[CPD Classification 2.5.9]
[PTS Vol Th 2 ] [\z Thã /] [\f I /]    
[PTS Page 123] [\q 123/]     
[BJT Vol Th 2 ] [\z Thã /] [\w I /]    
[BJT Page 002] [\x   2/]     
Khuddakanikāye
Therãgāthāpāëi

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa. 

Ekakanipāto. 

1. 1
1. Sukhaü supāhi therike katvā coëena pārutā, 
Upasanto hi te rāgo sukkhaķākaü va kumbhiyanti. 

Itthaü sudaü a¤¤atarātherã apa¤¤ātā bhikkhunã gāthaü abhāsitthā'ti. 

A¤¤ataratherãgāthā. 

1. 2
2. Mutte muccassu yogehi cando rāhuggahā iva, 
Vippamuttena cittena anaõā bhu¤japiõķakanti. 

Itthaü sudaü bhagavā muttaü sikkhamānaü imāya gāthāya abhiõhaü ovadatã'ti. 

Muttātherãgāthā. 

1. 3
3. Puõõo pårassu dhammehi cando paõõarasoriva, 1
Paripuõõāya pa¤¤āya pamokkhandhaü2 padālayāti. 

Itthaü sudaü puõõā therã gāthaü abhāsitthā'ti. 

Puõõātherãgāthā. 

1 Paõõaraseriva-machasaü. 
2 Tamokhandhaü-machasaü. 

[BJT Page 4] [\x   4/]     
1. 4
4. Tasse sikkhassu sikkhāya mā taü yogā upaccaguü, 
Sabbayogavisaüyuttā cara loke anāsavā'ti. 

Itthaü sudaü tissā therã gāthaü abhāsitthā'ti. 

Tisisātherãgāthā. 

1. 5
5. Tisse yu¤jassu dhammehi khaõo taü mā upaccagā, 
Khaõātãtā hi socanti nirayamhi samappitā'ti. 

Itthaü sudaü tissā therã gāthaü abhāsitthā'ti. 

Tissātherãgāthā. 

1. 6
6. Dhãre [PTS Page 124] [\q 124/]      nirodhaü phussehi1 sa¤¤ā våpasamaü sukhaü, 
ârādhayāhi nibbānaü yogakkhemaü anuttaraü. 2

Itthaü sudaü dhãrā therã gāthaü abhāsitthā'ti. 

Dhãrātherãgāthā. 

1. 7
7. Vãrā vãrehi dhammehi bhikkhunã bhāvitindriyā, 
Dhārehi antimaü dehaü chetvā4 māraü savāhininti. 3

Itthaü sudaü vãrā therã gāthaü abhāsitthā'ti. 

Vãrātherãgāthā. 

1. 8
8. Saddhāya pabbajitvāna mitte mittaratā bhava, 
Bhāvehi kusale dhamme yogakkhemassa pattiyāti. 

Itthaü sudaü mittātherã gāthaü abhāsitthā'ti. 

Mittātherãgāthā. 

1 Phusehi-machasaü. 
2 Yogakkhema manuttaraü-machasaü. 
3 Savāhananti-machasaü. 
4 Chetvā-sã. 

[BJT Page 6] [\x   6/]     
1. 9
9. Saddhāya pabbajitvāna bhadre bhadraratā bhava, 
Bhāvehi kusale dhamme yogakkhemaü anuttaranti. 

Itthaü sudaü bhadrā therã gāthaü abhāsitthā'ti. 

Bhadrātherãgāthā. 

1. 10
10. Upasame tare oghaü maccudheyyaü suduttaraü, 
Dhārehi antimaü dehaü jetvā1 māraü savāhininti. 2

Itthaü sudaü upasamā therã gāthaü abhāsitthā'ti. 

Upasamātherãgāthā. 

1. 11
11. Sumuttā sādhu muttāmhi tãhi khujjehi muttiyā, 
Usukkhalena musalena patinā khujjakena ca, 
Muttāmhi jātimaraõā bhavanetti samåhatāti. 

Itthaü sudaü muttā therã gāthaü abhāsitthā'ti. 

Muttātherãgāthā. 

1. 12
12. Chandajātā avasāyã manasā ca phuņhā3 siyā, 
Kāmesu appaņibaddhacittā uddhaü sotāti vuccatãti. 4

Itthaü sudaü dhammadinnā therã gāthaü abhāsitthā'ti. 

Dhammadinnātherãgāthā. 

1. 13
13. Karotha buddhasāsanaü yaü katvā nānutappati, 
Khippaü pādāni dhovitvā ekamante nisãdathāti. 

Itthaü sudaü visākhā therã gāthaü abhāsitthā'ti. 

Visākhātherãgāthā. 

1 Chetvā-sã. 
2 Svāhananti-machasaü. 
3 Phuņņhā-machasaü. 
4 Uddhaüsotā vimuccatãti-sã. 

[BJT Page 8] [\x   8/]     
1. 14
14. Dhātuyo dukkhato disvā mā jātiü punarāgami, 
Bhave chandaü virājetvā upasantā carissasãti. 

Itthaü sudaü sumanā therã gāthaü abhāsitthā'ti. 

Sumanātherãgāthā. 

1. 15
15. Kāyena [PTS Page 125] [\q 125/]      saüvutā āsiü vācāya uda cetasā, 
Samålaü taõhaü abbuyha1 sãtibhåtamhi nibbutāti. 

Itthaü sudaü uttarā therã gāthaü abhāsitthā'ti. 

Uttarātherãgāthā. 

1. 16
16. Sudhaü tvaü vuķķhake sebhi katvā coëena pārutā, 
Upasanto hi te rāgo sãtibhåtāsi nibbutāti. 

Itthaü sudaü sumanā buķķhapabbajātā therã gāthaü abhāsitthā'ti. 

Sumanābuķķhapabbajitātherãgāthā. 

1. 17
17. Piõķapātaü caritvāna daõķamolubbha dubbalā, 
Vedhamānehi gattehi tattheva nipatiü chamā, 
Disvā ādãnavaü kāye atha cittaü vimucci meti. 

Itthaü sudaü dhammā therã gāthaü abhāsitthā'ti. 

Dhammātherãgāthā. 

1. 18
18. Hitvā ghare pabbajitā2 hitvā puttaü pasuü piyaü, 
Hitvā rāga¤ca dosa¤ca avijja¤ca virājiya, 
Samålaü taõhaü abbuyha upasantamhi nibbutāti. 

Itthaü sudaü saīghā therã gāthaü abhāsitthā'ti. 

Aīghātherãgāthā. 

Ekakanipāto niņņhito. 

1 Taõahamabbuyha-machasaü. 
2 Pabbajitvā-machasaü. 

[BJT Page 10] [\x  10/]     
2. Dukanipāto. 

2. 1
19. âturaü asuciü påtiü passa nande samussayaü, 
Asubhāya cittaü bhavehi ekaggaü susamāhitaü. 

20. Animitta¤ca bhāvehi mānānusayamujjaha, 
Tato mānābhisamayā upasantā carissasãti. 

Itthaü sudaü bhagavā abharåpanandaü sikkhamānaü imāha gāthāhi abhiõhaü ovadatãti. 

Abhiråpanandātherãgāthā. 

2. 2
21. Ye ime sattabojjhaīgā maggā nibbānapattiyā, 
Bhāvitā te mayā sabbe yathā buddhena desitā. 

22. Diņņho hi me so bhagavā antimoyaü samussayo, 
Vikkhãõo jātisaüsāro natthi dāni punabbhavo'ti. 

Itthaü sudaü jentā therã gāthāyo abhāsitthā'ti. 

Jentātherãgāthā. 

2. 3
23. Sumuttike [PTS Page 126] [\q 126/]      sumuttike1 sādhu muttikāmhi musalassa, 
Ahiriko me chattakaü vāpi2 ukkhalikā me deķķhabhaü vāti. 

24. Rāga¤ca ahaü dosa¤ca cicciņi cicciņãti vihanāmi, 
Sā rukkhamålamupagamma ahosukhanti sukhato jhāyāmãti. 

Itthaü sudaü sumaīgalamātā therã gāthāyo abhāsitthā'ti. 

Sumaīgalamātātherãgāthā. 

1 Sumuttikā, sumuttikā-machasaü. 
2 Ahitako me vāto vāti-pu. 

[BJT Page 12] [\x  12/]     
25. Yāva kāsijanapado suīko me tattako ahu, 
Taü katvā negamā agghaü aķķhenagghaü1 ņhapesi maü. 

26. Atha nibbindahaü råpe nibbindaü ca virajjahaü, 
Mā puna jātisaüsāraü sandhāveyyaü punappunaü, 
Tisso vijjā acchikatā kataü buddhassa sāsanaü. 

Itthaü sudaü aķķhakāsãtherã gāthāyo abhāsitthā'ti. 

Aķķhakāsãtherãgāthā. 

2. 5
27. Ki¤cāpi khomhi kisikā gilānā bāëhadubbalā, 
Daõaķamolubbha gacchāmi pabbataü abhiråhiya. 

28. Saīghāņiü nikkhipitvāna pattakaü ca nikujjiya, 
Sele khambhesimattānaü namokkhandhaü2 padāliyāti. 

Itthaü sudaü cittā therã gāthāyo abhāsitthā'ti. 

Cittātherãgāthā. 

2. 6
29. Ki¤cāpi khomhi dukkhitā dubbalā gatayobbanā, 
Daõaķamolubbha gacchāmi pabbataü abhiråhiya. 

30. Nikkhipitvāna jaīghāņiü pattakaü ca nikujjiya
Nisinnā camhi selamhi atha cittaü vimucci me, 
Tisso vijjā anuppattā kataü buddhassa sāsananti. 

Itthaü sudaü mettikā therã gāthāyo abhāsitthā'ti. 

Mettikātherãgāthā. 

2. 7
31. Cātuddasiü pa¤cadasiü yā ca pakkhassa aņņhamã
Pāņihāriyapakkha¤ca aņņhaīgasusamāgataü, 
Uposathaü [PTS Page 127] [\q 127/]      upāga¤chiü devakāyābhinandinã. 

32. Sājja ekena bhattena muõķā saīghāņipārutā
Devakāyaü na patthehaü vineyya hadaye daranti. 

Itthaü sudaü mettā3 therã gāthāyo abhāsitthā'ti. 

Mettātherãgāthā. 

1 Agghenagghaü-machasaü. 
2 Tamokhandhaü-machasaü. 
3 Mittā-machasaü. 

[BJT Page 14] [\x  14/]     
2. 8
33. Uddhaü pādatalā amma adho ve kesamatthakā, 
Paccavekkhassu'maü kāyaü asuci påtigandhikaü. 

34. Evaü viharamānāya sabbo rāgo samåhato, 
Pariëāho samucchinno sãtibhåtāmhi nibbutāti. 

Itthaü sudaü abhayamātā therã gāthāyo abhāsitthā'ti. 

Abhayamātātherãgāthā. 

2. 9
35. Abhaye bhiduro kāyo yattha sattā puthujjanā, 
Nikkhipippāmimaü dehaü sampajānā satãmatã. 

36. Bahåhi dikkhadhammehi appamādaratāya me, 
Taõhakkhayo anuppatto kataü buddhassa sāsanaü. 

Itthaü sudaü abhayātherã gāthāyo abhāsitthā'ti. 

Abhayātherãgāthā. 

2. 10
37. Catukkhattuü pa¤cakkhattuü vihārā upanikkhamiü, 
Aladdhā cetaso santiü citte avasavattinã. 

38. Tassā me aņņhamã ratti yato taõhā samåhatā, 
Bahåhi dukkhadhammehi appamādaratāya me, 
Taõhakkhayo anuppatto kataü buddhassa sāsananti. 

Itthaü sudaü sāmā therã gāthāyo abhāsitthā'ti. 

Sāmātherãgāthā. 

Dukanipāto niņņhito. 

[BJT Page 16] [\x  16/]     
3. Tikanipāto. 

3. 1
39. Paõõavãsativassāni yato pabbajitāya me
Nā÷ijānāmi cittassa samaü laddhaü kudācanaü. 

40. Aladdhā cetaso santiü citte avasavattinã
Tato saüvegamāpādiü saritvā jinasāsanaü. 

41. Bahåhi dukkhadhammehi appamāsaratāya me
Taõhakkhayo anuppatto kataü buddhassa sāsanaü
Ajja [PTS Page 128] [\q 128/]      me sattamã ratti yato taõhā visositāti. 

Itthaü sudaü sāmā therã gāthāyo abhāsitthā'ti. 

Sāmātherãgāthā. 

3. 2
42. Catukkhattuü pa¤cakkhattuü vihārā upanikkhamiü
Aladdhā cetaso santiü citte avasavattinã. 

43. Sā bhikkhunãü upaga¤chiü1 yā me saddhāyikā ahu
Sā me dhammamadesesi khandhāyatanadhatuyo. 

44. Tassā dhammaü suõitvāna yathā maü anusāsi sā
Sattāhaü ekapallaīke nisãdiü sukhasamappitā
Aņņhamiyā pāde pasāresiü tamokkhandhaü2 padāliyāti. 

Itthaü sudaü uttamā therã gāthāyo abhāsitthā'ti. 

Uttamātherãgāthā. 

3. 3
45. Ye ime sattabejjhaīgā maggā nibbānapattiyā
Bhāvitā te mahā sabbe yathā buddhena desitā. 

46. Su¤¤atassānimittassa lābhinãhaü yadicchakaü
Orasā dhãtā buddassa nibbānābhiratā sadā. 

47. Sabbe kāmā samucchinnā ye dibbā ye ca mānusā
Vikkhãõo jāti saüsāro natthidāni punabbhavoti. 

Itthaü sudaü aparā uttamā therã gāthāyo abhāsitthā'ti. 

Uttamātherãgāthā. 

1 Upagacchiü-machasaü. 
2 Tamokhandhaü-machasaü. 

[BJT Page 18] [\x  18/]     
3. 4
48. Divāvihārā nikkhamma gijjhakåņamhi pabbate
Nāganamogāhamuttiõõaü nadãtãramhi addasaü. 

49. Puriso aīkusamādāya dehi pādanti yācati
Nāgo pasārayã pādaü puriso nāgamāruhi. 

50. Disvā adantaü damitaü manussānaü vasaü gataü, 
Tato cattaü samādhesiü khalu tāya vanaü gatāti. 

Itthaü sudaü antikā therã gāthāyo abhāsitthā'ti. 

Dantikātherãgāthā. 

3. 5
51. Amma jãvatãti1 vanamhi kandasi attānaü adhigaccha ubbirã
Cåëāsãti sahassāni sabbā jãva sanāmikā
Etamhāëāne daķķhā tāsaü kamanusocasi. 

52. Abbahã [PTS Page 129] [\q 129/]      vata me sallaü duddasaü hadayanissitaü2
Yaü me sokaparetāya dhãtusokaü vyapānudã. 

53. Sājja abbåëhasallāhaü nicchātā parinibbutā
Buddhaü dhamma¤ca saīgha¤ca upemi saraõaü muninti. 

Itthaü sudaü ubbarã therã gāthāyo abhāsitthā'ti. 

Ubbirãtherãgāthā. 

3. 6
54. Kime3 katā rājagahe mussā madhupãtāva4 acchare
Ye sukkaü na upāsanti desentiü buddhasāsanaü. 

55. Ta¤ca appaņivānãyaü asecanakamojavaü
Pivanti ma¤¤e sappa¤¤ā valāhakamivaddhagu. 

56. Sukkā sukkehi dhammehi vãtarāgā samāhitā
Dhāreti antimaü dehaü chetvā māraü savāhaninti. 5

Itthaü sudaü sukkā therã gāthāyo abhāsitthā'ti. 

Sukkātherãgāthā. 

1 Jãvāni-katthaci. 
2 Hadayassitaü-machasaü. 
3 Kiü me-machasaü
4 Madhuü pãtāva-machasaü. 
5 Savāhananti-machasaü. 

[BJT Page 20] [\x  20/]     
3. 7
57. Natthi nissaraõaü loke kiü vivekena kāhasi
Bhu¤jāhi kāmaratiyo māhu pacchānutāpinã. 

58. Sattisålåpamā kāmā khandhasaü adhikuņņanā
Yaü tvaü kāmaratiü bråsi aratã dāni sā mama. 

59. Sabbattha vihatā nandã tamokkhandho padālito
Evaü jānāhi pāpima nihato tvamasi antakāti. 

Itthaü sudaü selā therã gāthāyo abhāsitthā'ti. 

Selātherãgāthā. 

3. 8
60. Yaü taü isãhi pattabbaü ņhānaü dubisambhavaü
Na taü dvaīgulapa¤¤āya4 sakkā pappotumitthiyā. 

61. Itthibhāvo no kiü kayirā cittamhi susamāhite
Ĩāõamhi vattamānamhi sammā dhammaü vipassato. 

62. Sabbattha [PTS Page 130] [\q 130/]      vihatā nandi tamokkhandho padālito
Evaü jānāhi pāpima nihato tvamasi antakāti. 

Itthaü sudaü somā therã gāthāyo abhāsitthā'ti. 

Somātherãgāthā. 

Tikanipāto niņņhito. 

1 Dvaīgulipa¤¤āya-pa. 

[BJT Page 22] [\x  22/]     
4. Catukkanipāto. 

4. 1
63. Putto buddhassa dāyādo kassapo susamāhito, 
Pubbenivāsaü yo vedã saggāpāya¤ca passati. 

64. Atho jātikkhayaü patto abhi¤¤āvosito muni, 
Etāhi tãhi vijjāhi tevijjo hoti brāhmaõo. 

65. Tathema bhaddākāpilāni tevijjā maccuhāyinã, 
Dhāreti antimaü dehaü chetvā1 māraü savāhiniü. 2

66. Disvā ādãnavaü loke ubho pabbajitā mayaü, 
Tyamhā khãõāsavā dantā sãtibhåtāmha nibbutāti. 

Itthaü sudaü bhaddākāpilānã therã gāthāyo abhāsitthā'ti. 

Bhaddānāpilānãtherãgāthā. 

Catukkanipāto niņņhito. 

1 Chetvā-sã. 
2 Savāhanaü-machasaü. 

[BJT Page 24] [\x  24/]     
5. Pa¤cakanipāto. 

5. 1
67. Paõõavãsativassāni yato pabbajitā ahaü
Naccharāsaīghatamattampi1 cittassåpasamajjhagaü. 

68. Aladdhā cetaso santiü kāmarāgenamassutā, 
Bāhāpaggayha kandantã vihāraü pāvisiü ahaü. 

69. Taü bhikkhunãmupāga¤jiü2 yā me saddhāyikā ahu, 
Sā me dhammamadesesi khandhāyatanadhātuyo. 

70. Tassā dhammaü suõitvāna ekamante upāvisiü, 
Pubbenivāsaü jānāmi sibbacakkhuü visodhitaü. 

71. Cetopariya¤āõa¤ca [PTS Page 131] [\q 131/]      sotadhatu visodhitā, 
Ididhipi me sacchikatā patto me āvakkhayo, 
Chaëabhi¤¤ā sacchikatā kataü buddhassa sāsananti. 

Itthaü sudaü a¤¤atarā therã gāthāyo abhāsitthā'ti. 

A¤¤atarātherãgāthā. 

5. 2
72. Mattā vaõõena råpena sobhaggena yasena ca, 
Yobbanena cåpatthaddhā a¤¤āsamatima¤¤ihaü. 

73. Vibhåsitvā3 imaü kāyaü sucittaü bālalāpanaü, 
Aņņhāsiü vesidvāramhi luddo pāsamivoķķiya. 

74. Pilandhanaü vidaüsentã guyhaü pakāsikaü bahuü, 
Akāsiü vividhaü māyaü ujjhagghantã bahuü janaü. 

75. Sājja piõķaü caritvāna muõķā saīghāņipārutā, 
Nisinnā rukkhamålamhi avitakkassa lābhinã. 

76. Sabbe yogā samucchinnā ye sibbā ye ca mānusā, 
Khepetvā āsave sabbe sãtibhåtāmhi nibbutāti. 

Itthaü sudaü vimalātherã gāthāyo abhāsitthā'ti. 

Vimalātherãgāthā. 

1 Nāccharāsaīghatamattampi-machasaü. 
2 Sā bhikkhunã upāga¤chã-sãmu. 1, 2. Sā bhikkhunãü upāgacchãü-[PTS.] 
3 Vibhåsetvā-machasaü. 

[BJT Page 26] [\x  26/]     
5. 3
77. Ayoniso manasikārā kāmarāgena aņņitā, 1
Ahosaü uddhatā pubbe citte avasavattinã. 

78. Pariyuņņitā kilesehi2 subhasa¤¤ānuvattinã, 3
Samaü cittassa nālabhiü4 rāgacittavasānugā. 

79. Kisā paõaķu vivaõõā ca sattavassāni cāri'haü, 
Nāhaü divā vā rattiü vā sukhaü vindiü sudukkhitā. 

80. Tato ajjuü gahetvāna pāvisaü vanamantaraü, 
Varaü me idha ubbandhaü ya¤ca hãnaü punācare. 

81. Daëhaü pāsaü karitvāna rukkhasākhāya bandhiya, 
Pakkhipiü [PTS Page 132] [\q 132/]      pāsaü gãvāya5 atha cittaü vimucci meti. 

Itthaü sudaü sãhā therã gāthāyo abhāsitthā'ti. 

Sãhātherãgāthā. 

5. 4
82. âturaü asuciü påtiü passa nande samussayaü
Asubhāya cittaü bhāvehi ekaggaü susamāhitaü. 

83. Yachā idaü tathā etaü yathā etaü tathā idaü
Duggandhaü påtikaü vāti bālānaü abhinanditaü. 

84. Evametaü avekkhantã rattindivamatanditā
Tato sakāya pa¤¤āya abhinibbhijja6 dakkhisaü. 7

85. Tassā me appamattāya vicinantiyā yoniso
Yathābhåtaü ayaü kāyo diņņho santarabāhiro. 

86. Atha nibbindahaü8 kāye ajjhatta¤ca virajjahaü
Appamattā visaü yuttā upasantāmhi nibbutāti. 

Itthaü sudaü sundarãnandātherã gāthāyo abhāsitthā'ti. 

Sundarãnandātherãgāthā. 

1 Additā-[PTS.] 
2 Klesehi-machasaü. 
3 Sukhasa¤¤ānuvattinã-[PTS.] 
4 Na lahiü-sãmu. 
5 Gãvāyaü-[PTS.] 
6 Dahinibbijjha-machasaü. Abhinibbijja-sãmu. 
7 Dikkhisiü-sãmu. 
8 Nibbindihaü-sãmu. 

[BJT Page 28] [\x  28/]     
5. 5
87. Aggiü canda¤ca1 devatā ca namassihaü
Nadãtitthāni gantvāna udakaü oruhāmihaü. 

88. Bahuvatasamādānā aķķhaü sãsassa olikhiü, 
Chamāya seyyaü kappemi rattiü bhattaü na bhu¤jihaü2

89. Vibhåsāmaõķanaratā nahāpanucchāsanehi ca
Upākāsiü imaü kāyaü kāmarāgena aņņitā. 

90. Tato saddhaü labhitvāna pabbajiü anagāriyaü, 
Disvā kāyaü yathābhåtaü3 kāmarāgo samåhato. 

91. Sabbe bhavā samucchinnā icchā ca patthanāpi ca, 
Sabbayogavisaüyuttā santiü pāpuõi4 cetasoti. 

Itthaü sudaü nanduttarā therã gāthāyo abhāsitthā'ti. 

Nanduttarātherãgāthā. 

5. 6
92. Saddhāya pabbajitvāna agārasmānagāriyaü
Vicarihaü tena tena lābhasakkāra ussukā. 

93. Ri¤citvā [PTS Page 133] [\q 133/]      paramaü atthaü hãnaü atthamasevihaü
Kilesānaü vasaü gantvā sāma¤¤atthaü na bujjhahaü. 

94. Tassā me ahu saüvego nisinnāya vihārake
Ummaggapaņipannamhi taõhāya vasamāgatā. 

95. Appakaü jãvitaü mayhaü jarā vyādhi ca maddati, 
Jarāya bhijjate kāyo na me kālo pamajjituü. 

96. Yathābhåtaü avekkhantã khandhānaü udayabbayaü, 
Vimuttacittā uņņhāsiü kataü buddhassa sāsananti. 

Itthaü sudaü mittā kāëi therã gāthāyo abhāsitthā'ti. 

Mittākāëitherãgāthā. 

1 Såriya¤ca-machasaü. 
2 Bhu¤jahaü-machasaü. 
3 Tathābhåtaü-[PTS.] 
4 Pāpuõiü-[PTS.] 
[BJT Page 30] [\x  30/]     

97. Agārasmiü vasantãhaü dhammaü sutvāna bhikkhuno, 
Addasaü virajaü dhammaü nibbānaü padamaccutaü. 

98. Sāhaü puttaü dhãtara¤ca1 dhanadha¤¤a¤ca chaķķiya
Kese chedāpayitvāna pabbajiü anagāriyaü. 

99. Sikkhamānā ahaü santã bhāventã maggama¤jasaü, 
Pahāsiü rāgadosa¤ca tadekaņņhe ca āsave. 

100. Bhikkhunã upasampajja pubbe jātimanussariü
Visodhitaü dibbacakkhuü vimalaü sādhubhāvitaü. 

101. Saīkhāre parato disvā hetujāte palokite
Pahāsiü āsave sabbe sãtibhåtāmhi nibbutāti. 

Itthaü sudaü sakulātherã gāthāyo abhāsitthāti. 

Sakulātherãgāthā. 

5. 8
102. Dasa putte vijāyitvā asmiü råpasamussaye
Tatohaü dubbalā jiõõā bhikkhunãü upasaīkamiü. 

103. Sā me dhammamadesesi khandhayatanadhātuyo
Tassā dhammaü suõitvāna kese chetvāna pabbajiü. 

104. Tassā me sikkhamānāya dibbacakkhu visodhitaü, 
Pubbenimāsaü jānāmi yattha me vustaü pure. 

105. Animitta¤ca [PTS Page 134] [\q 134/]      bhāvemi ekaggā susamāhitā, 
Anantarā vimokkhāsiü anupādāya nibbutā. 

106. Pa¤cakkhandhā pari¤¤ātā tiņņhanti chinnamålakā, 
Dhã tavatthu jare chamme2 natthi dāni punabbhavoti. 

Itthaü sudaü soõā therã gāthāyo abhāsitthāti. 

Soõatherãgāthā. 

1 Dhãta¤ca-si. 
2 ōhiticata thujanejamahi- [PTS.] 
[BJT Page 32] [\x  32/]     

5. 9. 

107. Lunakesi paīkadharã vakasāņã pure cariü, 
Avajje vajjamatinã vajje cāvajjadassinã. 

108. Divāvihārā nikkhamma gijjhakåņamhi pabbate
Addasaü virajaü buddhaü bhikkusaīghapurakkhataü. 

109. Nihacca jāõuü vanditvā sammukhā pa¤jaliü akaü, 
Ehi bhaddeti maü avaca sā me āsåpasampadā. 

110. Ciõõā aīgā ca magadhā vajjã kāsã ca kosalā, 
Anaõā paõõāsavassāni raņņhapiõķamabha¤jihaü. 

111. Pu¤¤aü vata pasavi bahuü sappa¤¤o vatāyaü upāsako, 
Yo bhaddāya cãvaraü adāsi vippamuttāya sabbaganthehãti. 
Itthaü sudaü bhaddā kuõķalakesā therã gāthāyo abhāsitthāti. 

Bhaddākuõķalakesātherãcagāthā. 
5. 10. 

112. Naīgalehi kasaü khettaü bãjāni pavapaü chamā, 
Puttadārāni posentā dhanaü vindanti mānavā. 

113. Kimahaü sãlasampannā satthusāsanakārikā, 
Nibbānaü nādhigacchāmi akusitā anuddhati. 

114. Pade pakkhālayitvāna udakesu karomahaü, 
Padodakacca disvāna thalato ninnamāgataü. 

115. Tato cittaü samādhesiü assaü bhaddaü'vajāniyaü, 
Tato [PTS Page 135] [\q 135/]      dãpaü gahetvāna vihāraü pāvisiü ahaü. 

116. Seyyaü olokayitvāna ma¤cakamhi upāvisiü, 
Tato såciü gahetvāna vaņņiü okassayāmahaü
Padipasseva nibbānaü vimokkho ahu cetasoti. 

Itthaü sudaü pamācārā theri gāthāyo abhāsitthāti. 
Pamācārātherãgāthā. 

[BJT Page 34] [\x  34/]     

5. 11. 
117. Måsalāni gahetvāna dha¤¤aü koņņenti mānavā1
Puttadārāni posentā dhanaü vindanti mānavā1: 

118. Karotha buddhasāsānaü yaü tatvā nānutappati, 
Khippaü pādāni dhovitvā ekamante nisãdatha, 
Cetosamathamanuyuttā karotha buddhasāsanaü. 

119. Tassā tā vacanaü sutvā paņācārāya sāsanaü, 
Pāde pakkhālayitvāna ekamantaü upāvisuü, 
Cetosamathamanuyuttā akaüsu buddhasāsanaü. 

120. Rattiyā purime yāme pubbajātiü anussaruü, 
Rattiyā majjhime yāme dibbacakkhuü visodhayuü, 
Rattiyā pacchime yāme tamokkhandhaü padālayuü. 

121. Uņņhāya pāde vandiüsu katā te anusāsanã, 
Indaüca tidasā devā saīgāme aparājitaü, 
Purakkhatvā vihariyāma tevijjamha anāsavāti. 

Itthaü sudaü tiüsamattā therã bhikkhunãyo gāthāyo abhāsitthāti. 

Tiüsamattātherã bhikkhånãgāthā. 

5. 12. 
122. Duggatāhaü pure āsiü vidhavā ca aputtikā, 
Vinā mittehi ¤ātãhi bhattacoëassa nādhigaü. 

123. Pattaü daõķa¤ca gaõhitvā bhikkhamānā kulākulaü, 
Såtuõhena ca ķayhantã sattavassāni cārihaü. 

124. Bhikkuniü puna disvāna annapānassa lābhiniü, 
Upasaīkammāvecaü pabbajjaü anagāriyaü. 

125. Sā [PTS Page 136] [\q 136/]      ca maü anukampāya pabbajesi paņicarā, 
Tato maü ovaditvāna paramatthe niyajesayã. 

126. Tassāhaü vacanaü sutvā akāsiü anusāsaniü, 
Amoghoyyāya ovādo tevijjamhi anāsavāti. 

Itthaü sudaü candā therã gāthāyo abhāsitthāti. 

Candatherãgāthā. 

Pa¤cakanipāto niņņhito. 

1. Māõavā- machasaü. 

[BJT Page 36] [\x  36/]     

6. Chakkanipāto. 

6. 1. 
127. Yassa maggaü na jānāti āgatassa gatassa vā
Taü kuto āgataü sattaü mama puttoti rodasi. 

128. Magga¤ca khossa jānāsi āgatassa gatassa vā
Na naü samanu socesi evaü dhammā hi pāõãno. 

129. Ayācito tatāgacchi ananu¤¤āto1 ito gato
Kutoci nåna āgantvā vasitvā katipāhakaü
Ito'pi a¤¤ena gato tato a¤¤ena2 gacchati. 

130. Teto manussaråpena sa saranto gamissati, 
Yathāgato tathā gato kā tattha paridevanā. 

131. Abbahã vata me sallaü duddasaü hadayanissitaü3
Yā me sokaparetāya puttasokaü vyapānudi. 

132. Sājja abbåëhasallāhaü nicchātā parinibbutā
Buddhaü dhamma¤ca saīgha¤ca upemi saraõaü muniü. 

Itthaü sudaü pa¤casatamattā therã bhikkhunãyo gāthāyo abhāsitthāti. 

Pa¤casatamattānaü therãnaü gāthā. 

133. Puttasokenahaü aņņā khittacittā visa¤¤inã, 
Naggā pakiõõakesi ca tena tena vicārihaü. 

134. Casiü4 saīkārakåņesu susāne rathiyāsu ca
Acariü tãõi vassāni khuppipāsā samappitā. 

135. Athaddasāsiü5 [PTS Page 137] [\q 137/]      sugataü nagaraü mithilaü pati, 6
Adantānaü dametāraü samaübuddhamakutobhayaü. 

136. Sacittaü7 paņiladdhāna vanditvāna upāvisiü
So me dhammamadesesi anukampāya gotamo. 

137. Tassa dhammaü suõitvāna pabbajiü anagāriyaü
Yu¤jantã satthu vacane sacchākāsiü padaü sivaü. 

138. Sabbe sokā samucchinnā pahãnā etadantãkā
Pari¤¤ātā hi me vatthu yato sokānasambhavo. 
Itthaü sudaü vāseņņhi therã gāthāyo ahāsiti. 

Vāseņņhitherigāthā. 

1. Nānu¤¤ato- machasaü 2. Bhatova¤¤ena-machasaü. 3. Bhadayassitaü - machasaü 4. Vithi-machasaü. 5. Athaddassāmi [PTS 6.] Gataü -[PTS 7.] Saücittaü-[PTS]

[BJT Page 38] [\x  38/]     

6. 3. 
139. Daharā tvaü råpavatã ahampi daharo yuvā, 
Pa¤caīgikena turuyena ehi kheme ramāmase. 
140. Iminā påtikāyena āturena pabhaīgunā
Ammiyāmi1 harāyāmi kāmataõhā samåhatā. 

141. Sattisåķåpamākāmā khandhāsaü2 adhikuņņanā
Yaü nvaü kāmaratiü bråsi arati dāni sā mama. 3

142. Sabbaņtha vihatā nandi tamokkhandho padālito
Evaü jānāhi pāpima nihato tvamasi antaka. 

143. Nakkhattāni namassantā aggiü paricaraü vano
Yathābhuccaü ajānantā bālā suddhiü ama¤¤atha. 

144. Aha¤ca kho namassantã sambuddhaü purusuttamaü
Parimuttā sabbadukkhehi satthusāsanakārikāti. 

Itthaü sudaü khemā theri gāthāyo abhāsãti. 

Khemāthehãgāthā. 
6. 4. 
145. Alaīkatā suvasanā mālinã candanukkhitā
Sabbābharaõasa¤channā dāsigaõapurakkhatā. 

146. Annaü pāna¤ca ādāya khajjabhojjamanappakaü
Gehato nikkhamitvāna uyyānamabhihārayiü. 

147. Tattha [PTS Page 138] [\q 138/]      ramitvā kãëitvā āgacchanti sakaü gharaü
Vihāraü daņņhuü4 pavisiü sākete a¤janaü vanaü. 

148. Disvāna lokapajjotaü vanditvāna upāvisiü. 
Se me dhammamadesesi anukampāya cakkhumā. 

149. Sutvā ca kho mahesissa saccaü appaņivijjhahaü
Tattheva virajaü dhammaü phussayiü amataü padaü. 

150. Tato vi¤¤āta saddhammā pabbajiü anagāriyaü
Tisso vijjā anuppattā amoghaü buddhasāsanaü. 

Itthaü sudaü sujātā theri gāthāyo abhāsãti. 

Sujātātherigāthā. 

1. Addasāmi- [PTS 2.] Khandhānaü - [PTS 3.] Mamaü-[PTS 4.] Dakkhiü-cae. 

[BJT Page 40] [\x  40/]     

6. 5. 

151. Ucce kule ahaü jātā bahuvitte mahaddhane
Vaõõaråpena sampannā dhãtā meghassa atrajā. 

152. Patthitā rājaputtehi seņņhiputtehi bhijjhitā1
Pitu me pesayã dåtaü detha mayhaü anopamaü. 
153. Yattakaü tulitā esā tuyhaü dhãtā anåpamā. 
Tato aņņhaguõaü dassaü hira¤¤aü ratanāni ca. 

154. Sāhaü disvāna sambuddhaü lokajeņņhaü anuttaraü
Tassa pādāni vanditvā ekamantaü upāvisiü. 

155. So me dhammamadesesi anukampāya gotamo
Nisinnā āsane tasmiü phussayiü2 tatiyaü phalaü. 

156. Tato kesāni chetvāna pabbajiü anagāriyaü
Ajja me sattami ratti yato taõhā visositā. 

Itthaü sudaü anopamā theri gāthāyo abhāsãti. 

Anopamātherãgāthā. 

6. 6

157. Buddhavãra namotyatthu sabbasattānamuttama
Yo maü dukkhā pamocesi a¤¤a¤ca bahukaü janaü

158. Sabbadukkaü pari¤¤ātaü hetunaõhā visositā
Bhivito aņņhaīgiko3 maggo nirodhe påsito mayā

159. Mātā [PTS Page 139] [\q 139/]      pitto pitā bhātā ayyakā ca pure ahuü
Yathābhuccaü ajānantã saüsarãhaü anibbisaü. 

160. Diņņho hi me so bhagavā antime'yaü samussayo
Vikkhiõo jātisaüsāro natthi dāni punabbhavo. 

161. âraddhaviriye pahitatte niccaü daëhaparakkame
Samagge sāvake passe esā buddhāna vandani. 

162. Bahunnaü4 vata atthāya māyā janayi gotamaü
Vyādhimaraõatunnānaü dukkhakkhandha vyapānudi'ti

Itthaü sudaü mahāpajāpatigotami therã gāthāyo abhāsãti. 

Mahāpajāpatãgotamãtherãgāthā. 

1. Gijjhitā- [PTS 2.] Phusayaü-pa 3. Ariyaņņhaīgiko-sãmu. 4. Bahutaü-machasaü. 

[BJT Page 42] [\x  42/]     

6. 7
163. Gutte yadatthaü pabbajjā bhitvā puttaü pasuü piyaü 
Tameva anubråhehi mā cittassa vasaü gamã. 

164. Cittena ca¤citā sattā mārassa visaye ratā
Anekajātisaüsāraü sandhāvanti aviddasu. 

165. Kāmacchanda¤ca vyāpādaü sakkāyadiņņhimeva ca
Sãlabbataparāmāsaü vicikiccha¤ca pa¤camaü. 

166. Sa¤¤ojanāni etāni pajahitvāna bhikkhunã, 
Oramāgamanãyāni nayidaü punarehisi. 

167. Rāgaü mānaü avijja¤ca uddhacca¤ca vivajjiya, 
Sa¤¤ojanāni chetvāna dukkhassantaü karissasi. 

168. Khepetvā jātisaüsāraü pari¤¤āya punabbhavaü
Diņņheva dhamme nicchātā upasantā carissasãti. 
Itthaü sudaü guttā therã gāthāyo abhasiti. 
Guttātherãgāthā. 

6. 8

169. Catukkhattuü pa¤cakkhattuü vihārā upanikkhamiü
Aladdhā cetaso santiü citte avasavattinã. 

170. Bhikkhunãü upasaīkamma sakkaccaü paripucchahaü, 
Sā me dhammamadesesi dhātu āyatanāni ca. 

171. Cattāri [PTS Page 140] [\q 140/]      ariyasaccānã indriyāni balāni ca
Bojjhaīgaņņhaīgikaü maggaü uttamatthassa pattiyā. 
172. Tassāhaü vacanaü sutva karontã anusāsanãü, 
Rattiyā purime yāme pubbajātimanussariü. 

173. Rattiyā majjhime yāme dibbacakkhuü visodhayiü, 
Rattiyā pacchime yāme tamokkhandhaü padālayiü. 

174. Pãtisukhena ca kāyaü eritvā vihariü tadā, 
Sattamiyā pāde pasāresiü tamokkhandhaü padāliyāti. 

Itthaü sudaü vijayā theri gāthāyo abhasãti. 

Vijayātherigāthā. 

Chakkanipāto niņņhito. 

[BJT Page 44] [\x  44/]     

7. Sattakanipāto

7. 1
175. Musalāni gahetvāna dha¤¤aü koņņenti mānavā, 
Puttadārāni posentā dhanaü vindanti mānavā. 

176. Ghaņetha buddhasāsane yaü katva nānutappati, 
Khippaü pādāni dhovitva ekamantaü nisãdatha. 

177. Cittaü upaņņhapetvāna ekaggaü susamāhitaü, 
Paccavekkhatha saīkhāre parato no ca attato. 

178. Tassāhaü vacānaü sutvā paņācārānusāsaniü, pāde pakkhālayitvāna ekamante upāvisiü. 

179. Rattiyā purime yāme pubbajātimanussariü. 
Rattiyā majjhime yāme dibbacakkhuü visodhayiü. 

180. Rattiyā pacchime yāme tamokkhandhaü padālayiü, 
Tevijjā atha vuņņhāsiü katā te anusāsanã

181. Sakkaüva devā tidasā saīgāme aparājitā, 
Purakkhatvā viharāmi tevijjamhi anāsavāti. 

Itthaü sudaü uttarā therã gāthāyo abhāsãti. 

Uttarātherãgāthā. 

7. 2. 

182. Satiü [PTS Page 141] [\q 141/]      upaņņhapetvāna bhikkhunã bhāvitindriyā, 
Paņivijjhipadaü santaü saīkhāråpasamaü sukhaü, 
183. Kannå uddissa muõasi samaõi vi. Dissasi, 
Na ca rocesi pāsaõķe nimidaü carasi momuhā. 

184. Ito bahiddhā pāsaõķā diņņhiyo upanissitā, 
Na te dhammaü vijananti na te dhammassa kovidā. 

185. Atthi sakyakule jāto buddho appaņipuggalo, 
So me dhammavadesesi diņņhinaü samatikkamaü. 

[BJT Page 46] [\x  46/]     

186. Dukkhaü dukkhasamuppādaü dukkhassa ca atikkamaü, 
Ariya¤caņņhaīgikaü maggaü dukkhåpasamagāminaü. 

187. Tassāhaü vacanaü sutvā vihariü sāsane ratā, 
Tisso vijjā anuppattā kataü buddhassa sāsanaü

188. Sabbattha vihatā nandi tamokkhandhe padālito. 
Evaü jānāhi pāpima nihato tvamasi antakāti. 

Itthaü sudaü cālā therã gāthāyo abhāsiti. 

Cālātherãgāthā. 

7. 3. 

189. Satimatã cakkhumati bhikkhunã bhāvitindriyā, 
Paņivijjhi padaü santaü akāpurisasevitaü. 

190. Kinnu jātiü na rocesi jāto kāmāni bhu¤jati, 
Bhu¤jāhi kāmaratiyo māhu pacchānutāpinã. 

191. Jātassa maraõaü hoti hatthapādānachedanaü. 
Vadhabandhapariklesaü jāto dukkhaü nigacchati. 

192. Attha sakyakule jāto sambuddho aparājito, 
So me dhammamadesesi jātiyā samatikkamaü. 

193. Dukkhaü dukkhasamuppādaü dukkhassa ca atikkamaü, 
Ariya¤caņņhaīgikaü maggaü dukkhåpasamagāminaü, 

194. Tassāhaü vacanaü sutvā viharaü sāsane ratā. 
Sisso vijjā anuppattā kataü buddhassa sāsanaü. 

195. Sabbattha [PTS Page 142] [\q 142/]      vihatā nandi tamokkhandho padālito, 
Evaü jānāhi pāpima nihato tvamasi antakāti. 

Itthaü sudaü upacālātheri gāthāyo abhāsãti. 

Upacālātherigāthā

Sattakanipāto niņņhito. 

[BJT Page 48] [\x  48/]     
8. Aņņhakanipāto. 
8. 1. 

196. Bhikkhunã sålasampannā indriyesu susaüvutā, 
Adhigacche padaü santaü asevanakamojavaü. 

197. Tāvatiüsā ca yāmā ca tusitā cāpi devatā. 
Nimmāõaratino devā ye devā vasavattino, 
Tattha cittaü paõidhehi tattha te vusitaü pure. 

198. Tāvatiüsā ca yāmā ca tusitā cāpi devatā, 
Nimmāõaratino devā ye devā vasavattikano. 

199. Kālaü kālaü bhavābhavaü sakkāyasmiü purakkhatā, avitivattā sakkāyaü jātimaraõasārino. 

200. Sabbo ādipito loko sabbo loko padipito, 
Sabbo pajjalito loko sabbo loko pakampito. 

201. Akampiyaü atuliyaü aputhujjanasevitaü, 
Buddho ca dhammaü desesi tattha me nirato mano. 

202. Tassajahaü vacanaü sutvā vihiü sāsane ratā, 
Tisso vijjā anuppattā kataü buddhassa sāsanaü. 

203. Sabbattha vihatā nandi tamokkhandho padālito, 
Evaü jānāhi pāpima nihato tvamasi antakāti. 

Itthaü sudaü sãsåpacālā theri gāthāyo abhāsãti. 

Sãsåpacālātherigāthā

Aņņhakanipāto niņņhito. 
[BJT Page 50] [\x  50/]     

9. Navakanipatā
9. 1. 

204. Mā su te vaiķķha lokamhi vanatho ahu kudācanaü, 
Mā puttaka punappunaü ahu dukkhassa bhāgimā, 

205. Sukhaü [PTS Page 143] [\q 143/]      hi vaķķha munayo anejā chinnasaüsayā, 
Sãtibhåtā damappattā viharanti anāsavā. 

206. Tehānuviõõaü isihi maggaü dassanapattiyā. 
Dukkhassantakiriyāya tvaü vaķķha anubråhaya. 

207. Visāradāva bhaõasi etamatthaü janetti me, 
Ma¤¤āmi nåna māmike vanatho te na vijjati. 

208. Ye keci vaķķha saükhārā hãnā ukkaņņhamajjhimā'
Aõåpi aõumattopi vanatho me na vijjati. 

209. Sabbe me āsavā khãõā appamattasasa jhāyato, 
Tisso vijjā anuppattā kataü buddhassa sāsanaü. 

210. Uëāraü vata me mātā pato daü samavassarã. 
Paramatthasaühitā gāthā yathāpi anukampikā. 

211. Tassāhaü vacanaü sutvā anujuņņhiü janettiyā, 
Dhammasaüvegamāpādiü yogakkhemassa pattiyā. 

212. Sohaü padhānapahitatto rattindicamatandito, 
Mātarā codito santo aphusiü santimuttamanti. 

Itthaü sudaü vaķķhamātā therã gāthāyo abhāsiti. 

Vaķķhamātātherigāthā. 

Navakanipatā niņņhito. 

[BJT Page 52] [\x  52/]     

11. Ekādaisanipāto. 

11. 1. 

213. Kalyāõamittatā muninā lokaü ādissa vaõõitā, 
Kalyāõamitte bhajamāno api bālo paõķito assa. 

214. Bhajitabbā sappurisā pa¤¤ā tathā vaķķhati1 bhajatonaü, 
Bhajamāno sappurise sabbehipi dukkhehi pamucceyya. 2

215. Dukkha¤ca vijāneyya dukkhassa ca samudayaü nirodhaü
Aņņhaīgika¤ca maggaü cattāripi ariyasaccāni. 

216. Dukkho [PTS Page 144] [\q 144/]      itthibhāvo akkhāto purisadammasārathinā, 
Sapattikampi dukkhaü appekaccā3 sakiü vijātāyo. 

217. Galake api kantanti sukhumāliniyo visāni khādanti, 
Janamārakamajjhagatā ubhopi vyasanāni anubhonti. 

218. Upavija¤¤ā gacchanti addasāhaü patiü mataü
Panthamhi vijāyitvāna appattāva sakaü gharaü. 
219. Dve puttā kālakatā patã ca panthe mato kapaõikāya, 
Mātā pitā ca bhātā ķayhanti ca ekacitakāyaü. 

220. Khãõakuline kapaõe anubhåtaü te dukkhaü aparimāõaü
Assu ca te pavattaü bahåni jātisahassāni, 

221. Vasitā susānamajjhe athopi khāditāni puttamaüsāni
Hatakulukā sabbagarahitā matapatikā amataü adhigacchi. 

222. Bhāvito me maggo ariyo aņņhaīgiko asakagāmi. 
Nibbānaü sacchikataü dhammādāsaü apekkhihaü. 

223. Ahamamhi kantasallā ohitabhārā kataü hi karaõiyaü, kisajagotami therã vimuttacittā imaü abhaõiti. 

Itthaü sudaü kisajagotamã therã gāthāyo abhāsãti. 

Kisāgotamãtherãgāthā. 

Ekādasanipāto niņņhito

1. Pavaķķhati- [PTS 2.] Mucceyya-[PTS 3.] Appekacce - saumu1. 2

[BJT Page 54] [\x  54/]     

12. Dvādasanipāto. 
12. 1

224. Ubho mātā ca dhãtā ca mayaü āsuü1 sapattiyo. 
Tassā me ahu saü vego abbhuto lomahaüsano. 

225. Dhiratthu kāmā asuci duggandhā bahu kaõņakā, 
Yattha mātā ca dhãtā ca sabhariyā mayaü ahuü. 

226. Kāmesvādãnavaü [PTS Page 145] [\q 145/]      disvā nekkhammaü daņņhu khemato, 
Sā pabbaji rājagahe agārasmānagāriyaü. 

227. Pubbenivāsaü jānāmi dibbacakkhuü2 visodhitaü, 
Cetoparicca¤āõa¤ca sotadhātu visodhitā. 228. Iddhãpi me sacchikatā patto me āsavakkheyo, 
Chaëabhi¤¤ā sacchikatā kataü buddhassa sāsanaü. 

229. Iddhiyā abhinimmitvā caturassarathaü ahaü, 
Buddhassa pāde vanditvā lokanāthassa tādino. 

230. Supupphitagga upagamma pādapaü
Ekā tuvaü tiņņhasi sālamåle, 
Na cāpi te dutiyo atthi koci
Na tvaü bāle bhāyasi dhuttakānaü. 

231. Sataü sahassānapi dhuttakānaü
Samāgatā edisakā bhaveyyuü
Lomaü na i¤je napi sampavedhe
Kiü me tuvaü māra karissaseko. 

232. Esā antaradhāyāmi kucchiü vā pavisāmi te
Bhamukantare vā tiņņhāmi tiņņhantiü maü na dakkhasi. 

233. Cittamhi vasãbhåtāhaü iddhipādā subhāvitā, 
Cha me abhā¤¤ā sacchikatā kataü buddhassa sāsanaü. 

234. Sattisålåpamā kāmā khandhāsaü adhikuņņanā, 
Yaü tvaü kāmaratiü bråsi aratãdāni sā mama. 

235. Sabbattha vihatā nandi tamokkhandho padālito, 
Evaü jānāhi pāpima nihato tvamasi antakāti. 

Itthaü sudaü uppalavaõõā therã gāthāyo abhāsãti. 

Uppalavaõõātherãgāthā. 

Dvādasanipāto niņņhito. 

1 âhuü-sãmu. 1, 2
2 Dibbacakkhu-machasaü. 

[BJT Page 56] [\x  56/]     
16. Soëasanipāto. 

[PTS Page 146  [\q 146/]     16. 1]
236. Udakamāhariü1 sãte sadā udakamotariü, 
Ayyānaü daõķabhayabhãtā vācādosabhayaņņitā. 

237. Kassa brāhmaõa tvaü bhãto sadā udakamotari, 
Vedhamānehi gattehi sãtaü vedayase bhåsaü. 

238. Jānantã vata maü hoti puõõike paripucchasi, 
Karontaü kusalaü kammaü rundhantaü kata pāpakaü. 

239. Yo ca vuddho daharo vā pāpakamma pakubbatã, 
Dakābhisecanā sopi pāpakammā pamuccati. 

240. Konu te idamakkhāsi ajānantassa ajānako, 
Dakābhisecanā nāma pāpakammā pamuccati. 

241. Saggaü nåna gamissanti sabbe maõķukakacchapā, 
Nakkā ca suüsumārā ca ye ca¤¤e udake carā. 

242. Orabbhikā såkarikā macchakā migabandhakā, 
Corā ca vajjhaghātā ca yeca¤¤epāpakammino, 
Dakābhisecanā tepi pāpakammā pamuccare. 

243. Sace imā nadiyo te pāpaü pubbe kataü vahuü, 
Pu¤¤ānimāni vaheyyuü tena tvaü paribāhiro. 

244. Yassa brāhmaõa tvaü bhãto sadā udakamotari, 
Tameva brahme mākāsi mā te sãtaü chaviü hanã. 

245. Kummaggaü paņipannaü maü ariyamaggaü samānayi, 
Udakābhisecanā bhoti imaü sāņaü dadāmi te. 

1 Udahāri ahaü sãte-machasaü. 

[BJT Page 58] [\x  58/]     
246. Tuyheva sāņako hotu nāhaü icchāmi sāņakaü, 
Sace bhāyasi dukkhassa sace te dukkhamappiyaü. 

247. Mākāsi [PTS Page 147] [\q 147/]      pāpakaü kammaü āvã vā yadi vā raho, 
Sace ca pāpakaü kammaü karissasi karosi vā. 

248. Na te dukkhā pamuttyatthi upeccāpi palāyato, 
Sace bhāsasi dukkhassa sace te dukkhamappiyaü. 

249. Upehi saraõaü buddhaü dhammaü saīgha¤ca tādinaü, 
Samādiyāhi sãlāni taü te atthāya hehiti. 

250. Upemi saraõaü buddhaü dhammaü saīgha¤ca tādinaü, 
Samādiyāmi sãlāni tamme atthāya hehiti. 

251. Brahmabandhu pure āsiü ajjamhi sacca brāhmaõo, 
Tevijjo vedasampanno sotthiyo camhi nahātakoti. 

Itthaü sudaü puõõā therã gāthāyo abhāsãti. 

Puõõātherãgāthā. 

Soëasanipāto niņņhito. 

[BJT Page 60] [\x  60/]     
20. Vãsati nipāto. 

20. 1
252. Kāëakā bhamaveõõasādisā
Vellitaggā mama muddhājā ahu, 
Te jarāya sāõavākasādisā1
Saccavādivacanaü ana¤¤athā. 

253. Vāsitova surabhãkaraõķako
Pupphapåra2 mama uttamaīgajo, 
Taü jarāya sasalomagandhikaü
Saccavādivacanaü ana¤¤athā. 

254. Kānanaü'va sahitaü suropitaü
Kocchasåcivicitaggasobhitaü, 
Taü jarāya viralaü tahiü tahiü
Saccavādivacanaü ana¤¤athā. 

255. Kaõhakhandhanasuvaõõamaõķitaü
Sobhate3 suveõãhi laīkataü, 
Taü [PTS Page 148] [\q 148/]      jarāya khajitaü siraü kataü
Saccavādivacanaü ana¤¤athā. 

256. Cittakārasukatāva lekhikā
Sobhare subhamukā pure mama, 
Tā jarāya valãbhi palambitā
Saccavādivacanaü ana¤¤athā. 

257. Bhassarā surucirā yathā maõi
Nettā'hesuü abhinãlamayatā, 
Te jarāya'bhihatā na sobhare
Saccavādivacanaü ana¤¤athā. 

258. Saõhatuīgasadisã ca nāsikā
Sobhate4 su abhiyobbanaü pati
Sājarāya uppakålitā viya
Saccavādivacanaü ana¤¤athā. 

259. Kaīkaõaü'va sukataü suniņņhitaü
Sobhare su mama kaõõapāliyo
Tā jarāya valãbhi palambitā
Saccavādivacanaü ana¤¤athā. 

260. Pattalãmakulavaõõasādisā
Sobhare sudantā pure mama
Te jarāya khaõķitā ca pãtakā5
Saccavādivacanaü ana¤¤athā. 

261. Kānanamhi vanasaõķacārinã
Kokilāva madhuraü nikåjihaü
Taü jarāya khalitaü tahiü tahiü
Saccavādivacanaü ana¤¤athā. 

1 Sāõavākasadisā-sãmu. 
2 Pupphapåro-sãmu. 1, 2. Pupphapåraü-[PTS.] 
3 Sobhatetaü-sãmu. 
4 Sohare-sãmu. 1. 2. 
5 Cāhitā-machasaü. 

[BJT Page 62] [\x  62/]     
262. Saõhakamburiva suppamajjitā
Sobhateva sugãvā pure mama
Sā jarāyaya bhaggā vināmitā
Saccavādivacanaü ana¤¤athā. 

263. Vaņņapalighasadisopamā [PTS Page 149] [\q 149/]      ubho
Susobhare subāhā pure mama
Tā jarāya yathā pāņalippalitā
Saccavādivacanaü ana¤¤athā. 

264. Saõhamuddikasuvaõõamaõķitā
Sobhare suhatthā pure mama
Te jarāya yatha målamålikā
Saccavādivacanaü ana¤¤athā. 

265. Pãnavaņņa sahituggatā ubho
Sobhare suthanakā pure mama
Thevikãva lambanti nodakā
Saccavādivacanaü ana¤¤athā. 

266. Ka¤canassa phalanaüva sumaņņaü
Sobhate sukāyo pure mama
So valãhi sukhumāhi otato
Saccavādivacanaü ana¤¤athā. 

267. Nāgabhogasadisopamā ubho
Sobhare suåru pure mama
Te jarāya yatha vephanāëiyo
Saccavādivacanaü ana¤¤athā. 

268. Saõhanåpurasuvaõõamaõķitā
Sobhare sujaīghā pure mama
Tā jarāya tiladaõķakāriva
Saccavādivacanaü ana¤¤athā. 

269. Tålapuõõasadisopamā ubho
Sobhare supādā pure mama
Te jarāya phuņitā valãmatā
Saccavādivacanaü ana¤¤athā. 

270. Ediso ahu ayaü samussayo
Jajjaro bahu dukhānamālayo
Sopalepapatito [PTS Page 150] [\q 150/]      jarāghāro
Saccavādivacanaü ana¤¤athā. 

Itthaü sudaü ambapālã therã gāthāyo abhāsãti. 

Ambapālãtherãgāthā. 

[BJT Page 64] [\x  64/]     
20. 2
271. Samaõāti bhoti tvaü sayasi1 samaõāti paņibujjhasi2
Samaõānameva3 kittesi samaõãnåna bhavissasi. 

272. Vipulaü anna¤ca pāna¤ca samaõānaü payacchasi4
Rohiõã'dāni pucchāmi kena te samaõā piyā?

273. Akammakāmā alasā paradattopajãvino
âsaüsukā sādukāmā kena te samaõā piyā?

274. Cirassaü vata maü tātaü samaõānaü paripucchasi
Tesaü te kittayissāmi pa¤¤āsãlaparakkamaü. 

275. Kammakāmā analasā kammaseņņhassa kārakā
Rāgaü dosaü pajahanti tena me samaõā piyā. 

276. Tãõi pāpassa målāni dhunanti sucikārino
Sabbapāpaü pahãnesaü tena me samaõā piyā. 

277. Kāyakamma suci nesaü vacãkammaü ca tādisaü
Manokamma suci nesaü tena me samaõā piyā. 

278. Vimalā saīkhamuttā'va suddhā santarabāhirā
Puõõā sukkehi dhammehi tena me samaõā piyā. 

279. Bahussutā dhammadharā ariyā dhammajãvino
Atthaü dhamma¤ca desenti tena me samaõā piyā. 

280. Bahussutā dhammadharā ariyā dhammajãvino
Ekaggacittā satimanto tena me samaõā piyā. 

281. Dåraīgamā satimanto mantabhāõã anuddhatā
Dukkhassantaü pajānanti tena me samaõā piyā. 

282. Yasmā gāmā pakkamanti ne vilokenti ni¤canaü
Anapekkhāva gacchanti tena me samaõā piyā. 

1 Bhoti supi-machasaü. 
2 Pabujjhasi-machasaü. 
3 Samaõāneva-machasaü. 
4 Pavecchasi-machasaü. 

[BJT Page 66] [\x  66/]     
283. Na [PTS Page 151] [\q 151/]      tesaü koņņhe openti na kumbhiü na khalopiyaü
Pariniņņhitamesānā tena me samaõā piyā. 

284. Na te hira¤¤aü gaõhanti na suvaõõaü na råpiyaü
Paccuppannena yāpenti tena me samaõā piyā. 

285. Nānākulā pabbajitā nānājanapadehi ca
A¤¤ama¤¤aü piyāyanti tena me samaõā piyā. 

286. Atthāya vata no bhoti kule jātāsi rohiõã
Saddhā buddhe ca dhamme ca saīghe ca tibbagāravā. 

287. Tuvaü hetaü pajānāsi pu¤¤akkhettaü anuttaraü
Amhampi ca te samaõā patigaõhanti dakkhiõaü
Patiņņhito hettha ya¤¤o vipulo no bhavissati. 

288. Sace bhāyasi dukkhassa sace te dukkha mappiyaü
Upehi saraõaü buddhaü dhammaü saīgha¤ca tādinaü, 
Samādiyāhi sãlāni taü te atthāya hehiti. 

289. Upehi saraõaü buddhaü dhammaü saīgha¤ca tādinaü, 
Samādiyāhi sãlāni taü me atthāya hehiti. 

290. Brahmabandhu pure āsiü so idānimhi brāhmaõo
Tevijjo sotthiyo camhi vedagå camhi nhātakoti. 

Itthaü sudaü rohiõã therã gāthāyo abhāsãti. 

Rohiõãtherãgāthā. 

20. 3
291. Laņņhihattho pure āsã so dāni migaluddako, 
âsāya palipā ghorā nāsakkhi pārametave. 

292. Sumuttaü maü ma¤¤amānā cāpā puttamatosayã, 
Cāpāya bandhanaü chetvā pabbajissaü punopahaü. 1

293. Mā me kujjha mahāvãra mā me kujjha mahāmunã, 
Na hi kodhaparetassa suddhi atthi kuto tapo. 

294. Pakkamissaü [PTS Page 152] [\q 152/]      ca nālāto kodha nālāya vacchati, 
Bandhantã2 itthi råpena samaõe dhammajãvino. 

1 Punocahaü-sãmu. 
2 Bandhati-machasaü. Bandhanti-sãmu. 

[BJT Page 68] [\x  68/]     
295. Ehi kāëa nivattassu bhu¤jakāme yathā pure
Aha¤ca te vasã katā ye ca me santi ¤ātakā. 

296. Etto cāpi catubbhāgaü yathā bhāsasi tvaü ca me
Tayi rattassa posassa uëāraü vata taü siyā. 

297. Kāëaīginiü va takkāriü pupphitaü girimuddhanã
Phullaü dāëimayaņņhiüva anto dãpeva pāņaëiü. 

298. Haricandanalittaīgiü kāsikuttamadhāriõiü
Taü maü råpavatiü santiü kassa ohāya gacchasi. 

299. Sākuntikova sakuõiüyathā bandhitumicchati, 
âharimena råpena na maü tvaü bādhayissasi. 

300. Imaü ca me puttaphalaü kāëa uppādi. ũ tayā, 
Taü maü puttavatiü santiü kassa ohāya gacchasi. 

301. Jahanti putte sappa¤¤ā tato ¤ātã tato dhanaü, 
Pabbajanti mahāvãrā nāgo chetvāva bandhanaü. 

302. Idāni te imaü puttaü daõķena churikāya vā, 
Bhåmiyaü vā nisumbheyyaü puttasokā na gacchasi. 

303. Sace putaü sigālānaü kukkurānaü padāhisi, 
Na maü puttakate1 jammã, punarāvattayissasi. 

304. Handa kho dāni bhassante kuhiü kāëa gamissasi, 
Katamaü [PTS P] gāmaü nigamaü nagaraü rājadhāniyo. 

305. Ahumha pubbe gaõino assamaõā samaõamānino, 
Gāmena gāmaü vicarimha nagare rājadhāniyo. 

306. Eso hi bhagavā buddho nadiü nera¤jaraü pati, 
Sabbadukkhappahānāya dhammaü deseti pāõinaü
Tassāhaü santike gacchaü so me satthā bhavissati. 

307. Vandanaü dāni vajjāsi lokanāthaü anuttaraü
Padakkhiõaü ca katvāna ādiseyyāsi dakkhiõaü. 

308. Etaü kho labbhamamhehi yathā bhasasi tvaü ca me
Vandanaü dāni te vajjaü lokanāthaü anuttaraü, 
Padakkhiõaü ca katvāna ādisissāmi dakkhiõaü. 

1 Puttakatte-machasaü, sãmu. 

[BJT Page 70] [\x  70/]     
309. Tatova kālo pakkāmi nadiü nera¤jaraü pati, 
So addasāsi sambuddhaü desentaü amataü padaü. 

310. Dukkhaü dukkhasamuppādaü dukkhassa ca atikkamaü, 
Ariya¤caņņhaīgikaü maggaü dukkhåpasamagāminaü. 

311. Tassa pādāni vanditvā katvāna taü padakkhiõaü, 
Cāpāya ādisitvāna pabbaji anagāriyaü
Tisso vijjā anuppattā kataü buddhassa sāsananti. 

Itthaü sudaü cāpā therã gāthāyo abhāsãti. 

Cāpātherãgāthā. 

20. 4
312. Petāni bhoti puttāni khādamānā tuvaü pure
Tuvaü divā ca ratto ca atãva paritappasi. 

313. Sājja sabbāni khāditvā sataputtāni brāhmaõã, 
Vāseņņhi kena vaõõena na bāëhaü paritappasi. 

314. Bahåni puttasatāni ¤ātisaīghasatāni ca
Khāditāni atãtaüse mama tuyhaü ca brāhmaõa. 

315. Sāhaü nissaraõaü ¤atvā jāniyā maraõassa ca
Na socāmi na rodāmi na cāpi paritappayiü. 

316. Abbhutaü vata vāseņņhi vācaü bhāsasi edisiü, 
Kassa tvaü dhammama¤¤āya thiraü bhāsasi edisaü. 

317. Esa brāhmaõa sambuddho nagaraü mithilaü pati, 
Sabbadukkhappahānāya dhappaü desesi pāõinaü. 

318. Tassa brāhmaõa1 arahato'dhammaü sutvā niråpadhiü, 
Tattha vi¤¤ātasaddhammā puttasokaü vyapānudiü. 

319. So ahampi gamissāmi nagaraü mithilaü pati, 
Appeva maü so bhagavā sabbadukkhā pamocaye, 
Addasa brāhmaõo buddhaü vippamuttaü niråpadhiü. 

320. Sossa dhammamadesesi muni dukkhassa pāragå, 
Dukkhaü dukkhasamuppāsaü dukkhassa ca atikkamaü, 
Ariya¤caņņhaīginaü maggaü dukkhåpasamagāminaü. 

321. Tattha vi¤¤ātasaddhammo pabbajjaü samarocayiü, 
Sujāto tãhi rattihi tisso vijjā aphassayã. 

1 Brahme-machasaü. 

[BJT Page 72] [\x  72/]     
322. Ehi sārathi gacchāhi rathaü nãyādiyāhi'maü, 
ârogyaü brāhmaõiü vajjā pabbajitodāni brāhmaõo, 
Sujāto tãhi rattihi tisso vijjā aphassayã. 

323. Tato ca rathamādāya sahassaü cāpi sārathi, 
ârogyaü brāhmaõiüvoca pabbajitodāni brāhmaõo, 
Sujāto tãhi rattihi tisso vijjā aphassayã. 

324. Etaü cāhaü assarathaü sahassaü cāpi sārathi, 
Tevijjaü brāhmaõaü ¤atvā1 puõõapattaü dadāmi te. 

325. Tuyheva hotvassaratho2 sahassaü cāpi brāhmaõã, 
Ahampi pabbajissāmi varapa¤¤assa santike. 

326. Hatthã [PTS] gavassaü maõikuõķala¤ca
Phãta¤cimaü gahavibhavaü pahāya, 
Pitā pabbajito tuyhaü
Bhu¤ja bhogāni sundarã tuvaü dāyādikā kule. 

327. Hatthã gavassaü maõikuõķala¤ca
Rammaü cimaü gahavibhavaü pahāya, 
Pitā pabbajito mayhaü puttasokena aņņito
Ahampi pabbajissāmi bhātusokena aņņitā. 

328. So te ijjhatu saīkappo yaü tvaü patthesi sundarã, 
Uttiņņhapiõķo u¤chā ca paüsukålaü ca cãvaraü, 
Etāni abhisambhonti paraloke anāsavā. 

329. Sikkhamānāya me ayye dibbacakkhuü3 visodhitaü, 
Pubbenivāsaü jānāmi yattha me vusitaü pure. 

330. Tuvaü nissāya kalyāõã therã saīghassa sobhane, 
Tisso vijjā anuppattā kataü buddhassa sāsanaü. 

331. Anujānāhi me ayye icche sāvatthi gantave, 
Sãhanādaü nadissāmi buddhaseņņhassa santike. 

332. Passa sundarã satthāraü hemavaõõaü harittacaü, 
Adantānaü dametāraü sambuddhamakutobhāyaü. 

333. Passa sundarimāyantiü vippamuttaü siråpadhiü, 
Vãtarāgaü visaüyuttaü katakiccaü anāsavaü. 

334. Bārāõasito nikkhamma tava santikamāgatā, 
Sāvikā te mahāvãra pāde vandati sundarã. 

1 Sutvā-machasaü. 
2 Tumheva hotussaratho-sãmu. 
3 Dibbacakkhu-machasaü. 

[BJT Page 74] [\x  74/]     
335. Tuvaü buddho tuvaü satthā tuyhaü dhãtāmhi brāhmaõa, 
Orasā mukhato jātā katakiccā nāsavā. 

336. Tassā te svāgataü bhadde tato te adurāgataü, 
Evaü hi dantā āyanti satthupādāni vanditā, 
Vãtarāgā visaü yuttā katakiccā anāsavā'ti. 

Itthaü sudaü sundarã therã gāthāyo abhāsãti. 

Sundarãtherãgāthā. 

20. 5
337. Daharā ahaü suddhavasanā yaü pure dhammamassuõiü, 
Tassā me appamattāya saccābhisamayo ahu. 

338. Tatohaü sabbakāmesu bhusaü aratimajjhagaü, 
Sakkāyasmiü bhayaü disvā nekkhamma¤¤eva1 pãhaye. 

339. Hitvānahaü ¤ātigaõaü dāsakammakarāni ca, 
Gāmakkhettāni phãtāni ramaõãye pamodite. 

340. Pahāyāhaü pabbajitā sāpateyyamanappakaü, 
Evaü saddhāya nikkhamma saddhamme suppavedite
Na metaü2 assa patiråpaü āki¤ca¤¤aü hi patthaye. 

341. Yo jātaråpaü rajataü chaķķetvā punarāgame
Rajataü jātaråpaü vā na bodhāya na santiyā
Netaü samaõa sāruppaü na etaü ariyaü dhanaü. 3

342. Lobhanaü madanaü cetaü mohanaü rajavaķķhanaü, 
Sāsaīkaü bahu āyāsaü natthi cettha dhuvaü ņhiti. 

343. Ettha rattā pamattā ca saükiliņņhamanā narā, 
A¤¤ama¤¤ena vyāruddhā puthupubbanti medhagaü. 

344. Vadho bandho parikleso jāni sokapariddavo, 
Kāmesu adhipannānaü dissate vyasanaü bahuü. 

345. Taü maü ¤ātã amittāva kiü vo kāmesu yu¤jatha, 
Jānātha maü pabbajitaü kāmesu bhayadassaniü. 

1 Nekkhammameva-machasaü. 
2 Netaü-machasaü. 
3 Ariyaddhanaü-machasaü. 

[BJT Page 76] [\x  76/]     
346. Na [PT] hira¤¤asuvaõõena parikkhãyanti āsavā
Amittā vadhakā kāmā sapattā sallabandhanā. 

347. Taü maü ¤ātã amittāva kiü vo kāmesu yu¤jatha, 
Jānātha maü pabbajitaü muõķaü saīghāņipārutaü. 

348. Uttiņņhapiõķo u¤cho ca paüsukålaü ca cãvaraü, 
Etaü kho mama sāruppaü anāgāråpanissayo. 

349. Vantā mahesãhi kāmā ye dibbā ye ca mānusā
Khemaņņhāne vimuttā te pattā te acalaü sukhaü. 

350. Sāhaü kāmehi saīgacchiü yesu tāõaü na vijjati, 
Amittā vadhakā kāmā aggikkhandhasamā1 dukhā. 

351. Paripantho esa bhayo savighāto sakaõņako, 
Gedho suvisamo lepo mahanto mohanāmukho. 

352. Upasaggo bhãmaråpo kāmā sappasiråpamā, 
Ye bālā abhinandanti andhabhåtā puthujjanā. 

353. Kāmapaīkena sattāhi bahå loke aviddasu, 
Pariyantaü nābhijānanti jātiyā maraõassa ca. 

354. Duggatigamanaü maggaü manussā kāmahetukaü, 
Bahuü ve paņipajjanti attano rogamāvahaü. 

355. Evaü amittajananā tāpanā saükilesikā, 
Lokāmisā bandhanãyā2 kāmā maraõabandhanā. 

356. Ummādanā ullapanā kāmā cittappamāthino3
Sattānaü saükilesāya khipaü4 mārena oķķitaü. 

357. Anantādãnavā kāmā bahudukkhā mahāvisā, 
Appassādā [PTS Page 158] [\q 158/]      raõakarā sukkapakkhavisosanā. 

358. Sāhaü etādisaü katvā vyasanaü kāmahetukaü, 
Na taü paccāgamissāmi nibbānābhiratā sadā. 

1 Aggikkhandhåpamā-machasaü. 
2 Bandhanãyā-
3 Cittappamaddino-machasaü. Pu. 
4 Khippaü-machasaü. 

[BJT Page 78] [\x  78/]     
359. Raõaü taritvā1 kāmānaü sãtibhāvābhikaīkhinã, 
Appamattā vihassāmi tesaü saüyojanakkheye. 

360. Asokaü virajaü khemaü ariya¤caņņhaīgikaü ujuü, 
Taü maggaü anugacchāmi yena tiõõā mahesino. 
361. Imaü passatha dhammaņņhaü subhaü kammāradhãtaraü, 
Anejaü upasampajja rukkhamålamhi jhāyati. 

362. Ajjaņņhamã pabbajitā saddhā saddhammasobhanā, 
Viõituppalavaõõāya tevijjā maccuhāyinã. 

363. Sāyaü bhujissā anaõā bhikkhunã bhāvitindriyā, 
Sabbayogavisaüyuttā katakiccā anāsavā. 

364. Taü sakko devasaīghena upasaīkamma iddhiyā, 
Namassati bhåtapati subhaü kammāradhãtaranti. 

Itthaü sudaü subhā kammāradhãtā therã gāthāyo abhāsãti. 

Subhākammāradhãtutherãgāthā. 

Vãsatinipāto niņņhito. 

1 Karitvā-machasaü. 

[BJT Page 80] [\x  80/]     
Tiüsatinipāto. 

30. 1
365. Jãvakambavanaü rammaü gacchantiü bhikkhunãü subhaü, 
Dhuttako sannivāresi tamenaü abravã subhā. 

366. Kiü te aparādhitaü mayā yaü maü ovariyāna tiņņhasi, 
Na hi pabbajitāya āvuso puriso samphusanāya kappati. 

367. Garuke mama satthusāsane yā sikkhā sugatena desitā, 
Parisuddhapadaü [PTS Page 159] [\q 159/]      anaīgaõaü kiü maü ovariyāna tiņņhasi. 

368. âvilacitto anāvilaü sarajo vãtarajaü anaīgaõaü, 
Sabbattha vimuttamānasaü kiü maü ovariyāna tiņņhasi. 

369. Daharā ca apāpikā casi kiü te pabbajjā karissati, 
Nikkhipa kāsāya cãvaraü ehi ramāmase pupphite1 vane. 

370. Madhura¤ca pavanti sabbaso kusumarajena samuņņhitā dumā, 
Paņhamavasanto sukho utu ehi ramāmase pupphite1 vane. 

371. Kusumitasikharāva pādapā abhigacchantiva māluteritā, 
Kā tuyhaü rati bhavissati yadi ekā vanamotarissasi. 

372. Vāëamigasaīghasevitaü ku¤jaramattakareõulolitaü, 
Asahāyikā gantumicchasi rahitaü bhiüsanakaü mahāvanaü. 

373. Tapanãyakatāva dhãtikā vicarasi cittaratheva2 accharā, 
Kāsikasukhumehi vagguhi sobhasi vasanehi nåpame. 

374. Ahaü tava vasānugo siyaü yadi viharemase kānanantare, 
Na hi catthi tayā piyataro pāõo kinnarimandalocane. 

375. Yadi me vacanaü karissasi sukhitā ehi agāramāvasa, 
Pāsādanivātavāsinã parikammaü te karonti nāriyo, 

1 Supupphite-machasaü. 
2 Cittalateva-machasaü. 

[BJT Page 82] [\x  82/]     
376. Kāsikasukhumāsi dhāraya abhirohehi1 ca mālavaõõakaü, 
Ka¤canamaõimuttakaü [PTS Page 160] [\q 160/]      bahuü vividhaü ābharaõaü karomi te. 

377. Sudhotarajapacchadaü subhaü goõakatålita santhataü navaü, 
Abhiruha sayanaü mahārahaü candanamaõķita sāragandhikaü. 

378. Uppala¤ca udakato uggataü2 yathā taü amanussa sevitaü, 
Evaü tuvaü brahmacārinã sakesu aīgesu jaraü gamissasi. 

379. Kiü te idha sārasammataü kuõapapåramhi susānavaķķhane
Bhedanadhamme kalebare yaü disvā vimano udikkhasi. 

380. Akkhãni ca turiyāriva kinnariyāriva pabbatantare
Tava me nayanānudikkhiya bhiyyo kāmaratã pavaķķhati. 

381. Uppalasikharoparāni te vimale hāņakasannibhe mukhe
Tava me nayanānudikkhiya bhiyyo kāmaguõo pavaķķhati. 

382. Api dåragatā saramhase āyatapamhe visuddhadassane
Na hi catthi tayā piyataro nayanā kinnarimandalocane. 

383. Apathena payātumicchasi candaü kãëanakaü gavessasi
Meruü laīghetumicchasi yo tvaü buddhasutaü maggayase. 

384. Natthi [PTS Page 161] [\q 161/]      loke sadevake rāgo yattha'pi'dāni me siyā
Napi naü jānāmi kãriso atha maggena hato samålako. 

385. Iīgālakuyāva ujjhato visapattoriva aggato kato
Napi naü passāmi kãriso atha maggena hato samålako, 

386. Yassā siyā apaccavekkhitaü satthā vā anupāsito siyā, 
Tvaü tādisikaü palohaya jānantiü so imaü viha¤¤asi. 

387. Mayhaü hi akkuņņhavandite sukhasukkhe ca sati upaņņhitā, 
Saīkhatamasubhanti jāniya sabbattheva mano na lippati. 3

1 Abhiropehi-machasaü. 
2 Uppalaü cudakā samuggataü-machasaü. 
3 Limpati-[PTS.] 

[BJT Page 84] [\x  84/]     
388. Sāhaü sugatassa sāvikā maggaņņhaīgikayānayāyinã, 
Uddhaņasallā anāsavā su¤¤āgāragatā ramāmahaü. 

389. Diņņhāhi mayā sucittitā sombhā dārukapillakāni vā
Tantãhi ca khãlakehi ca vinibaddhā vividhaü panaccakā. 

390. Tamhuddhaņe tantikhãlake vissaņņhe vikale paripakkhite
Avinde khaõķaso kate kimhi tattha manaü nivesaye. 

391. Tathåpamā dehakāni maü tehi dhammehi vinā na vattanti, 
Dhammehi vinā na vattati kimhi tattha manaü nivesaye. 

392. Yathā haritālena makkhitaü addasa cittikaü bhittiyā kataü, 
Tamhi [PTS Page 162] [\q 162/]      te viparãta dassanaü sa¤¤ā mānusikā niratthikā. 

393. Māyaü viya aggato kataü supinanteva suvaõõapādapaü, 
Upagacchasi andharittakaü janamajjheriva rupparåpakaü, 

394. Vaņņaniriva koņarohitā majjhe bubbulakā saassukā
Piëakoëikā ettha jāyati vividhā cakkhuvidhā ca piõķitā. 

395. Uppāņiya cārudassanā na ca pajjittha asaīgamānasā, 
Handa te cakkhuü harassu taü tassa narassa adāsi tāvade. 

396. Tassa ca viramāsi tāvade rāgo tattha khamāpayã ca naü, 
Sotthi siyā brahmacāriõã na puno edisakaü bhavissasi, 

397. âsādiya edisaü janaü aggiü pajjalitaü va liīgiya, 
Gaõhiya āsivisaü viya api nu sotthi siyā khamehi no. 

398. Muttā ca tato sā bhikkhuõã agamã buddhavarassa santikaü, 
Passiya varapu¤¤alakkhaõaü cakkhu āsi yathā purāõakanti. 

Itthaü sudaü subhā jãvakambavanikā therã gāthāyo abhāsãti. 

Jãvakambavanikasubhātherãgāthā. 

Tiüsati nipāto niņņhito. 

[BJT Page 86] [\x  86/]     
40. Cattālãsatinipāto. 

40. 1
399. Nagaramhi kusumanāme pāņaliputtamhi puthuviyā1 raõķe
Sakyakulakulãnāyo dve bhikkhunãyo hi guõavatiyo. 

400. Isidāsã [PTS Page 163] [\q 163/]      tattha ekā
Dutiyā bodhittherã2 sãlasampannā ca, 
Jhānajjhāyanaratā yo
Bahussutāyo dhutakilesāyo. 

401. Tā piõķāya caritvā
Bhattatithaü kariya dhotapattāyo, 
Rahitamhi sukhanisinnā
Imā girā abbhudãresuü. 

402. Pāsādikāsi ayye
Isidāsã vayopi te aparihãno, 
Kiü disvāna vyākulikaü3
Athāsi nekkhammamanuyuttā. 

403. Evaü anuyu¤jiyamānā sā
Rahite dhammadesanā kusalā, 
Isidāsã vacanamabravã
Suõa bodhi yathamhi pabbajitā. 

404. Ujjeniyā puravare
Mayhaü pitā sãlasaüvuto seņņhi, 
Tassamhi ekadhãtā
Piyā manāpā ca dayitā ca. 

405. Acha me sāketato varakā4
âgavachumuttamakulãkā5
Seņņhãpahåtaratano
Tassa maü suõhamadāsi tāto. 

406. Sassuyā sasurassa ca
Sāyaü pātaü paõāmamupagamma, 
Sirasā karomi pāde
Vandāmi yathamhi anusiņņhā. 

407. Yā mayhaü sāmikassa
Bhaginiyo bhātuno paņijano, 
Tamekavarakampi disvā
Ubbiggā āsanaü dadāmi. 6

1 Pathaviyā-machasaü, [PTS.] Puthaviyā-a. 
2 Bodhinã-[PTS.] 
3 Vālikaü-
4 Varako-[PTS.] 
5 Kulãno-[PTS.] 
6 Demi-[PTS.] 

[BJT Page 88] [\x  88/]     
408. Annena ca pānena ca
Kajjena ca yaü ca tattha sannihataü, 
Chādemi upanayāmi
Demi ca yaü yassa patiråpaü. 

409. Kālena upaņņhahitvā
Gharaü sampagamāmi ummāre, 
Dhovanti hatthapāde
Pa¤jalikā sāmikaü upemi ca. 

410. Kocchaü pasādama¤jani¤ca1
âdāsaka¤ca gaõhitvā
Parikamma [PTS Page 164] [\q 164/]      kārikā viya
Sayameva patiü vibhåsemi. 

411. Sayameva odanaü sādhayāmi
Sayameva bhājanaü dhovantã, 
Mātāva ekaputtakaü
Tadā2 bhattāraü paricarāmi. 

412. Evaü maü bhatikaü3 anurattaü
Kārikaü nihatamānaü
Uņņhāyikaü analasaü
Sãlavatiü dussate bhattā. 

413. So mātara¤ca pitara¤ca
Bhaõati āpucchāhaü gamissāmi, 
Isidāsiyā na vacchaü
Ekāgārehaü sahavatthuü. 

414. Mā evaü putta avaca
Isidāsã vaõķitā parivyattā, 
Uņņhāyikā analasā
Kiü tuyhaü na rocate putta. 

415. Na ca me hiüsati ki¤ci
Na cāhaü isidāsiyā saha vacchaü
Dessāva me alaü me
Apucchāhaü gamissāmi. 

416. Tassa vacanaü suõãtvā
Sassu sasuro ca maü apucchiüsu, 
Kissa tayā aparaddhaü
Bhaõa vissatthā yathā bhåtaü. 

417. Napihaü aparajjhaü4 ki¤ci
Napi hiüsemi na bhaõāmi dubbacanaü, 
Kiü sakkā kātuyye
Yaü maü viddessate5 bhattā. 

1 Pasādama¤jana¤ca-sãmu. Pasādaü a¤janā-[PTS.] 
2 Tathā-machasaü, [PTS.] 
3 Bhattikataü-machasaü, [PTS.] 
4 Aparajjhaü-sãmu, dhå. 
5 Videssate-[PTS.] 

[BJT Page 90] [\x  90/]     
418. Te maü pitu gharaü pati
Nayiüsu vimanā dukhena adhibhåtā, 1
Puttaü anurakkhamānā
Jitamhase råpiniü lakkhiü. 

419. Atha maü adāsi tāto
Aķķhassa saramhi dutiyakulikassa, 
Tato upaķķhasuīkena
Yena maü vindatha seņņhi. 

420. Tassapi gharamhi māsaü
Avasã atha sopi maü paņicchasi, 
Dāsãva [PTS Page 165] [\q 165/]      upaņņhahanti
Adålikaü sãlasampannaü. 

421. Bhikkhāya ca vicarantaü
Damakaü dantaü me pitā bhaõati, 
Hohisi me jāmātā
Nikkhipa ponti¤ca2 ghaņika¤ca. 

422. Sopi vasitvā pakkhamatha3
Tātaü bhaõati dehi me pontiü2
Ghaņika¤ca mallaka¤ca
Punapi bhakkhaü carissāmi. 

423. Atha naü bhaõati tāto
Ammā sabbo ca me ¤ātagaõavaggo, 
Kiü te na kirati idha
Bhaõa khippaü taü te karihiti. 

424. Evaü bhaõito bhaõati
Yadi me attā sakkoti alaü mayhaü, 
Isidāsiyā na saha vacchaü
Ekagharehaü saha vatthuü. 

425. Vissajjito gato so
Ahampi ekākinã vicintemi, 
Apucchitåna gacchaü
Marikāye4 vā pabbajissaü vā. 

426. Atha ayyā jinadattā
âgacchi gocarāya caramānā, 
Tātakulaü vinayadharã
Bahussutā sãlasampannā. 

427. Taü disvānamhākaü
Uņņhāyāsanaü tassā pa¤¤āpayiü, 
Nisinnāya ca pāde
Vanditvā bhojanaü adāsiü. 

1 Avibhåtā-sãmu. 12, Pa, [PTS.] 
2 Poņhiü-machasaü. 
3 Pakkhaü atha-machasaü. Pakkamutha-sãmu, [PTS.] 
4 Marituye-machasaü. 

[BJT Page 92] [\x  92/]     
428. Annena ca pānena ca
Khajjena ca yaü ca tattha sannihitaü, 
Santappayitvāvocaü
Ayye icchāmi pabbajitunti. 

429. Atha maü bhaõati tāto
Idheva puttaka carāhi tvaü dhammaü
Annena ca pānena va
Santappaya samaõe dvijātã ca. 

430. Athāhaü bhaõāmi tātaü
Rodantã a¤jaliü paõāmetvā, 
Pāpaü hi mayā pakataü
Kammaü naü nijjarissāmi. 

431. Atha [PTS Page 166] [\q 166/]      maü bhaõati tāto
Pāpuõa bodhiü ca aggadhammaü ca, 
Nibbānaü ca labhassu
Yaü sacchikari dvipadaseņņho. 

432. Mātāpitå abhivāsayitvā
Sabbaü ca ¤ātigaõavaggaü, 
Sattāhaü pabbajitā
Tisso vijjā aphassayiü. 

433. Jānāmi attano satta
Jātiyo yassāyaü phalaü vipāko, 
Taü tava ācikkhissaü
Taü ekamanā nisāmehi. 

434. Nagaramhi erakacche
Suvaõõakāro ahaü pahåkadhano, 
Yobbanamadena matto
So paradāramasevihaü. 

435. Sohaü tato cavitvā
Nirayamhi apaccisaü ciraü, 
Pakko tato ca uņņhahitivā
Makkaņiyā kucchamhi okkamiü. 

436. Sattāhajātakaü maü
Mahākapiyåthapo nillacchesi, 
Tassetaü kammaphalaü
Yathāpi gantvāna paradāraü. 

437. Sohaü tato cavitvā
Kālaü karitvā sindhavāra¤¤e, 
Kāõāya ca kha¤jāya ca
Eëakiyā kucchamokkamiü. 

[BJT Page 94] [\x  94/]     
438. Dvādasavassāni ahaü
Nillacchito dārake parivahitvā, 
Kimināvaņņā akallo
Yathāpi gantvāna paradāraü. 

439. Sohaü tato cavitvā
Govāõijakassa gāviyā jāto, 
Vaccho lākhā tambo
Nillacchito dvādase māse. 

440. Voķhana naīgalamahaü
Sakaņa¤ca dhārayāmi, 
Andho vaņņo akallo
Yathāpi gantvāna paradāraü. 

441. Sohaü tato cavitvā
Vithiyā dāsiyā ghare jāto, 
Neva mahilā na puriso
Yathāpi gantvāna paradāraü. 

442. Tiüsati [PTS Page 167] [\q 167/]      vassamhi mato
Sākaņikakulamhi dārikā jātā, 
Kapaõamhi appabhoge
Dhanikapurisapātabahulamhi. 

443. Taü maü tato satthavāho
Ussannāya vipulāya vaķķhayā, 
Vikaķķhati vilapantiü
Acchinditvā kulagharassa. 

444. Atha soëasame vasse
Disvāna maü patta yobbanaü, 
Ka¤¤amorundhatassa putto
Giridāso nāma nāmena. 

445. Tassapi a¤¤ā bhariyā
Sãlavatã guõavatã yasavatã ca, 
Anurattaü bhattāraü
Tassāhaü viddesanamakāsiü. 

446. Tassetaü kammaphalaü
Yaü maü apakiritåna gacchantã, 
Dāsãva upaņņhahantiü
Tassapi anto kato mayāti. 

Itthaü sudaü isidāsã therã gāthāyo abhāsãti. 

Isidāsitherãgāthā. 

Cattālãsatinipāto samatto. 

[BJT Page 96] [\x  96/]     
Mahānipāto. 

1
447. Mantāvatiyā nagare
Ra¤¤o ko¤cassa aggamahesiyā, 
Dhãtā āsi1 sumedhā
Pasāditā2 sāsanakarehi. 

448. Sãlavatã cittakathā
Bahussutā buddhasāsane vinãtā, 
Mātāpitaro upagamma
Bhaõati ubhayo nisāmetha. 

449. Nibbānābhiratāhaü
Asassataü bhavagataü yadipi dibbaü, 
Kimaīga pana tucchā kāmā
Appassādā bahuvighātā. 

450. Kāmā kaņukā āsã-
Visåpamā yesu mucchitā bālā, 
Te dãgharattaü niraye
Samappitā ha¤¤ante dukkhitā. 

451. Socanti pāpakammā
Vinipāte pāpabuddhito, 
Sadā kāyena vācāya
Manasā ca asaüvutā. 

452. Bālā te duppa¤¤ā
Acetanā dukkhasamudayo ruddhā
Desente ajānantā
Na bujjhate ariyasaccāni. 

453. Saccāni [PTS Page 168] [\q 168/]      amma buddhavara-
Desitāni te bahutarā ajānantā, 
Ye abhanandanti bhavagataü
Pihenti4 devesu upapattiü. 

454. Devesupi upapatti
Asassatā bhavagate aniccamhi, 
Na ca santasanti bālā
Punappunaü jāyitabbassa. 

455. Cattāro vinipātā
Dve ca gatiyo katha¤ci labbhanti
Na ca vinipātagatānaü
Pabbajjā atthi nirayesu. 

1 Siü-sãmu. 1, 2, A. 
2 Pāsādikā-sãmu. 1, A. 
3 Pāpāvuddhino-sãmu. 1, 2, A. 
4 Pihanti-[PTS.] 

[BJT Page 98] [\x  98/]     
456. Anujānātha maü ubhayo
Pabbajituü dasabalassa pāvacane
Appossukkā ghaņissaü
Jātimaraõappahānāya. 

457. Kiü bhavagatena1 abhinanditena
Kāyakalinā asārena, 
Bhavataõhāya nirodhā
Anujānātha pabbajissāmi. 

458. Buddhānaü uppādo
Vivajjito akkhaõo khaõo laddho, 
Sãlāni brahmacariyaü
Yāvajãvaü na dåseyyaü. 

459. Evaü bhanati suredhā
Mātāpitaro na tāva āhāraü, 
âhariyāmi2 gahaņņhā
Maraõavasaü gatāva hessāmi. 

460. Mātā dukkhitā rodati
Pitā ca assā sabbaso samabhigato, 3
Ghaņenti sa¤¤āpetuü4
Pāsādatale chamāpatitaü. 

461. Uņņhehi puttaka kiü socitena
Dinnāsi vāraõavatimhi
Rājā aõãkadatto5
Abhiråpo tassa tvaü dinnā. 

462. Aggamahesã bhavissasi
Aõãkadattassa rājino bhariyā, 
Sãlāni brahmacariyaü
Pabbajjā dukkarā puttaka. 

463. Rajje āõā dhanamissariyaü
Bhogā sukhā daharikāsi, 6
Bhu¤jāhi kāmabhoge
Vāreyyaü hotu te putta. 

464. Atha ne bhaõati sumedhā
Mā ãdisikānaü bhavagataü asāraü, 
Pabbajjā vā hehiti, 
Maraõaü vā me naceva vāreyyaü. 

465. Kimiva [PTS Page 169] [\q 169/]      påtikāyamasuciü
Savanagandhaü bhayānakaü kuõapaü
Abhisaüviseyyaü bhastaü
Asakiü paggharaõaü7 asucipuõõaü. 

1 Bhavagate-sãmu. 1, 2. 
2 âhariyā-[PTS.] 
3 Samabhighāto-
4 Vāyamanti-pu. 
5 Aõikaratta-machasaü. 
6 Daharikāpi-[PTS.] 
7 Paggharitaü-machasaü. 

[BJT Page 100] [\x 100/]     
466. Kimiva tāhaü jānantã
Vikålakaü maüsasoõitupalittaü, 1
Kimikulālayaü sakuõabhattaü
Kalebaraü kissa dãyatãti. 

467. Nibbuyhati susānaü
Aciraü kāyo apetavi¤¤āõo
Chuddho2 kaliīgaraü viya
Jigucchamānehi ¤ātãhi. 

468. Chuddhunaü taü susāne
Parabhattaü nahāyanti jigucchantā, 
Niyakā mātāpitaro
Kiü pana sādhāraõā janatā. 

469. Ajjhositā asāre
Kalebare aņņhinahārusaīghāte, 
Khelassuccārapassava
Paripuõõe påtikāyamhi. 

470. Yo na vinibbhujitvā
Abbhantaramassa bāhiraü kayirā, 
Gandhassa asahamānā
Sakāpi mātā jiguccheyya. 

471. Khandhadātuāyatanaü
Saīkhataü jātimålakaü dukkhaü, 
Yoniso anuvicinantã3
Vāreyyaü kissa iccheyyaü. 

472. Divase divase tisatti
Satāni nava navā pateyyuü kāyamhi, 
Vassasatampi ca ghāto
Seyyo dukkhassa cevaü4 khayo. 

473. Ajjhapagacche ghātaü
Yo vi¤¤āyevaü5 satthuno vacanaü, 
Dãgho tesaü saüsāro
Punappunaü ha¤¤amānānaü. 

474. Devesu manussesu ca
Tracchānayoniyā asurakāye, 
Petesu [PTS Page 170] [\q 170/]      ca nirayesu ca
Aparimitā dissare6 ghātā. 

475. Ghātā nirayesu bahå
Vinipātagatassa pãëiyamānassa7
Devesupi attāõaü
Nibbānasukhā paraü natthi. 

1 Soõitapalittaü-[PTS.] 
2 Chuņņho-[PTS.] 
3 Aruciü bhaõantã-[PTS.] 
4 Ceva-[PTS.] 
5 Vi¤¤u evaü-[PTS.] 
6 Dissante-sãmu. Dãyante-[PTS.] 
7 Kilissamānassa-[PTS.] 

[BJT Page 102] [\x 102/]     
476. Pattā te nibbānaü
Ye yuttā dasabalassa pāvacane, 
Appossukkā ghaņenti
Jātimaraõappahānāya. 

477. Ajjeva tātabhinikkhamissaü
Bhogehi kiü asārehi, 
Nibbinnā me kāmā
Vantasamā tālāvatthukatā. 

478. Sācevaü bhaõati pitaraü
Aõãkadatto ca yassa sādinnā1
Upayāsa vāraõavate
Vāreyyaü upaņņhite kāle. 

479. Atha asita nicitamuduke
Kede khaggena chindiya sumedhā, 
Pāsādaü ca pidhetvā2
Paņhamajjhānaü samāpajji. 

480. Sā ca tahiü samāpannā
Aõãkadatto3 ca āgato nagaraü, 
Pāsādeva sumedhā
Aniccasa¤¤ā subhāveti. 
481. Sā ca manasikaroti
Aõãkadatto3 ca āruhi turitaü
Maõikanakabhåsitaīgo
Kata¤jalã yācati sumedhaü. 

482. Ajje āõādhanamissariyaü
Bhogā sukhā daharikāsi, 4
Bhu¤jāhi kāmabhoge
Kāmasukhā sudullabhā loke. 

483. Nissaņņhaü te rajjaü
Bhoge bhu¤jassu dehi dānāni, 
Mā dummanā ahosi
Mātāpitaro te dukkhitā. 

484. Taü taü bhaõati suredha
Kāmehi anatthikā vigatamohā, 
Mā kāre abhinandi
Kāmesvādãkamaü passa. 

485. Cātuddãpo rājā
Mandhātā āsi kāmabhogãnamaggo
Atitto [PTS Page 171] [\q 171/]      kālaü kato
Na cassa paripåritā icchā. 

1 Yassa dinnā-[PTS.] 
2 Pidahitvā-machasaü. 
3 Aõãkaratto-[PTS.] 
4 Daharikāpi-[PTS.] 

[BJT Page 104] [\x 104/]     
486. Sattaratanāni vasseyya
Vuņņhimā dasadisā samantena
Na cattha titti kāmānaü
Atittāva maranti narā. 

487. Asisånåpamā kāmā kāmā sappasiråpamā, 
Ukkåpamā anudahanti aņņhikaīkala sannibhā. 

488. Aniccā addhuvā kāmā bahudukkhā mahāvidā, 
Ayogulova santatto saghamålā dumapphalā. 1

489. Rukkhaphalåpamā kāmā maüsapesåpamā dukhā, 
Supinopamā va¤caniyā kāmā yācitakåpamā. 

490. Sattisålåpamā kāmā rogo gaõķo aghaü nighaü, 
Aīgārakāsusadisā aghamålaü bhayaü vadho. 

491. Evaü bahudukhā kāmā akkhātā antarāyikā, 
Gacchatha na me bhavagate vissāso atthi attano. 

492. Kiü mama paro karissati attano sãsamhi ķayhamānamhi, 
Anubandhe jarāmaraõe tassa ghātāya ghaņitabbaü. 

493. Dvāraü avāpuritavāhaü mātāpitaro anãkadatta¤ca
Disvāna chamaü nisinne rodante idamavocaü. 

494. Dãgho bālānaü saüsāro punappuna¤ca rodataü, 
Anamatagge pitu maraõe bhātu vadhe attano ca vadhe. 

495. Assu tha¤¤aü rudhiraü
Saüsāraü anamataggato sarataü, 2
Sattānaü saüsarataü
Sarāhi aņņhãna¤ca sannicayaü. 

496. Sara caturodadhi upanãte
Assu tha¤¤a rudharamhi
Sara ekakappamaņņhãnaü
Sa¤cayaü vipulena samaü. 

497. Anamatagge [PTS Page 172] [\q 172/]      saüsarato mahiü jambudãpamupanãtaü, 
Ke ëaņņhimattagulikā mātāmātusveva nappahonti. 

1 Dukhapphalā-bahåsu, dukkhapphala-[PTS.] 
2 Saratha-sãmu. 

[BJT Page 106] [\x 106/]     
498. Sara tiõakaņņhasākhāpalāsaü upanãtaü anamataggato, 1
Caturaīgulikā ghaņikā pitupitusveva nappahonti. 

499. Sara2 kāõakacchapaü pubbasamudde aparato ca yugacchiddaü
Sara tassa ca paņimukkaü manussalābhamhi opammaü. 

500. Sara råpaü pheõapiõķopamassa kāyakaliko asārassa
Khandhe passa anicce sarāhi niraye bahuvighāte. 3

501. Sara kaņasãvaķķhante punappunaü tāsu tāsu jātisu, 
Sara kumbhãgabhayāni ca sarāhi cattāri saccāni. 

502. Amatamhi vijjamāne kiü tava pa¤cakaņukena pãtena, 
Sabbā hi kāmaratiyo kaņukatarā pa¤cakaņukena. 

503. Amatamhi vijjamāne kiü tava kāmehi ye sapariëāhā4
Sabbā hi kāmaratiyo jalitā kuthitā kampitā santapitā. 

504. Asapattamhi samāne kiü tava kāmehi ye bahusapattā, 
Rājaggicoraudakappiyehi sādhāraõā kāmā bahåsapattā. 

505. Mokkhamhi vijjamāne kiü tava kāmehi yesu5 vadhabandho, 
Kāmesu hi asatā kāmā6 vadhabandhanadukkhāni7 anubhonti. 

506. âdãpitā [PTS Page 173] [\q 173/]      tiõukkā gaõhantaü dahanti neva mu¤cantaü, 
Ukkopamā hi kāmā dahanti ye te na mu¤canti. 

507. Mā appakassa hetu kāmasukhassa vipulaü jahã sukhaü, 
Mā puthulomova balisaü gilitvā pacchā viha¤¤asi. 

508. Kāmaü kāmesu damassu tāva sunakhova saīkhalābaddho
Kāhinti khu taü kāmā chātā sunakhaü va caõķālā. 

1 Tiõakaņņhasākhāpalāsaü upanãtaü anamataggato sara-machasaü. 
2 Saraü-machasaü. 
3 Bahuvighāto-sãmu. 
4 Piriëāhā-machasaü, [PTS.] 
5 Yesuhi-sãmu, pa. 
6 Asakāmā-machasaü. 
7 Vadhabandhadukhāni-machasaü. 

[BJT Page 108] [\x 108/]     
509. Aparimitaü ca dukkha bahåni ca cittadomanassāni, 
Anubhohisi kāmesu yutto paņinissaja addhuve kāme. 

510. Ajaramhi vijjamāne kiü tava kāmehi yesu
Jarāmaraõavyādhagahitā sabbā sabbattha jātiyo. 

511. Idamajaramidamamaraü idamajarāmarapadamasokaü, 
Asapattamasambādhaü akhalitamabhayaü nirupatāpaü. 

512. Adhagatamidaü bahåhi amatamajjāpi ca labhanãyamidaü, 
Yo yoniso payu¤jati na ca sakkā aghaņamānena. 

513. Evaü bhaõati sumedha saīkharagate ratimalabhamānā, 
Anunennyaõãkadattaü kese ca chamaü khipi sumedhā. 

514. Uņņhāya aõãkadatto pa¤jaliko yāci tassā pitaraü so, 
Vissajjetha sumedhaü pabbajituü vimokkhasaccadassā. 

515. Vissajjitā mātāpitåhi pabbaji sokabhayabhãtā, 
Cha abhi¤¤ā sacchikatā aggaphalaü sikkhamānāya. 

516. Acchariyaü [PTS Page 174] [\q 174/]      abbhutaü taü nibbānaü āsi rājata¤¤āya, 
Pubbenimāsacaritaü yathā byākari pacchime kāle. 

517. Bhagavati koõāgamane saīghārāmamhi navanivesamhi
Sakhiyo tisso janiyo vihāradānaü adāsimhāse. 1

518. Dasakkhattåü sanakkhattuü dasasatakkhattuü satāni ca satakkhattuü, 
Devesu upapajjimha ko pana vādo manussesu. 

519. Devesu mahiddhikā ahumha mānusakamhi ko pana vādo, 
Sattaratanassa mahesã itthãratanaü ahaü āsiü. 

520. So hetu so pabhavo taü målaü sāva sāsane khanti, 
Taü paņhamaü samodhānaü taü dhammaratāya nibbānaü. 

1 Adāsimha-machasaü. 

[BJT Page 110] [\x 110/]     
521. Evaü karonti ye saddahanti vacanaü anomapa¤¤assa
Nibbindanti bhavagate nibbinditvā virajjantãti. 

Itthaü sudaü sumedhā therã gāthāyo abhāsitthāti. 

Sumedhātherãgāthā. 

Mahānipāto niņņhito. 

Gāthāsatāni cattāri asãti puna cuddasa
Theriyekuttarasatā sabbā tā āsavakkhayāti. 

Therãgāthā samattā. 

