[CPD Classification 2.5.7]
[PTS Vol Pv - ] [\z Pv /] [\f I /]    
[PTS Page 001] [\q   1/]     
[BJT Vol Pv - ] [\z Pv /] [\w I /]    
[BJT Page 002] [\x   2/]     

Suttantapiņake

Petavatthupāëi

Namo tassa bhagavato arahato sammā sambuddhassa. 

Uragavaggo paņhamo

1. 1

[PTS Page 003] [\q   3/]     

1. Khettåpamā arahanto dāyakā kassakåpamā, 
Bãjåpamaü deyyadhammaü etto nibbattate phalaü
 2. Etaü bãjaü kasã khettaü petānaü dāyakassa ca, 
Taü petā paribhå¤janti dātā pu¤¤ena vaķķhati. 

3. Idheva kusalaü katvā pete ca paņipåjiya
Sagga¤ca kamatiņņhānaü kammaü katvāna bhaddaka'nti. 

Khettåpamapetavatthu paņhamaü. 

1. 2

1. Kāyo te sabbasovaõõo sabbā obhāsate disā, 
Mukhaü te såkarasseva kiü kammamakari påreti. 

5. Kāyena sa¤¤ato āsiü vācāyāsimasa¤¤ato, 1
Tena me tādiso vaõõo yathā passasi nārada. 

6. Taü tyāhaü2 nārada bråmi sāmaü diņņhamidaü tayā, 
Mākāsi mukhasā pāpaü mā kho såkaramukho ahå'ti. 

Såkaramukhapetavatthu dutiyaü. 

1. Vācāyāsiü asa¤¤ato sãmu[ii] syā. 
2. Tāhaü - pa. 


[BJT Page 4] [\x   4/]     

1. 3

7. Dibbaü subhaü dhāresi vaõõadhātuü
Vebhāsayaü tiņņhasi antalikkhe, 
Mukha¤ca te kimayo påtigandhaü
Khādanti kiü kammamakāsi pubbeti?. 
[PTS Page 004] [\q   4/]      
8. Samaõo ahaü pāpo1 duņņhavāco
Tapassiråpo mukhasā asa¤¤ato, 
Laddhā ca me tapasā vaõõadhātu
Mukha¤ca me pesåniyena påti. 

9. Tayidaü tayā nārada sāmaü diņņhaü
Anukampakā ye kusalā vadeyyuü, 
Mā pesunaü mā ca musā abhāõã
Yakkho tuvaü bhohisi kāmakāmã'ti. 

Putimukhapetavatthu tatiyaü. 

1. 4

10. Yaü ki¤cārammaõaü katvā dajjā dānaü amaccharã, 
Pubbapete ca ārabbha athavā vatthu devatā. 

11. Cattāro ca mahārāje lokapāle yasassino, 
Kuveraü dhataraņņhaü ca viråpakkhaü viråëhakaü, 
Te ceva påjitā honti dāyakā ca anipphalā. 

12. Na hi ruõõaü ca soko vā yā ca¤¤ā paridevanā, 
Na taü petassa atthāya evaü tiņņhanti ¤ātayo. 

13. Aya¤ca kho dakkhiõā dinnā saīghamhi suppatiņņhitā, 
Dãgharattaü hitāyassa ņhānaso upakappatã'ti. 

Piņņhadhãtalikapetavatthu catutthaü. 

1. Pāpoti - machasaü. 

[BJT Page 6] [\x   6/]     

1. 5

14. Tirokuķķhesu tiņņhanti sandhisiīghāņakesu ca, 
Dvārabāhāsu tiņņhanti āgantvāna sakaü gharaü. 

15. Pahåte antapānamhi khajjabhojje upaņņhite, 
Na tesaü koci sarati santānaü kammapaccayā. 

16. Evaü dadanti ¤ātãnaü ye honti anukammapakā, 
Suciü paõãtaü kālena kappiyaü pānabhojanaü. 
Idaü vo ¤ātãnaü hotu sukhitā hontu ¤ātayo, 

17. Te ca tattha samāgantvā ¤ātipetā samāgatā. 
Pahåte annapānamhi sakkaccaü anumodare, 

18. Cãraü jãvantu no ¤āti yesaü hetu labhāmase. 
Amhāka¤ca katā påjā dāyakā ca anipphalā, 

[PTS Page 005] [\q   5/]     

19. Na hi tattha kasã atthi gorakkhettha na vijjati. 
Vaõijjā tādisã natthi hira¤¤ena kayākkayaü, 
Ito dinnena yāpenti petā kālakatā tahiü. 

20. Unname udakaü vaņņhaü1 yathā ninnaü pavattati, 
Evameva ito dinnaü petānaü upakappati. 

21. Yathā vārivahā pårā paripårenti sāgaraü, 
Evameva ito dinnaü petānaü upakappati. 

22. Adāsi me akāsi me ¤ātimittā sakhā ca me, 
Petānaü dakkhiõaü dajjā pubbe katamanussaraü. 

23. Na hi ruõõaü va soko vā yā ca¤¤ā paridevanā, 
Na taü petānamatthāya evaü tiņņhanti ¤ātayo. 

24. Aya¤ca kho dakkhiõā dinnā saīghamhi suppatiņņhitā, 
Dãgharattaü hitāyassa ņhānaso upakappati. 

25. So ¤ātidhammo ca ayaü nidassito
Petāna påjā ca katā uëārā, 
Bala¤ca bhikkhånamanuppadinnaü
Tumhehi pu¤¤aü pasutaü anappaka'nti. 

Tirokuķķapetavatthu pa¤camaü. 

1. Vuņņhaü - machasaü. 

1. 6

26. Naggā dubbaõõaråpāsi duggandhā påti vāyasi, 
Makkhikā parikiõõāva kā nu tvaü idha tiņņhasi'?Ti. 

27. Ahaü bhabhadante petãmhi duggatā yamalokikā, 
Pāpakammaü karitvāna petalokamittā gatā. 

28. Kālena pa¤ca puttāni sāyaü pa¤caü punāpare, 
Vijāyitvāna khādāmi tepi nā honti me alaü. 

29. Pariķayhati dhåmāyati khudāya1 hadayaü mama, 
Pānãyaü na labhe pātuü passa maü byasanaü gata'nti. 

30. Kinnu kāyena vācāya manasā dukkaņaü kataü, 
Kissa kammavipākena puttamaüsāni khādasã'ti. 

[PTS Page 006] [\q   6/]     

31. Sapatti me gambhini āsi tassā pāpaü acetayiü, 
Sāhaü paduņņhamanasā akariü gabbhapātanaü. 

32. Tassā dvemāsiko gabbho lohita¤¤eva pagghari, 
Tadassā mātā kupitā mayhaü ¤ātã samanayi. 

33. Sapatha¤ca maü kāresi paribhāsāpayã ca maü, 
Sāhaü ghora¤ca sapathaü musāvādaü abhāsisaü: 
Puttamaüsāni khādāmi sace taü pakataü mayā. 

34. Tassa kammassa vipākena musāvādassa cåbhayaü, 
Puttamaüsāni khādāmi pubbalohitamakkhitā'ti. 
Pa¤caputtakhādakapetavatthu chaņņhamaü. 

1. 7

35. Naggā dubbaõõaråpāsi duggandhā påti vāyasi, 
Makkhikāparikiõõāva kā nu tvaü idha tiņņhasã?'Ti. 
1. Khuddāya - katthaci. 

[BJT Page 10] [\x  10/]     

36. Ahaü bhadante petãmhi duggatā yamalokikā, 
Pāpakammaü karitvāna petalokamito gatā. 

37. Kālena satta puttāna sāyaü satta punāpare, 
Vijāyitvāna khādāmi tepi nā honti me alaü. 

38. Pariķayhati dhåmāyati khudāya hadayaü mama, 
Nibbutiü nādhigacchāmi aggidaķķheva ātape'ti. 

39. Ninnu kāyena vācāya manasā dukkaņaü kataü, 
Kissa kammavipākena puttamaüsāni khādasã?Ti. 

40. Ahå mayhaü dupe puttā ubho sampannayobbanā, 
Sāhaü puttaba lupetā sāmikaü atima¤¤isaü. 

41. Tato me sāmiko kuddho sapattiü a¤¤amānayã, 
Sā ca gabbhaü alabhittha tassā pāpaü acetayiü. 

42. Sāhaü paduņņhamanasā akariü gabbhapātanaü, 
Tassā temāsiko gabbho påtilohitako pati. 

43. Tadassā mātā kupitā mayhaü ¤ātã samānayi, 
Sapatha¤ca maü kāresi paribhāsāpayã ca maü. 

44. Sāhaü ghora¤ca sapathaü musāvādaü abhāsisaü, 
Puttamaüsāni khādāmi sace taü pakataü mayā. 
[PTS Page 007] [\q   7/]      
45. Tassa kammassa vipākena musāvādassa cåbhayaü, 
Puttamaüsāni khādāmi pubbalohitamakkhitā'ti. 

Sattaputtakhādakapetavatthu sattamaü. 

1. 8

46. Kinnu ummattaråpova lāyitvā haritaü tiõaü. 
Khāda khādati lapasi gatasattaü jaraggavaü. 

47. Na bhi annena pānena mato goõo samuņņhahe, 
Tvaüsi bālo ca dummedho yathā ta¤¤o ca dummatã'ti. 

[BJT Page 12] [\x  12/]     

48. Ime pādā idaü sãsaü ayaü kāyo savāladhã. 
Nettā tatheva tiņņhanti ayaü goõo samuņņhahe. 

49. Nāyyakassa hatthapādā kāyo sãsa¤ca dissati. 
Rudaü mattikathåpasmiü na nu tva¤¤eva dummati'ti. 

50. âdittaü vata maü santaü ghatasittaüva pāvakaü, 
Vārinā viya osi¤caü sabbaü nibbāpaye daraü. 

51. Abbåëhaü vata me sallaü sokaü hadayanissitaü, 
Yo me sokaparetassa pitusokaü apānudi. 

52. Svāhaü abbåëhasallosmi sãtibhåtosmi nibbuto, 
Na socāmi na rodāmi tava sutvāna māõava. 

53. Evaü karonti sappa¤¤ā ye honti anukammapakā, 
Vinivattayanti sokamhā sujāto pitaraü yathā'ti. 

Goõapetavatthu aņņhamaü. 

1. 9

54. Gåtha¤ca muttaü ruhira¤ca pubbaü 
Paribhå¤jati kissa2 ayaü vipāko, 
Ayannu kiü kammakāsi nārã
Yā sabbadā lohitapubbabhakkhā. 

55. Navāni vatthāni subhāni ceva
Muduni suddhāni ca lomasāni. 
Dinnāni missā kitakā bhavanti
Ayannu kiü kammamakāsi nārã'ti. 

[PTS Page 008] [\q   8/]     

56. Bhariyā mamesā ahå bhadante
Adāyikā macchariõã kadariyā, 
Sā maü dadantaü samaõabrāhmaõānaü
Akkosatã paribhāsatã ca. 

57. Gåtha¤ca muttaü ruhira¤ca pubbaü 
Paribhu¤ja tvaü asuciü sabbakālaü, 
Eta¤ca te paralokasmiü hotu
Vatthā ca te kitakasamā bhavantu, etādisaü duccaritaü caritvā
Idhāgatā cirarattāya khādati'ti. 

Mahāpesakārapetavatthu navamaü. 

[BJT Page 14] [\x  14/]     

1. 10

58. Kā nu antovimānasmiü tiņņhanti nåpanikkhami, 
Upanikkhamassu bhadde tvaü passāma taü mahiddhika'nti. 

59. Aņņiyāmi harāyāmi naggā nikkhamituü bahi, kesehamhi paņicchannā pu¤¤aü me appakaü kata'nti. 

60. Handuttariyaü dadāmi te imaü dussaü nivāsaya
Imaü dussaü nivāsetvā bahi nikkhama sobhane: 
Upanikkhamassu bhadde tvaü passāma taü bahiņņhita'nti. 

61. Hatthena hatthe te dinnaü na mayhaü upakappati, 
Esetthupāsako saddho sammā sambuddhasāvako. 

62. Etaü acchādayitvāna mama dakkhiõamādisa, 
Athāhaü sukhitā hessaü sabbakāmasami dhinã'ti. 

63. Taü ca te nahāpayitvāna vilimpitvāna1 vāõijā, 
Vatthebhacchādayitvāna tassā dakkhiõamādisuü. 

64. Samantarā nuddiņņhe vipāko udapajjatha, 
Bhojanacchādanapānãyaü dakkhiõāya idaü phalaü. 

65. Tato suddhā sucivasanā kāsikuttamadhāriõã, 
Hasanti vimānā nikkhami dakkhiõāya idaü phalanti'. 
66. Sucittaråpaü ruciraü vimānaü te pabhāsati, 
Devate pucchitācikkha kissa kammassidaü phala'nti. 

[PTS Page 009] [\q   9/]     

67. Bhikkhuno caramānassa doõinimmajjanaü ahaü, 
Adāsiü ujubhåtassa vippasantena cetasā

68. Tassa kammassa kusalassa vipākaü dãghamantaraü, 
Anubhomi vimānasmiü ta¤cedāni parittakaü. 

69. Uddhaü catåhi māsehi kālakiriyā bhavissati, 
Ekantaü kaņukaü ghoraü nirayaü papatissahaü. 

1. Vilimpetvāna - machasaü. 

[BJT Page 16] [\x  16/]     

70. Catukkaõõaü catudvāraü vibhattaü bhāgayo mitaü, 
Ayopākārapariyantaü ayasā paņikujjitaü. 

71. Tassa ayomayā bhåmi jalitā tejasā yutā, 
Samantā yojanasataü pharitvā tiņņhati sabbadā. 

72. Tatthāhaü dãghamaddhānaü dukkhaü vedissaü vedanaü, 
Phala¤ca pāpakammassa tasmā socāmahaü bhusa'nti. 

Khallāņiyapetavatthu dasamaü. 

1. 11

73. Puratova setena paleti hatthinā
Majjhe pana assatarãrathena, 
Pacchāca ka¤¤ā sivikāya niyyati
Obhāsayanti dasa sabbaso1 disā. 

74. Tumhe pana muggarahatthapāõino
Rudammukhā bhinnapabhinnagattā, 
Manussabhåtā kimakattha pāpaü
Yena¤¤a ma¤¤assa pivātha lohita'nti. 

75. Puratova yo gacchati ku¤jarena
Setena nāgena catukkamena, 
Amhāka putto ahu jeņņhako so2
Dānāni datvāna sukhã pamodati. 

[PTS Page 010] [\q  10/]     

76. Yo so majjhe assatarã rathena catubbhi yuttena suvaggitena, 
Amhāka putto ayu majjhimo so
Amaccharã dānapatã virocati. 

77. Yā sā ca pacchā sivikāya niyyati
Nāri sapa¤¤ā migamandalocanā, 
Amhāka dhãtā ahu sā kaniņņhā
Bhāgaķķhabhāgena sukhã pamodati. 

78. Ete ca dānāni adaüsu pubbe 
Pasannacittā samaõabrāhmaõānaü, 
Mayampana maccharino ahumhā
Paribhāsakā samaõabrāhmaõānaü. 
Ete padatvā paricārayanti
Maya¤ca sussāma naëova khitto'ti. 

1. Sabbato - machasaü. 
2. Ahujeņņhaposo - machasaü. 

[BJT Page 18] [\x  18/]     

79. Kiü tumhākaü bhojanaü kiü sayanaü 
Kathaüsu1 yāpetha supāpadhammino, 
Pahåtabhogesu anappakesu
Sukhaü virādhāya2 dukhajja pattā'ti. 

80. A¤¤ama¤¤aü vadhitvāna pivāma pubbalohitaü
Bahuü pitvā na dhātā homa nacchādimbhase mayaü. 

81. Icceva vaccā paridevayanti
Adāyakā pecca yamassa ņhāyino, 
Ye te vidhitvā3 adhigamma bhoge
Na bhu¤jare nāpi karonti pu¤¤aü. 

82. Te khuppipāsåpagatā parattha
Petā ciraü jhāyare ķayhamānā, 
Kammāni katvāna dukhudrayāni
Anubhonti dukkhaü kaņukapphalāni. 
[PTS Page 011] [\q  11/]      
83. Ittaraü hi dhanaü dha¤¤aü ittaraü idha jãvitaü, 
Ittaraü ittarato ¤atvā dãpaü kayirātha paõķito. 

84. Ye te evaü pajānanti narā dhammassa kovidā
Te dāne nappamajjanti sutvā arahataü vaco'ti. 

Nāgapetavatthu ekādasamaü. 

1. 12

85. Uragova vacaü jiõõaü hitvā gacchati saütanuü, 
Evaü sarãre nibbhoge pete kālakate sati. 

86. Anavahito5 tato āga nānu¤¤ato ito gato, 
Yathāgato tathāgato kā tattha paridevanā. 

1. Katha¤ca - machasaü. 
2. Cirāgāya - syā. 
3. Vidicca - machasaü. 
4. Evaü na socāmi - machasaü. 
5. Anabbhito - machasaü. 

[BJT Page 20] [\x  20/]     

88. ôayhamāno na jānāti ¤ātãnaü paridevitaü, 
Tasmā etaü na rodāmi gato so tassa yā gatã'ti. 

89. Sace rode kisā assaü tattha me kiü phalaü siyā, 
Ĩātimittasubhajjānaü bhiyyo no aratã siyā. 

90. ôayhamāno na jānāti ¤ātãnaü paridevitaü 
Tasmā etaü na rodāmi gato so tassa yā gatã'ti. 

91. Yathāpi dārako candaü gacchantamanurodati, 
Evaü sampadamevetaü yo petamanusocati. 

92. ôayhamāno na jānāti ¤ātãnaü paridevitaü, 
Tasmā etaü na rodāmi gato so tassa yā gatã'ti. 

93. Yathāpi brahme udakumbho bhinno appaņisandhiyo, 
Evaü sampadamevetaü yo petamanusocati. 

94. ôayhamāno na jānāti ¤ātinaü paridevitaü, 
Tasmā etaü na rodāmi gato so tassa yā gatã'ti. 

Uragapetavatthu dvādasamaü. 

Uragavaggo paņhamo niņņhito. 

Tassuddānaü: -

Khetta¤ca såkaraü påti piņņha¤cāpi tirokuķķaü, 
Pa¤cāpi sattaputta¤ca goõa¤ca pesakārakaü, 
Tathā khallāņiyaü nāgaü uraga¤ceva dvādasatāti. 
[K-7-02]
[BJT Page 22] [\x  22/]     

2. Umbarã vaggo

2. 1

[PTS Page 012] [\q  12/]     

95. Naggā dubbaõõaråpāsi kisā dhamanisanthatā, 
Upphāsulike kisike kā nu tvaü idha tiņņhasã'?Ti. 

96. Ahaü bhadante petãmhi duggatā yamalokikā, 
Pāpakammaü karitvāna petalokamito gatā'ti. 

97. Kinnu bhadante petãmhi duggatā yamalokikā, 
Kissa kammavipākena petalokamito gatā?'Ti. 

98. Anukampakā mayhaü nāhesuü bhante
Pitā ca mātā athavāpi ¤ātakā, ye maü niyojeyyuü dadāhi dānaü
Pasannacittā samaõabrāhmaõānaü. 

99. Ito ahaü vassa satāni pa¤ca
Yaü evaråpā vicarāmi naggā, 
Khudāya taõhāya ca khajjamānā
Pāpassa kammassa phalaü mamedaü. 

100. Vandāmi taü ayya pasannacittā
Anukampa maü dhãra1 mahānubhāva, 
Datvā ca me ādissa yaü hi ki¤ci
Mocehi maü duggatiyā bhadanteti. 

101. Sādhåti so paņisasutvā sāriputtonukampako, 
Bhikkhunaü ālopaü datvā pāõimatta¤ca celakaü: 
Thālakassa ca pānãyaü tassā dakkhiõamādisi. 

102. Samanantarānuddiņņhe vipāko udapajjatha, 2
Bhojanacchādanapānãyaü dakkhiõāya idaü phalaü. 

103. Tato suddhā sucivasanā kāsikuttamadhāriõi, 
Vicittavatthābharaõā sāriputtamupasaīkamã'ti. 

104. Abhikkantena vaõõena yā tvaü tiņņhasi devate, 
Obhāsentã disā sabbā osadhã viya tārakā. 

1. Vãra - machasaü. 
2. Uppajjatha - sãmu [ii] 

[BJT Page 24] [\x  24/]     

[PTS Page 013] [\q  13/]     

105. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā?. 

106. Pucchāmi taü devi mahānubhāve
Manussabhātā kimakāsi pu¤¤aü, 
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatã'?Ti

107. Uppaõķuki kisaü chātaü naggaü āpatitacchaviü1
Muni kāruõiko loke taü mamaddakkhi dukkhitaü. 

108. Bhikkhånaü ālopaü datvā pāõimatta¤ca colakaü, 
Thālakassa ca pānãyaü mama dakkhiõamādisi. 

109. âpopassa phalaü passa bhattaü vassasataü dasa, 
Bhu¤jāmi kāmakāminã anekarasabya¤janaü

110. Pāõimattassa colassa vipākaü passa yādisaü, 
Yāvatā nandarājassa vijitasmiü paņicchadā. 

111. Tato bahutarā bhante vatthānacchādanāni me, 
Koseyyakambalãyāni khomakappāsikāni ca, 

112. Vipalā ca mahagghā ca tepākāseva lambare, 
Sāhaü taü paridahāmi yaü yaü hi manaso piyaü, 

113. Thālakassa ca pānãyaü vipākaü passa yādisaü, 
Gambhirā caturassā ca pokkhara¤¤o sunimmitā. 

114. Sātodakā2 suppatitthā natā appaņigandhiyā, 
Padumuppalasa¤channā vāriki¤jakkhapåritā. 

115. Sāhaü ramāmi kãëāmi modāmi akutobhayā, 
Muniü kāruõikaü loke bhante vanditumāgatā'ti. 

Saüsāramocakapetavatthu paņhamaü. 

1. Samapatitacchavã - machasaü. 
2. Setodakā - sãmu. 

[BJT Page 26] [\x  26/]     

2. 2

116. Naggā dubbaõõaråpisi kisā dhamanisanthatā, 
Upphāsulike kisike kā nu tvaü idha tiņņhasã'ti. 

117. Ahaü te sakiyā mātā pubbe a¤¤āsu jātisu, 
Uppannā pettivisayaü khuppipāsasampapitā. 

[PTS Page 014] [\q  14/]     

118. Chaķķitaü khipitaü khelaü siīghāõikaü silesumaü, 
Vasa¤ca ķayhamānānaü vijātāna¤ca lohitaü. 

119. Vaõitāna¤ca yaü ghānasãsacchinnāna lohitaü
Khudāparetā bhu¤jāmi itthipurisanissitaü. 

120. Pubbalohitabhakkhāyasmi1 pasånaü mānusāna ca, 
Alenā anagārā ca nãlama¤ca parāyanā. 

121. Dehi puttaka me dānaü datvāna uddisāhi2 me, 
Appeva nāma mu¤ceyyaü pubbalohitabhojanā. 

122. Mātuyā vacanaü sutvā upatissonukampako, 
âmantayã moggallānaü anuruddha¤ca kappinaü. 

123. Catasso kuņiyo katvā saīghe cātuddise adā, 
Kuņiyo annapāna¤ca mātu dakkhiõamādisi. 

124. Samanantarānuddiņņhe vipāko udapajjatha, 
Bhojanaü pānãyaü vatthaü dakkhiõāya idaü phalaü. 

125. Tato suddhā sucivasanā kāsikuttamadhāriõã, 
Vicittavatthābharaõā kolitaü upasaīkami. 

126. Abhikkantena vaõõena yā tvaü tiņņhasi devate, 
Obhāsenti disā sabbā osadhã viya tārakā. 

127. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā. 
1. Pubbalohitaü bhakkhāmi - machasaü. 
2. Anavādisāhi - machasaü. 

[BJT Page 28] [\x  28/]     

128. Pucchāmi taü devi mahānubhāve
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü: 
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsati. 

129. Sāriputtassahaü mātā pubbe a¤¤āsu jātiyā, 
Uppannā pettivisayaü khuppipāsasamappitā. 

130. Chaķķitaü khipitaü khelaü siīghāõikaü silesumaü, 
Vasa¤ca ķayhamānānaü vijātāna¤ca lohitaü. 

131. Vaõitāna¤ca yaü ghānasãsacchinnāna lohitaü, 
Khudāparetā bhu¤jāmi itthipurisanissitaü. 

132. Pubbalohitabhakkhāsmi pasånaü mānusāna ca, 
Alenā anagārā ca nãlama¤ca parāyanā. 

133. Sāriputtassa dānena modāmi akutobhayā, 
Muniü kāruõikaü loke bhante vanditumāgatā'ti. 

Sāriputtattherassa mātupetavatthu dutiyaü. 

2. 3

134. Naggā dubbaõõaråpāsi kisā dhamani santhatā, 
Upphāsulike kisike kā nu tvaü idha tiņņhasi?. 

135. Ahaü mattā tuvaü tissā sapatti te pure ahuü, 
Pāpakammaü karitvāna petalokamito gatāti. 

136. Kinnu kāyena vācāya manasā dukkaņaü kataü, 
Kissa kammavipākena petalokamito gatā?. 

137. Caõķã ca pharusā cāsiü issukã maccharã saņhā, 1
Tāhaü duruttaü vatvāna petalokamito gatā. 

1. Saņhã - sãmu [ii] 

[BJT Page 030] [\x  30/]     
[PTS Page 015] [\q  15/]     

138. Sabbaü1 ahampi jānāmi yathā tvaü caõķikā ahu, 
A¤¤a¤ca kho taü pucchāmi kenāsi paüsukuõņhitā2. 

139. Sãsaü nahātā tvaü āsi sucãvatthā alaīkatā, 
Aha¤ca kho taü adhimattaü samalaīkatatarā tayā. 

140. Tassā me pekkhamānāya sāmikena samantayi, 
Tato me issā vipulā kodho me samajāyatha. 

141. Tato paüsuü gahetvāna paüsunā taü hi okiriü, 
Tassa kammavipākena tenamhi paüsukuõņhitā. 

142. Sabbaü ahampi jānāmi paüsunā maü tvamokiri, 
A¤¤a¤ca kho taü pucchāmi kena khajjasi kacchuyā. 

143. Bhesajjahāri ubhayo vanantaü agamimbhase, 
Tva¤ca bhesajjamāhari aha¤ca kapikacchuno. 

144. Tassā tyājānamānāya seyyaü tyāhaü samokiriü, 
Tassa kammavipākena tena khajjāmi kacchuyā. 

145. Sabbaü ahampi jānāmi seyyaü me tvaü samokiri, 
A¤¤a¤ca kho taü pucchāmi kenāsi naggiyā tuvaü. 

146. Sahāyāna samayo āsi ¤ātinaü samitã ahu, 
Tva¤ca āmantitā āsi sasāminã no ca kho ahaü. 

147. Tassā tyājānamānāya dussantyāhaü apānudiü, 
Tassa kammavipākena tenamhi naggiyā ahaü. 

1. Saccaü - machasaü. 
2. Kuņņhitā - sãmu [i] 

[BJT Page 032] [\x  32/]     

148. Sabbaü1 ahampi jānāmi dussaü me tvaü apānudi, 
A¤¤a¤ca kho taü pucchāmi kenāsi gåthagandhinã. 

149. Tava gandha¤ca māla¤ca paccaggha¤ca vilepanaü. 
Gåthakåpe atāresiü taü pāpaü pakataü mayā: 
Tassa kammavipākena tenamhi gåthagandhini. 

150. Sabbaü ahampi jānāmi naü pāpaü pakataü tayā, 
A¤¤a¤ca kho taü pucchāmi kenāsi duggatā tuvaü. 

151. Ubhinnaü samakaü āsi yaü gebhe vijjate dhanaü, 
Santesu deyyadhammesu dipaü nākāsimattano, 
Tassa kammavipākena tenamhi duggatā ahaü. 

[PTS Page 016] [\q  16/]     
152. Tadeva maü tvaü avaca pāpakammaü nisevasi
Na hi pāpehi kammehi sulabhā hoti suggati. 

153. Vāmato tvaü maü paccesi athopi maü usuyyasi
Passa pāpānaü kammānaü vipāko hoti yādiso. 

154. Te gharadāsiyo āsuü tānevāharaõāni me, 
Te ca¤¤e parivārentã na bhogā honti sassatā. 

155. Idāni bhåtassa pitā āpaõā gehamehãti, 
Appeva te dade ki¤ci mā su tāva ito agā. 

156. Naggā dubbaõõaråpāmhi kisā dhamanisanthatā, 
Kopãnametaü itthinaü mā maü bhåtapitāddasa, 

157. Handa kiü tāhaü dammi kiü vā ca te karomyahaü, 
Yena tvaü sukhitā assa sabbakāmasamiddhinã. 

1. Saccaü - machasaü. 

[BJT Page 34] [\x  34/]     

158. Cattāro bhikkhu saīghato cattāro puna puggalā. 
Aņņha bhikkhå bhojayitvā mama dakkhiõamādisa, 
Tadāhaü sukhitā hessaü sabbakāmasmiddhinã. 

159. Sādhåti sā paņissutvā bhojayitvāņņha bhikkhavo, 
Vatthehacchādayitvāna tassā dakkhiõamādisi. 

160. Samanantarānuddiņņhe vipāko udapajjatha, 
Bhojanacchādanapānãyaü dakkhiõāyā idaü phalaü

161. Tato suddhā sucivasanā kāsikuttamadhāriõã, 
Vicittavatthābharaõā sapattiü upasaīkami. 

162. Abhikkantena vaõõena yā tvaü tiņņhasi devate, 
Obhāsenti disā sabbā osadhã viya tārakā. 

163. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā. 

164. Pucchāmi taü devi mahānubhāve
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü, 
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatã?Ti. 

165. Ahaü mattā tuvaü tissā sapatti te pure ahuü, 
Pāpakammaü karitvāna petalokamito gatā. 

166. Tava dānena dinnena modāmi akuto bhayā, 
Ciraü jãvāhi bhagini saha sabbehi ¤ātibhi. 

167. Asokaü virajaü ņhānaü āvāsaü vasavattinaü, 
Idha dhammaü caritvāna dānaü datvāna sobhane. 
Vineyya maccheramalaü samålaü, 
Aninditā saggamupehi ņhānanti. 

Mattāpetavatthu tatiyaü. 

[BJT Page 36] [\x  36/]     

2. 4

[PTS Page 017] [\q  17/]     
168 Kāëã dubbaõõaråpāsi pharusā bhãrudassanā, 
Piīgalāsi kaëārāsi na taü ma¤¤āmi mānusinti. 

169. Ahaü nandā nandasena1 bhariyā te pure ahuü, 
Pāpakammaü karitvāna petalokamito gatāti. 

170. Kinnu kāyena vācāya manasā dukkaņaü kataü, 
Kissa kammavipākena petalokamito gatā. 

171. Caõķã pharusavācā ca tayi cāsiü agāravā, 2
Tāhaü duruttaü vatvāna petalokamito gatā. 

172. Handuttariyaü dadāmi te imaü dussaü nivāsaya, 
Imaü dussaü nivāsetvā ehi nessāmi taü gharaü. 

173. Vattha¤ca annapāna¤ca lacchasi tvaü gharaü gatā, 
Putte ca te pasasissasi sunisāyo ca dakkhasi. 

174. Hatthena hatthe te dinnaü na mayhaü upakappati, 
Bhikkhu ca sãlasampanne vitarāge bahussute. 

175. Tappehi annapānena mama dakkhiõamādisa, 
Tadāhaü sukhitā hessaü sabbakāmasamiddhinã. 

176. Sādhåti so paņissutvā dānaü vipulamākiri, 
Annaü pānaü khādanãyaü vatthasenāsanāni ca. 

177. Chattaü gandha¤ca māla¤ca vividhā ca upāgatā, 
Bhikkhå ca sãlasampanne vãtarāge bahussute: 
Tappetvā annapānena tassā dakkhiõamādisi. 

178. Samanantarānuddiņņhe vipāko udapajjatha, 
Bhojanacchādanapānãyaü dakkhiõāya idaü phalaü. 

179. Tato suddhā suvivasanā kāsikuttamadhāriõã, 
Vicittavatthābharaõā sāmikaü upasaīkami. 

1. Nandisena - machasaü. 
2. Caõķi ca pharusā cāsiü tayi cāpi agāravā - machasaü. 

[BJT Page 38] [\x  38/]     

180. Abhikkannena vaõõena yā tvaü tiņņhasi devate, 
Obhāsenti disā sabbā osadhã viya tārakā. 

181. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā. 
182. Puccāmi taü devi mahānubhāve
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü, 
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti. 

183. Ahaü nandā nandasena1 hariyā te pure ahuü, 
Pāpakammaü karitvāna petalokamito gatā. 

184. Tava dinnena dānena modāmi akuto bhayā, 
Ciraü jãvāhi2 gahapati saha sabbehi ¤ātãbhi. 

185. Asokaü virajaü ņhānaü āvāsaü vasavattinaü, 
Idha dhammaü caritvāna dānaü datvāna gahapati. 
Vineyya maccheramalaü samålaü, 
Anindito saggamupehi ņhāna'nti
[PTS Page 018] [\q  18/]      
Nandāpetavatthu catutthaü. 

2. 5

186. Alaīkato maņņakuõķalã
Mālādhārã3 haricandanussado, 
Bāhā paggayha kandasi
Vanamajjhe kiü dukkhito tuvanti?

187. Sovaõõamayo pabhassaro
Uppanno rathapa¤jaro mama, 
Tassa cakkayugaü na vindāmi
Tena dukkhena jahissaü4 jãvitanti. 

188. Sovaõõamayaü maõimayaü
Lohitaīkamayaü atha råpiyāmayaü, 
âcikkha me bhaddamāõava
Cakkayugaü paņilābhayāmi teti. 

1. Nandisena - machasaü. 
2. Jãva - sãmu, machasaü. 
3. Mālābhāri - machasaü. 
4. Jahāmi - dha, a, machasaü. 
189. So māõavo tassa pāvadi
Candasuriyā ubhayettha dissare, 
Sovaõõamayo ratho mama
Tena cakkayugena sobhatiti. 

190. Bālo kho tvamasi māõava
Yo tvaü patthayase apatthiyaü, 
Ma¤¤āmi tuvaü marissasi
Na hi tvaü lacchasi candasuriyeti. 

191. Gamanāgamanampi dissati
Vaõõadhātu ubhayettha vãthiyo, 
Peto pana kālakato na dissati
Konidha kandataü bālyataroti. 

192. Saccaü kho vadesi māõava ahameva kandataü bālyataro
Candaü viya dārako rudaü 
Petaü kālakatābhipatthayaü. 

193. âdittaü vata maü santaü ghatasittaüva pāvakaü, 
Vārinā viya osi¤caü sabbaü nibbāpaye daraü. 

194. Abbahã vata me sallaü sokaü hadayanissãtaü, 
Yo me sokaparetassa puttasokaü apānudi. 

195. Svāhaü abbåëhasallosmi sãtibhåtosmi nibbuto, 
Na socāmi na rodāmi tava sutvāna māõava. 

196. Devatānusi gandhabbo ādu sakko purindado, 
Ko vā tvaü kassa vā putto kathaü jānemu taü mayaü

197. Ya¤ca kandasi ya¤ca rodasi 
Puttaü āëāhane sayaü dahitvā, 
Svāhaü kusalaü karitvā kammaü
Tidāsānaü sahavyataü patto. 

198. Appaü vā bahuü vā nāddasāma1
Dānaü dadantassa sake agāre, 
Uposathakammaü vā tādisaü
Kena kammena gātosi devalokanti. 

1. Nāddasaü - dha. 

[BJT Page 42] [\x  42/]     

199. âbādhikohaü dukkhito bāëhagilāno1
âturaråpomhi sake nivesane, 
Buddhaü vigatarajaü vitiõõakaīkhaü
Addakkhiü sugataü anomapa¤¤aü. 

200. Svāhaü muditamano pasannacitto
A¤jaliü akariü tathāgatassa, 
Tāhaü kusalaü karitvā kammaü
Tidasānaü sahavyataü patto. 

201. Acchariyaü vata abbhåtaü 
A¤jalikammassa ayamãdiso vipāko, 
Ahampi muditamano pasannacitto
Ajjeva buddhaü saraõaü vajāmi. 

202. Ajjeva buddhaü saraõaü vajāhi
Dhamma¤ca saīgha¤ca pasannacitto, 
Tatheva sikkhāya padāsi pasa¤ca
Akhaõķaphullāni samādiyasså. 

203. Pāõātipātā viramassu khippaü
Loke adinnaü parivajjayassu, 
Amajjapo mā ca musā bhaõāhi
Sakena dārena ca hohi tuņņho. 

204. Atthakāmosi me yakkha hitakāmosi devate, 
Karomi tuyhaü vacanaü tvaüsi ācariyo mama. 

205. Upemi saraõaü buddhaü dhamma¤cāpi anuttaraü, 
Saīgha¤ca naradevassa gacchāmi saraõaü ahaü. 

206. Pāõātipātā viramāmi khippaü
Loke adinnaü parivajjayāmi
Amajjapo no ca musā bhaõāmi
Sakena dārena ca homi tuņņhoti. 

Maņņakuõķalãpetavatthu pa¤camaü. 

2. 6

207. Uņņhehi kaõha kiü sesi ko attho supanena te, 
Yo ca tuyhaü sako bhātā bhadayaü cakkhu¤ca dakkhiõaü, 
Tassa vātā balãyanti sasaü jappati kesava, 

1. Gilāno - machasaü. 

[BJT Page 44] [\x  44/]     

208. Tassa taü vacanaü sutvā rohiõeyyassa kesavo
Taramānaråpo uņņhāsi bhātusokena aņņito. 

209. Kinnu ummattaråpova kevalaü dvārakaü imaü, 
Saso sasoti lapasi kãdisaü sasamicchasi. 

210. Sovaõõamayaü maõimayaü lohamayaü atha råpiyāmayaü, 1
Saīkhasilāpavāëamayaü kārayissāmi te sasaü. 

211. Santi a¤¤epi sasakā ara¤¤e vanagocarā, 2
Tepi te ānayissāma kãdisaü sasamicchasi. 

212. Nāhamete sase icche ye sasā paņhavinissitā3
Candato sasamicchāmi taü me āhara kesava. 

213. So nåna madhuraü ¤āti jãvitaü vijahissasi, 
Apatthayaü patthayasi candato sasamicchasi. 
[PTS Page 019] [\q  19/]     
214.  Eva¤ce kaõha jānāsi yatha¤¤amanusāsasi, 
Kasmā pure mataü puttaü ajjāpi anusocasi. 

215. Ye na labbhā manussena amanussena vā pana, 
Jāto me mā marã putto kuto labbhā alabbhiyaü, 

216. Na mantā målabhesajjā osadhehi dhanena vā, 
Sakkā ānayituü kaõha yaü petamanusocasi. 

217. Mahaddhanā mahābhogā raņņhavantopi khattiyā, 
Pahåtadhanadha¤¤ā ye tepi no ajarāmarā. 

218. Khattiyā brāhmaõā vessā suddā caõķālapukkusā, 
Ete ca¤¤e ca jātiyā tepi no ajāmarā. 

219. Ye mantaü parivattenti chaëaīgaü brahmacintitaü
Ete ca¤¤e ca jātiyā tepi no ajarāmarā. 

1. Råpiyamayaü - machasaü. 
2. Ara¤¤avanagocarā - machasaü. 
3. Paņhavissitā - sãmu. 

[BJT Page 46] [\x  46/]     

220. Isayo vāpi ye santā sa¤¤atattā tapassino, 
Sarãraü tepi kālena vijahanti tapassino. 

221. Bhāvitattā arahanto katakiccā anāsavā, 
Nikkhipanti imaü dehaü pu¤¤apāpaparikkhayā. 

222. âdittaü vata maü santaü ghatasittaüva pāvakaü, 
Vārinā viya osi¤caü sabbaü nibbāpaye daraü. 

223. Abbåëhaü vata me sallaü sokaü hadayanissitaü, 
Yo me sokaparetassa puttasokaü apānudi. 

224. Svāhaü abbåëhasallosmi sãtibhåtosmi nibbuto, 
Na socāmi na rodāmi tava sutvāna bhātika1. 

225. Evaü karonti sappa¤¤ā ye honti anukampakā, 
Vinivattayanti sokamhā ghato jeņņhaüva bhātaraü, 

226. Yassa etādisā honti amaccā paricārakā, 
Subhāsitena anventi ghato jeņņhaüva bhātaranti. 

Kaõhapetavatthu chaņņhaü. 

2. 7

[PTS Page 020] [\q  20/]     
227. Naggo dubbaõõaråposi kiso dhamani santhato, 
Upphāsuliko kisiko ko nu tvampi mārisa. 

228.  Ahaü bhadante petomhi duggato yamalokiko, 
Pāpakammaü karitvāna petalokamito gato

229. Kinnu kāyena vācāya manasā dukkaņaü kataü
Kissa kammavipākena petalokamito gato. 

1. Bhāsitaü - sã. 

[BJT Page 48] [\x  48/]     

230. Nagaraü atthi dasannānaü erakacchantivissutaü, 
Tattha seņņhi pure āsiü dhanapāloti maü viduü. 

231. Asãti sakaņavāhānaü hira¤¤assa ahosi me, 
Pahåtaü me jātaråpaü muttā veëuriyā bahå. 

232. Tāva mahaddhanassāpi na me dātuü piyaü ahu, 
Pidahitvā dvāraü bhu¤jāmi mā maü yācanakāddasuü. 

233. Assaddho maccharã cāsiü kadariyo paribhāsako, 
Dadantānaü karontānaü vārayissaü bahujjanaü. 

234. Vipāko natthi dānassa sa¤¤amassa kuto phalaü, 
Pokkhara¤¤odapānā ārāmāni ca ropite. 

235. Papāyo ca vināsesiü dugge saīkamanāni ca, 
Svāhaü akatakalyāõo katapāpo tato cuto. 

236. Upapanno pettivisayaü khuppipāsāsamappito, 
Pa¤ca paõõāsavassāni katapāpo tato cuto. 

237. Nābhijānāmi bhuttaü vā pãtaü vaü pana pānãyaü, 
Yo saüyamo so vināso yo vināso so saüyamo. 

238. Petā hi kira jānanti yo saüyamo so vināso, 
Ahaü pure saüyamissaü nādāsiü bahuke dhane. 

239. Santesu deyyadhammesu dãpaü nākāsimattano, 
Sohaü pacchānutappāmi attakammaphalupago. 

240. Uddhaü catåhi māsehi kālakiriyā bhavissati. 
Ekantaü kaņukaü ghoraü nirayaü papatissahaü. 
[PTS Page 021] [\q  21/]      
241. Catukkaõõaü catudvāraü vibhattaü bhāgaso mitaü, 
Ayopākārapariyantaü ayasā paņikujjitaü. 

242. Tassa ayomayā bhåmi jalitā tejasā yutā. 
Samantā yojanasataü pharitvā tiņņhati sabbadā. 

[BJT Page 50] [\x  50/]     

243. Tatthāhaü dãghamaddhānaü dukkhaü vedissaü vedanaü, 
Phalaü pāpassa kammassa tasmā socāmahaü bhåsaü. 

244. Taü vo vadāmi bhaddaü vo yāvantettha samāgatā, 
Mākattha pāpakaü kammaü āvi vā yadi vā raho. 

245. Sace taü pāpakaü kammaü karissatha karotha vā, 
Na co dukkhā pamuttyatthi uppaccāpi palāyataü. 

246. Matteyyā hotha petteyyā kule jeņņhāpacāyakā, 
Sāma¤¤ā hotha brahma¤¤ā evaü saggaü gamissathā'ti. 

Dhanapālapetavatthu sattamaü. 

2. 8

247. Naggo kiso pabbajitosi bhante, 
Rattiü kuhiü gacchasi kissa hetu1, 
âcikkha me taü api sakkuõemu
Sabbena cittaü paņipādaye tuvaü. 

248. Bārāõasãnagaraü dåraghuņņhaü
Tatthāhaü gahapati aķķhako dãno, 
Adātā gedhitamano āmisasmiü
Dussãlyena yamavisayamhi patto. 

[PTS Page 022] [\q  22/]     

249. So såcikāya kilamito tehi 
Teneva ¤ātãsu yāmi āmisahetuü, 
Adānasãlā na ca saddahanti
Dānaphalaü hoti paramhi loke. 

250. Dhãtā ca mayhaü lapate abhikkhaõaü
Dassāmi dānaü pitunaü pitāmahānaü, 
Upakkhaņaü parivisayanti brāhmaõe
Yāmyahaü andhakavindaü bhottunti. 

251. Tamavoca rājā anubhaviyāna tampi 
Eyyāsi khippaü ahampi karissaü påjaü, 
âcikkha me taü yadi atthi hetu
Saddhāyitaü hetuvaco suõomi. 

1. Ki¤cakkha hetu - katthaci. 

[BJT Page 52] [\x  52/]     

252. Tathāti vatvā agamāsi tattha
Bhu¤jisu bhattaü na ca pana dakkhiõārahā, 
Paccāgami rājagahaü punāparaü
Pāturahosi purato janādhipassa

253. Disvāna petaü punareva āgataü
Rājā avoca ahampi kiü dadāmi, 
âcikkha me taü yadi atthi hetu
Yena tuvaü cirataraü piõito siyāti. 

254. Buddha¤ca saīghaü parivisiyāna rāja
Antena pānenapi cãvarena. 
Taü dakkhiõaü ādisa me hitāya
Evaü ahaü cirataraü pãõito siyā. 

255. Tato ca rājā nipatitva tāvade 
Dānaü sahatthā atulaü daditvā saīghe, 
ârocayã pakatiü tathāgatassa
Tassa ca petassa dakkhiõaü ādisittha. 

256. So påjito ativiya sobhamāno
Pāturahosi purato janādhipassa, 
Yakkhohamasmi parividdhippatto
Na mayhamiddhisamasadisā manussā. 1

[PTS Page 023] [\q  23/]     

257. Passānubhāvaü aparimitaü mamedaü
Tayānuddiņņhaü atulaü daditvā saīghe, 2
Santappito satataü sadā bahuhi
Yāmyahaü sukhito manussadevā'ti. 

Cullaseņņhipetavatthu aņņhamaü. 

Bhāõavāraü paņhamaü. 

2. 9

258. Yassa atthāya gacchāma kambojaü dhanahārākā, 
Ayaü kāmadado yakkho imaü yakkhaü nayāmase. 

259. Imaü yakkhaü gahetvāna sādhukena pasayha vā, 
Yānaü āropayitvāna khippaü gacchāma dvārakanti. 

260. Yassa rukkhassa chāyāya nisãdeyya sayeyya vā, 
Na tassa sākhaü bha¤jeyya mittadubbhe hi pāpako. 

1. Na mayhamatthi samāsadisā mānusā - machasaü. 
2. Tayānusiņņhaü atulaü datvā saīghe - machasaü. 

[BJT Page 54] [\x  54/]     

261. Yassa rukkhassa chāyāya nasãdeyya sayeyya vā, 
Khandhampi tassa chindeyya attho ce tādiso siyā'ti. 

262. Yassa rukkhassa chāyāya nisãdeyya sayeyya vā, 
Na tassa pattaü bhindeyya mittadubbho hi pāpako'ti. 

263. Yassa rukkhassa chāyāya nisãdeyya sayeyya vā, 
Samålampi taü abbuheyya attho ce tādiso siyā'ti. 

264. Yassekarattimpi ghare vaseyya
Yatthannapānaü puriso labhetha, 
Na tassa pāpaü manasāpi cintaye
Kata¤¤utā sappurisehi vaõõitā. 

265. Yassekarantimpi vaseyya
Antena pānena upaņņhito siyā, 
Na tassa pāpaü manasāpi cintaye1
Adåbbhapāõã dahate mittadubbhiü. 

266. Yo pubbe katakalyāõo pacchā pāpena hiüsati, 
Allapāõihato poso na so bhadrāni passatã'ti

[PTS Page 024] [\q  24/]     

267. Yo appaduņņhassa narassa dussati
Suddhassa posassa anaīgaõassa, 
Tameva bālaü pacceti pāpaü
Sukhumo rajo paņivātaüva khitto'ti. 

268. Nāhaü devena vā manussena vā
Issariyena vāhaü na suppasayho, 
Yakkhohamasmi paramiddhipatto
Dåraīgamo vaõõakhalåpapanno'ti. 

269. Pāõi te sabbasovaõõo pa¤cadhāro madhussavo, nānā rasā paggharanti ma¤¤ehaü taü purindadanti. 

1. Cetaye - sã. 

[BJT Page 56] [\x  56/]     

270. Namhi devo na gandhabbo napi sakko purindado
Petaü maü aīkura jānāhi bheruvamhā idhāgatanti. 

271. Kiüsãlo kiüsamācāro bheruvasmiü pure tuvaü, 
Kena te brahmacariyena pu¤¤aü pāõimhi ijjhatã'ti

272. Tunnavāyo pure āsiü bheruvasmiü tadā ahaü, 
Sukicchavutti kapaõo na me vijjati dātave. 

273. âvesana¤ca1 me āsi asayyassa upantike, 
Saddhassa dānapatino katapu¤¤assa lajjino. 

274. Tattha yācanakā yanti nānāgottā vaõibbakā, 
Te ca maü tattha pucchanti asayhassa nivesanaü. 

275. Kattha gacchāma bhaddaü vo kattha dānaü padãyate, 
Tesāhaü puņņho vakkhāmi asayhassa nivesanaü. 

276. Paggayha dakkhiõaü bāhuü ettha gacchatha bhaddaü vo, 
Ettha dānaü padãyate asayhassa nivesane. 

277. Tena pāõi kāmadado tena pāõi madhussavo, 
Tena me brahmacariyena pu¤¤aü pāõimhi ijjhati'ti. 

278. Na kira tvaü adā dānaü sakapāõihi kassaci, 
Parassa dānaü anumodamāno pāõiü paggayha pāvadi. 

279. Tena pāõi kāmadado tena pāõi madhussavo, 
Tena te brahmacariyena pu¤¤aü pāõimhi ijjhati. 

[PTS Page 025] [\q  25/]     

280. Yo so dānamadā bhante pasanto sakapāõihi, 
So hitvā mānusaü dehaü kinnu so disataü gato'ti

1. Nivesana¤ca - machasaü. 

[BJT Page 58] [\x  58/]     

281. Nāhaü pajānāmi asayhasāhino
Aīgãrasassa gatiü āgatiü vā suta¤ca me vessavaõassa santike
Sakkassa sahavyataü gato asayho'ti. 

282. Alameva kātuü kalyāõaü dānaü dātuü yathārahaü, 
Pāõiü kāmadadaü disvā ko pu¤¤aü na karissati. 

283. So hi nåna ito gantvā anuppatvāna dvārakaü, 
Dānaü paņņhāpayissāmi yaü mamassa sukhāvahaü. 

284. Dassāmanna¤ca pāna¤ca vatthasenāsanāni ca, 
Papa¤ca udapāna¤ca dugge saīkamanāni ca. 

285. Kena te aīgulã kuõņhā mukha¤ca kuõķalãkataü, 
Akkhinã ca paggharanti kiü pāpaü pakataü tayā'ti. 

286. Aīgãrasassa gahapatino saddhassa gharamesino, 
Tassāhaü dānavissagge dāne adhikato ahuü. 

287. Tattha yācanake disvā āgate bhojanatthike, 
Ekamantaü apakkamma akāsiü kuõķalãmukhaü. 

288. Tena me aīgulã kuõņhā mukha¤ca kuõķalãkataü, 
Akkhinã ca paggharanti taü pāpaü pakataü mayā'ti. 

289. Dhammena te kāpurisa mukha¤ca kuõķalãkataü, 
Akkhini ca paggharanti, 
Yaü tvaü parassa dānassa akāsi kuõķalãmukhanti. 

290. Kathaü hi dānaü dadamāno kareyya parapattiyaü, 
Annaü pānaü khādanãyaü vatthasenāsanāni cā'ti. 

291. So hi nåna ito gantvā anuppatvāna dvārakaü, 
Dānaü paņņhāpayissāmi yaü mamassa sukhāvahaü. 

292. Dassāmanana¤ca pāna¤ca vatthasenāsanāni ca, 
Papa¤ca udapāna¤ca dugge saīkamanāni cā'ti. 

[BJT Page 60] [\x  60/]     

293. Tato hi so nivattitvā anuppatvāna dvārakaü, 
Dānaü paņņhāpayi aīkuro yaü tumassa sukhāvahaü. 

[PTS Page 026] [\q  26/]     

294. Adā anna¤ca pāna¤ca vatthasenāsanāni ca, 
Papa¤ca udapāna¤ca vippasantena cetasā. 

295. Ko chāto ko ca tasito ko vatthaü parivassati, 
Kassa santāni yoggāni ito yojentu vāhanaü. 

296. Ko chatticchati gandha¤ca ko mālaü ko upāhanaü, 
Itissu tattha ghosenti kappakā sådamāgadhā: 
Sadā sāya¤ca pato ca aīkurassa nivesane'ti. 

297. Sukhaü supati aīkuro iti jānāti maü jano, 
Dukkhaü supāmi sindhaka yaü na passāmi yācake. 

298. Sukhaü supati aīkuro iti jānāti maü jano, 
Dukkhaü supāmi nindhake appakesu vaõibbake. 

299. Sakko ce te varaü dajjā tāvatiüsānamissaro, 
Kissa sabbassa lokassa varamāno varaü vare'ti. 

300. Sakko ce me varaü dajjā tāvatiüsānamissaro, 
Kāluņņhitassa me sato suriyassuggamanaü pati. 
Dibbā bhakkhā pātåbhaveyyuü sãlavanto ca yācakā, 

301. Dadato me na khãyetha datvā nānutapeyyahaü, 
Dadaü cittaü pasādeyyaü evaü sakkaü1 varaü vare'ti. 

302. Na sabbavittāni pare pavecche
Dadeyya dāna¤ca dhana¤ca rakkhe, 
Tasmā hi dānā dhanameva seyyo
Atippadānena kulā na honti. 

303. Adānamatidāna¤ca nappasaüsanti paõķitā
Tasmā hi dānā dhanameva seyyo, 
Samena vatteyya sadhãradhammo'ti. 

1. Etaü sakka - machasaü. 

[BJT Page 62] [\x  62/]     

304. Aho vatāre ahameva dajjaü
Santo hi maü sappurisā bhajeyyuü, 
Meghova ninnānabhipårayanto1
Santappaye sabbavaõibbakānaü. 

305. Yassa yācanake disvā mukhavaõõo pasãdati, 
Datvā attamano hoti taü gharaü vasato sukhaü. 

306. Yassa yācanake disvā mukhavaõõo pasãdati, 
Datvā attamano hoti esā ya¤¤assa2 sampadā. 

[PTS Page 027] [\q  27/]     

307. Pubbeva dānā sumano dadaü cittaü pasādaye, 
Datvā cattamano hoti esā ya¤¤assa sampadā'ti. 

308. Saņņhivāhasahassāni aīkurassa nivesane, 
Bhojanaü dãyate niccaü ya¤¤apekkhassa jantuno. 

309. Tisahassāni sådā hi āmuttamaõikuõķalā, 
Aīkuraü upajãvanti dāne ya¤¤assa vyāvaņā. 

310. Saņņhipurisasahassāni āmuttamaõikuõķalā, 
Aīkurassa mahādāne kaņņhaü phālenti māõavā. 

311. Soëasitthisahassāni sabbālaīkārarabhåsitā, 
Aīkurassa mahādāne vidhā piõķenti nāriyo. 

312. Soëasitthisahassāni sabbālaīkārabhåsitā, 
Aīkurassa mahādāne sabbigāhā upaņņhitā. 

313. Bahuü bahunnaü pādāsi ciraü pādāsi khattiyo, 
Sakkacca¤ca sahatthā ca cittãkatvā punappunaü. 

314. Bahå māse ca pakkhe ca utusaüvaccarāni ca, 
Mahādānaü pavattesi aīkuro dãghamantaraü. 

315. Evaü datvā yajitvā ca aīkuro dãghamantaraü, 
So hitvā mānusaü dehaü tāvatiüsåpago ahå'ti. 

316. Kaņacchubhikkhaü datvāna anuruddhassa indako, 
So hitvā mānusaü dehaü tāvatiüsåpago ahå. 

317. Dasahi ņhānehi aīkuraü indako atirocati, 
Råpe sadde rase gandhe phoņņhabbe ca manorame. 

318. âyunā yasasā ceva vaõõena ca sukhena ca, 
âdhipaccena aīkuraü indiko atirocatã'ti. 

1. Ninnaü paņipåriyanto - machasaü. 
2. Pu¤¤assa - sã. Mu. Pa. 

[BJT Page 64] [\x  64/]     

319. Mahādānaü tayā dinnaü aīkuro dãghamantaraü, 
Atidåre nisinnosi āgaccha mama santike'ti. 

320. Tāvatiüse yadā buddho silāyaü paõķukambale, 
Pāricchattakamålamhã vibhāsi purisuttamo. 

321. Dasasu lokadhātåsu sannipatitvāna devatā, 
Payirupāsanti sambuddhaü vasantaü nagamuddhani. 

322. Na koci devo vaõõena sambuddhaü atirocati, 
Sabbe deve adhigayha sambuddhova virocati. 

[PTS Page 028] [\q  28/]     

323. Yojanāni dasa dve ca aīkuroyaü tadā ahu, 
Avidåreva buddhassa indako atirocati. 

324. Oloketvāna samubuddho aīkura¤cāpi indikaü, 
Dakkhiõeyyaü pabhāvento idaü vacanamabuvã. 

325. Mahādānaü tayā dinnaü aīkuro dighamantaraü, 
Atidure nininnosi āgaccha mama santike. 

326. Codito bhāvitattena aīkuro idamabruvi, 
Kiü mayhaü tena dānena dakkhiõeyyena su¤¤ataü. 

327. Ayaü so indiko yakkho dajjā dānaü parittakaü, 
Atirocati amhehi cando tārāgaõe yathā. 

328. Ujjaīgale yathā khette bãjaü bahukampi1 ropitaü, 
Na vipulaü phalaü hoti napi toseti kassakaü. 

329. Tatheva dānaü bahukaü dussãlesu patiņņhitaü, 
Na vipulaü phalaü hoti napi toseti dāyakaü. 

330. Yathāpi bhaddake khette bãjaü appampi ropitaü, 
Sammā dhāraü pavecchante phalaü toseti kassakaü. 

331. Tatheva sãlavantesu guõavantesu tādisu, 
Appakampi kataü kāraü pu¤¤aü hoti mahapphala'nti. 

332. Viceyya dānaü dātabbaü yattha dinnaü mahapphalaü, 
Viceyya dānaü datvāna saggaü gacchanti dāyakā. 

333. Viceyya dānaü sugatappasatthaü
Ye dakkhiõeyyā idha jãvaloke, 
Etesu dinnāni mahapphalāni
Bãjāni vuttāni yathā sukhette'ti. 

Aīkurapetavatthu navamaü. 

1. Bahumpi - machasaü. 
2. Himavantāva machasaü, 

[BJT Page 66] [\x  66/]     

2. 10

334. Divāvihāragataü bhikkhuü gaīgatãre nisinnakaü, 
Taü petã upasaīkamma dubbaõõā bhãrudassanā. 
335. Kesā cassā atidãghā yāva bhåmāvalambare, 
Kesehi sā paņicchannā samaõaü etadabuvã. 

[PTS Page 029] [\q  29/]     

336. Pa¤capaõõāsavassāni yato kālakatā ahaü, 
Nābhijānāmi bhuttaü vā pãtaü vā pana pānãyaü: 
Dehi tvaü pānãyaü bhante tasitā pānãyāya me'ti. 

337. Ayaü sãtodikā gaīgā himavannato sandati, 
Piva etto gahetvāna kiü maü yācasi jānãyaü. 

338. Sacāhaü bhante gaīgāya sayaü gaõhāmi pāniyaü, 
Lohitaü me parivattati tasmā yācāmi pānãyaü. 

339. Kinnu kāyena vācāya manasā dukkaņaü kataü, 
Kissa kammavipākena gaīgā te hoti lohitanti. 

340. Putto me uttaro nāma saddho āsi upāsako, 
So mayhaü akāmāya samaõānaü pavecchati. 

341. Cãvaraü piõķapāta¤ca paccayaü sayanāsanaü, 
Tamhaü paribhāsāmi maccherena upaddutā. 

342. Yaü tvaü mayhaü akāmāya samaõānaü pavecchasi, 
Cãvaraü piõķapāta¤ca paccayaü sayanāsanaü. 

343. Etaü te paralokasmiü lohitaü hotu uttaraü
Tassa kamma vipākena gaīgā me hoti lohita'nti. 

Uttaramātupetavatthu dasamaü. 

2. 11

344. Ahaü pure pabbajitassa bhikkhuno 
Suttaü adāsiü upagamma yācitā, 
Tassa vipāko vipulaphalupalabbhati
Bahå ca me upapajjare vatthakoņiyo. 

[BJT Page 68] [\x  68/]     

345. Pupphābhikiõõaü ramitaü vimānaü 
Anekacittaü naranārisevitaü, 
Sāhaü bhu¤jāmi ca pārupāmi ca
Pahutacittā1 na ca tāva khãyati. 

[PTS Page 030] [\q  30/]     

346. Tasseva kammassa vipākamanvayā 
Sukha¤ca sāta¤ca idhåpalabbhati, 
Sāhaü gantvā punareva mānusaü
Kāhāmi pu¤¤āni nayayyaputta maü. 

347. Satta tuvaü vassasatā idhāgatā
Jiõõā ca vuddhā ca tahiü bhavissasi, 
Sabbeva te kālakatā ca ¤ātakā
Kiü tattha gantvāna ito karissasi. 

348. Satteva vassāni idhāgatāya me 
Dibba¤ca sukha¤ca samappitāya, 
Sāhaü gantvā punareva mānusaü
Kāhāmi pu¤¤āni nayayyaputta manti. 

349. So taü gahetvāna pasayha bāhāyaü
Paccānayitvāna theriü sudubbalaü, 
Vadesi a¤¤ampi jalaü idhāgataü
Karotha pu¤¤āni sukhåpalabbhati. 

350. Diņņhā mahā akatena sādhunā
Petā viba¤¤anti tatheva mānusā, 
Kamma¤ca katvā sukhavedanãyaü
Devā manussā ca2 sukhe ņhitā3 pajāti. 

Suttapetavatthu ekādasamaü. 

2. 12

351. Sovaõõa sopānaphalakā sovaõõa4 vālukasanthatā
Tattha sogandhiyā vaggu sucãgandhā manoramā. 

352. Nānā rukkhehi sa¤channā nānāgandhasameritā, 
Nānāpadumasa¤channā puõķarãkasamotatā. 5

353. Surabhã sampavāyantã manu¤¤ā māluteritā, 
Haüsā ko¤cābhirudā cakkavākābhikåjitā. 

354. Nānā dijagaõākiõõā nānāgharagaõāyutā, 
Nānāphaladharā rukkhā nānāpupphadharā vanā

1. Pahåtavatthā - sã. 
2. Manussā - machasaü. 
3. Subedhitā - pu. 
4. Soõõa - sãmu [i]
5. Samogatā- sãmu [ii] pa. 

[BJT Page 70] [\x  70/]     

[PTS Page 031] [\q  31/]     

355. Na manussesu ãdisaü nagaraü yādisaü idaü
Pāsādā bahukā tuyhaü sovaõõaråpiyāmayā

356. Daddallamānā ābhanti1 samantā caturo disā, 
Pa¤cadāsisatā tuyhaü yā temā2 paricārikā. 

357. Tā kambukeyåradharā3 ka¤canāveëa4 bhåsitā, 
Pallaīkā bahukā tuyhaü sovaõõaråpiyāmayā. 

358. Kādalimigasa¤channā sajjā gonakasanthatā, 
Yattha tvaü vāsåpagatā sabbakāmasamiddhinã 
359. Sampattāyaķķharattāya tato uņņhāya gacchasi, 
Uyyānabhåmiü gantvāna pokkhara¤¤ā samantato. 

360. Tassā tãre tuvaü ņhāsi harite saddale subhe, 
Tato te kaõõamuõķo sunakho aīgamaīgāni khādati. 

361. Yadā ca khāyitā āsi aņņhisaīkhalikā katā, 
Ogāhasi pokkharaõiü hoti kāyo yathā pure. 

362. Tato tvaü aīgapaccaīgã sucārupiyadassanā, 
Vatthena pārupitvāna āyāsi mama santikaü. 

363. Kinnu kāyena vācāya manasā dukkaņaü kataü, 
Kissa kammavipākena kaõõamuõķo ca sunakho. 
Aīgakamaīgāni khādati. 

364. Kimbilāyaü gahapati saddhoāsi upāsako, 
Tassāhaü bhariyā āsiü dussãlā aticāriõã. 

365. So maü aticaramānāya sāmiko etadabravã, 
Netaü channaü nappatiråpaü yaü tvaü aticarāsi maü. 

366. Sāhaü ghora¤ca sapathaü musāvādamabhāsisaü, 
Nāhantaü aticarāmi kāyena uda cetasā. 

367. Svāhaü taü aticarāmi kāyena uda cetasā, 
Ayaü kaõõamuõķo5 sunakho aīgamaīgāni khādatu. 

1. âhenti - sãmu. [I,] pa. 
2. Yācemā - sãmu [ii]
3. Kākambukeyådharā - sãmu [ii,] pa. 
4. Ka¤canācela - sãmu [ii,] pa. 
5. Kaõõamuõķoca - sãmu, [i,] 

[BJT Page 72] [\x  72/]     

368. Tassa kammassa vipākaü musāvādassa cåbhayaü, 
Sattavassasatāni ca1 anubhåtaü yato hi me, 
Kaõõamuõķo ca sunakho aīgamaīgāni khādati. 

[PTS Page 032] [\q  32/]     

369. Tva¤ca deva bahåkāro atthāya me idhāgato, 
Sumuttāhaü kaõķamuõķassa asokā akutobhayā. 

370. Tāhaü deva namassāmi yācāmi pa¤jalãkatā, 
Bhu¤ja amānuse kāme rama deva mayā saha. 

371. Bhutvā amānuse kāme2 ramitomhi tayā saha, 
Tāhaü subhage yācāmi khippaü paņinayāhi ma'nti. 

Kaõõamuõķapetavatthu dvādasamaü. 

2. 13

372. Ahu rājā brahmadatto pa¤cālānaü rathesabho, 
Ahorattānamaccayā rājā kālaīkarã tadā. 3

373. Tassa āëāhanaü gantvā bhariyā4 kandati ubbari, 
Brahmadattaü apassanti brahmadattāni kandati. 

374. Isã5 ca tattha āga¤ji sampannacaraõo muni: 
So ca tattha apucchittha ye tattha susamāgatā. 

375. Kassa cidaü āëāhanaü nānāgandhasameritaü, 
Kassāyaü kandati bhariyā ito dåragataü patiü. 

376. Brahmadattaü apassanti brahmadattāti kandati, 
Te ca tattha viyākaüsu ye tattha susamāgatā. 

377. Buhmadattassa bhaddante buhmadattassa mārisa, 
Tassa idaü āëāhanaü nānāgandhameritaü. 

378. Tassāyaü kandati bhariyā ito dåragataü patiü, 
Brahmadattaü apassantã buhmadattāti kandati. 

379. Chaëāsãti sahassāni buhmadattasanāmakā, 6
Imasmiü āëāhane daķķhā tesaü kaü anusocasi. 

380. Yo rājā cåëanãputto pa¤cālānaü rathesabho, 
Taü bhante anusocāmi bhattāraü sabbakāmadaü. 

381. Sabbevahesuü rājāno buhmadattasanāmakā, 
Sabbeva cåëanãputtā pa¤cālānaü rathesabhā. 

1. Satteva vassasatāni - sãmu [i]
2. Bhåtatā amānusā kāmā - sãmu. [I]
3. Kālamakubbatha - machasaü. 
4. Bhariyaü - sãmu. [I]
5. Isã - sãmu. [I]
6. Brahmadattassa nāmakā - sãmu. [I,] sãmu. [Ii,] pa. 

[BJT Page 74] [\x  74/]     

[PTS Page 033] [\q  33/]     

382. Sabbesaü anupubbena mahesittamakārayi, 
Kasmā purimake hitvā pacchimaü anusovasi. 

383. âtume itthibhåtāya dãgharattāya mārisa, 
Yassā me itthibhåta saüsāre bahå bhāsasi. 

384. Ahå itthi ahå puriso pasuyonimpi āgamā, 
Evametaü atãtānaü pariyanto na dissati. 

385. âdittaü vata maü santaü ghatasittaüva pāvakaü, 
Vārinā viya osi¤caü sabbaü nibbāpaye daraü. 

386. Abbåëhaü vata me sallaü sokaü hadayanissitaü, 
Yo me sokaparetāya patisokaü apānudi. 

387. Sāhaü abbåëhasallosmi sãtibhåtosmi nibbutā, 
Na socāmi na rodāmi tava sutvā mahāmuni. 

388. Tassa taü vacanaü sutvā samaõassa subhāsitaü, 
Pattacãvaramādāya pabbaji anagāriyaü. 

389. Sā ca pabbajitā santā agārasmānagāriyaü, 
Mettaü cittaü abhāvesi brahmalokåpapattiyā. 

390. Gāmā gāmaü vicaranti nigame rājadhāniyo, 
Uruvelā nāma so gāmo yattha kālamakubbatha. 

391. Mettacittaü ābhāvetvā buhmalokåpapattiyā, 
Itthicittaü virājetvā buhmalokåpagā ahå'ti. 

Ubbarãpetavatthu terasamaü. 

Ubbarãvaggo dutiyo. 

Tassuddānaü: 

Paõķumātā ca pitā ca nandā kuõķalãneghaņo. 
Dve seņņhi tuõõavāyo ca: 
Vihārasutta sopāõa ubbarã'ti. 

[BJT Page 76] [\x  76/]     

3. 1

392. Abhijjamāne vārimhi gaīgāya idha gacchasi, 
Naggo pubbaddhapetova mālādhārã1 alaīkato. 
Kuhiü gamissasi peta kattha vāso bhavissatã'ti. 

393. Cundatthikaü2 gamissāmi peto so iti bhāsati
Antare vāsabhagāmaü bārāõasiyā3 ca santike. 

[PTS Page 034] [\q  34/]     

394. Ta¤ca disvā mahāmatto koliyo iti vissuto, 
Sattuü bhatta¤ca petassa pãtaka¤ca yugaü adā. 

395. Nāvāya tiņņhamānāya kappakassa adāpayã, 
Kappakassa padinnamhi ņhāne petassudissatha. 4

396. Tato suvatthavasano mālādhārã alaīkato, 
ōhāne ņhitassa petassa dakkhiõā upakappatha, 
Tasmā dajjetha petānaü anukampāya punappunaü. 

397. Sātunna vasanā eke a¤¤e kesanivāsanā. 
Petā pamucchitā bhantā bhåmiyaü paņisumbhitā. 

398. Dåre eke padhāvitvā aladdhā vinivattare, 
Chātā pamucchitā bhantā bhåmiyaü paņisumbhitā. 

399. Keci tattha papatitvā bhåmiyaü paņisumbhitā, 
Pubbe akatakalyāõā aggidaķķhāva ātape. 

400. Mayaü pubbe pāpadhammā apissu avakirãyati, 
Sammaggate pabbajite na ca ki¤ci adamhase

401. Pahåtaü antapānampi apissu avakirãyati, 
Sammaggate pabbajite na ca ki¤ci adamhase 

402. Akammakāmā alasā sādukāmā mahagghasā, 
âlopapiõķadātāro paņiggahe paribhāsimhase. 

1. Māladhārã machasaü mālābhārã - katvaci. 
2. Cundatthiyaü - katthaci cundaņņhiyaü - machasaü. 
3. Bārāõasiü - machasaü. 
4. Petassa dissatha - machasaü. 
5. Kesanivāsino - syā. 
6. Ke ca - machasaü. 

[BJT Page 78] [\x  78/]     

403. Te gharā tā ca dāsiyo tānevābharaõāni no, 
Te a¤¤e paricārenti mayaü dukkhassa bhāgino. 
404. Veõã vā ava¤¤ā honti rathakārã ca dubbhikā, 
Caõķālã kapaõā honti nahāpikā1 ca punappunaü. 

405. Yāni yāni nihãnāni kulāni kapaõāni ca, 
Tesu teseva va jāyanti esā maccharãno gati. 

406. Pubbeva2 katakalyāõā dāyakā vãtamaccharā, 
Saggaü te paripårenti obhāsenti ca nandanaü. 

407. Vejayante ca pāsāde ramitvā kāmakāmino. 
Uccākulesu morahatthehi kule jātā yasassino. 

[PTS Page 035] [\q  35/]     

408. Kåņāgāre ca pāsāde pallaīke goõakatthate, 
Vãjitaīgā3 morahatthehi kule jātā yasassino. 

409. Aīkato aīkaü gacchanti mālādhārã alaīkatā, 
Dhātiyo upatiņņhanti sāyaü pātaü sukhesino. 

410. Nayidaü akatapu¤¤ānaü katapu¤¤ānamevidaü, 
Asokaü nandanaü rammaü tidasānaü mahāvanaü. 

411. Sukhaü akatapu¤¤ānaü idha natthi parattha ca, 
Sukha¤ca katapu¤¤ānaü idha ceva parattha ca, 

412. Tesaü sahavyakāmānaü kattabbaü kusalaü bahuü, 
Katapu¤¤ā hi modanti sagge bhogasamaīgino'ti. 

Abhijjamānapetavatthu paņhamaü. 

3. 2

413. Kuõķinagariyo4 thero sānuvāsã nivāsino, 
Poņņhapādoti nāmena samaõo bhāvitindriyo. 

414. Tassa mātā pitā bhātā duggatā yamalokikā, 
Pāpakammaü karitvāna petalokaü ito gatā. 

1. Kappakā - machasaü. 
2. Pubbe ca - machasaü. 
3. Bijitaīgā - machasaü. 
4. Kuõķināgariyo - sãmu. [I]

[BJT Page 80] [\x  80/]     

415. Te duggatā såcikaņņā kilantā naggino kisā, 
Uttasantā mahātāsā na dassenti kurårino. 

416. Tassa bhātā vitaritvā naggo ekapathekako, 
Catukuõķiko bhavitvāna therassa dassayã tumaü. 

417. Thero cāmanasã katvā tuõhãbhåto apakkami, 
So ca vi¤¤āpayã theraü bhātā petagato ahaü. 

418. Mātā pitā ca te bhante duggatā yamalokikā, 
Pāpakammaü karitvāna petalokaü ito gatā. 

419. Te duggatā sucikaņņā kilantā naggino kisā, 
Uttasantā1 mahātāsā2 na dassenti kurårino. 

[PTS Page 036] [\q  36/]     

420. Anukampassu kāruõãko datvā anvādisāhi no, 
Tava dinnena dānena yāpessanti kurårino. 

421. Thero caritvā piõķāya bhikkhu a¤¤e va dvādasa, 
Ekajjhaü sannipatiüsu bhattavissaggakāraõā. 

422. Thero sabbeva te āha yathā laddhaü dadātha me, 
Saīghabhattaü karissāmi anukampāya ¤ātinaü. 

423. Niyyātayiüsu therassa thero saīghaü nimantayã, 
Datvā anvādisi thero mātu pitu ca bhātuno. 

424. Idaü me ¤ātinaü hotu sukhitā hontu ¤ātayo, 
Samanantarānudadiņņhe bhojanaü udapajjatha. 

425. Suciü paõitaü sampannaü anekarasabya¤janaü, 
Tato uddisayã bhātā vaõõavā balavā sukhã. 

426. Pahåtaü bhojanaü bhante passa naggāmbhase mayaü, 
Tathā bhante parakkama yathā vatthaü labhāmase. 

1. Ottappatta - syā. 
2. Mahattāsā - machasaü. 

[BJT Page 82] [\x  82/]     

427. Thero saīkārakåņamhā uccinitvānanantake, 
Pilotikaü paņaü katvā saīghe cātuddise adā. 

428. Datvā anvādisi thero mātu pitå ca bhātuno, 
Idaü me ¤ātãnaü hotu sukhitā hontu ¤ātayo. 

429. Samantarānuddiņņhe vatthāni udapajjiüsu1, 
Tato suvatthavasano therassa dassayãtu maü. 

430. Yāvatā nandarājassa vijitasmiü paņicchadā, 
Tato bahutarā bhante vatthānacchādanāni no. 

431. Koseyyakambalãyāni khomakappāsikāni ca, 
Vipulā ca mahagghā ca tepākāseva lambare. 

432. Te mayaü paridahāma yaü yaü hi manaso piyaü, 
Tathā bhante parakkama yathā gehaü2 labhāmase. 

433. Thero paõõakuņiü katvā saīghe cātuddise adā, 
Datvā anvādisi thero mātu pitu ca bhātuno. 

[PTS Page 037] [\q  37/]     

434. Kåņāgāranivesanā vibhattā bhāgaso mitā, 
Na manussesu ãdisā yādisā no gharā idha. 

435. Kåņāgāranivesanā vibhattā bhāgaso mitā, 
Na manussesu ãdisā yādisā no gharā idha. 

436. Api dibbesu yādisā tādisā no gharā idha, 
Daddallamānā ābhantā samantā caturo disā. 

437. Tathā bhante parakkama yathā pānaü2 labhāmase, 
Thero karakaü puretvā saīghe cātuddise adā. 

438. Datvā anvādisi thero mātu pitu ca bhātuno, 
Idaü me ¤ātãnaü hotu sukhitā hontu ¤ātayo. 

439. Samanantarānuddiņņhe pānãyaü udapajjatha, 3
Gambhãrā caturassā ca pokkhara¤¤o sunimmitā. 

440. Sãtodikā såpatitthā sãtā appaņigandhiyā, 
Padumuppalasa¤channā vāriki¤jakkhapåritā. 

1. Udapajjiüsu - sãmu. [I]
2. Pānãyaü - machasaü. 
3. Uppajjatha - machasaü. 

[BJT Page 84] [\x  84/]     

441. Tattha nahātvā pivitvā ca therassa paņidassayuü, 
Pahåtaü pānãyaü bhante pādā dukkhaü phalanti no. 

442. âhiõķamānā kha¤jāma sakkhare kusakaõņake, 
Tathā bhante parakkama yathā yānaü labhāmase. 

443. Thoro sipāņikaü laddhā saīghe cātuddise adā, 
Datvā anvādisi thero mātu pãtu ca bhātuno. 

444. Idaü me ¤ātãnaü hotu sukhitā hontu ¤ātayo, 
Samanantarānuddiņņhe petā rathenamāgamuü. 

445. Anukampitamha bhaddante bhattenacchādanena ca, 
Gharena pānadānena yānadānena cåbhayaü: 
Muniü kāruõikaü loke bhante vanditumāgatā'ti. 

Sānuvāsã petavatthu dutiyaü. 

3. 3

[PTS Page 038] [\q  38/]     

446. Veëuriyatthambhaü ruciraü pabhassaraü
Vimānamāruyha anekacittaü, 
Tatthacchasi devi mahānubhāve
Pathaddhanã1 paõõaraseva candimā2

447. Vaõõopi te kanakassa sanniho
Uttattaråpo bhusadassanãyo, 
Pallaīkaseņņhe atule nisinnā
Ekā tuvaü natthi ca tuyha sāmiko. 

448. Imā ca te pokkhara¤¤o samantā
Pahåtamālā bahupuõķarãkā, 
Suvaõõacuõõehi samantamottā
Na tattha paīko paõako ca vijjati. 

449. Haüsā cime dassanãyā manoramā
Udakasmiü anupariyanti sabbadā, 
Samayya vaggå panadanti sabbe
Bindussarā dundubhinaüva ghoso. 

450. Daddallamānā yasasā yasassinã
Nāvāya ca tvaü avalamba tiņņhasi, 
âëārapamhe hasite piyaü vade
Sabbaīgakalyāõi bhusaü virocasi. 

1. Samantato - sãmu. [I]
2. Cando - sãmu. [I]

[BJT Page 86] [\x  86/]     

451. Idaü vimānaü virajaü same ņhitaü
Uyyānavantaü ratinandivaķķhanaü, 
Icchāmahaü nāri anomadassane
Tayā saha nandane idha modituü. 

452. Karohi kammaü idha vedanãyaü
Citta¤ca te idha nihitaü bhavatu, 
Katvāna kammaü idha vedanãyaü
Evaü lacchasi kāmakāminiü, 

[PTS Page 039] [\q  39/]     

453. Sādhåti so tassā paņissuõitvā
Akāsi kammaü tahiü vedaniyaü, 
Katvāna kammaü tahiü vedaniyaü 
Uppajji so māõavo tassā sahavyata'nti. 

Rathakārapetavatthu tatiyaü. 

Bhāõavāraü dutiyaü. 

3. 4

454. Bhusāni eko sāliü punāparo
Aya¤ca nārã sakamaüsalohitaü, 
Tuva¤ca gåthaü asuciü akantikaü
Paribhå¤jasi kissa ayaü vipāko 


455. Ayaü pure mātaraü hiüsesi1 ayaü pana kåņavāõijo, 
Ayaü maüsāni khāditvā musāvādena va¤cesi. 2

456. Ahaü manussesu manussabhåtā agāriõã sabbakulassa issarā, 
Santesu pariguyhāmi mā ca ki¤ci ito adaü. 

457. Musāvādena chādemi natthi etaü mama gehe 
Sace santaü niguyhāmi gåtho me hotu bhojanaü. 

458. Tassa kammassa vipākena musāvādassa cåbhayaü, 
Sugandhasālino bhattaü gåthaü me parivattati. 

459. Ava¤jhāni ca kammāni na hi kammaü vinassati, 
Duggandhaü kimijaü mãëahaü bhu¤jāmi ca pivāmi cā'ti. 

Bhusapetavatthu catutthaü. 

1. Hiüsati - sãmu. [Ii,] pa. 
2. Va¤ceti - sãmu. [Ii,] pa. 

[BJT Page 88] [\x  88/]     

3. 5

460. Accheraråpaü sugatassa ¤āõaü
Satthā yathā puggalaü byākāsi. 
Ussannapu¤¤āpi bhavanti heke
Parittapu¤¤āpi bhavanti heke. 

461. Ayaü kumāro sãvathikāya chaķķito
Aīguņņhasnehena yāpeti rattiü, 
Na yakkhabhåtā na siriüsapā1 vā
Viheņhayeyyuü katapu¤¤aü kumāraü. 
[PTS Page 040] [\q  40/]      
462. Sunakhāpimassa palihiüsu pāde
Dhaīkā sigālā parivattayanti, 
Gabbhāsayaü pakkhigaõā haranti
Kākā pana akkhimalaü haranti. 

463. Na yimassa rakkhaü vidahiüsu keci
Na osadhaü sāsapadhåpanaü vā, 
Nakkhantayogampi na aggahesuü
Na sabbadha¤¤ānipi ākiriüsu. 

464. Etādisaü uttamakicchapattaü
Rattābhataü sãvathikāya chaķķhitaü, 
Nonãtapiõķaü va pavedhamānaü
Sasaüsayaü jãvitasāvasesaü. 

465. Tamaddasā devamanussapåjito
Disvā ca taü byākari bhåripa¤¤o, 
Ayaü kumāro nagarassimassa
Aggakulãno bhavissati bhogato2 ca. 

466. Kissa vataü kiü pana brahmacariyaü
Kissa suciõõassa ayaü vipāko, 
Etādisaü vyasanaü pāpuõitvā 
Taü tādisaü paccanubhossatiddhiü. 

467. Buddhapamukhassa bhikkhusaīghassa3
Påjaü akāsi janatā uëāraü, 
Tatrassa cittassahu4 a¤¤athattaü
Vācaü tādisaü paccanubhossatiddhiü. 

468. So taü vitakkaü paņivinodayitvā. 5
Pãtiü pasādaü paņiladdhā pacchā, 
Tathāgataü tetavane vasantaü
Yāguyā upaņņhāsi sattarattaü. 

1. Sarãsapā - machasaü. 
2. Bhogavā - sãmu [i]
3. Saīghassa - machasaü. 4. Cittassa - sãmu [i]
5. Vinodayitvā - machasaü. 
Pavinodayitvā - sãmu. [I]

[BJT Page 90] [\x  90/]     

[PTS Page 041] [\q  41/]     

469. Tassa vataü taü pana buhmacariyaü
Tassa suciõõassa ayaü vipāko, 
Etādisaü byasanaü pāpuõitvā
Taü tādisaü paccanubhossatiddhiü. 

470. ōhatvāna so vassasataü idheva
Sabbehi kāmehi samaīgibhåto, 
Kāyassa bhedā abhisamparāyaü
Sahavyataü gacchati vāsavassā'ti. 

Kumārapetavatthu pa¤camaü. 

3. 6

471. Naggā dubbaõõaråpāsi kisā dhamanisanthatā, 
Upphāsulike kisike kānu tvaü idha tiņņhasi?

472. Ahaü bhadante petãmhi duggatā yamalokikā, 
Pāpakammaü karitvāna petalokamito gatā. 

473. Kinnu kāyena vācāya manasā dukkaņaü kataü, 
Kissa kammavipākena petalokaü ito gatā. 

474. Anāvaņesu titthesu viciniü addhamāsakaü, 
Santesu deyyadhammesu dãpaü nākāsimattano. 

475. Nadiü upemi tasitā rittakā parivattati, 
Chāyaü upemi uõhesu ātapo parivattati. 

476. Aggivaõõo ca me vāto dahanto upavāyati: 
Eta¤ca bhante arahāmi a¤¤a¤ca pāpakaü tato. 

477. Gantvāna hatthinãpuraü cajjesi mayha mātaraü, 
Dhãtā ca te mayā diņņhā duggatā yamalokikā. 

478. Pāpakammaü karitvāna petalokaü ito gatā, 
Atthi ca me ettha nikkhittaü anakkhāta¤ca naü mayā. 

[BJT Page 92] [\x  92/]     

479. Cattāri satasahassāni pallaīkassa ca heņņhato, 
Tato me dānaü dadatu1 tassā ca hotu jivikā. 

480. Dānaü datvā ca me mātā dakkhiõaü anudissatu2
Tadāhaü sukhitā hessaü sabbakāmasamiddhinã. 

481. Sādhåti so paņissutvā gantvāna hatthiniü puraü avoca tassā mātaraü, 
Dhãtā ca te mayā diņņhā duggatā yamalokikā. 

482. Pāpakammaü karitvāna petalokaü ito gatā, 
Sā maü tattha samādapesi vajjesi mayha mātaraü. 

483. Dhãtā ca te mayā diņņhā duggatā yamalokikā, 
Pāpakammaü karitvāna petalokaü ito gatā. 

484. Atthi ca me ettha nikkhittaü anakkhāta¤ca taü mayā, 
Cattāri satasahassāni pallaīkassa ca heņņhato: 
Tato me dānaü dadatu tassā ca hotu jãvikā. 

485. Dānaü datvāna me mātā dakkhiõaü anudissatu, 3
Tadāhaü sukhitā hessaü sabbakāmasamiddhinã. 
[PTS Page 042] [\q  42/]      
486. Tato hi sā dānamadā datvā ca tassā dakkhiõanamādisi, 
Peti ca sukhitā āsi sarãraü cārudassana'nti. 

Seriõãpetavatthu chaņņhaü. 

3. 7

487. Naranāripurakkhato yuvā rajanãyehi kāmaguõehi sobhasi, 
Divasaü anubhosi kāraõaü kimakāsi purimāya jātiyā. 

488. Ahaü rājagahe ramme ramaõãye giribbaje, 
Migaluddo pure āsiü lohitapāõã dāruõo. 

489. Avirodhakaresu pāõãsu puthusattesu paduņņhamānaso, 
Vicariü atidāruõo tadā4 parahiüsāya rato asa¤¤ato. 

490. Tassa me sahāyo suhado5 saddho āsi upāsako, 
Sopi maü anukampanno nivāresi punappunaü. 

1. Dadattha - sãmu [ii]
2. âdissatu me - sãmu [ii]
Anudissati - sãmu [i]
3. Anudicchatu - machasaü, anvādissatu - syā
4. Sadā - machasaü. 
5. Suhadayo - machasaü. 

[BJT Page 94] [\x  94/]     

491. Mākāsi pāpakaü kammaü mā tāta duggati agā, 
Sace icchasi pecca sukhaü virama pāõavadhā asaüyamā. 

492. Tassāhaü vacanaü sutvā sukhakāmissa hitānukampino, 
Nākāsiü sakalānusāsaniü cirapāpābhirato abuddhimā. 

493. So maü puna bhårisumedhaso anukampāya saüyame nivesayã, 
Sace divā hanasi pāõino atha te rattiü bhavatu sa¤¤amo. 

494. Svāhaü divā hanitva1 pāõino virato rattimahosiü sa¤¤ato, 
Rattāhaü parivāremi divā khajjāmi duggato. 

495. Tassa kammassa kusalassa anubhomi rattiü amānusiü, 
Divā paņihatāva kukkurā upadhāvanti samantā khādituü. 

[PTS Page 043] [\q  43/]     

496. Ye ca te sattānuyogino dhuvaü payuttā sugatassa sāsane, 
Ma¤¤āmi te amatameva kevalaü adhigacchanti padaü asaīkhata'nti. 

Migaluddakapetavatthu sattamaü. 

3. 8

497. Kåņāgāre ca pāsāde pallaīke goõakatthake, 
Pa¤caīgikena turiyena ramasi suppavādite, 

498. Tato ratyā vyavasāne suriyassuggamanampati, 
Apaviddho susānasmiü bahudukkhaü nigacchasi. 

499. Kinnu kāyena vācāya manasā dukkaņaü kataü, 
Kissa kammavipākena idaü dukkhaü nigacchasi. 

500. Ahaü rājagahe ramme ramaõãye giribbaje, 
Magaluddo pure āsiü luddo cāsimasa¤¤ato. 

501. Tassa me sahāyo suhado saddho āsi upāsako, 
Tassa kulupago bhikkhu āsi gotamasāvako. 

502. Sopi maü anukampanno nivāresi punappunaü, 
Mākāsi pāpakaü kammaü mā tāta duggatiü agā. 

1. Hanitvā - machasaü. 

[BJT Page 96] [\x  96/]     

503. Sace icchasi pecca sukhaü virama pāõavadhā asaüyamā. 
Tassāhaü vacanaü sutvā sukhakāmassa hitānukampino. 

504. Nākāsiü sakalānusāsaniü cirapāpābhirato abuddhimā, 
So maü puna bhårisumedhaso anukampāya saüyame nivesayã. 

505. Sace divā hanasi pāõino atha te rattiü bhavatu saüyamo. 
Svāhaü divā hanitva pāõino virato rattimahosiü saüyato. 

506. Rattāhaü paricāremi divā khajjāmi duggato, 
Tassa kammassa kusalassa anubhomi rattiü amānusiü: 
Divā paņihatāva kukkurā upadhāvanti samantā khādituü. 

507. Ye ca te satatānuyogino dhuvayuttā sugatassa sāsane, 
Ma¤¤āmi te amatameva kevalaü adhigacchanti padaü asaīkhata'nti. 

Dutiya migaluddakapetavatthu aņņhamaü. 

3. 9

508. Mālã kiriņã keyåri gattā te candanussadā, 
Pasannamukhavaõõosi suriyavaõõova sobhasi. 

509. Amānusā pārisajjā ye teme paricārakā, 
Dasaka¤¤āsahassāni yā temā paricārakāka. 

510. Tā kambukeyåra dharā ka¤canāvelabhåsitā, 
Mahānubhāvosi tuvaü lomahaüsanaråpavā: 
Piņņhimaüsāni attano sāmaü ukkaķķha khādasi. 

511. Kinnu kāyena vācāya manasā dukkaņaü kataü, 
Kissa kammavipākena piņņhimaüsāni attano sāmaü ukkaķķha khādasi. 

[PTS Page 044] [\q  44/]     

512. Attanohaü anatthāya jãvaloke acārisaü, 
Pesu¤¤āmusāvādena nikativa¤canāya ca. 

513. Tatthāhaü parisaü gantvā saccakāle upaņņhite, 
Atthaü dhammaü niraükatvā1 adhammamanuvattisaü. 

1. Nirākatvā - sãmu

[BJT Page 98] [\x  98/]     

514. Evaü so khādatattānaü yo hoti piņņhimaüsiko, 
Yathāhaü ajja khādāmi piņņhimaüsāni attano, 

515. Tayidaü tayā nārada sāmaü diņņhaü
Anukampakā ye kusalā vadeyyuü, 
Mā pesunaü mā ca musā abhāõi
Mā khosi piņņhimaüsiko tuva'nti. 

Kåņavinicchayikapetavatthu navamaü. 

3. 10

516. Antaëikkhasmiü tiņņhanto duggandho påti vāyasi, 
Mukha¤ca te kimayo putigandhaükhādanti kiü kammaü makāsi pubbe

517. Tato satthaü gahetvāna okkanatanti punappunaü, 
Kharena paripphositvā okkanatanti punappunaü. 

518. Kinnu kāyena vācāya manasā dukkaņaü kataü, 
Kissa kammavipākena idaü dukkhaü nigacchasãti. 

519. Ahaü rājagahe ramme ramaõãye giribbaje, 
Issaro dhanadha¤¤assa supahåtassa mārisa. 

520. Tassāyaü me bhariyā ca dhãtā ca suõisā ca me, tā mālaü uppala¤cāpi paccaggha¤ca vilepanaü
Thåpaü harantiyo vāresiü taü pāpaü pakataü mayā. 

521. Chaëāsãtisahassāni mayaü paccattavedanaü, 
Thåpapåjaü vivaõõetvā paccāma niraye bhusaü. 

522. Ye ca kho thåpapåjāya vattante arahato mahe. 
âdãnavaü pakāsenti vivecayatha1 ne tato. 

523. Imā ca passa āyantiyo mālādhārã alaīkatā, 
Mālāvipākaü anubhonti2 samiddhā tā yasassiniyo. 
[PTS Page 045] [\q  45/]      
524. Ta¤ca disvāna accheraü abbhutaü lomahaüsanaü, 
Namo karonti sappa¤¤ā vandanti taü mahāmuniü. 

525. So hi nåna ito gantvā yoniü laddhāna mānusi, 
Thåpapåjaü karissāmi appamatto punappunanti'. 

Dhātuviviõaõikapetavatthu dasamaü. 

Cåëavaggo tatiyo. 

Tassuddānaü: -

Abhijjamāno koõķa¤¤o rathakārã bhåsena ca, 
Kumāro gaõikā ceva dve luddā piņņhapåjayo: 
Vaggo tena pavuccatã'ti. 

1. Vivecayetha - machasaü. 
2. Anubhontiyo - machasaü. 

[BJT Page 100] [\x 100/]     

4. 1

526. Vesālã nāma nagaratthi vajjãnaü
Tattha ahu licchavi ambasakkharo, 
Disvāna petaü nagarassa bāhiraü
Tattheva pucchitthaü taü kāraõatthiko. 

527. Seyyā nisajjā nayimassa atthi
Abhikkamo natthi paņikkamo vā1, 
Asitapãtakhāyitavatthabhogā
Paricārikā sāpi2 imassa natthi

528. Ye ¤ātakā diņņhasutā suhajjā
Anukampakā yassa pubbe ahesuü3, 
Daņņhumpi te dāni na taü labhanti
Virādhitatto4 hi janena tena. 

529. Na oggatantassa bhavanti mittā
Jahanti mittā vikalaü viditvā, 
Attha¤ca disvā parivārayanti
Bahå ca mittā uggatattassa honti. 

530. Nihãnatto sabbabhogenahi kiccho
Sammakkhito samparibhinta gatto, 
Ussāvabinduva palippamāno5
Ajja suve jãvitassåparodho. 

[PTS Page 046] [\q  46/]     

531. Etādisaü uttamakicchapattaü
Uttāsitaü pucimandassa såle, 
Attha tvaü kena vaõõena vadesi yakkha
Jãva bho jãvitameva seyyoti. 

532. Sālohito esa ahosi mayhaü
Ahaü sarāmi purimāya jātiyā, 
Disvā ca me kāru¤¤amahosi rāja
Mā pāpadhammo nirayaü patāyaü. 

533. Ito cuto licchavi esa poso
Sattussadaü nirayaü ghoraråpaü, 
Upapajjati dukkatakammakārã
Mahābhitāpaü kaņukaü bhayānakaü

1. Paņikkamo ca - machasaü. 
2. Pariharaõā - pu. , Paricāraõā - keci. 
3. Ahesuü pubbe - machasaü. 
4. Virājitatto - machasaü. 
5. Palimpamāno - machasaü. 

[BJT Page 102] [\x 102/]     

534. Anekabhāgena guõena seyyo
Ayameva sålo nirayena tena, 
Ekantadukkhaü kaņukaü bhayānakaü
Ekantatippaü nirayaü patāyaü. 

535. Ida¤ca sutvā vacanaü mameso
Dukkhåpanãto vijaheyya pāõaü, 
Tasmā ahaü santãke na bhaõāmi
Mā me kato jãvitassåparodho. 

536. A¤¤ato eso purisassa attho
A¤¤ampi icchāmase pucchituü tuvaü, 
Okāsakammaü sace no karosi
Pucchāmi taü na ca no kujjhitabbaü. 

537. Addhā paņi¤¤ā me tadā ahu
Nācikkhanā appasantassa hoti, 
Akāmā saddheyyavacoti katvā
Pucchassu maü kāmaü yathā visayhaü

538. Yaü ki¤cāhaü cakkhunā passissāmi
Sabbatampi tāhaü abhisaddaheyyaü, 
Disvāna taü nopi ce saddaheyyaü
Kareyyāsi me yakkha niyassakammaü. 

[PTS Page 047] [\q  47/]     

539. Saccappaņi¤¤ā tava mesā hotu
Sutvāna dhammaü labhassuppasādaü, 
A¤¤atthiko no ca paduņņhacitto
Yaü te sutaü asutaü cāpi dhammaü
Sabbaü ācikkhissaü yathā pajānaü

540. Setena assena alaīkatena 
Upayāsi sålāvutakassa santike, 
Yānaü idaü abbhutaü dassaneyyaü
Kissetaü kammassa ayaü vipāko. 

541. Vesāliyā tassa nagarassa majjhe
Cikkhallamagge narakaü ahosi, 
Gosãsamekāhaü pasannacitto
Setaü gahetvā narakasmiü nikkhipiü. 

1. Paņi¤¤ātame taü - machasaü. 

[BJT Page 104] [\x 104/]     

542. Etasmiü pādāni patiņņhapetvā
Maya¤ca a¤¤e ca atikkamimha, 
Yānaü idaü abbhutaü dassaneyyaü
Tasseva kammassa ayaü vipāko. 

543. Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsati
Gandho ca te sabbadisā pavāyati, 
Yakkhiddhipattosi mahānubhāvo
Naggo cāsi kissa ayaü vipāko. 

544. Akkodhano niccapasannacitto
Saõhāhi vācāhi janaü lapemi, 1
Tasseva kammassa ayaü vipāko
Dibbo me vaõõo satataü pabhāsati. 

545. Yasa¤ca kitti¤ca dhamme ņhitānaü
Disvāna mantemi pasannacitto, 
Tasseva kammassa ayaü vipāko
Dibbo me gandho satataü pavāyati. 

[PTS Page 048] [\q  48/]     

546. Sahāyanaü titthasmiü nahāyantānaü2
Thale gahetvā nidahissa dussaü, 
Khiķķatthiko no ca paduņņhacitto
Tenamhi naggo kasirā ca vutti

547. Yo kãëamāno pakaroti pāpaü
Tassidisaü3 kammavipākamāhu
Akãëamāno pana yo karoti
Kiü tassa kammassa vipākamāhu. 

548. Ye duņņhasaīkappamānā manussā
Kāyena vācāya ca saīkiliņņhā, 
Kāyassa bhedā abhisamparāyaü
Asaüsayaü te nirayaü upenti. 

549. Apare pana sugatiü āsamānā
Dāne ratā saügahitattabhāvā, 
Kāyassa bhedā abhisamparāyaü
Asaüsayaü te sugatiü upenti. 

1. Upemi - machasaü, 
2. Nahāyantānaü - machasaü. 
3. Tassedisaü - machasaü. 

[BJT Page 106] [\x 106/]     

550. Taü kinti jāneyyaü ahaü avecca
Kalyāõapāpassa ayaü vipāko, 
Kiü vāhaü disvā abhisaddabheyyaü
Ko vāpi maü saddabhāpeyya etaü

551. Disvā ca sutvā vā1 abhisaddahassu
Kalyāõapāpe ubhaye asante
Kalyāõapāpassa ayaü vipāko, 
Siyā nu sattā sugatā duggatā vā. 

552. No cettha kammāni kareyyuü maccā
Kalyāõipāpāni manussaloke, 
Nāhesuü sattā sugatā duggatā vā
Hãnappaõitā ca manussaloke. 

553. Yasmā ca kammāni karonti maccā
Kalyāõapāpāni manussaloke, 
Tasmā hi sattā sugatā duggatā vā
Hãnappaõãtā ca manussaloke

[PTS Page 049] [\q  49/]     

554. Dvayajja kammānaü vipākamāhu
Sukhassa dukkhassa ca vedanãyaü, 
Tā devatāyo paricārayanti paccenti2 bālā dvayataü apassino. 

555. Namatthi kammāni sayaü katāni
Datvāpi me natthi so ādiseyya, acchādanaü sayanamathannapānaü
Tenamhi naggo kasirā ca vutti. 

556. Siyā nu kho kāraõaü ki¤ca yakkha
Acchādanaü yena tuvaü labhetha, 
âcikkha me taü yadatthi hetu
Saddhāyitaü hetu vaco suõoma. 

557. Kappinako3 nāma idhatthi bhikkhu
Jhāyã susãlo arahā vimutto. 
Guttindriyo saüvutapātimokkho
Sãtãbhåto uttamadiņņhipatto. 

558. Sakhilo vada¤¤å suvaco sumukho
Svāgamo suppaņimuttako ca, 
Pu¤¤assa khettaü araõavihārã
Devamanussāna¤ca dakkhiõeyyo. 

1. Sutvā - sãmu [i]
2. Paccanti - sãmu [i] 
3. Kappitako - machasaü. 
[BJT Page 108] [\x 108/]      
559. Santo vidhåmo anãgho nirāso
Mutto visallo amamo avaīko, 
Niråpadhi sabbapapa¤ca khãõo
Tisso vijjā anuppatto jåtãmā. 

560. Appa¤¤āto disvāpi na sujāno
Munãti naü vajjisu voharanti, 
Jānanti taü yakkhabhåtā anejaü
Kalyāõadhammaü vicaranti1 loke. 
561. Tassa tuvaü ekaü yugaü duve vā
Mamuddisitvāna sace dadetha, 
Paņiggahãtāni ca tāni assu
Mama¤ca passetha sannaddhadussaü. 
[PTS Page 050] [\q  50/]      
562. Kasmiü padese samaõaü vasantaü
Gantvāna passemu mayaü idāni, 
Samajja2 kaīkhaü vicikicchita¤ca
Diņņhivisåkāni ca ko vinodaye. 3

563. Eso nisinno kapinaccanāyaü
Parivārito devatāhi bahåhi. 
Dhammiü yathaü bhāsati saccanāmo
Sakasmimācerake appamatto. 

564. Tathāhaü kassāmi gantvā idāni
Acchādayissaü samaõaü yugena, 
Paņiggahãtāni ca tāni assu
Tuva¤ca passemu sannaddhadussaü. 

565. Mā akkhaõe pabbajitaü upāgami
Sādhu vo licchavi nesa dhammo, 
Tato ca kāle upasaīkamitvā
Tattheva passāhi raho nisinnaü. 

566. Tathāti vatthā agamāsi tattha
Parivārito dāsagaõena licchavi, 
So taü nagaraü upasaīkamitvā
Vāsåpagacchittha sake nivesane. 

1. Vicarantaü - sãmu [i]
2. Yo majja - machasaü. 3. Vinodeyya me - machasaü. 

[BJT Page 110] [\x 110/]     

567. Tato ca kāle gihikiccāni katvā 
Nahātvā pivitvā ca khaõaü labhitavā, 
Viceyya peëāto yugāni aņņha
Gāhāpayã dāsagaõena licchavi. 

[PTS Page 051] [\q  51/]     

568. So taü padesaü upasaīkamitvā
Tamaddasā samaõaü santacittaü, 
Paņikkamantaü gocarato nivattaü
Sãtibhåtaü rukkhamåle nisinnaü. 

569. Tamenaü avoca upasaīkamitvā
Appābādhaü phāsuvihāra¤ca pucchi. 
Vesāliyaü licchavihaü bhadante
Jānanti maü liccavi ambasakkharo. 

570. Imāni me aņņhayugā subhāni
Patigaõha bhante padadāmi tuyhaü. 
Teneva atthena idhāgatosmi
Yathā ahaü attamano bhaveyyaü. 

571. Duratova samaõā brāhmaõā ca 
Nivesanaü te parivajjayanti, 
Pattāni bhijjanti ca te nivesane
Saīghāņiyo cāpi vipāņayanti. 1

572. Athāpare pādakuņhārikābhi
Avaüsirā samaõā pātayanti, 
Etādisaü pabbajitā vihesaü
Tayā kataü samaõā pāpuõanti. 

573. Tiõena telampi na tvaü adāsi
Måëahassa maggampi na pāvadāsi, 
Andhassa daõķaü sayamādiyāsi
Etādiso kadariyo asaüvuto2
Atha tvaü kena vaõõena kimeva disvā
Amhehi saha saüvibhāgaü karosi, 

574. Paccemi bhante yaü tvaü vadesi
Vihesayiü samaõe brāhmaõe ca, 
Khiķķhattiko no ca paduņņhacitto
Etampi me dukkaņameva bhante. 
[PTS Page 052] [\q  52/]      
1. Vidāëayanti - machasaü. 
2. Asaüvuto tuvaü - machasaü. 

[BJT Page 112] [\x 112/]     

575. Khiķķāya yakkho pasavitva pāpaü
Cedeti dukkhaü asamatta bhogã, 
Daharo yuvā nagganiyassa bhāgã
Kiüsu tato dukkhatarassa hoti. 

576. Taü disvā saüvegamalatthaü bhante
Tappaccayā tāhaü dadāmi dānaü, 
Paņigaõha bhante vatthayugāni aņņha
Yakkhassimā gacchantu dakkhiõāyo. 

577. Addhāhi dānaü bahudhā pasatthaü
Dadato ca te akkhayadhammamatthu, 
Paņigaõhāmi te vatthayugāni aņņha
Yakkhassimā gacchantu dakkhiõāyo. 

578. Tato ca so ācamayitva licchavi
Therassa datvāna yugāni aņņha, 
Paņiggahãtāni ca tāni cassu 
Yakkha¤ca passetha sannaddhadussaü. 

579. Tamaddasā candanasāralittaü
âja¤¤amāråëhamuëāravaõõaü, 
Alaīkataü sādhu nivatthadussaü
Parivāritaü yakkhamahiddhipattaü

580. So taü disvā attamano udaggo
Pahaņņhacitto ca subhaggaråpo, 
Kamma¤ca disvāna mahāvipākaü
Sandiņņhikaü cakkhunā sacchikatvā. 

581. Tamenaü avoca upasaīkamitvā
Dassāmi dānaü samaõabrāhmaõānaü, 
Na cāpi me ki¤ci adeyyamatthi
Tuvaü ca me yakkha bahåpakāroti. 

[PTS 053]

582. Tuvaü ca me licchavã ekadesaü
Adāsi dānāni amoghametaü, 
Svāhaü karissāmi tayā ca1 sakkhiü
Amānuso mānusakena saddhinti. 

1. Tayā ca - machasaü. 

[BJT Page 114] [\x 114/]     

583. Gatã ca bandhå ca parāyaõa¤ca
Mitto mamāsi atha devatāsi, 
Yācāmahaü1 pa¤jaliko bhavitvā
Icchāmi taü yakkha punāpi daņņhånti. 

584. Sace tuvaü assaddho bhavissasi
Kadariyaråpo vippaņipannacitto, 
Teneva maü na licchasi dassanāya
Disvā ca taü nopi ca ālapissaü. 

585. Sace2 tuvaü bhavissasi dhammagāravo
Dāne rato saīgahitattabhāvo, 
Opānabhåto samaõabrāhmaõānaü
Evaü mamaü lacchasi dassanāya. 

586. Disvā ca taü ālapissaü bhadante
Ima¤ca sålato lahuü pamu¤ca, 
Yato nidānaü akarimbha sakkhiü
Ma¤¤āma sålāvutakassa kāraõā. 

587. Te a¤¤ama¤¤aü akarimha sakkhiü 
Aya¤ca sålāvuto3 lahuü pamutto, 
Sakkacca dhammāni samācaranto
Mucceyya so nirayā ca tamhā. 

588. Kammaü siyā a¤¤atra vedanãyaü
Kapapinaka¤ca [PTS Page 054] [\q  54/]      upasaīkamitvā, 
Teneva saha saüvibhajitva kāle 
Sayammukhenupanisajja puccha. 

589. So te akkhissati etamatthaü
Tameva bhikkhuü upasaīkamitvā, 
Pucchassu a¤¤atthiko no ca paduņņhacitto
So te sutaü asutaü cāpi dhammaü, 
Sabbampi akkhissati yathā pajānaü. 

590. So tattha rahassaü samullapitvā 
Sakkhiü karitvāna amānusena, 
Pakkāmi so licchavãnaü sakāsaü
Atha bråvi parisaü sannisinnaü. 

1. Yācāmi taü - machasaü. 
2. Sace pana - machasaü. 
3. Sålato - machasaü. 
[K-7-03]

[BJT Page 116] [\x 116/]     

591. Suõantu bhonto mama ekavākyaü
Varaü varissa labhissāmi atthaü, 
Sulāvuto puriso luddakammo
Paõihitadaõķo anusattaråpo

592. Ettāvatā vãsati rattimattā
Yato āvuto neva jãvati na mato, 
Tāhaü mocayissāmi dāni
Yathāmati anujānātu saīghoti. 
593. Eta¤ca a¤¤aü ca lahuü pamu¤ca
Ko taü vadetha tathā karontaü, 
Yathā pajānāsi tathā karohi
Yathāmati anujānāti saīghoti. 

594. So taü padesaü upasaīkamitvā
Sålāvutaü mocayi khippameva, 
Mā bhāyi sammāti ca taü avoca
Tikicchakāna¤ca upaņņhapesi. 

[PTS Page 055] [\q  55/]     

595.  Kappinaka¤ca upasaīkamitvā
Tena samaü saüvibhajitvā kāle, 
Sayammukhenupanisajja licchavi
Tatheva pucchitthaü naü kāraõatthiko. 

596. Sålāvuto puriso luddakammo
Paõihutadaõķo anusattarupo, 
Ettāvatā vãsatirattimattā
Yato āvuto neva jãvati na mato. 

597. So mocito gantvā mayā idāni
Etassa yakkhassa vaco hi bhante, 
Siyā nu kho kāraõaü ki¤cideva
Yena so nirayaü no vajeyya

598. âcikkha yadi atthi hetu
Saddhāyitaü hetu vaco suõoma, 
Na tesaü kammānaü vināsamatthi
Avedayitvā idha byantibhāvo. 

[BJT Page 118] [\x 118/]     

599. Sace sa dhammāni1 samācareyya
Sakkacca rattindivamappamatto
Mucceyya so nirayā ca tamhā
Kammaü siyā a¤¤atra vedanãyanti. 

600. A¤¤ato eso purisassa attho
Mamampidāni anukammapa bhante, 
Anusāsa maü ovada bhåripa¤¤a
Yathā ahaü no nirayaü vajeyyanti. 

601. Ajjeva buddhaü saraõaü upehi
Dhamma¤ca saīgha¤ca pasannacitto, 
Tatheva sikkhāya padāni pa¤ca
Akhaõķa phullāni samādiyassu. 

602. Pāõātipātā viramassu khippaü
Loke adinnaü parivajjayassu
Amajjapo mā ca musā abhāõã 
Sakena dārena ca hohi tuņņho, 
Ima¤ca ariyaü aņņhaīgavarenupetā
Samādiyāhi kusalaü sukhudrayaü

[PTS Page 056] [\q  56/]     

603. Cãvaraü piõķapāta¤ca paccayaü sayanāsanaü
Antaü pānaü khādanãyaü vatthasenāsanāni ca, 
Dadāhi ujubhåtesu vippasannena cetasā. 

604. Bhikkhå pi sãlasampanne vãtarāge bahussute
Tappehi annapānena sadā pu¤¤aü pavaķķhati. 

605. Eva¤ca dhammāni samācaranto
Sakkacca rattindivamappamatto, 
Mucceyya so tvaü nirayā ca tamhā
Kammaü siyā a¤¤atra vedanãyanti. 

606. Ajje va buddhaü saraõaü upemi
Dhamma¤ca saīgha¤ca pasannacitto, 
Tatheva sikkhāya padāni pa¤ca
Akhaõuķaphullāni samādiyāmi. 

607. Pāõātipātā viramāmi khippaü
Loke adinnaü parivajjayāmi, 
Amajjapo no ca musā bhaõāmi
Sakena dārena va bhomi tuņņho, 
Ima¤ca ariyaü aņņhaīga varenupetaü, 
Samādiyāmi kusalaü sukhudrayaü

1. Kammāni - pa, sãmu [ii]

[BJT Page 120] [\x 120/]     

608. Cãvaraü piõķapāta¤ca paccayaü sayanāsanaü, 
Annaü pānaü khādanãyaü vatthasenāsanāni ca. 

609. Bhikkhu pi sãlasampanne vãtarāge bahussute, 
Dadāmi na vikampāmi buddhānaü sāsane rato. 

610. Etādiso licchavi ambasakkharo
Vesāliyaü a¤¤ataro upāsako, 
Saddho mudukārakaro ca bhikkhu
Saīgha¤ca sakkacca tadā upaņņhahi. 

611. Sålāvuto ca arogo hutvā
Serã sukhã pabbajjaü upāgami, 
Bhikkhu¤ca āgamma kappinakuttamaü
Ubhopi sāma¤¤aphalāni ajjhaguü. 

[PTS Page 057] [\q  57/]     

612. Etādisā sappurisāna sevanā
Mahapphalā hoti sataü vijānataü, 
Sålāvuto aggaphalaü aphassayi
Phalaü kaniņņhaü pana ambasakkharo'ti. 

Ambasakkharapetavatthu paņhamaü. 

4. 2

613. Suõātha1 yakkhassa ca vāõijāna ca
Samāgamo yattha tadā ahosi, 
Yathā kathaü itarãtarena cāpi
Subhāsitaü ta¤ca suõātha1 sabbe. 

624. Yo so ahu rājā pāyāsi nāmo
Bhummānaü sahavyagato2 yasassã, 
So modamānova sake vimāne
Amānuso mānuse ajjhahāsãti. 

625. Vaīke ara¤¤e amunassaņņhāne
Kantāre appodake appabhakkhe, 
Suduggame vaõõupathassa majjhe, 
Vaīkaü bhayā naņņhamanā manussā. 

1. Suõotha - sãmu [ii] machasaü. 
2. Sahabya - machasaü. 

[BJT Page 122] [\x 122/]     

616. Nayidha phalā målamayā ca santi
Upādānaü natthi kuto idha bhakkho, 
A¤¤atra paüsåhi ca vālukāhi ca
Tattāhi uõhāhi ca dāruõāhi ca. 

617. Ujjaīgalaü tattamivaü kapālaü
Anāyasaü paralokena tulyaü, 
Luddānamāvāsamidaü purāõaü
Bhåmippadeso abhisattaråpo. 

618. Atha tumhe kena vaõõena 
Kimāsamānā imaü padesaü hi. 
Anuppaviņņhā sahasā samecca
Lobhā bhayā athavā sampamåëhā. 

619. Magadhesu aīgesu ca satthavāhā
âropayitvā paõiyaü puthuttaü, 
Te yāmase sindhusovãrabhåmiü
Dhanatthikā uddayaü patthayānā

620. Divā pipāsaü'nadhi vāsayantā1
Yoggānukampa¤ca samekkhamānā, 
Etena vegena āyāma sabbe
Rattiü maggaü paņipannā vikāle. 

621. Te duppayātā aparaddhamaggā
Andhākulā vippanaņņhā ara¤¤e, 
Suduggame vaõõupathassa majjhe
Disaü na jānāma pamåëhacittā. 

622. Ida¤ca disvāna adiņņhapubbaü
Vimānaseņņha¤ca tuva¤ca yakkha, 
Taduttariü jãvitamāsamānā
Disvā patãnā sumanā udaggāti. 

623. Pāraü samuddassa ida¤ca vaõõuü
Vettācaraü saīkupatha¤ca maggaü, 
Nadiyo pana pabbatāna¤ca duggā
Puthuddisā gacchatha bhogahetu. 

624. Pakkhandiyāna vijitaü paresaü
Verajjake mānuse pekkhamānā, 
Yaü vo sutaü vā athavāpi diņņhaü
Accherakaü taü vo suõoma tātā. 

1. Pipāsaü anadhivāsayantā - sãmu. [Ii]

[BJT Page 124] [\x 124/]     

625. Itopi accherataraü kumāra
Na no sutaü vā athavāpi diņņhaü, 
Atãtamānusakkameva sabbaü
Disvāna tappāma anomavaõõaü. 

626. Vehāsayaü pokkhara¤¤o savanti
Pahåtamalyā bahupuõķarãkā, 
Dumācime niccaphalåpapannā
Atãva gandhā surabhiü pavāyanti. 

627. Veëuriyatthamhā satamussitāse
Silāppavāëassa ca āyataüsā, 
Masāragallā saha lohitaīkā
Thamhā ime jotirasāmayāse. 

628. Sahassatthambhaü atulānubhāvaü
Tesåpari sādhumidaü vimānaü, 
Ratanantaraü ka¤canavedimissaü
Tapanãyapaņņehi ca sādhu channaü. 

629. Jambonaduttattamidaü sumaņņho
Pāsādasopānaphalupapanno, 
Daëho ca vaggu sumukho susaügato1
Atãva nijjhānakhamo manu¤¤o. 

630. Ratanantarasmiü bahuannapānaü
Parivārito accharāsaügaõena, 
Murajja2 āëambaraturiyaghuņņho
Abhivanditosi thutivandanāya. 

631. So modayi nārigaõappabodhano
Vimānapāsādavare manorame, 
Acintiyo sabbaguõåpapanno
Rājā yathā vessavaõo naëinyā. 

632. Devo nu āsi uda vāsi yakkho
Uduhu devindo manussabhåto, 
Pucchanti taü vāõijā satthavāhā
âcikkha ko nāma tuvaüsi yakkhāti. 

633. Serissako nāma ahampi yakkho
Kantāriyo vaõõupathamhi gutto, 
Imaü padesaü abhipālayāmi
Vācaīkaro vessavaõassa ra¤¤o. 

1. Vaggu ca susaügato ca - machasaü. 
2. Maraja - ma. Cha. Sa. 

[BJT Page 126] [\x 126/]     

634. Adhicca laddhaü pariõāmajaü te 
Sayaü kataü udāhu devehi dinnaü, 
Pucchanti taü vāõijā satthavāhā
Kathaü tayā laddhamidaü manu¤¤anti. 

635. Nādhicca laddhaü na pariõāmajaü me
Na sayaü kataü napi devehi dinnaü, 
Sakehi kammehi apāpakehi
Pu¤¤ehi me laddhamidaü manu¤¤anti. 

636. Kinte vataü kiü pana brahmacariyaü
Kissa suciõõassa ayaü vipāko, 
Pucchanti taü vāõijā satthavāhā
Kathaü tayā laddhamidaü vimānanti. 

637. Mamaü1 pāyāsãti ahå sama¤¤ā
Rajjaü yadā kāriyiü kosalānaü, natthikadiņņhi kadariyo pāpadhammo
Ucchedavādã ca tadā ahosiü. 

638. Samaõo ca kho āsi kumārakassapo
Bahussato cittakathi uëāro, 
So me tadā dhammakathaü akāsi2
Diņņhivisåkāni vinodayã me. 

639. Tāhaü tassa dhammakathaü suõitvā
Upāsakattaü paņivedayissaü, 
Pāõātipātā virato ahosiü
Loke adinnaü parivajjayissaü. 
Amajjapo no ca musā abhāõiü
Sakena dārena ca ahosiü3 tuņņho. 

640. Taü me vataü taü pana brahmacariyaü
Tassa suciõõassa ayaü vipāko, 
Teheva kammehi apāpakehi
Pu¤¤ehi me laddhamidaü vimānanti. 

641. Saccaü kirāhaüsu narā sapa¤¤ā
Ana¤¤athā vacanaü paõķitānaü, 
Yahiü yahiü gacchati pu¤¤akammo
Tahiü tahiü modati kāmakāmã. 

1. Mama - sãmu [ii]
2. Abhāsi - machasaü. 
3. Ahosi - machasaü. 

[BJT Page 128] [\x 128/]     

642. Yahiü yahiü sokapariddavo ca
Vadho ca bandho ca parikkileso, 
Tahiü tahiü gacchati pāpakammo
Na muccati duggatiyā kadācãti. 

643. Sammåëharåpo ca jano ahosi
Asmiü muhutte kalalãkatova, 
Janassimassa tuyha¤ca kumāra
Appaccayo kena nu kho ahosi. 

644. Ime sirisåpavanā ca tātā
Dibbā gandhā surabhiü1 sampavanti, 
Te sampavāyanti imaü vimānaü
Divā ca ratto ca tamaü nihantvā2

645. Imesaü ca kho vassasataccayena 
Sipāņikā phalati ekamekā, 
Mānussakaü vassasataü atãtaü
Yadante kāyamhi idhåpapanno. 

646. Disvānahaü vassasatāni pa¤ca 
Asmiü vimāne katvāna tātā, 
âyukkhayā pu¤¤akkhayā cavissaü
Teneva sokena pamucchitosmi, 

647. Kathaü nu soceyya tathāvidho so
Laddhaü vimānaü atulaü cirāya, 
Ye cāpi kho ittaramupapannā
Te nåna soceyyuü parittapu¤¤ā

648. Anucchaviü ovadiya¤ca me taü
Yaü maü tumhe peyyavācaü vadetha
Tumhe ca kho tātā mayānuguttā
Yenicchakaü tena paletha sotthi, 

649. Gantvā mayaü sindhusovãrabhåmiü
Dhanatthikā uddiyaü patthayānā, 
Yatā payogā paripuõõacāgā
Kāhāma serissamayaü uëāraü. 

1. Surahi - machasaü. 
2. Nihantaü - pa
3. Dibbāni taü - machasaü. 

[BJT Page 130] [\x 130/]     

650. Mā ceva serissamahaü akattha
Sabba¤ca vo bhavissati yaü vadetha, 
Pāpāni kammāni vivajjayātha
Dhammānuyoga¤ca adhiņņhahātha. 

651. Upāsako atthi imamhi saīghe
Bahussuto sãlavatåpapanno, 
Saddho ca cāgã ca supesalo ca
Vicakkhaõo santusito matimā. 

652. Sa¤jānamāno na musā bhaõeyya
Paråpaghātāya na cetayeyya, 
Vebhåtikaü pisunaü no kareyya
Saõaha¤ca vācaü sakhilaü bhaõeyya. 

653. Sagāravo sappatisso vinãto
Apāpako adhisãle visuddho, 
So mātaraü pitara¤cāpi jattå
Dhammena poseti ariyavutti. 

654. Ma¤¤e so mātāpitunnaü kāraõā 
Bhogāni pariyesati na attahetu. 
Mātāpitunna¤ca yo accayena
Nekkhammapono carissati brahmacariyaü. 

655. Ujå avaīko asaņho amāyo
Na lesakappena ca vohareyya, 
So tādiso sukkatakammakārã
Dhamme ņhito kinti labhetha dukkhaü. 

656. Taü kāraõā pātukatomhi attanā. 1
Tasmaü dhammaü2 passatha vāõijāse, 
A¤¤atra tenãha bhasmibhavetha
Andhākulā vippanaņņhā ara¤¤e. 
Taü khippamānena lahuü parena 
Sukho bhave sappurisena saīgamo. 

657. Kiü nāma so ki¤ca karoti kammaü
Kiü nāmadheyyaü kiü pana tassa gottaü, 
Mayampi naü daņņhåkāmbha yakkha
Yassānukampāya idhāgatosi
Lābhā hi tassa yassa tuvaü pihesi. 

658. Yo kappako sambhavanāmadheyyo
Upāsako kocchaphalåpajãvã, 
Jānātha naü tumhākaü pesiyo so
Mā kho naü bhãëittha3 supesalo so. 

1. Attano - machasaü. 
2. Tasmā - machasaü. 
3. Mā ca kho hilittha - machasaü. 

[BJT Page 132] [\x 132/]     

659. Jānāmase yaü tvaü vadesi yakkha
Na kho naü jānāma sa ãdisoti. 
Mayampi naü påjayissāma yakkha
Sutvāna tuyhaü vacanaü uëāraü. 

660. Ye kecimasmiü satthe manussā
Daharā mahantā athavāpi majjhimā
Sabbeva te ālambantu1 vimānaü
Passantu pu¤¤āna phalaü kadariyā. 

661. Te tattha sabbeva ahaü pureti
Taü kappakaü tattha purakkhipitvā, 
Sabbeva te ālambiüsu vimānaü
Masakkasāraü viya vāsavassa. 

662. Te tattha sabbeva ahaü pureti
Upāsakattaü paņivedayiüsu, 
Pāõātipātā viratā ahesuü
Loke adinnaü parivajjayiüsu. 
Amajjapā no ca musā bhaõiüsu
Sakena dārena ca ahesuü tuņņhā. 

663. Te tattha sabbeva ahaü pureti
Upāsakattaü paņivedayitvā, 
Pakkāmi sattho anumodamāno
Yakkhiddhiyā anumato punappunaü. 

664. Gantvāna te sindhusovãrabhåmiü2
Dhatthikā udrayaü patthayānā, 
Yathāpayogā paripuõõalābhā
Paccāgamuü pāņaliputtamakkhataü. 

665. Gantvāna te saīgharaü sotthimanto
Puttehi dārehi samaīgibhåtā, 
ânanda cittā sumanā patãtā
Akaüsu serissamahaü uëāraü. 

666. Serissakaü te pariveõaü māpayiüsu
Etādisā sappurisāna sevanā, 
Mahatthikā dhammaguõāna sevanā, 
Ekassa atthāya upāsakassa
Sabbeva sattā sukhitā ahesu'nti. 

Serissakapetavatthu dutiyaü. 

Bhāõavāraü tatiyaü. 

1. âruhantu - machasaü. 
2. Suvãrabhåmiü - machasaü. 

[BJT Page 134] [\x 134/]     

4. 3

[PTS Page 057] [\q  57/]     

 667. Rājā piīgalako nāma suraņņhānaü adhipati ahu, 
Moriyānamupaņņhānaü gantvā suraņņhaü punarāgamā. 

668. Uõhe majjhantike kāle rājā paīkaü upāgami, 
Addasa maggaü ramaõãyaü petānaü vaõõanāpathaü, 1

669. Sāratthiü āmantayã rājā ayaü maggo ramaõãyo, 
Khemo sovatthiko sivo iminā sārathi yāhi2
Suraņņhānaü santike ito. 

670. Tena pāyāsã soraņņho senāya caturaīganiyā. 
Ubbãggaråpo puriso soraņņhaü etadabravã. 
 671. Kummaggaü paņipannamhā bhiüsanaü lomhaüsanaü
Purato padissati maggo pacchato ca na dissati. 

672. Kummaggaü paņipannamhā yamapurisāna santike, 
Amānuso vāyati gandho ghoso såyati dāruõo. 
[PTS Page 058] [\q  58/]      
673. Saüviggo rājā soraņņho sārathiü etadabravi, 
Kummaggaü paņipannamhā bhiüsanaü lomahaüsanaü, 
Purato ca dissati maggo pacchato ca na dissati. 

674. Kummaggaü paņipannamhā yamapurisāna santike, 
Amānuso vāyati gandho ghoso såyati dāruõo. 

675. Hatthikkhandha¤ca āruyha olokento catuddisaü, 3
Addasa nigrodhaü ramaõãyaü4 pādapaü chāyāsampannaü
Nãlabbhavaõõasadisaü meghavaõõasirãnibhaü. 

676. Sārathiü āmantayã rājā kiü eso dissati brahā, 
Nãlabbhavaõõasadiso meghavaõõa sirãnibho. 

677. Nigrodho so mahārāja pādapo chāyāsampanno, 
Nãlabbhavaõõasadiso meghavaõõasirãnibho, 

678. Tena pāyāsi soraņņho yena so dissati brahā, 
Nilabbhavaõõasadiso meghavaõõasirãnibho. 

679. Hatthikkhandheto oruyha rājā rukkhaü upāgami, 
Nisãdi rukkhamålaüsmi sāmacco saparijjano. 

1. Baõõanā pathaü - machasaü. 
2. Yāma - machasaü. 
3. Catuddisā - machasaü. 
4. Addasa rukkhaü nãgrodha - machasaü. 

[BJT Page 136] [\x 136/]     

680. Påraü pānãyakarakaü puve citte ca addasa, 
Puriso ca devavaõõi sabbābharaõabhåsito
Upasaīkamitvā rājānaü soraņņhaü etadabruvi: 

681. Svāgataü te mahārāja atho te adurāgataü, 
Pivatu devo pānãyaü påve khāda arindama. 

682. Pivitvā rājā pānãyaü sāmacco saparijjano, 
Påve khāditvā ca pãtvā ca soraņņho etadabravã: 

683. Devatā nusi gandhabbo ādu1 sakko purindado, 
Ajānantā taü pucchāma kathaü jānemu taü mayaü. 

684. Namhi devo na gandhabbo napi2 sakko purindado, 
Peto ahaü mahārāja suraņņhā idhamāgato. 

[PTS Page 059] [\q  59/]     

685. Kiü sãlo kiü samācāro suraņņhasmiü pure tuvaü, 
Kena te buruhmacariyena anubhāvo3 ayaü tava?

686. Taü suõohi mahārāja arindama raņņhavaķķhana. 
Amaccā pārisajjā ca brāhmaõo ca purohito. 

687. Suraņņhasmā ahaü deva puriso pāpacetaso 
Micchādiņņhi ca dussãlo kadariyo paribhāsako

688. Dadantānaü karontānaü vārayissaü bayujjanaü, 
A¤¤esaü dadamānānaü antarāyakaro ahaü. 

689. Vipāko natthi dānassa saüyamassa kuto phalaü, 
Natthi ācariyo nāma adantaü ko damessati. 

690. Samatulyāni bhåtāni kuto jeņņhāpacāyiko, 
Natthi balaü viriyaü vā kuto uņņhānaporisaü. 

691. Natthi dāna phalaü nāma na visodheti verinaü, 
Laddheyyaü labheta macco niyatipariõāmajā. 

1. Adu - machasaü. 
2. Namhi - machasaü. 
3. ânubhāvo - sã. Mu [I,] sã, mu [II]

[BJT Page 138] [\x 138/]     

692. Natthi mātā pitā bhātā loko natthi ito paraü, 
Natthi dinnaü natthi hutaü sunihitampi na vijjati. 

693. Yopi bhaneyya purisaü parassa chindate siraü, 
Na koci ki¤ci bhanati sattannaü vivaramantare

694. Acchejjabhejjo jãvo aņņhaüso guëaparimaõķalo, 
Yojanānaü sataü pa¤ca ko jãvaü chettumarahati. 

695. Yathā suttaguëe khitte nibbeņhentaü palāyati, 
Evamevampi so jãvo nibbeņhento palāyati. 

696. Yathā gāmato nikkhamma a¤¤aü gāmaü pavisati, 
Evamevampi so jãvo a¤¤aü kāyaü pavisati. 

697. Yathā gehato nikkhamma a¤¤aü gehaü pavisati, 
Evamevampi so jãvo a¤¤aü bondiü1 pavisati. 

698. Cåëāsãtimahākappuno satasahassānipi hi ye bālā ye ca paõķitā, 
Saüsāraü khepayitvāna dukkhassantaü karissare. 

699. Mitāni sukhadukkhāni doõehi piņakehi ca, 
Jino sabbaü pajānāti sammåëhā itarā pajā. 

700. Evaü diņņhi pure āsiü sammåëho mohapāruto, 
Micchādiņņhi ca dussãlo kadariyo paribhāsako. 

701. Oraü me chahi2 māsehi kālakiriyā bhavissati, 
[PTS Page 060] [\q  60/]      ekantaü kaņukaü ghoraü nirayaü papatissahaü. 

702. Catukkaõõaü catudvāraü vibhattaü bhāgaso mitaü, 
Ayopākāra pariyantaü ayasā paņikujjitaü. 

703. Tassa ayomayā bhåmi jalitā tejasā yutā, 
Samantā yojanasataü pharitvā tiņņhati sabbadā. 

1. Bundiü - machasaü. 
2. Orehi chahi - sã. 

[BJT Page 140] [\x 140/]     

704. Vassasatasahassāni1 ghoso såyati tāvade
Lakkhe eso mahārāja satabhāgavassa2 koņiyo

705. Koņisatasahassāni niraye paccare janā, 
Micchādiņņhi ca dåssãlā ye ca ariyåpavādino. 

706. Tatthāhaü dãghamaddhānaü dukkhaü vedissaü vedanaü
Phalaü pāpassa kammassa tasmā socāmahaü bhåsaü

707. Taü suõohi mahārāja arindama raņņhavaķķhana, 
Dhãtā mayhaü mahārāja uttarā bhaddamatthu te. 

708. Karoti bhaddakaü kammaü sãlesåposathe3 rathā
Sa¤¤atā saüvibhāgã ca vada¤¤å vãtamaccharā. 

709. Akhaõķakārã sikkhāya saõhā parakulesu ca, 
Upāsikā sakyamunino sambuddhassa sirãmato, 

710. Bhikkhu ca sãlasampanno gāmaü piõķāya pāvisi. 
Okkhittacakkhu satimā guttadvāro susaüvuto. 

711. Sapadānaü caramāno agamā taü nivesanaü, 
Tamaddasa mahārāja uttarā bhaddamatthu te. 

712. Påraü pānãyassa karakaü påve citte ca sā adā, 
Pitā me kālakato bhante tassetaü upakappatu, 

713. Samanantarānuddiņņhe vipāko upapajjatha, 
Bhu¤jāmi kāmakāmãhaü rājā vessavaõo yathā. 

714. Taü suõohi mahārāja arindama raņņhavaķķhana, 
Sadevakassa lokassa buddho aggo pavuccati, 
Taü buddhaü saraõaü gaccha saputtadāro arindama. 

[PTS Page 061] [\q  61/]     

715. Aņņhaīgikena maggena phusanti amataü padaü, 
Taü dhammaü saraõaü gaccha saputtadāro arindama. 

716. Cattāro maggapaņipannā4 cattāro ca phale ņhitā. 
Esa saīgho ujubhåto pa¤¤āsãlasamāhito, 
Taü saīghaü saraõaü gaccha saputtadāro arindama. 

1. Vassāni satasahassāni - si. Mu. 
2. Bhāgassa - machasaü. 
3. Uposathe sãle - machasaü. 
4. Cattāro ca paņipannā - machasaü. 

[BJT Page 142] [\x 142/]     

717. Pāõātipātā viramassu khippaü
Loke adinnaü parivajjayassu, 
Amajjapo mā ca musā abhāõi
Sakena dārena ca hohi tuņņho. 

718. Atthakāmosi me yakkha hitakāmosi devate, 
Karomi tuyhaü vacanaü tvaüsi ācariyo mama. 

719. Upemi buddhaü saraõaü dhamma¤cāpi anuttaraü, 
Saīgha¤ca naradevassa gacchāmi saraõaü ahaü. 

720. Pāõātipātā viramāmi khippaü
Loke adinnaü parivajjayāmi, 
Amajjapo no ca musā bhaõāmi
Sakena dārena ca bhomi tuņņho. 

721. Opuõāmi mahāvāte nadiyā vā sãghagāmiyā, 
Vamāmi pāpikaü diņņhiü buddhānaü sāsane rato. 

722. Idaü vatvāna soraņņho viramitvā pāpadassanā, 
Namo bhagavato katvā pāmokkhā1 rathamāruhã'ti. 

Nandaka petavatthu tatiyaü. 

4. 4

723. Uņņhehi revate supāpadhamme
Apārutaü dvāraü2 adānasãle, 
Nessāma taü yattha thunanti duggatā. 

724. Icceva vatvāna yamassa dutā2
Te dve yakkhā lohitakkhā brahantā, 
Paccekabāhāsu gahetvāna revatiü
Pakkāmayuü devagaõassa santike. 

725. âdiccavaõõaü ruciraü pabhassaraü
Byamhaü subhaü ka¤cavanajālachannaü, 
Kassetamākiõõajanaü vimānaü
Suriyassa raüsãriva jotamānaü. 

726. Nārigaõā candanasāralittā
Ubhato vimānaü upasobhayanti, 
Taü dissati suriyasamānavaõõaü
Ko modati saggappatto vimāne. 

1. Pāmukho - machasaü. 
2. Apārutadavāre - machasaü. 
3. Yakkhā duve lohitabhakkhā - machasaü. 

[BJT Page 144] [\x 144/]     

727. Bārāõasiyaü nandiyo nāmupāsako1
Amaccharã dānapatã vada¤¤å, 
Tassetamākiõõajanaü vimānaü 
Suriyassa raüsãriva jotamānaü. 

728. Nārãgaõā candanasāralittā
Ubhato vimānaü upasobhayanti, 
Taü dissati suriyasamānavaõõaü
So modati saggappatto vimāne. 

729. Nandiyassāhaü bhariyā
Agārinã sabbakulassa issarā, 
Bhattuvidhāne ramissāmi dānahaü2
Na patthaye nirayaü dassanāya. 

730. Eso3 te nirayo supāpadhamme
Pu¤¤aü tayā akataü jãvaloke, 
Na hi maccharã rosako pāpadhammo
Saggåpagānaü4 labhatã sahavyataü. 

731. Kinnu gåtha¤ca mutta¤ca asuci patidissati, 
Duggandhaü kimidaü mãëahaü kimetaü upavāyati, 

732. Esa saüsavako nāma gambhãro sataporiso, 
Yattha vassasahassāni tuvaü paccasi revate. 

733. Kinnu kāyena vācāya manasā dukkaņaü kataü, 
Kena saüsavako laddho gambhãro sataporiso. 

734. Samaõe brāhmaõe cāpi a¤¤e cāpi vaõibbakekha, 
Musāvādena va¤cepi taü pāpaü pakataü tayā. 

735. Tena saüsavako laddho gambhãro sataporiso, 
Tattha vassasahassāni tuvaü paccasi revate. 

736. Hatthepi chindanti athopi pāde
Kaõõepi chindanti athopi nāsaü, 
Athopi kākoëagaõā samecca
Saügamma khādanti viphandamānaü. 

737. Sādhu kho maü paņinetha kāhāmi kusalaü bahuü, 
Dānena samacariyāya sa¤¤amena damena ca, 
Yaü katvā sukhitā honti na ca pacchānutappare. 

1. Nāmāsã upāsako - sãmu [i] 
2. Dānihaü - machasaü. 
3. Eso hi - machasaü. 
4. Saggamaggānaü - machasaü. 

[BJT Page 146] [\x 146/]     

738. Pure tuvaü pamajjitvā idāni paridevasi, 
Sayaü katānaü kammānaü vipākaü anubhossasi. 

739. Ko devalokato manussalokaü
Gantvāna puņņho me evaü vadeyya, 
Nikkhittadaõķesu dadātha dānaü
Acchādanaü sayana1 mathannapānaü
Na hi maccharã rosako pāpadhammo
Saggupagānaü labhati sahavyataü. 

740. Sāhaü nåna ito gantvā yoni laddhāna mānusiü, 
Vada¤¤u sãlasampannā kāhāmi kusalaü bahuü: 
Dānena samacariyāya sa¤¤amena damena ca. 

741. ârāmāni ca ropissaü dugge saīkamanāni ca, 
Papa¤ca udapāna¤ca vippasannena cetasā 

742. Cātuddasi pa¤cadasiü yā ca pakkhassa aņņhamiü, 
Pāņihāriyapakkha¤ca aņņhaīgasusamāgataü. 

743. Uposathaü upavasissaü sadā sãlesu saüvutā, 
Na ca dāne pamajjissaü sāmaü diņņhamidaü mayaü. 

744. Iccevaü vippalapantiü endamānaü tato tato, 
Khipiüsu niraye ghore uddhapādaü avaüsiraü. 

745. Ahaü pure maccharinã ahosiü
Paribhāsikā samaõabrāhmaõānaü, 
Vitathena ca sāmikaü va¤cayitvā
Paccāmahaü niraye ghoraråpe'ti. 

Revatãpetãvatthu catutthaü. 

4. 5

746. Idaü mamaü ucchuvanaü mahantaü
Nibbattati pu¤¤aphalaü anappakaü, 
Taü dāni ve paribhogaü na upeti3
âcikkha bhante kissa ayaü vipāko. 

[PTS Page 062] [\q  62/]     

747. Ha¤¤āmi khajjāmi ca vāyamāmi
Parisakkāmi paribhu¤¤ajituü ki¤ci. 
Svāhaü chinnathāmo kapaõo lālapāmi 
Kissa kammassa ayaü vipāko. 

1. Seyya - sãmu [ii]
2. Uddhaü pādaü - machasaü. 
3. Nadāni me taü paribhoga meti - sãmu [i] 


[BJT Page 148] [\x 148/]     

748. Vighāto cāhaü paripatāmi chamāyaü
Parivattāmi vāricarova ghamme, 
Rudato ca me assukā niggalanti
âcikkha bhante kissa ayaü vipāko. 

749. Chāto kilanto ca pipāsito ca 
Santasito sātasukhaü na vinde, 
Pucchāmi taü etamatthaü bhadanta
Kathannu ucchuparibhogaü labheyyaü. 

750. Pure tuvaü kammamakāsi attanā
Manussabhåto purimāya jātiyā, 
Ahaü ca taü etamatthaü vadāmi
Sutvāna tvaü etamatthaü vijāna. 

751. Ucchuü tuvaü khādamāno payāto
Puriso ca te piņņhito anvagacchi, 1
So ca taü paccāsaüsanno kathesi
Tassa tuvaü na ki¤ci ālapittha. 

752. So ca taü abhaõantaü ayāci 
Dehayya ucchunti ca taü avoca, 
Tassa tuvaü piņņhito ucchu adāsi
Tassetaü kammassa ayaü vipāko. 

753. Iīgha tuvaü piņņhito gaõha ucchuü
Gahetvāna khādassu yāvadatthaü, 
Teneva tvaü attamano bhavissasi
Bhaņņho cudaggo ca pamodito ca. 

[PTS Page 063] [\q  63/]     

754. Gantvāna so piņņhito aggahesi
Gahetvāna taü khādi yāvadatthaü, 
Teneva so attamano ahosi
Haņņho cudaggo ca pamodito cā'ti. 

Ucchupetavatthu pa¤camaü. 

4. 6

755. Sāvatthi nāma nagaraü himavantassa passato, 
Tattha āsuü dve kumārā rājaputtāti me sutaü. 

756. Pamattā2 rajanãyesu kāmassādābhinandino, 
Paccuppanne sukhe giddhā na te passiüsu nāgataü. 

1. Anuga¤chima - machasaü. 
2. Sammattā - sãmu [i] 

[BJT Page 150] [\x 150/]     

757. Te cutā ca manussattā paralokaü ito gatā. 
Tedha ghosentyadissantā pubbe dukkaņamattano. 

758. Bahåsu vata santesu deyyadhamme upaņņhite, 
Nāsakkhimhā ca attānaü parittaü kātuü sukhāvahaü. 

759. Kiü tato pāpakaü assa yaü no rājakulā cutā. 
Uppannā1 pettivisayaü khuppipāsāsampapitā. 

760. Sāmino idha hutvāna honti assāmino tahiü, 
Caranti2 khuppipāsāya manussā unnatonatā. 

761. Etamādãnavaü ¤atvā issaramadasambhavaü
Pahāya issaramadaü bhave saggagato naro: 
Kāyassa bhedā sappa¤¤o saggaü so upapajjati'ti. 

Kumārapetavatthu chaņņhaü. 

4. 7

762. Pubbe katānaü kammānaü vipāko mathaye manaü, 
Råpe sadde rase gandhe poņņhabbe ca manorame. 

763. Naccaü gãtaü rati khiķķaü anubhutvā anappakaü, 
Uyyāne paricaritvāna3 pavisanto giribbajaü. 

[PTS Page 064] [\q  64/]     

764. Isiü sunetta4 maddakkhi attadantaü samāhitaü
Appicchaü hirisampannaü u¤che pattagate rataü. 

765. Hatthikkhandhato oruyha laddhā5 bhanteti ca bruvi, 
Tassa pattaü gahetvāna uccaü paggayha khattiyo. 

766. Thaõķile pattaü bhinditvā hasamāno apakkami, 
Ra¤¤o kitavassahaü putto kiü maü bhikkhu karissasi. 

767. Tassa kammassa pharusassa vipāko kaņuko ahu, 
Yaü rājaputto vedesi nirayamhi samappito. 

768. Chaëeva caturāsãti vassāni nahutāni ca, 
Bhusaü dukkhaü nigacchittho niraye katakibbiso. 

1. Uppannā - pa. 
2. Hamanti - machasaü. 
3. Paricaritvā - machasaü. 
4. Sunãtaü - machasaü. 
5. Laddhaü - machasaü. 

[BJT Page 152] [\x 152/]     

769. Uttānopi ca paccittha nikujjo vāmadakkhiõo, 
Uddhaüpādo ņhito ceva ciraü bālo apaccatha

770. Bahåni vassasahassāni pågāni nahutāni ca, 
Bhusaü dukkhaü nigacchittho niraye katakibbiso. 

771. Etādisaü kho kaņukaü appaduņņhappadosinaü. 
Paccaniti pāpakammantā isimāsajja subbataü. 

772. So tattha bahuvassāni vedayitvā bahuü dukhaü, 
Khuppipāsāhato nāma peto āsi tato cuto. 

773. Etamādãnavaü disvā1 issaramadasambhavaü, 
Pahāya issaramadaü nivātamanuvattaye. 

774. Diņņheva dhamme pāsaüso yo buddhesu sagāravo, 
Kāyassa bhedā sappa¤¤o saggaü so upapajjati'ti. 

Rājaputtapetavatthu sattamaü. 

4. 8

775. Gåthakåpato uggantvā ko nu dãno hi tiņņhasi, 2
Nissaüsayaü pāpakammanto kinnu saddahase tuvaü, 
, 776. Ahaü bhaddanta petomhi duggato yamalokiko, 
Pāpakammaü karitvāna petalokamito gato. 

[PTS Page 065] [\q  65/]     

777. Kinnu kāyena vācāya manasā dukkaņaü kataü, 
Kissa kammavipākena idaü dukkhaü nigacchasi. 

778. Ahu āvāsiko mayhaü issukã kulamaccharã, 
Ajjhāsito3 mayhaü ghare kadariyo paribhāsako. 

779. Tassāhaü vacanaü sutvā bhikkhavo paribhāsisaü, 
Tassa kammavipākena petalokamito gato. 

780. Amitto mittavaõõena yo te āsi kulupako, 
Kāyassa bhedā duppa¤¤o kinnu pecca gatiü gato. 

781. Tassevāhaü pāpakammassa sãse tiņņhāmi matthake, 
So ca paravisayaü patto mameva paricārako. 

782. Yaü bhaddanta4 hadanta¤¤e etaü me hoti bhojanaü, 
Ahaü ca kho yaü hadāmi etaü so upajãvati'ti. 

Gåthakhādakapetavatthu aņņhamaü. 

1. Ĩatvā - machasaü. 
2. Dãno patiņņhasi - machasaü. 
3. Ajjho sito - sãmu [i,] sãmu [ii] 
4. Bhadante - machasaü. 

[BJT Page 154] [\x 154/]     

4. 9

783. Gåthakåpato uggantvā kā nu dãnā hi tiņņhasi, 
Nissaüsayaü pāpakammantā1 kinnu saddahase tuvaü. 

784. Ahaü bhaddanta petãmhi duggatā yamalokikā, 
Pāpakammaü karitvāna petalokamito gatā. 

785. Kinnu kāyena vācāya manasā dukkaņaü kataü, 
Kissa kamma vipākena idaü dukkhaü nigacchasi. 

786. Ahu āvāsiko mayhaü issukã kulamaccharã, 
Ajjhāsito mayhaü ghare kadariyo paribhāsako. 

787. Tassāhaü vacanaü sutvā bhikkhavo paribhāsisaü, 
Tassa kammavipākena petalokamito gatā. 

788. Amitto mittavaõõena yo te āsi kulåpako, 
Kāyassa bhedā duppa¤¤o kinnu pecca gatiü gato. 

789. Tassevāhaü pāpakammassa sãse tiņņhāmi matthake, 
So ca paravisayaü patto mameva paricārako. 

790. Yaü bhaddanta hadanta¤¤e etaü me hoti bhojanaü, 
Ahaü ca kho yaü hadāmi etaü so upajãvatã'ti. 

Gåthakhādakapetivatthu navamaü. 

4. 10

791. Naggā dubbaõõaråpāttha kisā dhamanisanthatā2, 
Upphāsulikā kisikā ke nu tumbhettha mārisā. 

792. Mayaü bhaddanta3 petāmhā duggatā yamalokikā, 
Pāpakammaü karitvāna petalokamito gatā. 

793. Kinnu kāyena vācāya manāsā dukkaņaü kataü, 
Kissa kammavipākena petalokamito gatā. 

1. Kammanti - machasaü. 
2. Saõaņhitā - machasaü. 
3. Bhadante - machasaü. 

[BJT Page 156] [\x 156/]     

794. ânavaņesu titthesu vicinimbhaddhamāsakaü, 
Santesu deyyadhammesu dãpaü nākambha attano. 

795. Nadiü upema tasitā rittakā parivattati, 
Chāyaü upema uõhesu ātapo parivattati. 

[PTS Page 066] [\q  66/]     

796. Aggivaõõo ca no vāto dahanto upavāyati, 
Eta¤ca bhante1 arahāma a¤¤a¤ca pāpakaü tato. 

797. Adhi yojanāni gacchāma chātā āhāragedhino, 
Aladdhāva nivattema aho no appapu¤¤atā. 

798. Te ca tattheva patãtā2 bhåmiyaü paņisumbhitā, 
Uttānā patikirāma avakujjā patāmase. 

799. Te ca tattheva patãtā2 bhåmiyaü paņisumbhitā, 
Uraü sãsa¤ca ghaņņema aho no appapu¤¤atā. 

800. Eta¤ca bhante arahāma a¤¤aü ca pāpakaü tato, 
Santesu deyyadhammesu dãpaü nākambha attano. 

801. Te hi nåna ito gantvā yoniü laddhāna mānusiü, 
Vada¤¤å sãlasampannā kāhāma kusalaü bahu'nti. 

Gaõapetavatthu dasamaü. 

4. 11

802. Diņņhā tayā nirayā tiracchānayoni 
Petā asurā athavāpi manussā devā3
Sayamaddasa4 kammavipākamattano
Nessāmi taü pāņaliputtamakkhataü
Tattha gantvā kusalaü karohi dhammaü. 

803. Atthakāmosi me yakkha hitakāmosi devate, 
Karomi tuyhaü vacanaü tvaüsi ācariyo mama. 

804. Diņņhā mayā nirayā tiracchānayoni
Petā asurā athavāpi manussā devā
Sayamaddasa kammavipākamattano
Kāhāmi pu¤¤āni anappakānã'ti. 

Pāņalãputtapetavatthu ekādasamaü. 

1. Bhadante - machasaü. 
2. Tatthappatãkā - machasaü. 
3. Atha mānusā devā - machasaü. 
4 Addasaü - machasaü. 

[BJT Page 158] [\x 158/]     

4. 12

805. Aya¤ca te pokkharaõi surammā
Samā suppatitthā mahodikā ca, 1
Supupphitā bhamaragaõānukiõõā
Kathaü tayā laddhā ayaü manu¤¤ā. 

[PTS Page 067] [\q  67/]     

806. Ida¤ca te ambavanaü surammaü
Sabbotukaü dhārayate phalāni, 
Supupphãtaü bhamaragaõānukiõõaü
Kathaü tayā laddhamidaü vimānaü. 

807. Ambapakkodakā yāgu sãtacchāyā manoramā, 
Dhãtarā dinnadānena tena me idha labbhati. 

808. Sandiņņhikaü kammaü evaü passatha
Dānassa damassa saüyamassa vipākaü, 
Dāsã ahaü ayyakulesu hutvā
Suõisā homi agārassa ca issarā'ti. 

Pokkharaõãpetavatthu dvādasamaü. 

4. 13

809. Yaü dadāti na taü hoti detheva dānaü datvā ubhayaü tarati, 
Ubhayaü tena dānena gacchati jāgaratha mā pamajjathā'ti. 

Ambarukkhapetavatthu terasamaü. 

4. 14

810. Mayaü bhoge sambharimhā samena visamena ca, 
Te a¤¤e paribhu¤janti mayaü dukkhassa bhāginã'ti. 

Bhogasaüharaõapetavatthu cuddasamaü. 

4. 15

811. Saņņhivassasahassāni paripuõõāni sabbaso, 
Niraye paccamānānaü kadā anto bhavissati. 

812. Natthi anto kuto anto na anto patidissati, 
Tathā hi pakataü pāpaü mama tuyhaü2 ca mārisa. 

1. Mahodakā ca - machasaü. 
2. Tuyhaü mayhaü ca - machasaü. 

[BJT Page 160] [\x 160/]     

[PTS Page 068] [\q  68/]     

813. Dujjãvitaü ajãvimha ye sante na dadambhase, 
Santesu deyyadhammesu dãpaü nākamha attano. 

814. So hi1 nåna ito gantvā yoniü laddhāna mānusiü, 
Vada¤¤å sãlasampanno kāhāmi kusalaü bahu'nti. 

Seņņhiputtapetavatthu paõõarasamaü. 

4. 16

815. Kinnu ummattaråpo ca migo bhanto va dhāvasi, 
Nissaüsayaü pāpakammanto kinnu saddāyase tuvaü. 

816. Ahaü bhaddanta petomhi duggato yamalokiko, 
Pāpakammaü karitvāna petalokaü ito gato. 

817. Saņņhikåņasahassāni paripuõõāni sabbaso, 
Sãse mayhaü nipatanti te bhindanti ca2 matthakaü. 

818. Kinnu kāyena vācāya manasā dukkaņaü kataü, 
Kissa kammavipākena idaü dukkhaü nigacchasi. 

819. Saņņhãkåņasahassāni paripuõõāni sabbaso, 
Sãse tuyhaü nipatanti te bhindanti ca matthakaü. 

820. Athaddasāsiü sambuddhaü sunettaü bhāvitindriyaü, 
Nisinnaü rukkhamålasmiü jhāyantamakutobhayaü. 

821. Sālittakappahārena bhindissaü tassa matthakaü, 
Tassa kammavipākena idaü dukkhaü nigacchisaü. 

822. Saņņhikåņasahassāni paripuõõāni sabbaso, 
Sãse mayhaü nipatanti te bhindanti ca matthakaü. 

823. Dhammena te kāpurisā-
Saņņhikåņasahassāni paripuõõāni sabbaso, 
Sãse tuyhaü nipatanti te bhindanti ca matthaka'nti. 

Saņņhikåņasahassapetavatthu soëasamaü. 

Mahāvaggo catuttho. 

Tassuddānā: -

Ambasakkharo serissako piīgalo revatã ucchukhādakā
Dve kumārā dve gåthakhādakā gaõapāņali pokkhara¤ca ambarukkhabhogasaühārā seņņhiputta saņņhikåņā iti soëasavatthåni tena pavuccati'ti. 

Petavatthu pāëi samattā. 

1. Sohaü - machasaü. 
2. Vobhindanteva - dhammapadaņņhakathā. 


