sāvakā jãvitahetu pi nātikkamanti. Ayampi bhikkhave imasmiü dhammavinaye dutiyo acchariyo abbhutadhammo2. Yaü disvā disvā bhikkhå imasmiü dhammavinaye abhiramanti. 

(3. ) Seyyathāpi bhikkhave, mahāsamuddo na matena kuõapena saüvasati, yaü hoti mahāsamudde mataü kuõapaü taü khippa¤¤eva tãraü vāheti, thalaü ussādeti. Evameva kho bhikkhave yo so puggalo dussãlo papadhammo asuci saīkassarasamācāro paņicchannakammanto, assamaõo samaõapaņi¤¤o, abuhmacārã brahmacārãpaņi¤¤o, antopåti avassuto kasambujāto, na tena saīgho saüvasati. Atha kho naü khippa¤¤eva sannipatitvā ukkhipati. 

1. Abbhutā dhammā. Sã 2. Abbhuto dhammo, sã

[BJT Page 236] [\x 236/]  

Ki¤cāpi so hoti majjhe bhikkhusaīghassa nisinno, atha kho so ārakāva saīghambhā, saīgho ca tena. Yaü bhikkhave, yo so puggalo dussãlo, pāpadhammo, asucisaīkassarasamācāro paņicchannakammanto, assamaõo samaõapaņi¤¤o, abrahmacārã brahmacāripaņi¤¤o, antopåti, avassuto, kasambujāto, na tena saīgho saüvasati. Atha kho naü khippa¤¤eva sannipatitvā ukkhipati, ki¤cāpi so hoti majjhe bhikkhusaīghassa nisinno, atha kho so ārakāva saīghambhā, saīgho ca tena. Ayampi bhikkhave, imasmiü dhammavinaye tatiyo acchariyo abbhutadhammo,1 yaü disvā disvā bhikkhå imasmiü dhammavinaye abhiramanti. 

(4). Seyyathāpi bhikkhave, yā kāci mahānadiyo, seyyathãdaü: gaīgā, yamunā, aciravatã, sarabhu, mahã. Tā mahāsamuddaü patvā2 jahanti pårimāni nāmagottāni, mahāsamuddotveva saīkhaü gacchanti. Evameva kho bhikkhave cattāro me vaõõā khattiyā, brāhmaõā, vessā suddā. Te tathāgatappavedite dhammavinaye agārasmā anagāriyaü pabbajitvā jahanti purimāni nāmagottāni, samaõā sakyaputtiyātveva saīkhaü gacchantã. Yaü bhikkhave cattāro me vaõõā khattiyā, brāhmaõā, vessā. Suddhā, te tathāgatappavedite dhammavinaye agārasmā anagāriyaü pabbajitvā jahanti purimāni nāmagottāni, samaõā sakyaputtiyātveva saīkhaü gacchanti ayampi bhikkhave imasmiü dhammavinaye catuttho acchariyo abbhutadhammo1, yaü disvā disvā bhikkhå imasmiü dhammavinaye abhiramanti. 

(5. ) Seyyathāpi bhikkhave yā ca loke savantiyo mahāsamuddaü appenti, yāca antaëikkhā dhārā papatanti, na tena mahāsamuddassa ånattaü vā pårattaü vā pa¤¤āyati. Eva meva kho bhikkhave, bahå cepi bhikkhå anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyanti. Na tena nibbānadhātuyā ånattaü vā pårattaü vā pa¤¤āyati. Yaü bhikkhave, bahå cepi bhikkhå anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyanti. Na tena nibbānadhātuyā ånattaü vā pårattaü vā pa¤¤āyati. Ayampi bhikkhave, imasmiü dhammavinaye pa¤camo acchariyo abbhutadhammo. 1 Yaü disvā disvā bhikkhå imasmiü dhammavinaye abhiramanti. 

(6. Seyyathāpi [PTS Page 056] [\q  56/]   bhikkhave, mahāsamuddo ekaraso loõaraso. Evameva kho bhikkhave, ayaü dhammavinayo ekaraso vimuttiraso. Yaü bhikkhave, ayaü dhammavinayo ekaraso vimuttiraso. Ayampi bhikkhave imasmiü dhammavinaye chaņņho acchariyo abbhutadhammo. 1 Yaü disvā disvā bhikkhå imasmiü dhammavinaye abhiramanti. 

1. Abbhuto dhammo, sã. 2. Pattā, ma. 

[BJT Page 238] [\x 238/]  

(7. ) Seyyathāpi bhikkhave, mahāsamuddo bahuratano anekaratano, tatiramāni ratanāni: seyyathãdaü? Muttā, maõi, veëuriyo saīkho, sãlā pavāëaü, rajataü, jātaråpaü, lohitaīko. Masāragallaü. Evameva kho bhikkhave ayaü dhammavinayo bahuratano anekaratano, tatiramāni ratanāni: seyyathãdaü? Cattāri satipaņņhānāni, 1 cattāri sammappadhānāni, 2 cattāro iddhipādā, pa¤cindrurayāni, pa¤cabalāni, sattabojjhaīgā, ariyo aņņhaīgiko maggo, yaü bhikkhave, ayaü dhammavinayo bahuratano, anekaratano tatiramāni ratanāni: seyyathãdaü? Cattāri satipaņņhānāni, cattāri sammappadhānāni, 3 cattāro iddhipādā, pa¤cindriyāni, pa¤cabalāni. Sattabojjhaīgā, ariyo aņņhaīgiko maggo. Ayampi bhikkhave imasmiü dhammavinaye sattamo acchariyo abbhutadhammo4, yaü disvā disvā bhikkhå imasmiü dhammavinaye abhiramanti. 

(8. ) Seyyathāpi bhikkhave, mahāsamuddo mahataü bhåtānaü āvāso. Tatirame bhåtā: timi, timiīgalo, timirapiīgalo, asurā, nāgā, gandhabbā. Santi mahāsamudde yojanasatikāpi attabhāvā, dviyojanasatikāpi attabhāvā, tiyojanasatikāpi attabhāvā, catuyojanasatikāpi attabhāvā, pa¤cayojanasatikāpi attabhāvā. Evameva kho bhikkhave, ayaü dhamamavinayo mahataü bhåtānaü āvāso. Tatirame bhåtā: sotāpanno, sotāpattiphalasacchikiriyāya paņipanno, sakadāgāmi, sakadāgāmiphalasacchikiriyāya paņipanno, anāgāmi, anāgāmiphalasacchikiriyāya paņipanno, arahā arahattaphalasacchikiriyāya5 paņipanno. Ayaü bhikkhave, imasmiü dhammavinaye aņņhamo acchariyo abbhutadhammo, 4 yaü disvā disvā bhikkhå imasmiü dhammavinaye aņņhamoacchariyo abbhutadhammo, 4 yaü disvā disvā bhikkhå imasmiü dhammavinaye abhiramanti. 

Ime kho bhikkhave, imasmiü dhammavinaye aņņha acchariyā. Abbhutadhammā. 6 Ye disvā disvā bhikkhå imasmiü dhammavinaye abhiramantã"ti. 

7. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: -

"Channamativivassati7 vivaņaü nātivassati, 
Tasmā channaü vivaretha evaü taü nātivassatã"ti. 

5. 6. 

Soõasuttaü
1. Evaü [PTS Page 057] [\q  57/]   me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati, jetavane anāthapiõķikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā mahākaccāyano avantisu viharati, kuraraghare pavatte pabbate. Tena kho pana samayena soõo upāsako kuņikaõõo āyasmato mahākaccāyanassa upaņņhāko hoti. Atha kho soõassa upāsakassa kuņikaõõassa rahogatassa patisallãõassa evaü cetaso parivitakko udapādi: "yathā yathā kho ayyo mahākaccāyano dhammaü deseti, nayidaü såkaraü agāraü ajjhāvasatā ekantaparipuõõaü ekantaparisuddhaü saīkhalikhitaü buhmacariyaü carituü. Yannånāhaü kesamassuü ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaü pabbajeyyanti. 

1. Cattāro satipaņņhānā, sabbattha 2. Cattāro sammappadhāni. Sabbattha 3. Cattāro satipaņņhānā cattāro sammappadhānā, sabbattha. 4. Abbhåto dhammo. Sã 5. Arahattāya, ma 6. Abbhåtā dhammā, sã 7. Channaü ativassatã, si. 

[BJT Page 240] [\x 240/]  

2. Atha kho soõo upāsako kuņikaõõo yenāyasmā mahākaccāyano tenupasaīkami, upasaīkamitvā āyasmantaü mahākaccāyanaü abhivādetvā ekamantaü nisãdi. Ekamantaü nisinno kho soõo upāsako kuņukaõõo āyasmantaü mahākaccāyanaü etadavoca: "idha mayhaü bhante, rahogatassa patisallãõassa evaü cetaso parivitakko udapādi: 'yathā yathā kho ayyo mahākaccāyano dhammaü deseti. Nayidaü sukaraü agāraü ajjhāvasatā ekantaparipuõõaü ekantaparisuddhaü saīkhalikhitaü brahmacariyaü carituü. Yannånāhaü kesamassuü ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmāanagāriyaü pabbajeyya'nti. Pabbājetu maü bhante, ayyo mahākaccāyano"ti. 

3. Evaü vutte āyasmā mahākaccāyano soõaü upāsakaü kuņikaõõaü etadavoca: "dukkaraü kho soõa yāvajãvaü ekabhattaü ekaseyyaü brahmacariyaü, iīgha tvaü soõa, tattheva agārikabhuto samāno buddhānaü sāsanaü anuyu¤ja, kālayuttaü ekabhattaü ekaseyyaü brahmacariyaü"ti. Atha kho soõassa upāsakassa kuņikaõõassa yo ahosi pabbajjābhisaīkhāro so paņippassambhi. 

4. Dutiyampi kho soõassa upāsakassa kuņikaõõassa rahogatassa patisallãõassa evaü cetaso parivitakko udapādi: "yathā yathā kho ayyo mahākaccāyano dhammaü deseti. Nayidaü sukaraü agāraü ajjhāvasati ekantaparipåõõaü ekantaparisuddhaü saīkhalikhitaü brahmacariyaü carituü. Yannånāhaü kesamassuü ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaü pabbajeyya"nti. Dutiyampi kho soõo upāsako kuņikaõõo yenāyasmā mahākaccāyano tenupasaīkami, upasaīkamitvā āyasmantaü mahākaccāyanaü etadavoca: "idha mayhaü bhante, rahogatassa patisallãõassa evaü cetaso parivitakko udapādi: 'yathā yathā kho ayyo mahākaccāyano dhammaü deseti. Nayidaü såkaraü agāraü ajjhāvasati ekantaparipuõõaü ekantaparisuddhaü saīkhalikhitaü brahmacariyaü carituü. Yannånāhaü kesamassuü ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaü pabbajeyya"nti. "Pabbājetu maü bhante, ayyo mahakaccāyano"ti. 

[BJT Page 242] [\x 242/]  

5. Dutiyampi kho āyasmā mahākaccāyano soõaü upāsakaü kuņikaõõaü etadavoca: "dukkaraü kho soõa, yāvajãvaü ekabhattaü ekaseyyaü brahmacariyaü, iīgha tvaü soõa, tattheva agārikabhuto samāno buddhānaü sāsanaü anuyu¤ja, kālayuttaü ekabhattaü ekaseyyaü brahmacariyaü"ti. Dutiyampi kho soõassa upāsakassa kuņikaõõassa yo ahosi pabbajjābhisaīkhāro so paņippassamhi. 

6. Tatiyampi kho soõassa upāsakassa kuņikaõõassa rahogatassa patisallãõassa evaü cetaso parivitakko udapādi: 'yathā yathā kho ayyo mahākaccāyano dhammaü deseti. Nayidaü sukaraü agāraü ajjhāvasatā ekantaparipuõõaü ekantaparisuddhaü saīkhalikhitaü brahmacariyaü carituü. Yannånāhaü kesamassuü ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaü pabbajeyya"nti. 

Tatiyampi kho soõo upāsako kuņikaõõo yenāyasmā mahākaccāyano tenupasaīkami, upasaīkamitvā āyasmantaü mahākaccāyanaü abhivādetvā ekamantaü nisãdi. Ekamantaü nisinno kho soõo upāsako kuņikaõõo āyasmantaü mahākaccāyanaü etadavoca: [PTS Page 058] [\q  58/]   "idha mayhaü bhante, rahogatassa patisallãõassa evaü cetaso parivitakko udapādi: "yathā yathā kho ayyo mahākaccāyano dhammaü deseti. Nayidaü sukaraü agāraü ajjhāvasatā ekantaparipuõõaü ekantaparisuddhaü saīkhalikhitaü brahmacariyaü carituü. Yannånāhaü kesamassuü ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaü pabbajeyya"nti. "Pabbājetu maü bhante, ayyo mahākaccāyano"ti. 

7. Atha kho āyasmā mahākaccāyano soõaü upāsakaü kuņikaõõaü pabbājesi. Tena kho pana samayena avantidakkhiõāpatho appabhikkhuko hoti. Atha kho āyasmā mahākaccāyano tiõõaü vassānaü accayena kicchena kasirena tato tato dasavaggaü bhikkhusaīghaü sannipātetvā āyasmantaü soõaü upasampādesi. 

8. Atha kho āyasmato soõassa vassaü vutthassa rahogatassa patisallãõassa evaü cetaso parivitakko udapādi: "na kho me so bhagavā sammukhā diņņho. Api ca suto yeva me so bhagavā ãdiso ca ãdiso cā'ti. Sace maü upajjhāyo anujāneyya, gaccheyyāhaü taü bhagavantaü dassanāya arahantaü sammāsambuddhanti. 

Atha kho āyasmā soõo sāyanhasamayaü patisallāõā vuņņhito yenāyasmā mahākaccāyano tenupasaīkami. Upasaīkamitvā āyasmantaü mahākaccāyanaü abhivādetvā ekamantaü nisãdi. Ekamantaü nisinno kho āyasmā soõo āyasmantaü mahākaccāyanaü etadavoca: idha mayhaü bhante, rahogatassa patisallãõassa evaü cetaso parivitakko udapādi, "na kho me so bhagavā sammukhā diņņho. Api ca suto yeva me so bhagavā ãdiso ca ãdiso cā'ti. Sace maü upajjhāyo anujāneyya, gaccheyyāhaü taü bhagavantaü dassanāya arahantaü sammāsambuddhantã. " Sādhu, sādhu, soõa, gaccha tvaü soõa, taü bhagavantaü dassanāya arahantaü sammāsambuddha"nti. 

[BJT Page 244] [\x 244/]  

9. Dakkhissasi tvaü soõa, taü bhagavantaü pāsādikaü pasādanãyaü santindriyaü santamānasaü uttamasamathadamathamanuppattaü dantaü guttaü yatãndriyaü nāgaü. Disvāna mama vacanena bhagavato pāde sirasā vandāhi, appābādhaü appātaīkaü lahuņņhānaü balaü phāsuvihāra¤ca puccha: 1upajjhāye me bhante, āyasmā mahākaccāyano bhagavato pāde sirasā vandati, appābādhaü appātaīkaü lahuņņhānaü balaü phāsuvihāra¤ca pucchatã'ti. 'Evaü bhante'ti kho āyasmā soõo āyasmato mahākaccāyanaü abhivādetvā padakkhiõaü katvā senāsanaü saüsāmetvā pattacãvaramādāya yena sāvatthi tena cārikaü pakkāmi. Anupubbena cārikaü caramāno yena sāvatthi jetavanaü anāthapiõķikassa ārāmo yena [PTS Page 059] [\q  59/]   bhagavā tenupasaīkami, upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdi. Ekamantaü nisinno kho āyasmā soõo bhagavantaü etadavoca: upajjhāyo me bhante, āyasmā mahākaccāyano bhagavato pāde sirasā vandati, appābādhaü appātaīkaü lahuņņhānaü balaü phāsuvihāra¤ca pucchatã"ti kacci bhikkhu khamanãyaü? Kacci yāpanãyaü? Kacci'si appakilamathena addhānaü āgato? Na ca piõķakena kilantosã2"ti. Khamanãyaü bhagavā, yāpanãyaü bhagavā, appakilamathena cāhaü bhante, addhānaü āgato na ca piõķakena kilantomhã"ti

10. Atha kho bhagavā āyasmantaü ānandaü āmantesi: 'imassānanda āgantukassa bhikkhuno senāsanaü pa¤¤āpehã'ti. Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi: yassa kho maü bhagavā āõāpeti, imassā'nanda, āgantukassa bhikkhuno senāsanaü pa¤¤āpehã'ti. Icchati bhagavā tena bhikkhunā saddhiü ekavihāre vatthuü. Icchati bhagavā āyasmatā soõena saddhiü ekavihāre vatthuü, yasmiü vihāre bhagavā viharati tasmiü vihare āyasmato soõassa senāsanaü pa¤¤āpesi. Atha kho bhagavā bahudevarattiü abbhokāse nisajjāya vãtināmetvā pāde pakkhāletvā vihāraü pāvisi. âyasmā'pi kho soõo bahudevarattiü abbhokāse nisajjāya vãtināmetvā pāde pakkhāletvā vihāraü pāvisi. Atha kho bhagavā rattiyā paccusasamayaü paccuņņhāya āyasmantaü soõaü ajjhesi, paņibhātu taü bhikkhu dhammo2 bhāsitunti. Evaü bhante'ti kho āyasmā soõo bhagavato paņissutvā soëasa aņņhakavaggikāni sabbāneva sarena abhaõã. Atha kho bhagavā āyasmato soõassa sarabha¤¤apariyosāne abbhanumodi: sādhu! Sādhu! Bhikkhå, suggahitāni bhikkhu, soëasa aņņhakavaggikāni sumanasikatāni supadhārãtāni, kalyāõiyāsi3 vācāya samannāgato vissaņņhāya aneëagalāya atthassa vi¤¤āpaniyā, kativasso'si tvaü bhikkhå?'Ti. ' Ekavasso ahaü bhagavāti. Kissapana tvaü bhikkhu evaü ciraü akāsã?"Ti. Ciradiņņho me bhante kāmesu ādãnavo, api ca sambādho gharāvāso bahukicco bahukaraõãyo'ti

11. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

"Disvā ādãnavaü loke ¤atvā dhammaü niråpadhiü, 
Ariyo na ramatã pāpe pāpe na ramatã sucã"ti. 

1. Pucchābhãti, ma. 2. Dhammaü, si 3. Kalyāõãyāva, ma. 

[BJT Page 246] [\x 246/]  

5. 7. 
Revatasuttaü
1. Evaü [PTS Page 060] [\q  60/]   me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati, jetavane anāthapiõķikassa 
ârāme. Tena kho pana samayena āyasmā kaīkhārevato bhagavato avidåre nisinno hoti pallaīkaü ābhujitvā ujuü kāyaü paõidhāya attano1 kaīkhāvitaraõavisuddhiü paccavekkhamāno. Addasā kho bhagavā āyasmantaü kaīkhārevataü avidåre nisinnaü pallaīkaü ābhujitvā ujuü kāyaü paõidhāya attano kaīkhāvitaraõavisuddhiü paccavekkhamānaü. 

2. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

"Yā kāci kaīkhā idha vā huraü vā sakavediyā vā paravediyā vā, 
Jhāyino2 tā pajahanti sabbā ātāpino brahmacariyaü carantā"ti. 

5. 8. 

ânandasuttaü. 

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā rājagahe viharati, veëuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena āyasmā ānando tadahuposathe pubbanhasamayaünivāsetvā pattacãvaramādāya rājagahaü piõķāya pāvisi. Addasā kho devadatto āyasmantaü ānandaü rājagahe piõķāya carantaü, disvāna yena āyasmā ānando tenupasaīkami. Upasaīkamitvā āyasmantaü ānandaü etadavoca: ajjatagge dānāhaü āvuso ānanda, a¤¤atreva bhagavatā a¤¤atra bhikkhusaīghā uposathaü karissāmi saīghakammāni cā'ti. Atha kho āyasmā ānando rājagahe piõķāya caritvā pacchābhattaü piõķapātapaņikkanto yena bhagavā tenupasaīkami. Upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdi. Ekamantaü nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaü etadavoca: " idhāhaü bhante pubbanhasamayaü nivāsetvā pattacãvaramādāya rājagahaü piõķāya pāvisiü. Addasā kho maü bhante devadatto rājagahe piõķāya carantaü. Disvāna yenāhaü tenupasaīkami, upasaīkamitvā maü etadavoca: ' ajjataggedānāhaü āvuso ānanda, a¤¤atreva bhagavatā a¤¤atra bhikkhusaīghā uposathaü karissāmi saīghakammāni cā'ti. Ajja bhante devadatto saīghaü bhindissati uposatha¤ca karissati saīghakammāni cā'ti. 

2. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

"Sukaraü [PTS Page 061] [\q  61/]   sādhunā sādhu sādhu pāpena dukkaraü, 
Pāpaü pāpena sukaraü pāpamariyehi dukkaraü"ti. 

1. Attanoca, ma. 2. Yejhāyino, ma. 

[BJT Page 248] [\x 248/]  
5. 9. 

Saddhāyamānasuttaü. 

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā kosalesu cārikaü carati mahatā bhikkhåsaīghena saddhiü. Tena kho pana samayena sambahulā māõavakā bhagavato avidåre saddhāyamānaråpā1 atikkamanti. Addasā kho bhagavā sambahule māõavake avidåre saddhāyamānaråpe atikkamante. 

2. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

"Parimuņņhā paõķitābhāsā vācāgocarabhāõino, 
Yāvicchanti mukhāyāmaü yena nãtā na taü vidå"ti. 

5. 10. 
Panthakasuttaü. 

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati, jetavane anāthapiõķikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā cullapanthako bhagavato avidåre nisinno hoti, pallaīkaü ābhujitvā ujuü kāyaü paõidhāya parimukhaü satiü upaņņhapetvā. Addasā kho bhagavā āyasmantaü cullapanthakaü avidåre nisinnaü pallaīkaü ābhujitvā ujuü kāyaü paõidhāya parimukhaü satiü upaņņhapetvā. 

2. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

"ōhitena kāyena ņhitena cetasā tiņņhaü nisinno uda vā sayāno, 
Evaü2 satiü bhikkhu adhiņņhahāno, 
Labhetha pubbāpariyaü visesaü. 
Laddhāna pubbāpariyaü visesaü
Adassanaü macacurājassa gacche"ti

Soõavaggo pa¤camo. 

Tassuddānaü: 

Rājā appāyukā kuņņhi kumārakā ca uposatho
Soõo ca revato nando saddhāya panthakena cāti. 

1. Padhāyamānaråpā, ma. 
[BJT Page 250] [\x 250/]  

Jaccandhavaggo chaņņho. 

[PTS Page 062] [\q  62/]   
6. 1. 
âyusaīkhāravossajanasuttaü. 

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā vesāliyaü viharati, mahāvane kåņāgārasālāyaü. Atha kho bhagavā pubbanhasamayaü nivāsetvā pattacãvaramādāya vesāliü piõķāya pāvisi. Vesāliyaü piõķāya caritvā pacchābhattaü piõķapātapaņikkanto āyasmantaü ānandaü āmantesi: gaõhāhi ānanda, nisãdanaü. Yena cāpālaü cetiyaü tenupasaīkamissāma1 divāvihārāyā' ti. 'Evaü bhante'ti kho āyasmā ānando bhagavato paņissutvā nisãdanamādāya bhagavantaü piņņhito piņņhito anubandhi, atha kho bhagavā yena cāpālaü cetiyaü tenupasaīkami. Upasaīkamitvā pa¤¤atte āsane nisãdi. Nisajja kho2 bhagavā āyasmantaü ānandaü āmantesi: ramaõiyā ānanda vesālã, ramaõiyaü udenaü cetiyaü, ramaõãyaü gotamakaü cetiyaü, ramaõiyaü sattambaü cetiyaü, ramaniyaü bahuputtaü cetiyaü, ramaõiyaü sārandadaü cetiyaü, ramaõiyaü cāpālaü cetiyaü. Yassa kasasaci ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulãkatā yānãkatā vatthukatā anuņņhitā paricitā susamāraddhā, so ākaīkhamāno3 kappaü vā tiņņheyya kappāvasesaü vā. Tathāgatassa kho ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulãkatā yānãkatā vatthukatā anuņņhitā paricitā susamāraddhā. âkaīkhamāno ānanda, tathāgato kappaü vā tiņņheyya kappāvasesaü vā'ti. Evampi kho āyasmā ānando bhagavatā oëārike nimitte kayiramāne oëārike obhāse kayiramāne nāsakkhi paņivijjhituü. Na bhagavantaü yāci: tiņņhatu bhante, bhagavā kappaü, tiņņhatu sugato kappaü bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānanti. Yathā taü mārena pariyuņņhitacitto. [PTS Page 063] [\q  63/]   

Dutiyampi kho bhagavā āyasmantaü ānandaü āmantesi: 'ramaõãyā ānanda vesālã, ramaõiyaü udenaü cetiyaü, ramaõãyaü gotamakaü cetiyaü, ramaõiyaü sattambaü cetiyaü, ramaõãyaü bahuputtaü cetiyaü, ramaõiyaü sārandadaü cetiyaü, ramaõiyaü cāpālaü cetiyaü. Yassa kasasaci ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulãkatā yānãkatā vatthukatā anuņņhitā paricitā susamāraddhā, so ākaīkhamāno3 kappaü vā tiņņheyya kappāvasesaü vā. Tathāgatassa kho ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulãkatā yānãkatā vatthukatā anuņņhitā paricitā susamāraddhā. âkaīkhamāno ānanda, tathāgato kappaü vā tiņņheyya kappāvasesaü vā'ti. Evampi kho āyasmā ānando bhagavatā oëārike nimitte kayiramāne oëārike obhāse kayiramāne nāsakkhi paņivijjhituü. Na bhagavantaü yāci: tiņņhatu bhante, bhagavā kappaü, tiņņhatu sugato kappaü bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānanti. Yathā taü mārena pariyuņņhitacitto. 

2. Atha kho bhagavā āyasmantaü ānandaü āmantesi: 'gaccha tvaü ānanda, yassa'dāni kālaü ma¤¤asãti. Evaü bhante'ti ko āyasmā ānando bhagavato paņissutvā uņņhāyāsanā bhagavantaü abhivādetvā padakkhiõaü katvā avidåre a¤¤atarasmiü rukkhamåle nisãdi: 

1. âyasmā pi kho ānando bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdi, mahāparinibbāna sutta, ma. 2. Ekamantaü nisinnaü kho āyasmantaü ānandaü, tatve. 3. âkaīkhamāno ānanda, ma. 

[BJT Page 252] [\x 252/]  

3. Atha kho māro pāpimā acirapakkante āyasmante ānande yena bhagavā tenupasaīkami. Upasaīkamitvā ekamantaü aņņhāsi. Ekamantaü ņhito kho māro pāpimā bhagavantaü etadavoca: 'parinibbātu1 bhante, bhagavā, parinibbātu sugato. Parinibbānakālo' dāni bhante bhagavato. Bhāsitā kho panesā bhante bhagavatā vācā: na tāvāhaü pāpima, parinibbāyissāmi yāva me bhikkhu na sāvakā bhavissanti, viyattā vinãtā visāradā yogakkhemā bahussutā dhammadharā dhammānudhammapaņipannā sāmãcipaņipannā anudhammacārino sakaü2 ācariyakaü uggahetvā ācikkhissanti desessanti pa¤¤apessanti paņņhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānã karissanti uppannaü parappavādaü sahadhammena suniggahitaü niggahetvā sappāņihāriyaü dhammaü desessantã'ti. 

Santi kho pana bhante etarahi bhikkhå bhagavato sāvakā viyattā vinãtā visāradā yogakkhemā bahussutā dhammadharā dhammānudhammapaņipannā sāmãcipaņipannā anudhammacārino, sakaü ācariyakaü uggahetvā ācikkhanti desenti pa¤¤apenti paņņhapenti vivaranti vibhajanti uttāniü karonti uppannaü parappavādaü sahadhammena suniggahitaü niggahetvā sappāņihāriyaü dhammaü desenti. Parinibbātu3 bhante, bhagavā. Parinibbātu sugato parinibbānakālo'dāni bhante, bhagavato. 

4. Bhāsitā kho panesā bhagavatā vācā: na tāvāhaü pāpima, parinibbāyissāmi, yāva me bhikkhunãyo na sāvikā bhavissanti viyattā vinitā visāradā yogakkhemā bahussutā dhammadharā dhammānudhammapaņipannā sāmãcipaņipannā anudhammacārino sakaü2 ācariyakaü uggahetvā ācikkhissanti desessanti pa¤¤apessanti paņņhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānã karissanti uppannaü parappavādaü sahadhammena suniggahitaü niggahetvā sappāņihāriyaü dhammaü desessantã'ti. Santi kho pana bhante etarahi bhikkhuniyo bhagavato sāvikā viyattā vinãtā visāradā yogakkhemā bahussutā dhammadharā dhammānudhammapaņipannā sāmãcipaņipannā anudhammacārino, sakaü ācariyakaü uggahetvā ācikkhanti desenti pa¤¤apenti paņņhapenti vivaranti vibhajanti uttāniü karonti uppannaü parappavādaü sahadhammena suniggahitaü niggahetvā sappāņihāriyaü dhammaü desentã'ti. Parinibbātu bhante, bhagavā. Parinibbātu sugato. Parinibbānakālo'dāni bhante bhagavato. [PTS Page 064] [\q  64/]   bhāsitā kho panesā bhagavato vācā: na tāvāhaü pāpima, parinibbāyissāmi yāva me upāsakā na sāvakā bhavissanti, viyattā vinãtā visāradā yogakkhemā bahussutā dhammadharā dhammānudhammapaņipannā sāmãcipaņipannā anudhammacārino sakaü ācariyakaü uggahetvā ācikkhissanti desessanti pa¤¤apessanti paņņhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānã karissanti uppannaü parappavādaü sahadhammena suniggahitaü niggahetvā sappāņihāriyaü dhammaü desessantã'ti. Santi kho pana bhante etarahi upāsakā bhagavato sāvakā viyattā vinãtā visāradā yogakkhemā bahussutā dhammadharā dhammānudhammapaņipannā sāmãcipaņipannā anudhammacārino, sakaü ācariyakaü uggahetvā ācikkhanti desenti pa¤¤apenti paņņhapenti vivaranti vibhajanti uttāniü karonti uppannaü parappavādaü sahadhammena suniggahitaü niggahetvā sappāņihāriyaü dhammaü desenti. Parinibbātu3 bhante, bhagavā. Parinibbātu sugato parinibbānakālo'dāni bhante, bhagavato. 

5. Bhāsitā kho panesā bhagavato vācā: na tāvāhaü pāpima, parinibbāyissāmi, yāva me upāsikā na sāvikā bhavissanti viyattā vinitā visāradā yogakkhemā bahussutā dhammadharā dhammānudhammapaņipannā sāmãcipaņipannā anudhammacārino sakaü ācariyakaü uggahetvā ācikkhissanti desessanti pa¤¤apessanti paņņhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānã karissanti uppannaü parappavādaü sahadhammena suniggahitaü niggahetvā sappāņihāriyaü dhammaü desessantã'ti. Santi kho pana bhante etarahi upāsikā bhagavato sāvikā viyattā vinãtā visāradā yogakkhemā bahussutā dhammadharā dhammānudhammapaņipannā sāmãcipaņipannā anudhammacārino, sakaü ācariyakaü uggahetvā ācikkhanti desenti pa¤¤apenti paņņhapenti vivaranti vibhajanti uttāniü karonti uppannaü parappavādaü sahadhammena suniggahitaü niggahetvā sappāņihāriyaü dhammaü desentã'ti. Santi kho panabhante, etarahi upāsikā bhagavato sāvikā viyattā vinitā visāradā yogakkhemā bahussutā dhammadharā dhammānudhammapaņipannā sāmãcipaņipannā anudhammacārino sakaü ācariyakaü uggahetvā ācikkhissanti desessanti pa¤¤apessantipaņņhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānã karissanti uppannaü parappavādaü sahadhammena suniggahitaü niggahetvā sappāņihāriyaü dhammaü desessantã'ti. 
Parinibbātu bhante, bhagavā. Parinibbātu sugato. Parinibbānakālo'dāni bhante,bhagavato. 

1. Parinibbātudāni, sabbattha 2. Ye sakaü, ma 3. Parinibbātudāni, sabbattha 

[BJT Page 254] [\x 254/]  

6. Bhāsitā kho panesā bhagavato vācā: na tāvāhaü pāpima, parinibbāyissāmi, yāva me idaü brahmacariyaü na iddha¤ceva bhavassati thita¤ca vitthārikaü bāhuja¤¤aü puthubhåtaü yāvadeva manussehi suppakāsita'nti. Etarahi kho pana bhante bhagavato brahmacariyaü iddha¤ceva thita¤ca vitthāhikaü bāhuja¤¤aü puthubhåtaü yāvadeva manussehi suppakāsitaü. Parinibbātu'dāni bhante, bhagavā. Parinibbātu sutato. Parinibbānakālo'dāni bhante bhagavato"ti. 

Evaü vutte bhagavā māraü pāpimantaü etadavoca: appossukko tvaü pāpima, hohi. Na cãraü tathāgatassa parinibbānaü bhavissati. Ito tiõõaü māsānaü accayena tathāgato parinibbāyissatã'ti. Atha kho bhagavā cāpāle cetiye sato sampajāno āyusaīkhāraü ossajji. Ossaņņhe ca bhagavatā āyusaīkhāre mahābhåmicālo ahosi, bhãüsanako lomahaüso. Devadundubhiyo ca eliüsu. 

7. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

"Tulamatula¤ca sambhavaü bhavasaīkhāramavassajji1 muni, 
Ajjhattarato samāhito abindi kavacamivattasambhavaü"ti. 2

6. 2. 
Jaņilasuttaü. 

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati pubbārāme migāramātupāsāde. Tena kho pana samayena [PTS Page 065] [\q  65/]   bhagavā sāyanhasamayaü patisallāõā vuņņhitobahidvārakoņņhake nisinno hoti. 

Atha kho rājā pasenadi kosalo yena bhagavā tenupasaīkami. Upasaīkamitvā bhagavantaüabivādetvā ekamantaü nisãdi. Tena kho pana samayena satta ca jaņilā, satta ca nigaõņhā, satta ca acelakā, satta ca ekasāmakā, satta ca paribbājakā, paråëhakacchanakhalomā khārivicidhamādāya bhagavato avidåre atikkamanti. 

1. Bhavasaīkhāramosaji, sã 2. Tulyamatulyaü ca sambhavaü bhavasaüsakāramapotasajanmuniū 
Adhyātmarata: samāhito bhyahinatko÷amivāõķasambhava: . (Divyāvadāna. 17-1)

[BJT Page 256] [\x 256/]  

2. Addasā ko rājā pasenadi kosalo te satta ca jaņile, sata ca nigaõņhe, satta ca acelake, satta ca ekasāņake, satta ca paribbājake, paråëhakacchanakhalome khārivividhamādāya bhagavato avidåre atikkamante. Disvāna uņņhāyāsanā ekaüsaü uttarāsaīgaü karitvā dakkiõaü jāõumaõķaü paņhaviyaü nihantvā yena te satta ca jaņilā, satta ca nigaõņhā, satta ca acelakā, satta ca ekasāmakā, satta ca paribbājakā tena¤jali paõāmetvā tikkhattuü nāmaü sāvesi: rājāhaü bhante pasenadã kosalo'ti. 

3. Atha kho rājā pasenadã kosalo acirapakkantesu tesu sattasuca jaņilesu sattasu ca nigaõņhesu sattasu ca acalekesu sattasu ca ekasāmakesu sattasu ca paribbājakesu yena bhagavā tenupasaīkami, upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdi. Ekamantaü nisinno ko rājā pasenadã kosalo bhagavantaü etadavoca: " ye ca kho bhante, loke arahanto vā arahattamaggaü vā samāpannā, ete tesaü1 a¤¤atarā"ti. 

"Dujjānaü ko panetaü mahārāja, tayā gihinā kāmabhoginā puttasambādhasayanaü ajjhāvasantena kāsikacandanaü paccanubhontena mālāgandhavilepanaü dhārayantena jātaråparajataü sādiyantena: ime vā arahanto ime vā arahattamaggaü samāpannā'ti. Saüvāsena kho mahārāja, sãlaü veditabbaü. Ta¤ca kho dãghena addhunā. Na ittahena, manasikarotā no amanasikaroti. Pa¤¤avatā no duppa¤¤ena. Saüvohārena2 kho mahārāja, soceyyaü veditabbaü, ta¤ca kho dãghena addhunā na ittarena, manasikarotā no amanasikarotā. Pa¤¤avatā no duppa¤¤ena. âpadāsu kho mahārāja, thāmo veditabbo. So ca kho dãghena addhunā na ittarena, manasikarotā no amanasikarotā pa¤¤avatā no duppa¤¤ena. Sākacchāya ko mahārāja, pa¤¤ā veditabbā, sā ca kho dãghena addhunā na ittarena, manasikarotā no amanasikarotā, pa¤¤avatā no duppa¤¤enā'ti. [PTS Page 066] [\q  66/]   

4. "Acchariyaü! Bhante, abbhutaü! Bhante, yāva subhāsita¤cidaü bhante bhagavatā: dujjānaü kho panetaü mahārāja, tayā gihinā kāmabhoginā puttasambādhasayanaü ajjhāvasantena kāsikacandanaü paccanubhontena mālāgandhavilepanaü dhārayantena jātaråparajataü sādiyantena: ime vā arahanto ime vā arahattamaggaü samāpannā'ti. Saüvāsena kho mahārāja, sãlaü veditabbaü. Ta¤ca kho dãghena addhunā. Na ittahena, manasikarotā no amanasikaroti. Pa¤¤avatā no duppa¤¤ena. Saüvohārena2 kho mehārāja, soceyyaü veditabbaü, ta¤ca kho dãghena addhunā na ittarena, manasikarotā no amanasikarotā. Pa¤¤avatā no duppa¤¤ena. âpadāsu kho mahārāja, thāmo veditabbo. So ca kho dãghena addhunā na ittarena, manasikarotā no amanasikarotā pa¤¤avatā no duppa¤¤ena. Sākacchāya ko mahārāja, pa¤¤ā veditabbā, sā ca kho dãghena addhunā na ittarena, manasikarotā no amanasikarotā, pa¤¤avatā no duppa¤¤enā'ti. Ete bhante, mama purisā vorā ocarakā janapadaü ocaritvā āgacchanti3. Tehi paņhamaü otiõõaü ahaü pacchā otarissāmi4. Idāni te bhante, taü rajojallaü pavāhetvā nhātā suvilittā kappitakesamasså odātavatthavasanā pa¤cahi kāmaguõehi samappitā samaīgãbhåtā paricāressantã'ti. 

5. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

"Na vāyameyya sabbattha nā¤¤assapuriso siyā. 
Nā¤¤aü nissāya jiveyya dhammena na vaõiü care"ti5. 

1. Etesaü, machasaü. 2. Sabyohārena, machasaü 3. Gacchanti, machasaü 4. Osarissāmi. Ma. Osādissāmi. Osādhissāmi. Kesuci potthakesu. 5. Na vāõijjaü care, kesuci 
Potthakesu. 

[BJT Page 258] [\x 258/]  

6. 3. 
Paccavekkhanasuttaü

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati, jetavane anāthapiõķikassa ārāme. Tena ko pana samayena bhagavā attano aneke pāpake akusale dhamme pahãõe paccavekkhamāno nisinno hoti. Aneke ca kusalo dhamme bhāvanāya pāripåriü gate. 

2. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

"Ahu pubbe tadā nāhu nāhu pubbe tadā ahu, 
Navāhu na ca bhavissati na cetarahi vijjatã"ti. 

6. 4. 
Paņhama nānātitthiya suttaü

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati, jetavane anāthapiõķikassa ārāme. Tena kho pana samayena sambahulā nānātitthiyā samaõabrāhmaõa1 paribbājakā sāvatthiyaü [PTS Page 067] [\q  67/]   paņivasanti, nānādiņņhikā nānākhantikā nānārucikā nānādiņņhinissayanissitā. 

Santeke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino 'sassato loko idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (1)

Santi paneke samaõabrāhmanā evaüvādino evaüdiņņhino 'asassato loko idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (2)

Santeke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino 'antavā loko idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (3)

Santi paneke samaõabrāhmanā evaüvādino evaüdiņņhino ' anantavā loko idameva saccaü moghama¤¤a'nti (4)

Santeke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino ' taü jãvaü taü sarãraü idameva sacacaü moghama¤¤a'nti. (5)

Santi paneke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino 'a¤¤aü jãvaü a¤¤aü sarãraü idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (6)

1. Samaõabrāhmanā, kesuci potthakesu. 

[BJT Page 260] [\x 260/]  

Santeke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdaņņhino 'hoti tathāgato parammaranā idameva saccaü meghama¤¤a'nti (7)

Santi paneke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdaņņhino 'hoti tathāgato parammaranā idameva saccaü meghama¤¤a'nti (8)

Santi paneke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdaņņhino 'hoti ca na hoti ca tathāgato parammaranā idameva saccaü meghama¤¤a'nti (9)

Santi paneke samaõabrāhmaõā evāvādino evaüdiņņhino 'neva hoti ca, na na hoti tathāgato parammaraõā idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (10) 
Te bhaõanejātā kalahajātā vivādāpannā a¤¤ama¤¤aü mukhasattãhi vitudantā viharanti 'ediso dhamo nediso dhammo, nediso dhammo ediso dhammo'ti. 

2. Atha kho sambahulā bhikkå pubbanhasamayaü nivāsetvā pattacãvaramādāya sāvatthiü piõķāya pavisuüsu. Sāvatthiyaü piõķāya caritvā pacchābhattaü piõķapātapaņikkantā yena bhagavā tenupasaīkamiüsu, upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdiüsu, ekamantaü nisinnā kho te bhikkhå bagavantaü etadavocuü: idha bhante, sambahulā nānātitthiyā samaõabrāhmaõa1 paribbājakā sāvatthiyaü paņivasanti nānādiņņhikā nānākhantikā nānārucikā nānādiņņhinissayanissitā. Santeke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino 'sassato loko idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (1)

Santi paneke samaõabrāhmanā evaüvādino evaüdiņņhino 'asassato loko idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (2)

Santeke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino 'antavā loko idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (3)

Santi paneke samaõabrāhmanā evaüvādino evaüdiņņhino ' anantavā loko idameva saccaü moghama¤¤a'nti (4)

Santeke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino ' taü jãvaü taü sarãraü idameva sacacaü moghama¤¤a'nti. (5)

Santi paneke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino 'a¤¤aü jãvaü a¤¤aü sarãraü idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (6)

Santeke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdaņņhino 'hoti tathāgato parammaranā idameva saccaü meghama¤¤a'nti (7)

Santi paneke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdaņņhino 'hoti tathāgato parammaranā idameva saccaü meghama¤¤a'nti (8)

Santi paneke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdaņņhino 'hoti ca na hoti ca tathāgato parammaranā idameva saccaü meghama¤¤a'nti (9)

Santi paneke samaõabrāhmaõā evāvādino evaüdiņņhino 'neva hoti ca, na na hoti tathāgato parammaraõā idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (10) 
Te bhaõanejātā kalahajātā vivādāpannā a¤¤ama¤¤aü mukhasattãhi vitudantā viharanti 'ediso dhamo nediso dhammo, nediso dhammo ediso dhammo'ti. 

3. A¤¤atitthiyā bhikkhave, paribbājakā andhā, acakkhukā, atthaü na jānanti2 anatthaü na jananti, dhammaü na jānanti, adhammaü [PTS Page 068] [\q  68/]   na jānanti. Te atthaü ajānantā anatthaü ajānantā, dhammaü ajānantā, adhammaü ajānantā bhaõķanajātā kalahajātā vivādāpannā a¤¤ama¤¤aü mukhasattãhā vitudantā viharanti: 'ediso dhammo kediso dhammo, nediso dhammo ediso dhammo'ti. 

4. Bhåtapubbaü bhikkhave, imissāyeva sāvatthiyā a¤¤ataro rājā ahosi. Atha kho bhikkhave, so rājā a¤¤ataraü purisaü āmantesi: ehi tvaü ambho purisa, yāvatakā3sāvatthiyā4 jaccandhā te sabbe ekajjhaü sannipātehã'ti. 'Evaü devā'tikho bhikkhave, so puriso tassa ra¤¤o paņissutvā yāvatakā sāvatthiyā jaccandhā, te sabbe gahetvā yena so rājā tenupasaīkami, upasaīkamitvā taü rājānaü etadavoca: 'sannipātitā5 kho te deva, yāvatakā sāvatthiyaü jaccandhā'ta. ' Tena hi bhaõe, jaccandhānaü hatthiü dassehã'ti. 'Evaü devā'ti kho bhikkhave, so puriso tassa ra¤¤o paņissutvā jaccandhānaü hatthiü dassesi. Ediso jaccandhā, hatthiti: 

1. Samaõa brāhmaõā. 2. Te atthaü najānanti, maü 3. Yāvatikā. Sabbattha 4. Sāvatthiyaü. Sã 5. Sannipatitā, ma. 
[BJT Page 262] [\x 262/]  

Ekaccānaü jaccandhānaü hatthissa sãsaü dassesi. 'Ediso jaccandhā, hatthi'ti. Ekaccānaü jaccandhānaü hatthissa kaõõaü dassesi, 'ediso jaccandhā, hatthi'ti. Ekaccānaü jaccandhānaü hatthissa dantaü dassesi, 'ediso jaccandhā, hatthi'ti. Ekaccānaü jaccandhānaü hatthissa soõķaü dassesi, 'ediso jaccandhā, hatthi'ti. Ekaccānaü jaccandhānaü hatthissa kāyaü dassesi, 'ediso jaccandhā, hatthi'ti. Ekaccānaü jaccandhānaü hatthissa pādaü dassesi, 'ediso jaccandhā, hatthi'ti. Ekaccānaü jaccandhānaü hatthissa satthiü1 dassesi, 'ediso jaccandhā, hatthi'ti. Ekaccānaü jaccandhānaü hatthissa naīguņņhaü dassesi, 'ediso jaccandhā, hatthi'ti. Ekaccānaü jaccandhānaü hatthissa vāladhiü dassesi, 'ediso jaccandhā, hatthi'ti. 

Atha kho bhikkhave, so puriso jaccandhānaü hatthiü dassetvā yena so rājā tenupasaīkami. Upasaīkamitvā taü rājānaü etadaveca: 'diņņho kho tehi deva, jaccandhehi hatthi, yassa'dāni devo kālaü ma¤¤asi'ti. 

5. Atha kho bhikkhave so rājā yena te jaccandhā tenupasaīkami. Upasaīkamitvā te jaccandhe etadavoca: 'diņņho vo jaccandhā hatthi'ti. 'Evaü deva, diņņho no hatthi'ti. Vadetha jaccandhā, 'ediso2 hatthi'ti. Yehi bhikkhave jaccandhehi hatthissa sãsaü diņņhaü ahosi, te evamāhaüsu: 'ediso deva, hatthi, seyyathāpi kumho'ti. Yehi bhikkhave jaccandhehi hatthissa kaõõo diņņho ahosi, te evamāhaüsu, 'ediso deva hatthi seyyathāpi suppaü3'ti. Yehi bhikkhave jaccandhehi bhatthissa danto diņņho ahosi, te evamāhaüsu, 'ediso deva hatthi seyyathāpi phālo'ti, yehi bhikkhave jaccandhehi hatthissa soõķo diņņho ahosi, te evamāhaüsu, [PTS Page 069  [\q  69/]  ']ediso deva hatthi seyyathāpi naīgalãsā'ti. Yehi bhikkhave jaccandhehi hatthissa kāyo diņņho ahosi, te evamāhaüsu, 'ediso deva hatthi seyyathāpi koņņho'ti, yehi bhikkhave jaccandhehi hatthissa pādo diņņho ahosi, te evamāhaüsu, 'ediso deva hatthi seyyathāpi thåno'ti, yehi bhikkhave jaccandhehi hatthissa satthi4 diņņho ahosi, te evamāhaüsu, 'ediso deva hatthi seyyathāpi udukkhalo'ti, yehi bhikkhave jaccandhehi hatthissa naīguņņhaü diņņhaü ahosi, te evamāhaüsu, 'ediso deva hatthi seyyathāpi musalo'ti, yehi bhikkhave jaccandhehi hatthissa vāladhi diņņho ahosi, te evamāhaüsu, 'ediso deva hatthi seyyathāpi sammajjanã'ti. Te 'ediso hatthi nediso hatthi, nediso hatthi ediso hatthi'ti. A¤¤ama¤¤aü muņņhihi saükhubhiüsu. 5 Tena ca pana bhikkhave so rājā attamano ahosi. 

Evameva kho bhikkhave, a¤¤atitthiyā paribbājakā andhā acakkhukā atthaü na jānanti2 anatthaü na jananti, dhammaü na jānanti, adhammaü na jānanti. Te atthaü ajānantā anatthaü ajānantā, dhammaü ajānantā, adhammaü ajānantā bhaõķanajātā kalahajātā vivādāpannā a¤¤ama¤¤aü mukhasattãhā vitudantā viharanti: 'ediso dhammo kediso dhammo, nediso dhammo ediso dhammo'ti. 

6. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

"Imesu kira sajjanti eke samaõabrāhmaõā, 
Viggayha naü vivadanti janā ekaīgadassãno"ti. 

1. Piņņhiü, sã. 2. Kãdãso, sã. 3. Suppo, sã. 4. Piņņhi, sã. 5. Saüyujjhiüsu, sã. 
[BJT Page 264] [\x 264/]  

6. 5. 

Dutiyanānātitthiyasuttaü

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati, jetavane anāthapiõķikassa ārāme. Tena kho pana samayena sambahulā nānātitthiyā samaõabrāhmaõa1 paribbājakā sāvatthiyaü paņivasanti, nānādiņņhikā nānākhantikā nānārucikā nānādiņņhinissayanissitā. 

Santeke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'sassato attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (1)

Santi paneke samaõabrāhmaõā evāvādino evaüdiņņhino: -'asassato attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (2)

Santeke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'sassato asassato2 attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (3)

Santi paneke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'neva sassato nāsassato attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (4) 
Santeke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: ' sayaü kato attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (5) 

Santeke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: ' paraü kato attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (6) 

Santeke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: ' sayaü kato paraükato3 attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (7) 

Santi paneke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'asayaü kāro aparaükāro4 adhiccasamuppanno attā ca loko ca, idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (8) 

Santeke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: ' sassataü sukhadukkhaü attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. 2 (9) 

Santi paneke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'asassataü sukhadukkhaü attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (10) 

Santeke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: ' sassataü asassataü5 sukhadukkhaü attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (11)

Santi paneke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'neva sassataü nāsassataü sukhadukkhaü attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (12)

1. Samaõabrāhmaõā, si. 2. Sassatoca. Asasasato ca. Machasaü 3. Sayaü kato ca paraü kato ca, sabbattha 4. Asayaükāro ca aparaükāro ca, tathā. 5. Sassata¤ca asassata¤ca, tathā. 

[BJT Page 266] [\x 266/]  

Santeke samanabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'sayaükataü sukhadukkhaü attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (13)

Santi paneke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'paraükataü sukhadukkhaü attā caloko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (14)

Santeke samanabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'sayaükataü paraükataü1 sukhadukkhaü attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (15)

Santi paneke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'asayaükāraü aparaükāraü adhiccasamuppannaü sukhadukkhaü attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (16) 
Te bhaõķanajātā kalahajātā vivādāpannā a¤¤ama¤¤aü mukhasattihi vitudantā viharanti: 'ediso dhammo, nediso mmo. Nediso dhammo, ediso dhammo'ti. 

2. Atha kho sambahulā bhikkhå pubbanhasamayaü nivāsetvā pattacãvaramādāya sāvatthiü piõķāya pavisiüsu. Sāvatthiyaü piõķāya caritvā pacchābhattaü piõķapātapaņikkantā yena bhagavā tenupasaīkamiüsu, upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdiüsu. Ekamantaü nisinnā kho te bhikkhå bhagavantaü etadavocuü: 

Idha bhante sambahulā nānātittiyā samaõabrāhmaõa2 paribbājakā sāvatthiyaü paņivasanti nānādiņņhikā nānākhantikā nānārucikā nānādiņņhinissayanissitā. Santeke samaõaba;hmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'sassato attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤anti 
Santeke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'sassato attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (1)

Santi paneke samaõabrāhmaõā evāvādino evaüdiņņhino: -'asassato attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (2)

Santeke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'sassato asassato2 attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (3)

Santi paneke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'neva sassato nāsassato attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (4) 
Santeke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: ' sayaü kato attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (5) 

Santeke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: ' paraü kato attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (6) 

Santeke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: ' sayaü kato paraükato3 attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (7) 

Santi paneke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'asayaü kāro aparaükāro4 adhiccasamuppanno attā ca loko ca, idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (8) 

Santeke [PTS Page 070] [\q  70/]   samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: ' sassataü sukhadukkhaü attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. 2 (9) 

Santi paneke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'asassataü sukhadukkhaü attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (10) 

Santeke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: ' sassataü asassataü5 sukhadukkhaü attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (11)

Santi paneke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'neva sassataü nāsassataü sukhadukkhaü attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (12)

Santeke samanabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'sayaükataü sukhadukkhaü attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (13)

Santi paneke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'paraükataü sukhadukkhaü attā caloko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (14)

Santeke samanabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'sayaükataü paraükataü1 sukhadukkhaü attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (15)

Santi paneke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'asayaükāraü aparaükāraü adhiccasamuppannaü sukhadukkhaü attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (16) 
Te bhaõķanajātā kalahajātā vivādāpannā a¤¤ama¤¤aü mukhasattihi vitudantā viharanti: 'ediso dhammo, nediso mmo. Nediso dhammo, ediso dhammo'ti. 

3. A¤¤atitthiyā bhikkhave, paribbājakā andhā acakkhukā atthaü na jānanti. 3 Anatthaü na jānanti, dhammaü na jānanti, adhammaü na jānanti. Te atthaü ajānantā anatthaü ajānantā dhammaü ajānantā adhammaü ajānantā bhaõķanajātā kalahajātā vivādāpannā a¤¤ama¤¤aü mukhasattãhi vutudantā viharanti: 'ediso dhammo nediso dhammo, nedisodhammo ediso dhammo'ti

4. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: -

"Imesu kira sajjanti eke samaõabrāhmaõā, 
Antarāva visãdanti apatvāva tamogadhaü"ti. 

6. 6
Tatiya nānātitthiyasuttaü. 

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati, jetavane anāthapiõķikassa ārāme. Te na kho pana samayena sambahulā nānātitthiyā samaõabrāhmaõa4 paribbājakā sāvatthiyaü paņivasanti, nānādiņņhikā nānākhantikā nānārucikā nānādiņņhinissayanissitā. 

1. Sayaü kata¤ca paraü kata¤ca, sabbattha 2. Samaõabrāhmaõā sã 3. Te atthaü na jānanti, ma. 4. Samaõabrāhmaõā, sã. 
[BJT Page 268] [\x 268/]   
Santeke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'sassato attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (1)

Santi paneke samaõabrāhmaõā evāvādino evaüdiņņhino: -'asassato attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (2)

Santeke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'sassato asassato2 attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (3)

Santi paneke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'neva sassato nāsassato attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (4) 
Santeke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: ' sayaü kato attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (5) 

Santeke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: ' paraü kato attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (6) 

Santeke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: ' sayaü kato paraükato3 attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (7) 

Santi paneke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'asayaü kāro aparaükāro4 adhiccasamuppanno attā ca loko ca, idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (8) 

Santeke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: ' sassataü sukhadukkhaü attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. 2 (9) 

Santi paneke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'asassataü sukhadukkhaü attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (10) 

Santeke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: ' sassataü asassataü5 sukhadukkhaü attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (11)

Santi paneke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'neva sassataü nāsassataü sukhadukkhaü attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (12)

Santeke samanabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'sayaükataü sukhadukkhaü attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (13)

Santi paneke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'paraükataü sukhadukkhaü attā caloko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (14)

Santeke samanabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'sayaükataü paraükataü1 sukhadukkhaü attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (15)

1. Sayaükato ca paraükato ca, sabbattha. 2. Asayaükaroca aparaükaro ca, tathā 3. Sassata¤ca asassata¤ca, tathā, 4. Sayaükata¤ca paraükata¤ca, tathā. 

[BJT Page 270] [\x 270/]  

Santi paneke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'asayaükāraü aparaükāraü adhiccasamuppannaü sukhadukkhaü attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (16) 
Te bhaõķanajātā kalahajātā vivādāpannā a¤¤ama¤¤aü mukhasattihi vitudantā viharanti: 'ediso dhammo, nediso mmo. Nediso dhammo, ediso dhammo'ti. 

2. Atha kho sambahulā bhikkhå pubbanhasamayaü nivāsetvā pattacãvaramādāya sāvatthiü piõķāya pavisiüsu. Sāvatthiyaü piõķāya caritvā pacchābhattaü piõķapātapaņikkantā yena bhagavā tenupasaīkamiüsu, upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdiüsu. Ekamantaü nisinnā kho te bhikkhå bhagavantaü etadavocuü: 

Idha bhante sambahulā nānātittiyā samaõabrāhmaõa2 paribbājakā sāvatthiyaü paņivasanti nānādiņņhikā nānākhantikā nānārucikā nānādiņņhinissayanissitā. Santeke samaõaba;hmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'sassato attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤anti 
Santi paneke samaõabrāhmaõā evāvādino evaüdiņņhino: -'asassato attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (2)

Santeke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'sassato asassato2 attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (3)

Santi paneke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'neva sassato nāsassato attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (4) 
Santeke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: ' sayaü kato attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (5) 

Santeke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: ' paraü kato attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (6) 

Santeke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: ' sayaü kato paraükato3 attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (7) 

Santi paneke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'asayaü kāro aparaükāro4 adhiccasamuppanno attā ca loko ca, idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (8) 

Santeke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: ' sassataü sukhadukkhaü attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. 2 (9) 

Santi paneke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'asassataü sukhadukkhaü attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (10) 

Santeke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: ' sassataü asassataü5 sukhadukkhaü attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (11)

Santi paneke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'neva sassataü nāsassataü sukhadukkhaü attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (12)

Santeke samanabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'sayaükataü sukhadukkhaü attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (13)

Santi paneke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'paraükataü sukhadukkhaü attā caloko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (14)

Santeke samanabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'sayaükataü paraükataü1 sukhadukkhaü attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (15)

Santi paneke samaõabrāhmaõā evaüvādino evaüdiņņhino: 'asayaükāraü aparaükāraü adhiccasamuppannaü sukhadukkhaü attā ca loko ca idameva saccaü moghama¤¤a'nti. (16) 
Te bhaõķanajātā kalahajātā vivādāpannā a¤¤ama¤¤aü mukhasattihi vitudantā viharanti: 'ediso dhammo, nediso mmo. Nediso dhammo, ediso dhammo'ti. 

A¤¤atitthiyā bhikkhave, paribbājakā andhā acakkhukā atthaü na jānanti. 3 Anatthaü na jānanti, dhammaü na jānanti, adhammaü na jānanti. Te atthaü ajānantā anatthaü ajānantā dhammaü ajānantā adhammaü ajānantā bhaõķanajātā kalahajātā vivādāpannā a¤¤ama¤¤aü mukhasattãhi vutudantā viharanti: 'ediso dhammo nediso dhammo, nedisodhammo ediso dhammo'ti

3. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

"Ahaīkārapasutāya pajā paraīkāråpasaühitā. 
Etadeke nābbha¤¤iüsu na naü sallanti addasuü. 

Eta¤ca sallaü paņicca3 passato
Ahaü karomã'ti na tassa hoti, 
Paro karotãti na tassa hoti, 

Mānupetā ayaü pajā mānaganthā mānavinibandhā, 
Diņņhisu sārambhakathā saüsāraü nātivattatã"ti. 

1. Samaõabrāhmaõā, sã 2. Te atthaü na jānanti, maü 3, paņigacca, sã. 

[BJT Page 272] [\x 272/]  

6. 7. 
Subhåtisuttaü

1. Evaü [PTS Page 071] [\q  71/]   me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati, jetavane anāthapiõķikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā subhåti bhagavato avidåre nisinno hoti, pallaīkaü ābhujitvā ujuü kāyaü paõidhāya avitakkasamādhiü1 samāpajjitvā. Addasā khobhagavā āyasmantaü subhåtiü avidåre nisinnaü pallaīkaü ābhujitvā ujuü kāyaü paõidhāya avitakkasamādhiü1 samāpannaü. 

2. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü valoyaü imaü udānaü udānesi: 
"Yassa vitakkā vidhåpitā
Ajjhattaü suvikappitā asesā, 
Taü saīgamaticca aråpasa¤¤i
Catuyogātigato na jātumetã"ti. 

6. 8. Gaõikāsuttaü

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā rājagahe viharati, veëuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena rājagahe dve pågā a¤¤atarissā gaõikāya sāratatā honti paņibaddhacittā. 2 Bhaõķanajātā kalahajātā vivādāpannā a¤¤ama¤¤aü pāõihipi upakkamanti, lehipi upaikkamanti daõķehipi upakkamanti, satthehipi upakkamanti. Te tattha maraõampi nigacchanti, maraõamattampi dukkhaü. 

Atha kho sambahulā bhikkhå pubbanhasamayaü nivāsetvā pattacãvaramādāya rājagahaü piõķāya pavisiüsu. Rājagahe piõķāya caritvā pacchābhattaü piõķapātapaņikkantā yena bhagavā tenupasaīkamiüsu. Upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdiüsu. Ekamantaü nisinnā kho te bhikkhå bhagavantaü etadavocuü: idha bhante rājagahe dve pågā a¤¤atarissā ganikāya sārattā paņibaddhacittā2 bhaõķanajātā kalahajātā vivādāpannā a¤¤ama¤¤aü pāõihipi upakkamanti, leķķåhipi upakkamanti, daõķehipi upakkamanti, satthehipi upakkamanti, te tattha maraõampi nigacchanti, maraõamattampi dukkhanti. 

3. Atha kho bhagavā etamattha viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

1. Avitakkaü samādhiü, sã 2. Paņibandhacittātipi atthi

[BJT Page 274] [\x 274/]  

"Ya¤ca pattaü ya¤ca pattabbaü, ubayametaü rajānukiõõaü āturassānusikkhato. 

Ye ca sikkhāsārā, sãlabbatajãvitabrahmacariyaupaņņhānasārā, 1 ayameko anto. 

Ye ca evaüvādino: 'natthi kāmesu doso'ti ayaü dutiyo anto. Iccete [PTS Page 072] [\q  72/]   ubho antā kaņasivaķķhanā. Kaņasiyo diņņhiü vaķķhenti. Ete te ubho ante anabi¤¤āya oliyanti eke atidhāvanti eko. Ye ca kho te abhi¤¤āya tata; ca nāhesuü tena ca na ma¤¤iüsu. Vaņņaü tesaü natthi pa¤¤āpanāyā"ti. 

6. 9. 
Upātisuttaü

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü vimarati. Jetavane anāthapiõķikassa ārāmega tena kho pana samayena bhagavā rattandhakāratimisāyaü abbhokāse nisinno hoti, telappadãpesu jhāmānesu. Te na kho pana samayena sambahulā adhipātakā tesu telappadipesu āpātaparipātaü anayaü āpajjanti. Vyasanaü āpajjanti. Addasā kho bhagavā te sambahule adhipātake tesu telappadãpesu āpātaparipātaü anayaü āpajjante vyasanaü āpajjante. 2

2. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velajayaü imaü udānaü udānesi: -

"Upātidhāvanti na sāramenti navaü navaü bandhanaü bråhayanti, 
Patanti pajjotamivādhipātakā3 diņņhe sute itiheke niviņņhā"ti. 

1. Sãlabbataü jãvitaü brahmacariyaü upaņņhānaü, mudditaņņhakathā. Upaņņhānasāro. Mudditapāëi. 
2. Anayavyasanaü āpajjante, sabbattha. 3. Adhipātā, si. 

[BJT Page 276] [\x 276/]  

6. 10. 

Tathāgatuppādasuttaü. 

1. Evaü me staü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü vimarati jetavane anāthapiõķikassa ārāme. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaīkami. Upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdi. Ekamantaü nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaü etadavoca: yāvakãva¤ca bhante, tathāgatā loke nåppajjanti arahanto sammāsambuddhā, tāva a¤¤atitthiyā paribbājakā sakkatā honti garukatā mānitā påjitā apacitā lābhã cãvarapiõķapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaü. Yato ca kho bhante, tathāgatā loke uppajjanti arahanto sammāsambuddhā, atha1 a¤¤atitthiyā paribbājakā asakkatā honti agarukatā amānitā apåjitā anapacitā, na lābhã cãvarapiõķa pātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaü. Bhagavā yeva'dāni [PTS Page 073] [\q  73/]   bhante, sakkato garu kato mānito påjito apacito, lābhã cãvarapiõķapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaü, bhikkhusaīgho cāti. 

2. Evametaü ānanda, yāvatãva¤ca ānanda, tathāgatā loke nuppajjanti arahanto sammāsambuddhā. Tāva a¤¤atitthiyā paribbājakā sakkatā honti garukatā mānitā påjitā apacitā, lābhã cãvarapiõķapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaü. Yato ca kho ānanda tathāgatā loke uppajjanti arahanto sammāsambuddhā, atha1 a¤¤atitthiyā paribbājakā asakkatā honti agarukatā mānitā apåjitā anapacitā, na lābhã cãvarapiõķapātasenāsanagilānapaccaya bhesajjaparikkhārānaü. Tathāgato'ca'dāni sakkato garukato mānito påjito apacito. Lābhã cãvarapiõķapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaü, bhikkhusaīgho cāti3. 

3. Atha kho bhagavā ekamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: -

"Obhāsati tāva so kimi yāva na uggamati2 pabhaīkaro, 
Verovanambhi3 uggate hatappabho hoti na cāpi bhasati. 

Evaü obhāsitameva takkikānaü
Yāva sammāsambuddhā loke nåppajjanti, 
Na takkikā sujjhanti na cāpi sāvakā
Duddiņņhi na dukkhā pamuccare"ti. 

Jaccandhavaggo kammo. 

Tassuddānaü

âyu jamula vekkhaõa tãõi titthiyā subhåti, 4
Gaõikā5 upāti navamo uppajjanti'ti tedasa. 

1. Atha kho, sabbattha. 2. Annamatã, sã, unnamate, ma. 3. Virocanamhi, si. Saverocanamhi, ma 4. Tayo titthiya subhåhi, si, 5. âyusamossajjanaü ca paņisallā āhu tãni tira titthiyā sattamamāna subhåtiü gaõikā, si. 

[BJT Page 278] [\x 278/]  

Cullavaggo sattamo. 

[PTS Page 074  [\q  74/]  7. 1.] 
Paņhamabhaddiyasuttaü. 

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü vimarati jetavane anāthapiõķikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto āyasmantaü lakuõņakabhaddiyaü anekapariyāyena dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaüseti. Atha kho āyasmato lakuõņakabhaddiyassa āyasmatā sāriputtena anekapariyāyena dhammiyā kathāya sandassiyamānassa samādapiyamānassa samuttejiyamānassa sampahaüsiyamānassa anupādāya āsavehi cittaü vimucci. Addasā kho bhagavā āyasmantaü lakuõņakabhaddiyaü āyasmatā sāriputtena anekapariyāyena dhammiyā kathāya sandassiyamānaü samādapiyamānaü samuttejiyamānaü sampahaüsiyamānaü, anupādāya āsavi cittaü vimu¤camānaü. 1

2. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü voyaü imaü udānaü udānesi: -

(Uddhaü adho2 sabbadhi vippamutto
Ayamahamasmi'ti3 anānupassã. 
Evaü vumutto udatāri oghaü
Atiõõapubbaü apunabbhavāyā'ti. 

7. 2. 
Dutiyabhaddiyasuttaü

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati jetavane anāthapiõķikassa āme. Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto āyasmantaü lakuõņakabhaddiyaü sekkhaü ma¤¤amāno bhiyyosomattāya anekapariyāyena dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaseti. Addasā kho, bhagavā āyasmantaü sāriputtaü āyasmantaü lakuõaņakabhaddiyaü sekkhaü ma¤¤amānaü4 bhiyoyāsomattāya anekapariyāyena [PTS Page 075] [\q  75/]   dhammiyā kathaya sandassentaü samādapentaü samuttejentaü sampahaüsentaü, anupādāya āsavehi cittaü vimu¤camānaü. 1

2. Atha ko bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: -

"Uddhaü adho2 sabbadhi vippamutto
Ayamahamasmi'ti3 anānupassã, 
Evaü vimutto udatāri oghaü
Atiõõapubbaü apunabbhavāyā'ti. 

7. 2. 
Dutiyabhaddiyasuttaü

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü vimarati jetavane anāthapiõķikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto āyasmantaü lakuõņakabhaddiyaü sekkhaü ma¤¤amāno bhiyyosomattāya anetapariyāyena dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaseti. Addasā ko, bhagavā āyasmantaü sāriputtaü āyasmantaü lakuõaņakabhaddiyaü sekkhaü ma¤¤amānaü4 bhiyyosomattāya anekapariyāyena dhammiyā kathāya sandassentaü samādapentaü samuttejentaü sampahaüsantaü. 

2. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: -
"Acchecchi5 vaņņaü byāgā nirāsaü vusukkhā saritā na sandati. 
Jinnaü maņņaü na vattati esevanto dukkhassā'ti. 

1. Vimuttaü, sã. 2. Adho ca, sã 3. Ayaü ahamasmi, sã. Katthaci. 4. Ma¤¤amāno, sã. 5. Acchejji, sãmu. 

[BJT Page 280] [\x 280/]  

7. 3. 
Sattasuttaü. 

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiya viharati jetavane anāphapiõķikassa ārāme. Tena kho pana samayena sāvatthiyā manussā yebuyyena kāmesu ativelaü sattā1 rattā giddhā gathitā2 mucchitā ajjhopannā sammattakajātā3 kāmesu viharanti. Atha kho sambahulā bhikkhå pubbanhasamayaü nivasetvā pattacãvaramādāya sāvatthiü piõķāyapavisiüsu. Sāvatthiyaü piõķāya caritvā pacchābhattaü piõķapātapaņikkantā yena bhagavā tenupasaīkamiüsu, upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdiüsu, ekamantaü nisinnā kho te bhikkhå bhagavantaü etadavocuü: idha bhante sāvatthiyā manussāyebhuyyena kāmesu ativelaü sattā1 rattā giddhā gathitā2 mucchitā ajjhopannā sammattakajātā3 kāmesu viharantã'ti. 

2. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: -

Kāmesu sattā kāmasaīgasattā4
Sa¤¤ojane vajjamapassamānā, 
Na hi jātu sa¤¤ojanasaīgasattā
Oghaü tareyyåü vipulaü mahantaü"ti. 

7. 4. 
Dutiyasattasuttaü. 

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati jetavane anāthapiõķikassa āme. Tena kho pana samayena sāvatthiyā manussā yebhuyyena kāmesu sattā5 rattā giddhā gathitā6 mucchitā ajjhopannā andhakatā sammattakajātā 7 kāmesu viharanti. Atha kho bhagavā pubbanhasamayaü nivasetvā pattacãvaramādāya sāvatthiü piõķāya pāvisi. Addasā kho bhagavā sāvatthiyā te manusse yebhuyyena [PTS Page 076] [\q  76/]   kāmesu satte giddhe gathite2 mucchite ajjhopanne andhikate sammattakajāte7 kāmesu viharante. 

2. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: -

"Kāmandhā jālasa¤channā tanhāchadanachāditā, 
Pamattābandhånā baddhā macchā'va kumināmukhe, 
Jarāmaraõaü gacchanti vaccho khãråpakova mātaraü"ti. 

1. Sattā honti, sabbattha. 2. Gadhitā, ma. 3. Sampattakajātā, si. 4. Kāmesusaīgā, si 5. Sattā honti, sabbattha, 6. Gadhitā. Ma. 7. Sampattakajātā, sã. 

[BJT Page 282] [\x 282/]  
[BJT Page 282] [\x 282/]  

7. 5. 
Lakuņhamakabhaddiyasuttaü

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati jetavane anāthapiõķikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā lakuõņakabhaddiyo sambahulānaü bhikkhånaü piņņhito piņņhito yena bhagavā tenupasaīkami. Addasā kho bhagavā āyasmantaü lakuõņakabhaddiyaü duhatova sambahulānaü bhikkhånaü piņņhitoba tiņņhito āgacchantaü dubbaõõaü duddasikaü okomimakaü yebhåyyena bhikkhånaü paribhåtaråpaü. Disvāna bhikkå āmantesi: passatha no tumhe bhikkhave, etaü bhikkuü dårato'va samaübahulānaü bhikkånaü piņņhito tuņņhito āgacchantaü dubbaõõaü duddasikaü okomimakaü yebhåyyena bhikkhånaü paribhåtaråpaüti. 

2. Evaü bhante'ti. Eso bhikkhave bhikkhu mahiddhiko mahānubhavo. Na ca sā samāpatti sulabharåpā yā tena bikkhunā asamāpannapubbi. Yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaü pabbajanti. Tadanuttaraü brahmacariyapariyosānaü diņņheva dhamme sayaü abhi¤¤ā sacchikatvā upasampajja viharatã'ti. 

3. Atha ko bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: -

"Nelaggo setapacchādo ekāro vattati ratho, 
Anãghaü passa āyantaü chinnasotaü abandhanaü"ti. 

7. 6. 
Taõhākkhayasuttaü

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati jetavane anāthapiõķikassa ārāme. Tena kho pana samayena [PTS Page 077] [\q  77/]   āyasmā a¤¤ātakoõķa¤¤o bhagavato avidåre nisinno hoti, pallaīkaü ābhåjitvā ujuü kāyaü paõidhāya tanhāsaīkhayavimuttiü paccavekkhamāno. Addasā kho bhagavā āyasmantaü a¤¤āta1 koõķa¤¤aü avidåre nisinnaü pallaīkaü ābhåjitvā ujuü kāyaü paõidhāya taõhāsaīkhayavimuttiü paccavekkhamānaü. 

2. Atha kho bhagavā etamattha viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

1. A¤¤āsikoõķa¤¤o, saddanãti. 

[BJT Page 284] [\x 284/]  

"Yassa målā1 chamā natthi paõõā natthi kuto latā. 
Taü dhãraü bandhanā muttaü ko taü ninditumarahati?
Devāpi naü pasaüsanti brahmunāpi pasaüsito"ti. 

7. 7. 
Papa¤cakkhayasuttaü
1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü vimarati jetavane anā, piõķikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhagavā attano papa¤casa¤¤āsaīkhāpabhāõaü paccavekkhamāno nisinno hoti. 

2. Atha kho bhagavā attano papa¤casa¤¤āsaīkhāpahāõaü viditvā tāyaü velāyaü imaüudānaü udānesi: -

"Yassa papa¤cā ņhiti ca natthi
Sandānaü2 paligha¤ca citivatto, 
Taü taü nittaõhaü muniü carantaü
Nāvajānāti sadevako'pi loko"ti. 

7. 8

Kaccānasuttaü
1. Evaü mesutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati jetavane anāthapiõaķikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā mahākaccāno bhagavato avidåre nisinno hoti pallaīkaü ābhujitvā ujuü kāyaü paõidhāya kāyagatāya satiyā ajjhattaü parimukhaü såpaņņhitāya. Addasā kho bhagavā āyasmantaü mahākaccānaü avidåre nisinnaü pallaīkaü ābhujitvā ujuü kāyaü paõidhāya kāyagatāya satiyā ajjhattaü parimukhaü supaņņhitāya. 

2. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: -

"Yassa [PTS Page 078] [\q  78/]   siyā sabbadā sati satataü kāyagatā upaņņhitā, 
No cassa no ca me siyā na bhavissati na ca me bhavissi
Anupubbavihārã tattha so kāleneva tare visattikaü"ti. 
1. Målaü, sã. 2. Bandhānaü, vudditaņņhakathā. 

[BJT Page 286] [\x 286/]  
7. 9. 
Udapānasuttaü

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā mallesu cārikaü caramāno mahatā bhikkhusaīghena saddhiü yena thånaü1 nāma mallānaü brāhmaõagāmo tadavasari. Assosuü kho, thåneyyakā brāhmaõagahapatikā' samaõo õalu bho gotame sakyaputto sakyakulā pabbajito mallesu cārikaü caramāno mahati bhikkhusaīghena saddhiü thånaü anuppatto'ti. Udapānaü tiõassa ca bhusassa ca yāva mukhato påresuü'mā te muõķakā samaõakā pānãyaü apaüså'ti. 
2. Atha kho bhagavā maggā okkamma yena a¤¤atahaü rukkhamålaü tenupasaīkami. Upasaīkamitvā pa¤¤atte āsane nisãdi. Nisajja kho bhagavā āyasmantaü ānandaü āmantesi: 'iīgha me tvaü ānanda, etamhā udapānā pānãyaü āharā'ti. Evaü vutte āyasmā ānando bhagavantaü etadavoca: idāni so bhante, udapāno thåneyyakehi brāhmaõagahapatikehi tiõassa ca bhusassa ca yāca mukhato purito, 'mā te muõķakā samaõakā pānãyaü apaüså'ti. Dutiyampi kho gavā āyasmantaü ānandaü āmantesi: 'iīgha me tvaü ānanda, etamhā udapānā pānãyaü āharā'ti. Evaü vutte āyasmā ānando bhagavantaü etadavoca: idāni so bhante, udapāno thåneyyakehi brāhmaõagahapatikehi tiõassa ca bhusassa ca yāca mukhato purito, 'mā te muõķakā samaõakā pānãyaü apaüså'ti. Tatiyampi kho gavā āyasmantaü ānandaü āmantesi: ' iīgha me tvaü ānanda etambhā udapānā pānãyaü āharā'ti.  'Evaünta'ti kho āyasmā ānando bhagavato paņissutvā pattaü gahetva yena so udapāno tenupasaīkami. 

3. Atha kho so udapāno āyasmante ānande upasaīkamante sabbaü taü tiõa¤ca bhusa¤ca mukhato ovamitvā acchassa udakassa anāvilassa vippasannassa yāva mukhato påruto vissandento ma¤¤e aņņhāsi. Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi: acchariyaü vata! Bhogha abbhutaü vata! Bho, tathāgatassa mahiddhikatā mahānubhāvatā. Ayaü hi so udapāno mayi upasaīkamante sabbaü taü tiõa¤ca bhusa¤ca mukhato ovamitvā acchassa udakassa anāvilassa vippasannassa yāva mukhato påruto vissandento ma¤¤e aņņhāsi ti. Pattena pānãyaü ādāya yena [PTS Page 079] [\q  79/]   bhagavā tenupasaīkami, upasaīkamitvā bhagavantaü etadavoca: acchariyaü' bhante, abbhåtaü' bhante. Tathāgatassa mahiddhikatā mahānubhāvatā. Ayaü hi so bhante udapāno mayi upasaīkamante sabbaü taü tiõa¤ca bhusa¤ca muthato ovamitvā acchassa udakassa anāvilassa vippannassa yāva mukhato påruto vussandento2 ma¤¤e aņņhāsi. Pucatu bhagavā pānãyaü, pivatu sugato pānãyaü'ti. 
4. Atha kho bhagavā etamattaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: -

"Kiü kayirā udapānena āpā ce2 sabbadā suyuü, 
Taõhāya målato chetvā kissa piriyesanaü care"ti*

* Kiü kuryādudapānena āpa÷veta sarvato yadi
Chitetvaha målaü ta'ųaõāyā: kasya paryeųaõāü caret. (Divyāvadāna 3. 3)
1. Thuõaü, maü 2 āpā ca, sãmu. 

[BJT Page 288] [\x 288/]  

7. 10. 
Udenasuttā

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā kosambiyaü viharati ghositārame. Tena khopana samayena ra¤¤o udenassa uyyānagatassa antepuhaü daķķaü hoti, pa¤ca ca itthisatāni kālaīkatāni honti sāmāvatippamukhāni. Atha kho sambahulā bhikkhå pubbanhasamayaü nivasetvā pattacãvaramādāya kosambiü piõķāya pavisiüsu. Kosambiyaü piõķāya caritvā pacchābhattaü abhivādetvā ekamantaü nisãdiüsu, ekamantaü nisinnā kho te bhikkå bhagavantaü etadavocuü: idha bhante ra¤¤o udenassa ayyānagatassa antepura daķķhaü, pa¤ca va itthisatāni kālaīkatāni honti sāmāvatippamukhāni. Tāsaü bhante, upāsikānaü kā gati, ko abhisamparāyo'ti. 

2. Santettha bhikkhave, upāsikāyo sotāpannā, santi sakadāgāminiyo, santi anāgāminiyo, sabbā2 tā bhikkhave upāsikāyo anipphalā kālaīkatā'ti. 3

3. Atha kho bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 
"Mohasambandhano loko bhabbaråpo: va dussati, 
Upadhisambandhano bālo tamasā parivārito, 
Sassati vi. Khāyati passato natthi ki¤canaü"ti. 4

Tassuddānaü: 
"Duve bhaddiyi duve ca sattā lakuõņako taõhākkhayo, 4
Papa¤cakhayo ca kaccāno udapāna¤ca udeno"ti. 

2. Saddhā, sã 3. Anipaphalāni kālaīkatāni, sã
Mobhasaüvardhano loko bhavyaråpa iva dį÷yate upadhibandhanā bālāstamasā parivāritā: 
Sata saditi pa÷yanti pa÷yatāü nāsti ki¤cana. (Divyāvadāna 36. 24)

[BJT Page 290] [\x 290/]  

Pāņaligāmiyavaggo aņņhamo. 

[PTS Page 080  [\q  80/]  8. 1.] 
Paņhamanibbānasuttaü. 

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati jetavane anāthapiõķikassa ārāme. Tena kakho pana samayena bhagavā bhikkå nibbānapaņisaüyuttāya dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaüseti. Te ca bikkå aņņhi katvā1 manasi katvāsabbaü cetaso2 samannāharatvā ohitasotā dhammaü suõanti. 

2. Atha kho bhagavā etamattaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: -

"Atti bhikkave, tadāyatanaü, yattha neva paņhavi, na āpo, na tejo, na vāyo, na ākāsāna¤cāyatanaü, na vi¤¤āna¤cāyatanaü, na āki¤ca¤¤āyatanaü, na nevasa¤¤ānāsa¤¤āyatanaü, nāyaü loko, na paraloko, na ubho candimasuriyā. Tatrāpāhaü bhikkhave, neva āgatiü vadāmi, na gatiü, na ņhitiü, na cutiü, na upapattiü. Appatiņņhaü appavattaü anārammaõamevetaü. Esevanto dukkhassā"ti. 

8. 2. 
Dutiyanibbānasuttaü. 

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvattiyaü viharati jetavano anāthapiõķikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhagavā bhikkhå nibbānapaņisaüyuttāya dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaüseti. Te ca bhikkhå aņņhi katvā manasi katvāsabbaü cetaso samannāharitvā ohitasotā dhammaü suõanti. 

2. Atha ko bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

"Duddasaü anataü3 nāma na hi saccaü sudassanaü, 
Paņividdhā tanhā jānato passato natthi ki¤canaü"ti. 

1. Aņņhikatvā, sã 2 sabbacetaso - itipi paņho. 3. Anantaü - itipipaķhanti. Aņņhakathā. 

[BJT Page 292] [\x 292/]  

8. 3. 
Tatiyanibbānasuttaü. 

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati jetavane anāthapiõķikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhagavā bhikkhå nibbānapaņisaüyuttāya dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaüseti. Te ca bhikkhå aņņhi katvā manasi katvāsabbaü cetaso samannāharitva ohitasotā dhammaü suõanti. 

2. Atha ko bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: "atthi bhikkhave, ajātaü abhåtaü akataü asaīkhataü. No ce taü bhikkhave, abhavissā ajātaü abåtaü akataü asaīkhataü, nayidha jātassa bhåtassa katassa saīkhatassa nissaraõaü pa¤¤āyetha. [PTS Page 081] [\q  81/]   yasmā ca kho bhikkhave, atthi ajātaü abhåtaü akataü asaīkhataü, tasmā jātassa bhåtassa katassa saīkhatassa nissaraõaü pa¤¤āyatã"ti. 

8. 4. 
Catutthanibbānasuttaü. 

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati jetavane anāthapiõķikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhagavā bhikkhå nibbānapaņisaüyuttāya dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaüseti. Te ca bhikkhå aņņhi katvā manasi katvāsabbaü cetaso samannāharitva ohitasotā dhammaü suõanti. 

2. Atha ko bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 
[BJT Page 294] [\x 294/]   
"Nissitassa calitaü. Anissitassa calitaü natthi. Calite asati passaddhi. Passaddhiyā sati nati na hoti. Natiyā asati āgati gati na hoti. âgati gatiyā asati cutupapāto na hoti. Cutupapāte asati nevidha na huraü na ubhayamantare. Esevanto dukkhassā"ti. 
8. 5. 
Cundasuttaü. 

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā mallesu cārikaü caramāno mahati bhikkhusaīghena saddhiü yena pāvā tadavasari. Tatra sudaü bhagavā pāvāyaü viharati cundassa kammāraputtassa ambavane. 

2. Assosi ko cundo kammāraputto: bhagavā kira mallesu cārikaü caramāno mahatā bhikkhåsaīghena saddhiü pāvaü anuppatto pāvāyaü viharati mayhaü ambhavane'ti. Atha kho cundo kammāraputto yena bhagavā tenupasaīkami. Upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdi. Ekamantaü nisinnaü kho cundaü kammāraputtaü bhagavā dhammayā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaüsesi. 

3. Atha ko cundo kammāraputto bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaüsito bhagavantaü etadavoca: ' adhivasetu me bhante, bhagavā svātanāya bhattaü saddhiü bhikkhusaīghenā'ti. Adivāsesi bhagavā tunhãbhāvena. Atha kho cundo kammāraputto bhagavato adhivāsanaü viditvā uņņhāyāsanā bhagavantaü abhivādetvā padakkhiõaü katvā pakkāmi. 

4. Atha khe cundo kammāraputto tassā rattiyā accayena sake nivesane paņhitaü khādanãyaü bhojanãyaü paņiyādipetvā pahåta¤ca såkaramaddavaü, bhagavato kālaü ārocāpesi: kālo bhante, niņņhitaü bhattanti. Atha [PTS Page 082] [\q  82/]   ko bhagavā pubbanhasamayaü nivāsetvā pattacãvaramādāya saddiü bhikkhåsaīghena yena cundassa kammāraputtassa nvesanaütenupasaīkami. Upasaīkamitvā pa¤¤atte āsane nisådi. Nisajja kho bhagavā cundaü kammāraputtaü āmantesi: yaü te cundaga såkaramaddavaü paņiyattaü, tena maü parivisa. Yaü pana¤¤aü khādanãyaü bhojanãyaü paņiyattaü, tena bhikkhåsaīghaü parivisāti. 

[BJT Page 296] [\x 296/]  

5. 'Evaü bhante'ti kho cundo kammāraputto bhagavantaü paņissutvā yaü ahosi såkaramaddavaü paņiyattaü, tena bhagavantaü parivisi. ' Yaü pana¤¤aü khādanãyaü bhojanãyaü paņiyattaü, tena bhikkhåsaīghaü parivisi. 

6. Atha kho bhagavā cundaü kammāraputtaü āmantesi: yaü te cunda, såkaramaddavaü avasiņņhaü, taü sobbhe nikhaõāhi. Nāhaü taü cunda, passāmu sadevake loke samārake sabrahmake sassamaõabrāhmaõiyā pajāya sadevamanussāya. Yassa taü paributtaü sammā pariõāmaü gaccheyya a¤¤ata; tathāgatenā'ti. 'Evaü bhante'ti kho cundo kammāraputto bhagavato paņissutvā yaü ahosi såkaramaddavaü avasiņņhaü, taü sobbhe nikhaõitvā yena bhagavā tenupasaīkami. Upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdu. Ekamantaü nisinnaü kho cunda kammāraputtaü bhagavā dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetva sampahaüsetvā uņņhāyāsanā pakkāmi. 

7. Atha ko bhagavato cundassa kammāraputtassa bhattaü bhuttāvissa kharo ābādho uppajji lohitapakkhandikā. Bāëhā vedanā vattanti māraõantikā. Tata; sudaü bhagavāsato sampajāno adhivāsesi aviha¤¤amāno. 

8. " Atha kho bhagavā āyasmantaü ānandaü āmantesi: āyāmānanda, yena kusinārā tenupasaīkamissāmā'ti. 'Evaü bhante'ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi. 

"Cundassa bhattaü bhu¤jitvā kammārassā'ti me sutaü, 
âbādhaü saüphusã dhãro pabāëhaü māraõantikaü. 

Bhuttassa ca såkaramaddavena
Byādhippabāëho udapādi satthuno. 
Viriccamāno bhagavā aveca: 
Gacchāmahaü kusināraü nagaranti. "*

*Saīgãtikārakatherānaü gāthāyo. 

[BJT Page 298] [\x 298/]  

9. Atha [PTS Page 083] [\q  83/]   ko bhagavā maggā okkamma yena¤¤ataraü rukkhamålaü tenupasaīkami. Upasaīkamitvā āyasmantaü ānandaü āmantesi: "iīgha me tva ānanda, catugguõaü saīghāņiü pa¤¤āpehi. Kilanto'smi ānanda, nisãdussāmã"ti. Evaü bhante'ti kho āyasmā ānando bhagavato paņissutvā catuggunaü saīghāņiü pa¤¤āpesi. Nisãdi bhagavāpa¤¤atte āsane. Nisajja kho bhagavā āyasmantaü ānandaü āmantesi: "iīgha me tvaü ānanda, pānãyaü āhara, pipāsito'smi ānanda, pivissāmã'ti. Evaü vutte āyasmā ānando bhagavantaü etadavoca: idāni bhante , pa¤camattāni sakaņasatāni atikkantāni. Taü cakkacchinnaü udakaü parittaü luëitaü āvulaü sandati. Ayaü bhante kukutthā nadã avidåre acchodakā sātodakā sãtodakā setodakā supatitthā ramaõiyāettha bhagavā pānãya¤ca pivissati gattāni ca sãtiü karissatãti. Dutiyampi kho bhagavāāyasmantaü ānandaü āmantesi: 'iīgha me tvaü ānanda, pānãyaü āhara. Pipāsito'smi ānanda, pivissāmã'ti. Dutiyampi kho bhagavā āyasmantaü ānandaü āmantesi: 'iīgha me tvaü ānanda, pānãyaü āhara, pipāsito'smi ānanda, pivissāmã'ti. Evaü vutte āyasmā ānando bhagavantaü etadavoca: idāni bhante. Pa¤camattāni sakamasatāni atikkantāni. Taü cakkacchinnaü udakaü parittaü luëitaü ālavilaü sandati. Ayaü bhante kukutthā nadã avidåre acchodakā sātodakā sãtodakā setodakā supatitthā ramaõãyā. Ettha bhagavā pānãya¤ca pivissati gattāni ca sãtiü karissatãti. Tatiyampi kho bhagavā āyasmantaü ānandaü āmantesi: 'iīgha me tvaü ānanda, pānãyaü āhara, pipāsito'smi ānanda, pivissāmã'ti. Evaü bhante'ti kho āyasmā ānando bhagavato paņissutvā pattaü gahetvā yena sā nadã tenupasaīkami. 

10. Atha kho sā nadã cakkacchinnā parittā luëitā āvilā sandamānā āyasmante ānande upasaīkamante accā vippasannā anāvilā sandati. Atha ko āyasmato ānandassa etadahosi: acchariyaü vata bho, abbhåtaü vata ho, tathāgatassa mahiddhikatā mahānubhāvatā. Aya¤hi sā nadi cakkacchinnā parittā luëitā āvilā sandamānā mayi upasaīkamante accā vippasannā anāvilā sandatãti pattena pānãyaü ādāya yena bhagavātenupasaīkami. Upasaīkamitvā bhagavantaü etadavoca: acchariyaü bhante, abbhåtaü bhante, tathāgatassa mahiddhikatā mahānubhāvatā. Aya¤hi sā bhante nadã cakkaccinnā parittā luëitā āvilā sandamānā. Mayi upasaīkamante acchā vippasannā anāvilā sandati. Pivatu bhagavā pānãyaü. Pivatu [PTS Page 084] [\q  84/]   sugato pāniyanti. Atha ko bhagavā pānãyaü apāsi. 

11. Atha kho bhagavā mahatā bikkhåsaīghena saddhiü yena kukutthā nadã tenupasaīkami, upasaīkamitvā kukutthaü nadiü ajjhogāhetvā nahātvā ca pivitvā ca1 paccuttaritvā yena ambavanaü tenupasaīkami, upasaīkamitvā āyasmantaü cundakaü āmantesi: 'iīgha me tvaü cundaka, catugguõaü saīghāņiü pa¤¤āpehi, kilante'smi cundaka, nipajjissāmã'ti. 'Evaü bhante'ti kho āyasmā cundako bhagavato paņissutvā catugguõaü saīghāmiü pa¤¤āpesi. Atha kho bhagavā dakkhiõena passena sihaseyyaü kappesi pāde pādaü ccādhāya sato sampajāno uņņhānasa¤¤aü manasi karitvā āyasmā pana cundako tattheva bhagavato purato nisãdi. 

1. Pitvāca, ma. 

[BJT Page 300] [\x 300/]  

"Gantvāna puddho nadikaü kukutthaü
Acchodakaü sātodakaü vippasannaü, 
Ogāhi satthā sukilantaråpo
Tathāgato appamimo'dha loke. 

Nahātvā ca pãtva1 cudatāri satthā
Purekkhato bikkhugaõassa majjhe, 
Satthā pavattā bhagavā'dha dhamme
Upāgami ambavanaü mahesi. 

âmantayi cundakaü nāma bhikkhuü
Catuggunaü patthara me nipajjaü. 2
So codito bhāvitattena cundo
Catugguõaü patthari khippameva. 

Nipajji satthā sukilantaråpo
Cundopi tattha mukhe nisãdå"ti. *

12. Atha kho bhagavā āyasmantaü ānandaü āmanantesi: "siyā kopanānanda, cundassa kammāraputtassa koci vippaņisāraü upadaheyya: 3tassa te āvuso cunda, alābhā, tassa te āvuso cunda, dulladdhaü, yassa te tathāgato pacchimaü piõķapātaü bhu¤jitvā parinibbuto'ti. Cundassa ānanda, kammāraputtassa [PTS Page 085] [\q  85/]   evaü vippaņisāro paņivinodetabbo: tassa te āvuso cunda, lābhaü, tassa te āvuso cunda suladdhaü, yassa te tathāgato pacchimaü piõķapātaü bhu¤jitvā parinibbuto. Sammukhā metaü āvuso cunda bhagavato sutaü, sammukhā paņiggahitaü. Dve'me piõķapātā samasamaphalā samasamavipākā, ativi. A¤¤ehi piõķapātehi mahapphalatarā ca mahānisaüsatarā ca. Katame dve? Ya¤ca piõķapātaü bhu¤jitvā tathāgato anuttaraü sammāsambodhiü abisambujjhati, ya¤ca piõķapātaü bhu¤jitvā tathāgato anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyati, 4 ime dve piõķapātā samasamaphalā samasamavipākā ativi. A¤¤ehi piõķapātehi mahapphalatarā ca mahānisaüsatarā ca. âyusaüvattanikaü āyasmatā cundena kammāraputtena kammaü upavitaü, vaõõasaüvattanikaü āyasmatā cundena kammāraputtena kammaü upacitaü, sukhasaüvattanikaü āyasmatā cundena kammāraputtena kammaü upacitaü. Yasasaüvattanikaü āyasmatā cundena kammāraputtena kammaü upacitaü. Saggasaüvattanikaü āyasmatā cundena kammāraputtena kammaü upacitaü. âdhipateyyasaüvattanikaü āyasmatā cundena kammāraputtena kammaü upacitanti. Cundassa ānanda, kammāraputtassa evaü vippaņisāro paņivinodetabbo"ti

13. Atha ko bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imi udānaü udānesi: 

1. Pivitvā, katthaci 2. Nisajjaü, ma. 3. Uppādeyya, ma. 4. Parinibbuto, kesuci potthakesu * saīgãtikārakatherānaü gāthāyo. 

[BJT Page 302] [\x 302/]  

"Dadato pu¤¤aü pavaķķhati sa¤¤amato veraü na cãyati, 
Kusalo ca jahāti pāpataü rāgadosamohakkhayā sa nibbito"ti1

8. 6. 
Pāmalãgāmãya suttaü. 

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā magadhesu cārikaü cārikaü caramāno mahatā bhikkhusaīghena saddhiü, yena pāņalãgamo tadavasari. Assosuü kho pāņaligāmiyā upāsakā: 'bhagavā kira magadhesu cārikaü caramāno mahatā bhikkhusaīghena saddhiü pāņamãgāmaü anuppatto'ti, athi kho pāmalãgāmiyā upāsakā yena bhagavā tenupasaīkamiüsu upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdiüsu. Ekamantaü nisinnā khoba pāņaligāmiyā upāsakā bhagavantaü [PTS Page 086] [\q  86/]   etadavocuü: adivāsetu no bhante bhagavā āvasathāgāranti. Adivāsesi bhagavā tunhãbhāvena. 

2. Atha kho pāņalãgāmiyā upāsakā bhagavato adivāsanaü viditvā aņņhāyāsanā bhagavantaü abhivādetvā padakkhiõaü katvā yena āvasathāgāhaü tenupasaīkamiüsu. Upasaīkamitvā sabbasatthariü āvasathāgāraü santharitvā, āsanāni pa¤¤āpetvā, udakamaõikaü patiņņhāpetvā, telappadãpaü āropetvā, yena bhagavā tenupasaīkamiüsu. Upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü aņņhaüsu. Ekamantaü ņhitā khoba pāņaligāmiyā upāsakā bhagavantaü etadavocuü: sabbasantharisanthataü bhante āvasathāgāraü. âsanāni pa¤¤attāni. Udakamaõiko patiņņhāpito. Telappadãpo āropito. Yassa'dāni bhante bhagavā kālaü ma¤¤atãti. 

3. Atha ko bhagavā nivāsetvā2 pattacãvaramādāya saddhiü bhikkhusaīghena yena āvasathāgāraü tenupasaīkami. Upasaīkamitvā pāde pakkhāletvā āvasathāgāraü pavisitvā majjhimaü thambhaü nissāya puratthābhimukho nisidu. Bhikkhusaīgho'pi kho pāde pakkhāletvo āvasathāgāraü pavisitvā pacchimaü3 bhittiü nissāya purātthābhimukho nisãdibhagavantaü yeva purekkhatvā. Paņaligāmiyāpi kho upāsakā pāde pakkhaletvā āvasathāgāraü pavisitvā puratthimaü bhittiü nissāya pacchimābimukhā nisãdiüsu bhagavantaü yevapurekkhatvā. 4

4. Atha khoba bhagavā pāņalãgāmiye upāsake āmantesi: pa¤cime gahapatayo ādãnāvā dussãlassa sãlavipattiyā. Katame pa¤ca?

Idha gahapatayo, dussãlo sãlavipanno tamādādikaranaü mahatiü bhogajāniü nigacchati. Ayaü paņhamo ādãnavo dussãlassa sãlavipattiyā. 

Puna caparaü gahapatayo, dussãlassa sãlavipannassa pāpako kittisaddo abbhuggacchati. Ayaü dutiyo ādãnavo dussilassa sãlavipattiyā. 

1. Parinibbutoba kesu ci potthakesu. 2. Sāyanhasamayaü nivāsetvā, mahāparinibbāna 3. Sutta majjhimaü, [PTS 4.] Purakkhatvā, sã, katthaci. 

[BJT Page 304] [\x 304/]  
 
Punacaparaü gahapatayo, dussãlo sãlavipanno ya¤¤adeva parisaü upasaīkamati yadi khattiyaparisaü yadi brāhmaõaparisaü yadi gahapatiparisaü yadi samaõaparisaü, avisārado upasaīkamati maīkubhuto. Ayaü tatiya ādãnevo dussãlassa sãlavipattiyā. 

Punacaparaü gahapatayo, dussãlo sãlipanno sammåëho kālaü karoti. Ayaü catuttho ādãnavo dussãlassa sãlavipattiyā. 

Punacaparaü gahapatayo, dussãlo sãlavipanno kāyassa bhedā paraü maraõā apāyaü duggatiü vinipātaü nirayaü upapajjati. Ayaü pa¤camo ādãnavo dussãlassa sãlavipattiyā. 

Ime kho gahapatayo. Pa¤ca ādãnavā dussãlassa sãlavipattiyā'ti. 

5. Pa¤cime gahapatayo, ānisaüsā sãlavato sãlasampadāya. Katame pa¤ca?

Idha gahapatayo, sãlavā sãlasampanno appamādādhikaraõaü mahantaü bhogakkhandhaü adigacchati. Ayaü paņhamo ānisaüso sãlavato sãlasampadāya. 

Punacaparaü gahapatayo, sãlatā sãlaisampannassa kalyāõo kittisaddo abbhuggacchati. Aü dutiyo ānisaüso sãlavato sãlasampadāya. 

Puna caparaü gahapatayo, sãlavā sãlasampanno ya¤¤adeva parisaü upasaīkamati yadi khattiyaparisaü yadi brāhmaõaparisaü yadi gahapatiparisaü yadi samaõaparisaü visārado upasaīkamati amaīgubhuto. Ayaü tatiya āniseüso sãlavato sãlasampadāya. 

Punacaparaü gahapatayo, sãlavā sãlasampanno asammåëho kālaükaroti. Ayaü catutthoānisaüso sãlavato sãlasampadāya. 

Punacaparaü gahapatayo, sãlavā sãlasampanno kāyassa bhedā parammahaõā sugatiü saggaü lokaü upapajjati. Ayaü pa¤camo ānisaüso sãlavato sãlasampadāya. 

Ime kho gahapatayo, pa¤ca ānisaüsā sãlavato sãlasampadāyāti. 

6. Atha ko bhagavā pāmalãgāmiye upāsake bahudeva rattiü dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaüsetvā uyyojesi: abhikkantā kho gahapatayo ratti, yassadāni tumhe kālaü ma¤¤athā'ti. 2 Atha kho1 pāmalãgāmiyā upāsakā bhagavato bhāsitaü abhinanditvā anumoditvā uņņhāyāsanā bhagavantaü abhivādetva padakkhiõaü katva pakkamiüsu. 

Atha kho bhagavā acirapakkantesu pāmaligāmiyesu upāsakesu su¤¤āgāraü pāvisi. 

1. Evaü bhante'ti kho, mahāparinibbānasutta. 2. Bhagavato paņissatvā. Si. 

[BJT Page 306] [\x 306/]  

7. Tena kho pana samayena sunãdhavassakārā magadhamahāmattā pāmaligame nagaraü māpentivajjinaü [PTS Page 088] [\q  88/]   paņibāhāya. Tena kho pana samayena sambahulā devatāyo sahassasahasseva 1pāņaligāme vatthåni parigganhanti. Yasmiü padese mahesakkhā devatā vatthåni pariggaõhanti, mahesakkhānaü tattha ra¤¤aü rājamahāmattānaü cittāni namanti nivesanini māpetuü. Yasmiü padese majjhimā devatā vatthåni pariggaõhanti, majjhimānaü tattha ra¤¤aü rājamahāmattānaü cittāni namanti nimesanāni māpetuü. Yasmiü padese nãcā devatā vatthåni parigganhanti, nãcānaü tattha ra¤¤aü rājamahāmattānaü cittāni namanti nivesanāni māpetuü. Addasā kho bhagavā dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena tā devatāya sahassasahasseva1 pāņaligāme vatthåni pariggaõhantiyo. Yasmiü padese mahesakkhā devatā vatthåni pariggaõhanti, mahesakkhānaü tattha ra¤¤aü rājamahāmattānaü cittāni namanti nivesanāni māpetuü. Yasmiü padese majjhimā devatā vatthuni pariggaõhanti, majjhimānaü tattha ra¤¤aü rājamahāmattānaü cittāni namanti nivesanāni māpetuü. Yasmiü padese nãvā devatā vatthåni parigganhanti, nãcānaü tattha ra¤¤aü rājamahāmattānaü cittāni namanti nivesanāni māpetunti. 

8. Atha kho bhagavā tassā rattiyā paccusasamaye paccåņņhāya āyasmantaü ānandaü āmantesi: ' ko nu kho ānanda, pāņaligāme nagaraü māpeti?'Ti. 

"Sunãdhavassakārā bhante, magadhamahāmattā pāņaligāme nagaraü māpenti vajjinaü paņibāhāyā"ti. 

'Seyyathāpi ānanda' devavehi tāvatiüsehi saddhiü mantetvā, evameva kho ānanda, sunãdhavassakārā magadhamahāmattā pāņaligāme nagaraü māpenti rajjinaü paņibāhāya. 

9. Idhāhaü ānanda, addasaü dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena sambahulādevatāyo sahassasahasseva pāņaligāme vatthåni pariggaõhantiyo: yasmiü padese mahesakkhā devatā vatthåni pariggaõhanti, mahesakkhānaü tattha ra¤¤aja hājamahāmattānaü cittāni namanti nivesanini māpetuü. Yasmiü padese majjhimā devatā vatthåni pariggaõhanti, majjhimānaü tattha ra¤¤aü rājamahāmattānaü cittāni namanti nivesanāni māpetuü. Yasmiü padese nãcā devatā vatthåni parigganhanti nãcānaü tattha ra¤¤aü rājamahāmattānaü cittāni namanti nivesanini māpetunti. 

10. Yāvatā ānanda ariyaü āyatanaü. Yāvatā vaņhippatho, idaü agganagaraü bhavissatipāņaliputtaü puņabhedanaü. Pāņaliputtassa kho ānanda, tayo antarāyā bhavissanti aggito va udakato vā muthubhedato vā'ti

1. Sahasseva, sã. 

[BJT Page 308] [\x 308/]  

11, Atha kho sunãdhavassakārā magadhamahāmattā yena bhagavā tenupasaīkamiüsu. Upasaīkamitvā bhagavatā saddhiü sammodiüsu, sammodanãyaü kathaü sārāõãyaü vãtisāretvā ekamantaü ņhitā kho sunãdhavassakārā magadhamahāmattā [PTS Page 089] [\q  89/]   bhagavantaü etadavocuü: adhivāsetu no bhavaü gotamo ajjatanāya bhattaü saddhiü bhikkhusaīghenāti. Adhivāsesi bhagavā tunhãbhāvena. 

12. Atha ko sunidhavassakārā magadhamahāmattā bhagavato adhivāsanaü viditvā yena sako āvasatho tenupasaīkamiüsu. Upasaīkamitvā sake āvasathe paõitaü khādanãyaü bhojanãyaü paņiyādāpetvā bhagavato kālaü ārocesuü: 1 kālo bho gotama, niņņhitaü bhattanti. Atha ko bhagavā pubbanhasamayaü nivāsetvā pattacãvaramādāya saddhiü bhikkusaīghena yena sunãdhavassakārānaü magadhamahāmattānaü āvasatho tenupasaīkami. Upasaīkamitvā pa¤¤atte āsane nisãdi. Atha kho sunidhavassakārā magadhamahāmattā buddhapamukhaü bhikkhåsaīghaü panitena khādanãyena bhojanãyena sahattha santappesuü sampavāresuü

13. Atha kho sunãdhavassakārā magadhamahāmattā bhagavantaü bhuttāviü onitapattapāõiü a¤¤ataraü nãcaü āsanaü gahetvā ekamantaü nisãdiüsu. Ekamantaü nusunne kho sunãdhavassakāre magadhamahāmatte bhagavā imāhi gāthāhi anumodi: 
"Yasmiü padese kappeti vāsaü paõķitajātiyo, 
Sãlavantettha bhojetvā sa¤¤ate buhmacārayo. *

Yā tattha devatā āsuü tāsaü dakkhiõamādise, *
Tā påjitā påjayanti mānitā mānayanti naü. 

Tato naü anukampanti mātā puttaü'va orasaü, 
Devatānukampito poso sadā bhadrānã passatã"ti

14. Atha kho bhagavā sunãdhavassakārānaü magadhamahāmattānaü imāha gāthāhi anumoditvā uņņhāyāsanā pakkāmi. Tena kho pana samayena sunãdhavassakārā magadhamahāmattā bhagavantaü piņņhito piņņhito anubaddhā honti: yenajja samaõo gotame dvārena nikkhamissati taü gotamadvāraü nāma bhavissati. Yena titthena gaīgaü nadiü tarissati taü gotamatitthaü nāma bhavissatã'ti

1. Atha kho bhagavā sunãdhavassakārānaü magadhamahāmattānaü imāhi gāthāhi anumoditva uņņhāyāsanā pakkāmi. Tena ko pana samayena sunãdhavassakārā magadhamahāmattā bhagavantaü piņņhito anubaddhā honti: yenajja samaõo gotamo dvārena nikkhamissati taü gotamadvāraü nāma bhavissati. Yena titthena gaīgaü nadiü tarissati taü gotamatitthaü nāma bhavissatã'ti. 

1. ârocācesuü. Katthaci * yasmina prade÷e kalpate vāsaü paõatejātikaū 
øãlavato bhojayanti saüyatāna buhmacardhako
* Yā satvata; devatā āsana ku÷alāsatuųņamānaya: 
Tā: påjitā: påjayanti mānayanti ca mānitā: . 
(Sarvāstivāda mahāparinirvāõa såtraü)

[BJT Page 310] [\x 310/]  

15. Atha kho bhagavā yena dvārena nikkhami, taü gotamadvāraü nāma [PTS Page 090] [\q  90/]   ahosi atha kho bhagavā yena gaīgā nadã tenupasaīkami. Tena kho pana samayena gaīgā nadã purā hoti samatittikā kākapeyyā. Appekacce manussā nāvaü pariyesanti, appekacce uëumpaü pariyesanti, appekacce kullaü bandhanti apārāpāraü1 gantukāmā. Atha kobhagavā seyyathāpi nāma balavā puriso sammi¤jitaü vā bāha pasāreyya pasāritaü vā pihaü sammi¤¤eyya emameva2 gaīgāya nadiyā orimatãre antarahito pārimatãre paccuņņhāsisaddhiü bikkusaīghena. Addasā kho bhagavā te manusse appekacce nāvaü pariyesante, appekacce uëumpaü pariyesante, appekacce kullaü bandhante apārāpāraü gantukāme. 

16. Atha ko bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi 
"Ye taranti aõõavaü saraü setuü katvāna visajja pallalāni, 
Kullaü hi jano pabandhati tinnā medhāvino janā"ti. 3

8. 7. 

Dvidhāpathasuttaü. 

1. Evaü me sutaü: ekaü samāyaü bhagavā kosalesu addhānamaggapaņipanno hoti āyasmatā nāgasamālena pacchāsamaõena. Addasā ko āyasmā nāgasamālo antarāmagge dvedhāpathaü. Disvāna bhagavantaü etadavoca: ' ayaü bhante bhagavā pantho iminā gacchāmā'ti. E vaü vutte bhagavā āyasmantaü nāgasamālaü etadavoca: ' ayaü nāgasamāla pantho iminā gacchāmā'ti. Dutiyampi kho āyasmā nāgasamālo bhagavantaü vatadavoca: ' ayaü bhante bhagavā pantho iminā gacchāmā'ti. Tatiyampi kho āyasmā nāgasamālo bhagavantaü etadavoca: ' ayaü bhante bhagavā pattho iminā cacchāmi'ti. Evaü vutte bhagavā āyasmantaü nāgasamālaü etadavoca: ' ayaü nāgasamāla, pantho iminā gacchāmā'ti. Atha ko āyasmā nāgasamālo bhagavato pattacãvaraü tattheva chamāyaü nikkipitvā pakkāmi, ' idaü bhante bhagavato pattacãvaranti'. 

2. Atha kho āyasmato nāgasamālassa tena patthena gacchantassa antarāmagge corā nikkhamitvā hatthehi ca pādehi ca viheņhesuü, patta¤ca bhindiüsu, saīghāņi¤ca vipphālesuü. Atha kho āyasmā [PTS Page 091] [\q  91/]   nāgasamālo bhinnena pattena vipphālitāya saīghāņiyā yena bhagavātenupasaīkami. Upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdi. Ekamantaü nisinno kho āyasmā nāgasamālo bhagavantaü etadavoca: idha mayhaü bhante tena patthena gacchantassa antarāmagge corā nikkhamitvā hatthehi ca pādeha ca viheņhesuü. , Patta¤ca bhindiüsu, saīghāņi¤ca vipphālesu'nti. 

3. Atha ko bhagavā etamatthaü viditvā kāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: -

"Saddhiü caramekato vasaü misso a¤¤ajanena vedagu, 
Vidvā pajahāti pāpakaü ko¤co khãrapako'ca ninnaga"nti. 

1. Aparāparaü, (kesu. Ci. ) 2. Evamevaü, mu. Pā. 3. Ye tarantyarõavaü sara: setuü kātvā visājya palvalāni kolaü hi janā: prabandhitā uttãrõā medhāvino janā: . (Divyāvadāna 3. 1)

[BJT Page 312] [\x 312/]  

8. 8. 
Visākhāsuttaü. 

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvattiyaü viharati pubārāme migāramātupāsāde. Tena kho pana samayena misākhāya migāramātuyā nattā kālakatā hoti piyā manāpā. Atha ko visākhā migāramātā allavatthā allakesā divādivassayena bhagavā tenupasaīkami. Upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdi. Ekamantaü nisinnaü ko visākhaü migāramātaraü bhagavā etadavoca: ' handa kutonu tvaü visākhe āgacchasi allavatthā allakesā idhåpasaīkantā divādivassā?Ti. 

"Nattā me bhante piyā manāpā kālakatā. Tenāhaü allavatthā allakesā idhåpasaīkantā divādivassā"ti. 

"Iccheyyāmahaü bhagavā yāvatikā sāvatthiyā manussā tāvatike putte ca nattāro cā"ti. 

2. "Kãvabahukā pana visākhe sāvatthiyā manussā devasikaü kālaü karontã?"Ti. 

"Dasapi bhante sāvatthiyā manussā devasikaü kālaü karonti, navapi bhante sāvatthiyā manussā devasikaü kālaü karonti, aņņhapi bhante sāvatthiyā manussā devasikaü kālaü karonti, sattapi bhante sāvatthiyā manussā devasikaü kālaü karonti, chapi bhante sāvatthiyā manussā devasikaü kālaü karonti, paccapi bhante sāvatthiyā manussā devasikaü kālaü karonti, cattāropi bhante sāvatthiyā manussā devasikaü kālaü karontã, tãõipi bhante sāvatthiyā manussā devasikaü kālaü karonti, dve'pi bhante sāvatthiyā manussā devasikaü kālaü karonti, eko'pi bhante sāvatthiyā manusso devasikaü kālaü karoti, avivittā bhante sāvatti manussehi kālaü karontehã"ti. 

' Taü kiü ma¤¤asi visākhe api nu tvaü kadāci karahaci anallavatthaü anallakesā vā?"Ti. 

3. "No hetaü bhante. Alaü [PTS Page 092] [\q  92/]   me bhante tāvabahukehi puttehi ca nattārehi cā"ti. 

"Yesaü kho visākhe, sataü piyāni, sataü tesaü dukkhāni. Yesaü navuti piyāni, navutitesaü dukkhāni. Yesaü asiti piyāni, asãti tesaü dukkhāni. Yesaü sattati piyāni, sattati tesaü dukkhāni. Yesaü saņņhi piyāni, saņņhi tesaü dukkhāni. Yesaü pa¤¤āsaü piyāni, pa¤¤āsaü tesaü dukkhāni. -

[BJT Page 314] [\x 314/]  

Yesaü cattārãsaü piyāni, cattārãsaü tesaü dukkhāni. Yesaü tisaü piyānã tiüsaü tesaü dukkhāni. Yesaü vãsaü piyāni, vãsaü1 tesaü dukkhāni. Yesaü dasa piyāni, dasa tesaü dåkkhāni. Yesaü nava piyāni, nava tesaü dukkhāni. Yesaü aņņha piyāni, aņņha tesaü dukkhāni. Yesaü satta piyāni, satta tesaü dukkhāni. Yesaü cha piyāni, cha tesaü dukkhāni. Yesaü pa¤ca piyāni, pa¤ca tesaü dukkhāni. Yesaü cattāri piyāni, cattāritesaü dukkhāni. Yesaü tãõi piyāni, tãõi tesaü dukkhāni. Yesaü dve piyāni, dve tesaü dukkhāni. Yesaü vakaü piyaü' ekaü tesaü dukkhaü, yesaü natthi piyaü, natthi tesaü dukkhaü. Asokā te virajā anupāyāsāti vadāmi"ti. 

4. Atha ko bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 
"Ye keca sokā paridevitā vā dukkhā ca lokasmiü anekaråpā, 
Piyaü paņicca pabhavanti ete piye asante na bhavanti ete. 

Tasmā hi te sukhino vãtasokā yesaü piyaü natthi kuhi¤ci loke, 
Tasmā asokaü virajaü patthayāno piyaü na kayirātha kuhi¤ci loke". 

8. 9. 
Paņhamadabbasuttaü. 

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā rājagahe viharati veëuvane kalandakanivāpe. Atha kho āyasmā dabbo mallaputto yena bhagavā tenupasaīkami. Upasaīkamitvā bhagavantaü abhivādetvā ekamantaü nisãdi. Ekamantaü nisinno kho āyasmā dabbo mallaputto bhagavantaü etadavoca: 'parinibbānakālo me'dāni sugatā'ti 'yassa dāni tvaü dabba kālaü ma¤¤asi'ti. 

2. Atha kho āyasmā dabbo mallaputto uņņhāyāsanā bhagavantaü abhivādetvā padakkhiõaü katvā vehāsaü abbhuggantvā ākāse antaëikkhe pallaīkena nisãditvā tejodhātuü samāpajjitvā vuņņhahitvā parinibbāyi. Atha kho āyasmato dabbassa mallaputtassa vehāsaü abbhuggantvā ākāse antaëikkhe pallaīkena nisãditvā tejodhātuü samāpajjitvā vuņņhihitvā parinibbutassa sarãrassa jhāyamānassa ķayhamānassa neva chārikā pa¤¤āyittha na masi. Seyyathāpi nāma sappissa vā telassa vā jhāyamānassa ķayhamānassa neva chārikā pa¤¤āyati na masi, evameva ko āyasmato dabbassa mallaputtassa vehāsaü [PTS Page 093] [\q  93/]   abbhuggantvā ākāse antaëikkhe pallaīkena nisãditvā tejotuü samāpajjitvā vuņņhahitvā parinibbutassa sarãrassa jhāyamānassa ķayhamānassa neva chārikā pa¤¤āyittha na masã'ti. 

1. Vãsati mu. Pa. 
[BJT Page 316] [\x 316/]  

3. Atha ko bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

"Abhedi kāyo nirodhi sa¤¤ā vedanā sãtãbhaviüsu1 sabbā, 
Våpasamiüsu saīkhārā vi¤¤āõaü atthamagamā"ti. 

8. 10. 
Dutiyadabbasuttaü. 

1. Evaü me sutaü: ekaü samayaü bhagavā sāvatthiyaü viharati jetavane anāthapiõķikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bikkhå āmantesã bhikkhavo'ti. 'Bhadante'ti te bhikkhå bhagavato paccassosuü. Bhagavā etadavoca: 'dabbassa bhikkhave mallaputtassa vehāsaü abbhuggantvā ākāse antaëikkhe pallaīkena nisãditvā tejodhātuü samāpajjitvā vuņņhihitvā parinibbutassa larãrassa jhāyamānassa ķayhamānassa neva chārikā pa¤¤āyittha na masi. Syethāpi nāma sappissa vā telassa vā jhāyamānassa ķayhamānassa neva chārikā pa¤¤āyati na masi. Evameva kho bhikkhave dabbassa mallaputtassa vehāsaü abbhuggantvā ākāse antaëikkhe pallaīkena nisãditvā tejodhātuü samāpajjitvā vuņņhihitvā parinibbutassa sarirassa jhāyamānassa neva chārikā pa¤¤āyi na masã"ti. 

2. Atha ko bhagavā etamatthaü viditvā tāyaü velāyaü imaü udānaü udānesi: 

"Ayoghanahatasseva jalato jātavedaso. 
Anupubbåpasantassa yathā na ¤āyate gati. 

Evaü sammā vimuttānaü kāmabandhoghatāhinaü. 
Pa¤¤āpetuü gati natthi pattānaü acalaü sukhaü"ti. 

Pāmaligāmiyavaggo aņņhamo. 

Tassuddānaü. [PTS Page 094] [\q  94/]   

Nibbānā caturo vuttā cundo pāņaligāmiyo, 
Dvidhā patho visākhā ca dabbehi dvãhi2 te dasā'ti. 

Vaggamidaü paņhamaü vara bodhi vaggamidaü dutiyaü mucalindo. 
Nandakavaggavaro tatiyo tu meghiyavaggavaro ca catuttho. 

Pa¤camavaggavarantidha soõo chaņņhamavaggavaraü jaccandho, 3
Sattamavaggavaranti ca cullo pāņaligāmavaraņņhamavaggo. 

Asiti manånaka suttavaraü vaggavidhaņņhakaü suvibhattaü, 
Dassita cakkhumatā vimalena addhā tamudānamitãdamāhå. 4

Udānapāëi samattā. 

1. Sãtibhaviüsu, mudditaņņhakathā, vãtirahiüsu, mudditapāëi. 2. Dabbena saha. (Bahåsu) 3. Dasitaü -sãmu. 4. Udānantidamāhåtã, mu pā. Hi taü udānamitidamāhu, sãmu. 
 

