[CPD Classification 2.5.6]
[PTS Vol Vv - ] [\z Vv /] [\f I /]    
[PTS Page 001] [\q   1/]     
[BJT Vol Vv - ] [\z Vv /] [\w I /]    
[BJT Page 002] [\x   2/]     

Suttantapiņake

Vimānavatthupāëi

Namo tassa bhagavato arahato sammā sambuddhassa. 

1. Pãņhavaggo

1. 1
1. Pãņhaü te sovaõõamayaü uëāraü
Manojavaü gacchati yena kāmaü, 
Alaīkate mālyadhare1 suvatthe
Obhāsasi vijjurivabbhakåņaü. 

2. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā. 

3. Pucchāmi taü devi mahānubhāve
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü, 
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti. 

4. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā, 
Pa¤haü puņņhā viyākāsi yassa kammassidaü phalaü. 

5. Ahaü manussesu manussabhåtā
Abbhāgatānāsanakaü2 adāsiü, 
Abhivādayiü a¤jalikaü akāsiü
Yathānubhāva¤ca adāsi dānaü. 

6. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

7. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamakāsi pu¤¤aü, 
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 

Paņhamapãņhavimānaü. 

1. 2
[PTS Page 002] [\q   2/]      
8. Pãņhaü te vephariyamayaü uëāraü
Manojavaü gacchati yena kāmaü, 
Alaīkate mālyadhare suvatthe
Obhāsasi vijjurivabbhakåņaü. 

1. Malyadhare - sãmu. 
2. Abbhāgatānaü āsanakaü - sãmu. 

[BJT Page 4] [\x   4/]     

9. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā. 

10. Pucchāmi taü devi mahānubhāve
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü, 
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti. 

11. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā, 
Pa¤haü puņņhā viyākāsi yassa kammassidaü phalaü. 

12. Ahaü manussesu manussabhåtā
Abbhāgatānāsanakaü adāsiü, 
Abhivādayiü a¤jalikaü akāsiü
Yathānubhāva¤ca adāsi dānaü. 

13. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

14. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamakāsi pu¤¤aü, 
Tenambhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 

Dutiyapãņhavimānaü. 

1. 3

15. Pãņhaü te sovaõõamayaü uëāraü
Manojavaü gacchati yena kāmaü, 
Alaīkate mālyadhare suvatthe
Obhāsasi vijjurivabbhakåņaü

16. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā. 

17. Pucchāmi taü devi mahānubhāve
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü, 
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti. 

18. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā, 
Pa¤haü puņņhā viyākāsi yassa kammassidaü phalaü. 

[BJT Page 6] [\x   6/]     
[PTS Page 003] [\q   3/]      
19. Appassa kammassa phalaü mamedaü1
Yenamhi2 evaü jalitānubhāvā, 
Ahaü manussesu manussabhåtā
Purimāya jātiyā manussaloke

20. Addasaü virajaü bhikkhuü vippasannamanāvilaü, 
Tassa adāsahaü piņhaü pasannā sehi pāõihi

21. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

22. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamakāsi pu¤¤aü, 
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbādisā pabhāsatãti. 

Tatiyapãņhavimānaü. 

1. 4

23. Pãņhaü te vephariyamayaü uëāraü
Manojavaü gacchati yena kāmaü, 
Alaīkate mālyadhare suvatthe
Obhāsasi vijjurivabbhakåņaü. 

24. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā. 

25. Pucchāmi taü devi mahānubhāve
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü, 
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti. 

26. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā, 
Pa¤haü puņņhā viyākāsi yassa kammassidaü phalaü. 

27. Appassa kammassa phalaü mamedaü
Yenamhi evaü jalitānubhāvā
Ayaü manussesu manussabhåtā
Purimāya jātiyā manussaloke. 

28. Addasaü virajaü bhikkhuü vippasannamanāvilaü, 
Tassa adāsahaü pãņhaü pasannā sehi pāõāhi. 

1. Mametaü - katthavi
2. Tenamhi - katthavi

[BJT Page 8] [\x   8/]     

29. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

30. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamakāsi pu¤¤aü, 
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 

Catutthapãņhavimānaü. 

1. 5
[PTS Page 004] [\q   4/]      
31. Ku¤jaro te varārogo nānā ratanakappano, 
Ruciro thāmavā javasampanno1 ākāsamhi samãhati. 

32. Padumã padumapattakkhã2 padumuppalajutindharo, 3
Padumacuõõābhikiõõaīgo soõõapokkharamālavā4

33. Padumānusaņaü maggaü padumapattavibhåsitaü, 
ōhãtaü vaggumanugghāti mitaü gacchati vāraõo

34. Tassa pakkamamānassa soõõakaüsā ratissarā, 
Tesaü såyyati nigghoso turiye pa¤caīgike yathā

35. Tassa nāgassa khandhasmiü sucivatthā alaīkatā, 
Mahantaü accharāsaīghaü vaõõena atirocasi5

36. Dānassa te idaü phalaü atho sãlassa vā pana, 
Atho a¤jalikammassa taü me akkhāhi pucchitāti. 

37. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā, 
Pa¤haü puņņhā viyākāsi yassa kammassidaü phalanti. 

38. Disvāna guõasampannaü jhāyiü jhānarataü sataü, 
Adāsiü pupphābhikiõõaü āsanaü dussasanthataü. 

39. Upaķķhapadumamālāhaü āsanassa samantato, 
Abbhokirissaü pattehi pasannā sehi pāõãhi. 

1. Thāmasampanno - katthavi
2. Padamapattakkhã - machasaü. 
3. Padamuppalajutindharo - machasaü. 
4. Soõõapokkharamālamā - machasaü. 
5. Atirocati - katthacã

[BJT Page 10] [\x  10/]     

40. Tassa kammassa kusalassa1 idaü me ãdisaü phalaü, 
Sakkāro garukāro ca devānaü apacitā ahaü. 

41. Yo ce sammāvimuttānaü sattānaü brahmacārinaü, 
Pasanno āsanaü dajjā evaü nando yathā ahaü. 

42. Tasmāhi atthakāmena mahantambhikaīkhatā, 
âsanaü dātabbaü hoti sarãranti madhārinanti. 

Ku¤jaravimānaü. 

1. 6

43. Suvaõõacchadanaü nāvaü nārã āruyha tiņņhasi, 
Ogāhasi pokkharaõiü padumaü chindasi pāõinā. 

44. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā. 

45. Pucchāmi taü devi mahānubhāve
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü, 
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti, 

46. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā, 
Pa¤haü puņņhā viyākāsi yassa kammassidaü phalantã. 

47. Ahaü manussesu manussabhåtā
Purimāya jātiyā manussaloke, 
Disvāna bhikkhå tasite kilante
Uņņhāya pātuü udakaü adāsiü. 

48. Yo ve kilantāna pipāsitānaü
Uņņhāya pātuü udakaü dadāti, 
Sãtodakā tassa bhavanti najjo
Pahåtamālyā bahupuõķarãkā. 

49. Tamāpagā anupariyanti sabbadā
Sãtodãkā vālukasanthatā nadã, 
Ambā ca sālā tilakā ca jambuyo
Uddālakā pāņaliyo ca phullā. 

1. Kammakusalassa - machasaü. 

[BJT Page 12] [\x  12/]     

50. Taü bhåmibhāgehi upetaråpaü
Vimānaseņņhaü bhåsasobhamānaü, 
Tassãdha1 kammassa ayaü vipāko
Etādisaü katapu¤¤ā2 labhanti. 

51. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

52. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamakāsi pu¤¤aü, 
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 

Paņhamanāvāvimānaü. 

1. 7

53. Suvaõõacchadanaü nāvaü nārã āruyha tiņņhasi, 
Ogāhasi pokkharaõiü padumaü chindasi pāõinā. 

54. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā. 

55. Pucchāmi taü devi mahānubhāve
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü, 
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti. 

56. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā, 
Pa¤haü puņņhā viyākāsi yassa kammassidaü phalaü. 

57. Ahaü manussesu manussabhåtā
Purimāya jātiyā manussaloke, 
Disvāna bhikkhuü tasitaü kilantaü
Uņņhāya pātuü udakaü adāsiü. 

58. Yo ce kilantassa pipāsitassa
Uņņhāya pātuü udakaü dadāti, 
Sãtodakā tassa bhavanti najjo
Pahåtamālyā bahupuõķarãkā. 

59. Tamāpagā anupariyanti sabbadā
Sãtodakā vālukasanthatā nadã, 
Ambā ca sālā tilakā ca jambuyo
Uddālakā pāņaliyo ca phullā. 

1. Tasseva - syā. 
2. Pu¤¤akatā - machasaü. 

[BJT Page 14] [\x  14/]     

60. Taü bhåmibhāgehi upetaråpaü
Vimānaseņņhaü bhusasobhamānaü, 
Tassãdha kammassa ayaü vipāko
Etādisaü katapu¤¤ā labhanti. 

61. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

62. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamakāsi pu¤¤aü, *
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 

Dutiyanāvāvimānaü. 

1. 8

63. Suvaõõacchadanaü nāvaü nārã āruyha tiņņhasi, 
Ogāhasi pokkharaõiü padumaü chindasi pāõinā. 

64. Kåņāgārā nivesā te vibhattā bhāgaso mitā, 
Daddallamānā ābhanti samantā caturo disā. 

65. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā. 

66. Pucchāmi taü devi mahānubhāve
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü, 
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti. 
[PTS Page 005] [\q   5/]      
67. Sā devatā attamanā sambuddheneva pucchitā
Pa¤haü puņņhā viyākāsi yassa kammassidaü phalanti.
[PTS Page 007] [\q   7/]       
68. Ahaümanussesu manussabhåtā
Purimāya jātiyā manussaloke, 
Disvāna bhikkhå tasite kilante
Uņņhāya pātuü udakaü adāsiü. 

69. Yo ve kilantāna pipāsitānaü
Uņņhāya pātuü udakaü dadāti, 
Sãtodakā tassa bhavanti najjo
Pahåtamālyā bahu puõķarãkā. 

* Ettha dissate marammachaņņha saīgãti potthake ''akkhāmi te buddha mahānubhāva manussabhåtā yamakāsi pu¤¤āpi pādantidvayaü. 

[BJT Page 16] [\x  16/]     

70. Tamāpagā anupariyanti sabbadā
Sãtodakā vālukasanthatā nadã, 
Ambā ca sālā tilakā ca jambuyo
Uddālakā pāņaliyo ca phullā. 

71. Taü bhåmibhāgehi upetaråpaü
Vimānaseņņhaü bhusasobhamānaü, 
Tassãdha kammassa ayaü vipāko
Etādisaü katapu¤¤ā labhanti. 

72. Kåņāgārā nivesā me vibhattā bhāgaso mitā, 
Daddallamānā ābhanti samantā caturo disā. 

73. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

74. Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsati, 
Etassa kammassa phalaü mamedaü
Atthāya buddho udakaü apāyãti1. 

Tatiyanāvā vimānaü. 

1. 9

75. Abhikkantena vaõõena yā tvaü tiņņhasi devate, 
Obhāsenti disā sabbā osadhã viya tārakā. 

76. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā. 

77. Kena tvaü vimalobhāsā atirocasi devate2, 
Kena te sabbagattehi sabbā obhāsare3 disā. 

78. Pucchāmi taü devi mahānubhāve
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü, 
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti. 
[PTS Page 006] [\q   6/]      
79. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā, 
Pa¤haü puņņhā viyākāsi yassa kammassidaü phalaü. 

1. Apāsãti - sã, syā, [PTS.] 
2. Devatā - machasaü. 
3. Obhāsate - machasaü. 

[BJT Page 18] [\x  18/]     

[PTS Page 008] [\q   8/]      
80. Ahaü manussesu manussabhåtā
Pårimāya jātiyā manussaloke, 
Tamandhakāramhi timãsikāyaü
Padãpakālamhi adaü padãpaü1

81. Yo andhakāramhi timãsikāyaü
Padãpakālamhi dadāti dãpaü, 
Uppajjati jotirasaü vimānaü
Pahåtamālyaü bahupuõķarãkaü. 

82. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

83. Tenāhaü vimalobhāsā atirocāmi devatā, 
Tena me sabbagattehi sabbā obhāsare disā. 

84. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamakāsi pu¤¤aü, 
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 
Dãpavimānaü. 

1. 10

85. Abhikkannena vaõõena yā tvaü tiņņhasi devate, 
Obhāsentã disā sabbā osadhã viya tārakā. 

86. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā. 

87. Pucchāmi taü devi mahānubhāve
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü, 
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti. 

88. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā. 
Pa¤haü puņņhā viyākāsi yassa kammassidaü phalaü. 

89. Ahaü manussesu manussabhåtā
Purimāya jātiyā manussaloke. 
Addasaü virajaü buddhaü vippasannamanāvilaü

1. Adāya dãpaü - machasaü. 

[BJT Page 20] [\x  20/]     

90. âsajja dānaü adāsiü akāmā tiladakkhiõaü
Dakkhiõeyyassa buddhassa pasannā sehi pāõihi. 

91. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

92. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamakāsi pu¤¤aü, 
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 
[PTS Page 009] [\q   9/]      
Tiladakkhiõāvimānaü. 

1. 11

93. Ko¤cā mayårā diviyā ca haüsā
Vaggussarā kokilā sampatanti, 
Pupphābhikiõõaü rammamidaü vimānaü
Anekacittaü naranārisevitaü. 

94. Tatthacchasi devi mahānubhāve
Iddhi1 vikubbantã anekaråpā, 
Imā ca te accharāyo samantato
Naccanti gāyanti pamodayanti2. 

95. Devidadhipattāsi mahānubhāve
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü, 
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti. 

96. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā, 
Pa¤haü puņņhā viyākāsi yassa kammassidaü phalaü. 

97. Ahaü manussesu manussabhåtā
Patibbatā nā¤¤amanā3 ahosiü, 
Mātāva puttaü anurakkhamānā
Kuddhapahaü4 nappharusaü avocaü. 

98. Sacce ņhitā mosavajjaü pahāya
Dāne ratā saīgahitattabhāvā, 
Annaü ca pānaü ca pasannacittā
Sakkacca dānaü vipulaü adāsiü. 

1. Iddhiü - katthaci
2. Pamodayanti ca - machasaü. 
3. Patibbatā na¤¤amanā - machasaü. 
4. Kuddhāpihaü - machasaü. 

[BJT Page 22] [\x  22/]     

99. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

100. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamakāsi pu¤¤aü
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 

Patibbatāvimānaü. 

1. 12

101. Vepharãyatthambhaü ruciraü pabhassaraü
Vimānamāruyha anekacittaü
Tatthacchasi devi mahānubhāve
Uccāvacā iddhivikubbamānā
Imā ca te accharāyo samantato
Naccanti gāyanti pamodayanti1
[PTS Page 010] [\q  10/]      
102. Deviddhipattāsi mahānubhāve
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti

103. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā, 
Pa¤haü puņņhā viyākāsi yassa kammassidaü phalaü

104. Ahaü manussesu manussabhåtā
Upāsikā cakkhumato abhosiü
Pāõātipātā viratā ahosiü
Loke adinnaü parãvajjayissaü

105. Amajjapā no ca2 musā abhāsiü3
Sakena sāmināva4 ahosiü tuņņhā
Anna¤ca pāna¤ca pasannacittā
Sakkacca dānaü vipulaü adāsiü

106. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

107. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamakāsi pu¤¤aü
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti

Dutiya patibbatāvimānaü. 

1. Pamodayanti ca - machasaü, 
2. Nāpi - syā. 
3. Abhāõiü - machasaü. 
4. Sāmitā - machasaü. 

[BJT Page 24] [\x  24/]     

01. 13

108. Abhikkantena vaõõena yā tvaü tiņņhasi devate, 
Obhāsentã disā sabbā osadhã viya tārakā. 

109. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā. 

110. Pucchāmi taü devi mahānubhāve
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti. 

111. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā, 
Pa¤haü puņņhā viyākāsi yassa kammassidaü phalaü. 

112. Ahaü manussesu manussabhåtā
Suõisā ahosiü sasurassa gehe1
Addasaü virajaü bhikkhuü vippasannamanāvilaü

113. Tassa adāsahaü påvaü pasannā sehi pāõihi
Bhāgaķķhabhāgaü datvāna modāmi nandane vane

[PTS Page 011] [\q  11/]      
114. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

115. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamakāsi pu¤¤aü
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 

Suõisāvimānaü. 

[BJT Page 24] [\x  24/]     

1. 14

116. Abhikkantena vaõõena yā tvaü tiņņhasi devate, 
Obhāsentã disā sabbā osadhã viya tārakā. 

117. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā. 

1. Ghare, - syā. 

[BJT Page 26] [\x  26/]     

118. Pucchāmi taü devi mahānubhāve
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti. 

119. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā, 
Pa¤haü puņņhā viyākāsi yassa kammassidaü phalaü. 

120. Ahaü manussesu manussabhåtā
Suõisā ahosiü sasurassa gehe
Addasaü virajaü bhikkhuü vippasannamanāvilaü

121. Tassa adāsahaü påvaü pasannā sehi pāõihi
Bhāgaķķhabhāgaü datvāna modāmi nandane vane

122. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

123. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamakāsi pu¤¤aü
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 

Dutiya suõisāvimānaü. 

1. 15

124. Abhikkantena vaõõena yā tvaü tiņņhasi devate, 
Obhāsentã disā sabbā osadhã viya tārakā. 

125. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā. 

126. Pucchāmi taü devi mahānubhāve
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti. 

127. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā, 
Pa¤haü puņņhā viyākāsi yassa kammassidaü phalaü. 

[BJT Page 28] [\x  28/]     

[PTS Page 012] [\q  12/]      
128. Issā ca maccheramatho paëāso, 
Nāhosi mayhaü gharamāvasantiyā
Akkodhanā bhattuvasānuvattinã
Uposathe niccahamappamattā. 

129. Cātuddasiü pa¤cadasiü yā ca pakkhassa aņņhamã, 
Pāņihāriyapakkha¤ca aņņhaīgasusamāgataü

130. Uposathaü upavasissaü sadā sãlesu saüvutā, 
Saüyamā saüvibhāgā ca vimānaü āvasāmahaü1

131. Pāõātipātā viratā musāvādā ca sa¤¤atā, 
Theyyā ca aticārā ca majjapānā ca ārakā. 

132. Pa¤ca sikkhaü pade ratā ariyasaccāna kovidā, 
Upāsikā cakkhumato gotamassa yasassino. 

133. Sāhaü sakena sãlena yasasā ca yasassinã, 
Anubhomi sakaü pu¤¤aü sukhitā camhi anāmayā. 

134. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

135. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamakāsi pu¤¤aü
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 

Mama ca bhante vacanena bhagavato pāde sirasā vandeyyāsi, uttarā nāma bhante upāsikā bhagavato pāde sirasā vandatãti anacchariyaü kho panetaü bhante yaü maü bhagavā a¤¤atarasmiü sāma¤¤aphale vyākareyya. Taü bhagavā sakadāmiphale viyākāsãti. 

Uttarāvimānaü. 

1. 16

136. Yuttā ca te parama alaīkatā hayā
Adhomukhā aghasigamā balã javā
Abhinimmitā pa¤carathā satā ca te
Anventi taü sārathicoditā hayā. 

137. Sā tiņņhasi rathavare alaīkatā
Obhāsayaü jalamiva jotipāvako
Pucchāmi taü varatanu2 anomadassane
Kasmā nu kāyā anadhivaraü upāgamãti. 

1. âvasāmimaü - sã. 
2. Varacāru - katthavi. 

[BJT Page 30] [\x  30/]     

138. Kāmaggapattānaü yamāhunuttaraü1
Nimmāya nimmāya ramanti devatā
Tasmā kāyā accharā kāmavaõõãnã
Idhāgatā anadhivaraü namassitunti. 
[PTS Page 013] [\q  13/]      
139. Kiü tvaü pure sucaritamācarãdha
Kenacchasi tvaü amitayasā sukhedhitā
Iddhã ca te anadhivarā vihaīgamā
Vaõõo ca te dasadisā virocati. 

140. Devehi taü parivutā sakkatā casi
Kuto cutā sugatigatāsi devate
Kassa vā tvaü vacanakarānusāsaniü
âcikkha me tvaü yadi buddhasāvikāti. 

141. Nagantare nagaravare sumāpite
Paricārikā rājavarassa sirãmato
Nacce gãte paramasusikkhitā ahuü
Sirimāti maü rājagahe avedisuü. 2

142. Buddho ca me isinisabho vināyako
Adesayã samuyadadukkhaniccataü
Asaīkhataü dukkhanirodhasassataü
Magga¤cimaü akuņilama¤jasaü sivaü. 

143. Sutvānahaü amatapadaü asaīkhataü
Tathāgatassanadhivarassa sāsanaü
Sãlesavahaü paramasusaüvutā ahuü
Dhamme ņhitā naravarabuddhabhāsite. 3

144. Ĩatvānahaü virajapadaü asaīkhataü
Tathāgatena nadhivarena desitaü
Tatthevahaü samathasamādhimāphusiü
Sā yeva me paramaniyāmatā ahu. 

145. Laddhānahaü amatavaraü visesanaü
Ekaüsikā abhisamaye visesiya
Asaüsayā bahujanapåjitā ahaü
Khiķķhāratiü4 paccanubhomanappakaü. 

146. Evaü ahaü amatadassamhi devatā
Tathāgatassanadhivarassa sāvikā
Dhammaddasā paņhamaphale patiņņhitā
Sotāpannā na ca pana matthiduggati. 

1. Yamāhunuttārā - syā. 
2. Avediüsu - sãmu. Pa. 
3. Naravarabuddhadesite - machasaü. 
4. Khiķķaüratiü - syā. 

[BJT Page 32] [\x  32/]     

147. Sā vandituü anadhivaraü upāgamiü
Pāsādike kusalarathe ca bhikkhavo
Namassituü samaõasamāgamaü sivaü
Sagāravā sirimato dhammarājino. 
[PTS Page 014] [\q  14/]      
148. Disvā muniü muditamanamhi pãõitā
Tathāgataü naravaradammasārathiü
Taõhacchidaü kusalarataü vināyakaü
Vandāmahaü parahitānukampakanti. 

Sirimāvimānaü. 

1. 17

149. Idaü vimānaü ruciraü pabhassaraü
Vephariyatthamhaü satataü sunimmitaü
Sovaõõarukkhehi1 samantamotthataü ņhānaü mamaü kammavipākasambhavaü. 

150. Patråpapannā purimaccharā imā
Sataü sahassāni sakena kammunā
Tuvaüsi ajjhapagatā yasassinã
Obhāsayaü tiņņhasi pubbadevatā. 

151. Sasã adhiggayha yathā virocati
Nakkhattarājāriva tārakāgaõaü
Tatheva tvaü accharāsaīgamaü2 imaü
Daddallamānā yasasā virocasi. 

152. Kuto nu āgamma anomadassane
Uppannā tvaü bhavanaü mamaü idaü
Brahmaüva devā tidasā saindakā
Sabbe na tappāmase dassanena tanti. 3

153. Yametaü sakka anupucchase mamaü
Kuto vutā tvaü idha āgatāti4
Bārāõasã nāma puratthi kāsinaü
Tattha pure ahosiü kesakārikā. 

154. Buddhe ca dhamme ca pasannamānasā
Saīgheca ekantagatā asaüsayā
Akhaõķasikkhāpadā āgatapphalā
Sambodhidhamme niyatā anāmayāti. 

1. Suvaõõarukkhehi - machasaü
2. Accharāsaīganaü - machasaü
3. Dassanātanti - sã. 
4. âgatā tuvaü - syā. 
Kuto vutāya āgatikava [PTS.] 

[BJT Page 34] [\x  34/]     

155. Tantyābhinandamase sāgata¤ca1 te
Dhammena ca tvaü yassā virocasi
Buddhe ca dhamme ca pasannamānase
Saīghe ca ekantagate asaüsaye
Akhaõķa sikkhāpade āgatapphale
Sambodhidhamme niyate anāmayeti. 

Kesakārãvimānaü. 

Pãņhavaggo paņhamo. 

Tassuddānaü: -

Pa¤capãņhā tayo nāvā dãpatiladakkhiõā duve
Pati dve suõisā uttarā sirimā kesakārikā
Vaggo tena pavuccatãti. 
[PTS Page 015] [\q  15/]      
1. Svāgata¤ca - machasaü. 

[BJT Page 36] [\x  36/]     

2. Cittalatāvaggo

2. 1
[PTS Page 016. [\q  16/]     ] 
156. Api sakko'va devindo ramme cittalatā vane
Samantā anuppiyāsi nārãgaõapurakkhatā
Obhāsentã disā sabbā osadhã viya tārakā. 

157. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā. 

158. Pucchāmi taü devi mahānubhāve
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti. 

159. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā, 
Pa¤haü puņņhā viyākāsi yassa kammassidaü phalaü. 

160. Ahaü manussesu manussabhåtā dāsã ahosiü parapessiyā kule
Upāsikā cakkhumato gotamassa yasassino
Tassā me nikkhamo āsi sāsane tassa tādino. 

161. Kāmaü bhijjatu'yaü kāyo neva atthettha santhanaü1
Sikkhāpadānaü pa¤cannaü maggo sovatthiko sivo. 

162. Akaõņako agahano uju sabbhi pavedito
Nikkhamassa phalaü passa yathidaü pāpuõitthikā. 

163. âmantanikā ra¤¤omhi sakkassa vasavattino
Saņņhituriyasahassāni paņibodhaü karonti me. 

164. âlambo gaggaro2 bhãmo sādhuvādã ca saüsayo, 
Pokkharo ca suphasso ca vãõāmokkhā ca nāriyo. 

165. Nandā ceva sunandā ca soõadinnā sucimbhitā3
Alambusā missakesã ca puõķarãkātidāruõã. 

166. Eõiphassā suphassā ca subhaddā muduvādinã, 
Etā ca¤¤ā ca seyyasā4 accharānaü pabodhikā. 

1. Saõaņhanaü - machasaü. 
2. Gaggamo - syā. 
3. Sucimbhikā - syā. 
4. Seyyāse - sãmu. Pa. 

[BJT Page 38] [\x  38/]     

167. Kāmaü kālenupāgantvā abhibhāsanti devatā, 
Handa naccāma gāyāma handa taü ramayāmase. 

168. Nayidaü akatapu¤¤ānaü katapu¤¤ānamevidaü
Asokaü nandānaü rammaü tidasanaü mahāvanaü. 

169. Sukhaü akatapu¤¤ātaü idha natthi parattha ca, 
Sukha¤ce katapu¤¤ānaü idha ceva paratthe ca. 

170. Tesaü sahavyakāmānaü kattabbaü kusalaü bahuü
Katapu¤¤ā hi modanti sagge bhosasamaīginoti. 

Dāsãvimānaü. 

2. 2

171. Abhikkantena vaõõena yā tvaü tiņņhasi devate, 
Obhāsenti disā sabbā osadhã viya tārākā. 

172. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā. 

173. Pucchāmi taü mahānubhāve
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti. 

174. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā, 
Pa¤haü puņņhā viyākāsi yassa kammassidaü phalaü. 

175. Kevaņņadvārā nikkhamma ahu mayhaü nivesanaü, 
Tattha sa¤caramānānaü sāvakānaü mahesinaü. 

176. Odanaü kummāsaü sākaü1 loõasovãraka¤cahaü, 
Adāsiü ujubhåtesu vippasannena cetaso. 

177. Cātuddasiü pa¤cadasiü yā ca pakkhassa aņņhamã, 
Pāņihāriyapakkha¤ca aņņhaīgasusamāgataü

178. Uposathaü upavasissaü sadā sãlesu saüvutā, 
Sa¤¤amā saüvibhāgā ca vimānaü āvasāmahaü

1. ôākaü - machasaü. 

[BJT Page 40] [\x  40/]     

179. Pāõātipātā vãratā musāvādā ca sa¤¤atā, 
Theyyā ca aticārā ca majjapānā ca ārakā

180. Pa¤casikkhāpade ratā ariyasaccāna kovidā, 
Upāsikā cakkhumato gotamassa yasassino

181. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

182. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamahaü akāsiü
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 

Mama ca bhante vacanena bhagavato pāde sirasā vandeyyāsi, lakhumā nāma bhante upāsikā bhagavato pāde sirasā vandatãti. Anacchariyaü kho panekaü bhante yaü maü bhagavā a¤¤atarasmiü sāma¤¤aphale vyākareyya taü bhagavā sakadāgāmiphale vyākāsãti. 

Lakhumāvimānaü. 

2. 3

183. Piõķāya te carantassa tuõhãbhåtassa tiņņhato, 
Daëiddā kapaõā nārã parāgāraü avassitā1

184. Yā te adāsi ācāmaü pasantā sehi pāõihi, 
Sā hitvā mānusaü dehaü kannu sā disataü gatā

185. Piõķāya me carantassa tuõhãbhåtassa tiņņhato, 
Daëiddā kapaõā nārã parāgāraü avassitā

186. Yā me adāsi ācāmaü pasantā sehi pāõihi, 
Sā hitvā mānusaü dehaü vippamuttā ito cutā

187. Nimmāõaratino nāma santi devā mahiddhikā, 
Tattha sā sukhitā nārã modatācāmadāyikāti

188. Abho dānaü varākiyā kassape supatiņņhitaü, 
Parābhatena dānena ijjhittha vata dakkhiõā

189. Yā mahesittaü kāreyya cakkavattissa rājino
Nārã sabbaīgakalyāõã bhattu cānomadassikā
Etassācāmadānassa kalaü nāgghati soëasiü. 

1. Apassitā - machasaü

[BJT Page 42] [\x  42/]     

190. Sataü nikkhā sataü assā sataü assatarãrathā
Sataü ka¤¤ā sahassāni āmuttamaõãkuõķalā
Etassācāmadānassa kalaü nāgghanti soëasiü

191. Sataü hemavatā nāgā ãsā dantā uråëhavā
Suvaõõakacchā mātaīgā hemakappanavāsasā1
Etassācāmadānassa kalaü nāgghanti soëasiü

192. Catunnampi2ca dãpānaü issaraü yodha kāraye, 
Etassācāmadānassa kalaü nāgghati soëasinti

âcāmadāyikāvimānaü. 

2. 4

193. Caõķālã vanda pādāni gotamassa yasassino, 
Taveva3 anukampāya aņņhāsi isisattamo4

194. Abhippasādehi manaü arahattamhi tādinã5, 
Khippaü pa¤jalikā vanda parittaü tava jãvitanti

195. Coditā bhāvitattena sarãrantimadhārinā, 
Caõķālã vandi pādāni gotamassa yasassino

196. Tamenamavadhã gāvã caõķāliü pa¤jaliü ņhitaü, 
Namassamānaü sambuddhaü andhakāre pabhaīkaranti

197. Khãõāsavaü vigatarajaü anejaü
Ekaü ara¤¤amhi raho nisinnaü
Deviddhipattā upasaīkamitvā
Vandāmi taü vãra mahānubhāvāti6

198. Suvaõõavaõõā jalitā mahāyasā
Vimānamoruyha anekacittā
Parivāritā accharānaü gaõena7
Kā tvaü subhe devate vandase mamanti. 

1. Hemakappanivāsasā - syā, 
2. Catunnampi - machasaü. 
3. Tameva - machasaü. 
4. Isisuttamo - sãmu. 
5. Tādine, - syā, 
6. Mahānubhāvanti - machasaü, katthaci
7. Accharāsaügaõena - machasaü. 

[BJT Page 44] [\x  44/]     

199. Ahaü bhadante1 caõķālã tayā vãrena pesitā, 
Vandiü arahato pāde gotamassa yasassino

200. Sāhaü vanditva2 pādāni cutā caõķālayoniyā, 
Vimānaü sabbato bhaddaü upapannambhi nandanaü3

201. Accharānaü satasahassaü purakkhatvāna4 tiņņhati, 
Tāsāhaü pavarā seņņhā vaõõena yassa yutā. 

202. Pahåtakatakalyāõā sampajānā patissatā, 
Muniü kāruõikaü loke taü bhante vanditumāgatāti. 

203. Idaü vatvāna caõķālã kata¤¤å katavedinã, 
Vanditvā arahato pāde tatthevantaradhāyathāti. 5

Caõķālãvimānaü. 

2. 5

204. Nãlā pãtā ca kāëā ca ma¤jeņņhā6 atha lohitā, 
Uccāvacānaü vaõõānaü ki¤jakkhaparivāritā. 

205. Mandāravānaü pupphānaü mālaü dhāresi muddhani, 
Nayime a¤¤esu kāyesu rukkhā santi sumedhase. 

206. Kena kāyaü upapannā tāvatiüsaü yasassinã, 
Devate pucchitācikkha kissa kammassidaü phala'nti

207. Bhadditthiti7 maü a¤¤iüsu kimbilāyaü upāsikā, 
Saddhā sãlena sampannā saüvibhāgaratā sadā. 

208. Acchādana¤ca bhatta¤ca senāsanaü padãpiyaü, 
Adāsiü ujubhåtesu vippasannena cetasā

209. Cātuddasiü pa¤cadasiü yā ca pakkhassa aņņhamã, 
Pāņihāriyapakkha¤ca aņņhaīgasusamāgataü. 

210. Uposathaü upavasissaü sadā sãlesu saüvutā, 
Sa¤¤amā saüvibhāgā ca vimānaü āvasāmahaü. 

1. Bhaddante - machasaü. 
2. Vanditvā - machasaü. 
3. Nandane - machasaü
4. Purakkhitvā - syā, 
5. Tatthevantaradhāyatãti - syā, 
6. Ma¤jiņņhā - machasaü
Ma¤jiņņhā - [PTS]
7. Bhadditthikāti maü a¤¤asu - machasaü. 

[BJT Page 46] [\x  46/]     

211. Pāõātipātā viratā musāvādā ca sa¤¤atā, 
Theyyā ca aticārā ca majjapānā ca ārakā. 

212. Pa¤ca sikkhāpade ratā ariyasaccāna kovidā, 
Upāsikā cakkhumato appamādavihāriõã. 

213. Bhikkhu cahaü paramahitānukampake
Abhojayaü tapassiyugaü mahāmuniü
Katāvāsā katakusalā tato cutā
Sayaüpabhā anuvicarāmi nandanaü. 

214. Aņņhaīgikaü aparimitaü sukhāvahaü
Uposathaü sattamupāvasiü ahaü
Katāvāsā katakusalā tato cutā
Sayaüpabhā anuvicarāmi nandananti. 
[PTS Page 021] [\q  21/]      
Bhadditthivimānaü. 



2. 6

215. Abhikkantena vaõõena yā tvaü tiņņhasi devate, 
Obhāsentã disā sabbā osadhã viya tārakā. 

216. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā. 

217. Kena tvaü vimalobhāsā atirocasi devate, 
Kena te sabbagattehi sabbā obhāsare disā. 

218. Pucchāmi taü devi mahānubhāve
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatã'ti. 

219. *Sā devatā attamanā moggallānena pucchatā, 
Pa¤haü puņņhā viyākāsi yassakammassidaü phalaü. 

* Nāgatāpyayaü gāthā sãhalakkharavimānavatthumhi, tassaü aņņhakathāyaü āgatā, tasmā sā idha pakkhittā. 

[BJT Page 48] [\x  48/]     

220. Soõadinnāti maü a¤¤iüsu1 nālandāyaü upāsikā, 
Saddhā sãlena sampannā saüvibhāgaratā sadā. 

221. Acchādana¤ca bhatta¤ca senāsanaü padãpiyaü, 
Adāsiü ujubhåtesu vippasannena cetasā

222. Cātuddasiü pa¤cadusiü yā ca pakkhassa aņņhamã, 
Pāņihāriya pakkha¤ca aņņhaīgasusamāgataü. 

223. Uposathaü upavasissaü sadā sãlesu saüvutā, 
Sa¤¤amā saüvibhāgā ca vimānaü āvasāmahaü. 

224. Pāõātipātā viratā musāvādā ca sa¤¤atā, 
Theyyā ca aticārā ca majjapānā ca ārakā. 

225. Pa¤casikkhāpade ratā ariyasaccāna kovidā, 
Upāsikā cakkhumato gotamassa yasassino. 

226. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

227. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamahaü akāsiü
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatã'ti. 

Soõadinnā vimānaü. 

2. 7

228. Abhikkantena vaõõena yā tvaü tiņņhasi devate, 
Obhāsentã disā sabbā osadhã viya tārakā. 

229. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā. 

230. Pucchāmi taü devi mahānubhāve
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatã'ti. 

231. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā, 
Pa¤haü puņņhā viyākāsi yassa kammassidaü phalaü. 

1. A¤¤aüsu, - machasaü. 

[BJT Page 50] [\x  50/]     

232. Uposathāti maü a¤¤iüsu sāketāyaü upāsikā, 
Saddhā sãlena sampannā saüvibhāgaratā sadā. 

233. Acchādanaü ca bhatta¤ca senāsanaü padãpiyaü, 
Adāsiü ujubhåtesu vippasannena cetasā. 
[PTS Page 021. [\q  21/]     ] 
234. Cātuddasiü pa¤cadasiü yā ca pakkhassa 
Aņņhami, pāņihāriyapakkha¤ca aņņhaīgasusamāgataü. 

235. Uposathaü upavasissaü sadā sãlesu saüvutā, 
Sa¤¤amā saüvibhāgā ca vimānaü āvasāmahaü. 

236. Pāõātipātā viratā musāvādā ca sa¤¤atā, 
Theyyā ca aticārā ca majjapānā ca ārakā. 

237. Pa¤ca sikkhāpade ratā ariyasaccāna kovidā, 
Upāsikā cakkhumato gotamassa yasassino. 

238. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

239. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamahaü akāsiü
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 

240. Abhikkhaõaü nandanaü sutvā chando me udapajjatha1
Tattha cittaü paõidhāya upapannamhi nandanaü. 

241. Nākāsiü santhuvacanaü buddhassādiccabandhuno, 
Hãne cittaü paõidhāya sāmhi pacchānutāpinãti. 

242. Kãva ciraü vimānasmiü idha vacchasuposathe, 
Devate pucchitācikkha yadi jānāsi āyunoti. 

243. Saņņhivassasahassāni tisso ca vassakoņiyo
Idha ņhatvā mahāmuni ito cutā gamissāmi
Manussānaü sahavyatanti. 

244. Mā tvaü uposathe bhāyi sambuddhenāpi vyākatā
Sotāpannā visesayi pahãnā tava duggatãti. 

Uposathā vimānaü. 

1. Uppajjatha - sãmu, pa. Uppajjati - katthaci

[BJT Page 52] [\x  52/]     

2. 8

245. Abhikkantena vaõõena yā tvaü tiņņhasi devate, 
Obhāsenti disā sabbā osadhã viya tārakā. 

246. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā. 

247. Pucchāmi taü devi mahānubhāve
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti. 

248. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā, 
Pa¤haü puņņhā viyākāsi yassa kammassidaü phalaü. 

249. Saddhāti maü a¤¤iüsu rājagahasmiü upāsikā, 
Saddhāsãlena sampannā saüvibhāgaratā sadā. 

250. Acchādana¤ca bhatta¤ca senāsanaü padãpiyaü, 
Adāsiü ujubhåtesu vippasannena cetasā. 

251. Cātuddasiü pa¤casiü yā ca pakkhassa aņņhami, 
Pāņihāriyapakkha¤ca aņņhaīgasusamāgataü. 

252. Uposathaü upavasissaü sadā sãlesu saüvutā, 
Sa¤¤amā saüvibhāgā ca vimānaü āvasāmahaü. 

253. Pāõātipātā viratā musāvādā ca sa¤¤atā, 
Theyyā ca aticārā ca majjapānā ca ārakā. 

254. Pa¤ca sikkhāpade ratā ariyasaccāna kovidā, 
Upāsikā cakkhumato gotamassa yasassino. 

255. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

256. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamahaü akāsiü
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 
[PTS Page 022] [\q  22/]      
Saddhāvimānaü. 1

1. Niddāvimānaü - machasaü. 


[BJT Page 54] [\x  54/]     

2. 9

257. Abhikkantena vaõõena yā tvaü tiņņhasi devate, 
Obhāsenti disā sabbā osadhã viya tārakā. 

258. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā. 

259. Pucchāmi taü devi mahānubhāve
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti. 

260. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā, 
Pa¤haü puņņhā viyākāsi yassa kammassidaü phalaü. 

261. Sunandāti maü a¤¤iüsu1 rājagahasmiü upāsikā, 
Saddhāsãlena sampannā saüvibhāgaratā sadā. 

262. Acchādana¤ca bhatta¤ca senāsanaü padãpiyaü, 
Adāsiü ujubhåtesu vippasannena cetasā. 

263. Cātuddasiü pa¤casiü yā ca pakkhassa aņņhami, 
Pāņihāriyapakkha¤ca aņņhaīgasusamāgataü. 

264. Uposathaü upavasissaü sadā sãlesu saüvutā, 
Sa¤¤amā saüvibhāgā ca vimānaü āvasāmahaü. 

265. Pāõātipātā viratā musāvādā ca sa¤¤atā, 
Theyyā ca aticārā ca majjapānā ca ārakā. 

266. Pa¤ca sikkhāpade ratā ariyasaccāna kovidā, 
Upāsikā cakkhumato gotamassa yasassino. 

267. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

268. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamahaü akāsiü
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 

Sunandā vimānaü. 2

1. Suniddāti maü a¤¤aüsu - machasaü. 
2. Suniddā vimānaü - machasaü. 

[BJT Page 56] [\x  56/]     

2. 10

269. Abhikkantena vaõõena yā tvaü tiņņhasi devate, 
Obhāsenti disā sabbā osadhã viya tārakā. 

270. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā. 

271. Pucchāmi taü devi mahānubhāve
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti. 

272. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā, 
Pa¤haü puņņhā viyākāsi yassa kammassidaü phalaü. 

273. Ahaü manussesu manussabhåtā
Purimāya jātiyā manussaloke
Addasaü virajaü buddhaü vippasannamanāvilaü
Tassa adāsahaü bhikkhaü pasannā sehi pāõihi

274. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

275. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamahaü akāsiü
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 
[PTS Page 023] [\q  23/]      
Bhikkhādāyikā vimānaü. 

2. 11

276. Abhikkantena vaõõena yā tvaü tiņņhasi devate, 
Obhāsenti disā sabbā osadhã viya tārakā. 

277. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā. 

278. Pucchāmi taü devi mahānubhāve
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti. 

[BJT Page 58] [\x  58/]     

279. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā, 
Pa¤haü puņņhā viyākāsi yassa kammassidaü phalaü. 

280. Ahaü manussesu manussabhåtā
Purimāya jātiyā manussaloke
Addasaü virajaü buddhaü vippasannamanāvilaü
Tassa adāsahaü bhikkhaü pasannā sehi pāõihi

281. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

282. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamahaü akāsiü
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 

Dutiyabhikkhādāyikā vimānaü. 

Cittalatāvaggo dutiyo

Tassuddānaü: -

Dāsã ceva lakhumā ca atha ācāmadāyikā
Caõķālã bhadditthi ceva1 soõadinnā uposathā
Nandā ceva sunandā ca2 deva ca bhikkhāya dāyikā
Vaggo tena pavuccatãti. 

Bhāõavāraü paņhamaü. 

1. Bhadditthikā ca - syā
2. Niddāceva suniddā ca - machasaü. 

[BJT Page 60] [\x  60/]     

3. Pāricchattakavaggo

3. 1
[PTS Page 024] [\q  24/]      
283. Uëāro te yaso vaõõo sabbā obhāsate disā, 
Nāriyo naccanti gāyanti devaputtā alaīkatā. 

284. Modenti parivārenti tava påjāya devate, 
Sovaõõāni vimānāni tavimāni sudassane. 

285. Tuvaüsi issarā tesaü sabbakāmasamiddhinã, 
Abhijātā mahantāsi devakāye pamodasi, 
Devate pucchitācikkha kissa kammassidaü phalanti. 

286. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā

287. Pucchāmi taü devi mahānubhāve, 
Manussaloke kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvā, 
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti. 

288. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā, 
Pa¤haü puņņhā viyākāsi yassa kammassidaü phalaü. 

289. Ayaü manussesu masussabhåtā
Purimāya jātiyā manussaloke
Dussãlakule suõisā ahosiü
Assaddhesu kadariyesu ahaü. 

290. Saddhā sãlena sampannā saüvibhāgaratā sadā, 
Piõķāya caramānassa apåvaü te adāsahaü. 

291. Tadāhaü sassuyācikkhiü samaõo āgato idha, 
Tassa adāsahaü påvaü pasannā sehi pāõihi. 

292. Iti sā sassu paribhāsi avinãtā1 tuvaü vadhå, 
Na maü sampucchituü icchi samaõassa dadāmahaü. 

293. Tato me sassu kupitā pahāsi musalena maü, 
Kåņaīgacchi avadhi maü nāsakkhiü jãvituü ciraü

1. Avinãtāsi tvaü - machasaü. 

[BJT Page 62] [\x  62/]     

294. Sā ahaü kāyassa bhedā vippamuttā tato cutā, 
Devānaü tāvatiüsānaü uppannā sahavyataü. 

295. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

296. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamahaü akāsiü
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 

Uëāra vimānaü. 

3. 2

297. Obhāsayitvā paņhaviü sadevakaü
Atirocasi candimasåriyā viya
Siriyā ca vaõõena yasena tejasā
Brahmā ca deve tidase saindake. 1

298. Pucchāmi taü uppalamāladhāriõã
âveëinã ka¤canasannibhattave
Alaīkate uttamavatthadhāriõã
Kā tvaü suhe devate vandase mamaü. 
[PTS Page 025] [\q  25/]      
299. Kiü tvaü pure kammamakāsi attanā
Manussabhåtā purimāya jātiyā
Dānaü suciõõaü atha sãlasa¤¤amaü
Kenåpapannā sugatiü yasassinã. 
Devate pucchitācikkha kissa kammassidaü phalanti. 

300. Idāni bhante imameva gāmaü2
Piõķāya amhāka gharaü upāgami
Tato te ucchussa adāsi khaõķikaü
Pasannacittā atulāya pãtiyā. 

301. Sassu ca pacchā anuyu¤jate mamaü
Kahannu3 ucchuü vadhuke avākirã4
Nacchaķķhitaü na ca pana khāditaü5 mayā
Santassa bhikkhussa sayaü adāsahaü. 

1. Sabhindake - machasaü. 
2. Gāme - syā. 
3. Kahaü me - [PTS]
4. Avākarã - syā, 
5. No pana khāditaü - machasaü. 

[BJT Page 64] [\x  64/]     

302. Tuyhaü nacidaü1 issariyaü atho mama
Itissā sasså paribhāsate mamaü, 
Pãņhaü gahetvā pahāraü adāsi me
Tato cutā kālakatāmhi devatā. 

303. Tadeva kammaü kusalaü kataü mayā
Sukha¤ca kammaü anubhomi attanā, 
Devehi saddhiü paricārayāmahaü
Modāmahaü kāmaguõehi pa¤cahi. 

304. Tadeva kammaü kusalaü kataü mayā
Sukha¤ca kammaü anubhomi attanā
Devindaguttā tidasehi rakkhitā
Sampapitā kāmaguõehi pa¤cahi. 

305. Etādisaü pu¤¤aphalaü anappakaü
Mahāvipākā mama ucchudakkhiõā, 
Devehi saddhiü paricārayāmahaü
Modāmahaü kāmaguõehi pa¤cahi. 

306. Etādisaü pu¤caphalaü anappakaü
Mahājutãkā mama ucchudakkhiõā, 
Devindaguttā tidasehi rakkhitā
Sahassanetto iva nandane vane. 

307. Tuva¤ca bhante anukampakaü viduü
Upecca vandiü kusala¤ca pucchisaü
Tato te ucchussa adāsiü khaõķikaü
Pasannacittā atulāya pãtiyāti. 

Ucchudāyikāvimānaü. 

3. 3
[PTS Page 026] [\q  26/]      
308. Pallaīkaseņņhe maõisoõõacitte
Pupphābhikiõõe sayane uëāre
Tatthacchasi devi mahānubhāve
Uccāvacā iddhi vikubbamānā. 

309. Imā ca te accharāyo samannato
Naccanti gāyanti pamodayanti
Deviddhipattāsi mahānubhāve
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti. 

1. Tuyha nu idhaü - syā, 

[BJT Page 66] [\x  66/]     

310. Ahaü manussesu manussabhåtā
Aķķhe kule suõisā ahosiü
Akkodhanā bhattuvasānuvattinã
Ahosiü appamattā uposathe. 

311. Manussabhåtā daharāsa' pāpikā1
Pasannacittā patimābhirādhayiü
Divā ca ratto ca manāpacāriõã
Ahaü pure sãlavatã ahosiü. 

312. Pāõātipātā viratā acorikā
Saüsuddhakāyā sucibrahmacāriõã
Amajjapā no ca musā abhāõiü
Sikkhāpadesu paripårakāriõã. 

313. Cātuddasiü pa¤cadasiü yā ca pakkhassa aņņhamã
Pāņihāriyapakkha¤ca pasannamanasā ahaü
Aņņhaīgupetaü anudhammacāriõã
Uposathaü pãtimanā upāvasiü. 

314. Ima¤cāriyaņņhaīgavarehupetaü2
Samādiyitvā kusalaü sukhudrayaü
Patimhi kalyāõi vasānuvattinã
Ahosiü pubbe sugatassa sāvikā

315. Etādisaü kusalaü jãvaloke
Kammaü karitvāna visesabhāginã
Kāyassa bhedā abhisamparāyaü
Deviddhipattā sugatimhi āgatā. 

316. Vimāna pāsādavare manorame
Parivāritā accharāsaīgaõena
Sayaüpabhā devagaõā ramenti maü
Dãghāyukiü devavimānamāgatanti. 
[PTS Page 027] [\q  27/]      
Pallaīkavimānaü. 

3. 4

317. Latā ca sajjā pavarā ca devatā
Accimukhã3 rājavarassa sirãmato
Sutā ca ra¤¤o vessavaõassa dhãtā
Rājãmatã dhammaguõehi sobhatha. 

318. Pa¤cettha nāriyo agamaüsu nahāyituü
Sãtodikaü uppaliniü sivaü nadiü
Tā tattha nahāyitva rametva devatā
Naccitva4 gāyitva5 sutā lataü bruvã. 

1. Daharā apāpikā - machasaü. 
2. Ima¤ca ariyaü aņņhaīga varehupetaü, - machasaü. 
3. Accimatã - machasaü. 
Acchimukhã - syā. 
4. Naccitvā - machasaü. 
5. Gāyitvā - machasaü. 

[BJT Page 68] [\x  68/]     

319. Pucchāmi taü uppalamāladhāriõi
âveëinã ka¤canasannibhattace
Timãratamabakkhi nabheva sobhane
Dãghāyukã kena kato yaso tava. 

320. Kenāsi bhadde patino piyatarā
Visiņņhakalyāõitarassu råpato
Padakkhiõā naccanagãtavādite
âcikkha ne tvaü naranāripucchitā ti. 

321. Ahaü manussesu manussabhåtā
Uëārabhoge kule suõisā ahosiü
Akkodhānā bhattuvasānuvattinã
Uposathe appamattā ahosiü. 

322. Manussabhåtā daharāsa'pāpikā
Pasannacittā patimābhirādhayiü
Sadevaraü sassasuraü sadāsakaü
Abhirādhayiü tamhi kato yaso mama. 

323. Sāhaü tena kusalena kammunā
Catubbhi ņhānehi visesamajjhagā
âyu¤ca vaõõa¤ca sukhaü bala¤ca
Khiķķāratiü paccanubhomanappakaü. 

324. Sutaü nu taü bhāsati yaü ayaü latā
Yaü no apucchimha akittayã no
Patino kiramhākaü visiņņhanārinaü
Gatã ca tāsaü pavarā ca devatā. 

325. Patãsu dhammaü pacarāma sabbā
Patibbatā yattha bhavanti itthiyo
Patãsu dhammā pacarittha sabbā
Lacchāmase bhāsati yaü ayaü latā. 
[PTS Page 028] [\q  28/]      
326. Sãho yathā pabbatasānu gocaro
Mahindharaü pabbatamāvasitvā
Pasayha hanatvā itare catuppade
Khudde mige khādati maüsabhojano. 

327. Tatheva saddhā idha ariyasāvikā
Bhattāraü nissāyaü patiü anubbatā
Kodhaü vadhitvā abhibhuyha maccharaü
Saggamhi sā modati dhammacārinãti. 

Latāvimānaü. 


[BJT Page 70] [\x  70/]     

3. 5

328. Sattatantiü sumadhuraü rāmaõeyyaü avācayiü, 
So maü raīgamhi avheti saraõaü me hoti kosiyāti. 

329. Ahaü te saraõaü homi ahamācariyapåjako, 
Na taü jayissati sisso sissamācariya jessasãti. 

330. Abhikkantena vaõõena yā tvaü tiņņhasi devate, 
Obhāsentã disā sabbā osadhã viya tārakā. 

331. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā. 

332. Pucchāmi taü devi mahānubhāve, 
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti. 

333. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā, 
Pa¤haü puņņhā viyākāsi yassa kammassidaü phalaü. 

334. Vatthuttamadāyikā nārã
Pavarā hoti naresu nārãsu
Evaü piyaråpadāyikā manāpaü
Dibbaü sā labhate upecca ņhānaü. 

335. Tassā me passa vimānaü
Accharā kāmavaõõinãhamasmi
Accharā sahassassāhaü1
Pavarā passa pu¤¤anaü2 vipākaü. 

336. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

337. Akkhami te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamakāsi pu¤¤aü
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 

1. Accharāsahassāhaü pavarā - syā. 
2. Pu¤¤assa - katthaci. 

[BJT Page 72] [\x  72/]     

[PTS Page 029] [\q  29/]      
338. Abhikkannena vaõõena yā tvaü tiņņhasi devate, 
Obhāsentã disā sabbā osadhã viya tārakā. 

339. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā. 

340. Kena tvaü vimalobhāsā atirocasi devate, 
Kena te sabbagattehi sabbā obhāsare disā. 

341. Pucchāmi taü devi mahānubhāve
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü, 
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti. 

. 0342. Pupphuttamadāyikā nārã
Pavarā hoti naresu nārãsu
Evaü piyaråpadāyikā manāpaü
Dibbaü sā labhate upecca ņhānaü

343. Tassā me passa vimānaü
Accharā kāmavaõõinãhamasmi
Accharā sahassassāhaü
Pavarā passa pu¤¤ānaü vipākaü. 

344. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

345. Tenāhaü vimalobhāsā atirocāmi devatā, 
Tena me sabbagattehi sabbā obhāsare disā. 

346. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamakāsi pu¤¤aü, 
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 

347. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

348. Tenāhaü vimalobhāsā atirocāmi devatā, 
Tena me sabbagattehi sabbā obhāsare disā. 

349. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamahaü akāsiü, 
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 
. 0
350. Gandhuttamadāyikā nārã
Pavarā hoti naresu nārãsu
Evaü piyaråpadāyikā manāpaü
Dibbaü sā labhate upecca ņhānaü

351. Tassā me passa vimānaü
Accharā kāmavaõõinãhamasmi
Accharā sahassassāhaü
Pavarā passa pu¤¤ānaü vipākaü. 

352. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

353. Tenāhaü vimalobhāsā atirocāmi devatā, 
Tena me sabbagattehi sabbā obhāsare disā. 

354. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamakāsi pu¤¤aü, 
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 

355. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

356. Tenāhaü vimalobhāsā atirocāmi devatā, 
Tena me sabbagattehi sabbā obhāsare disā. 

357. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamahaü akāsiü, 
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 

358. Phaluttamadāyikā nārã
Pavarā hoti naresu nārãsu
Evaü piyaråpadāyikā manāpaü
Dibbaü sā labhate upecca ņhānaü

359. Tassā me passa vimānaü
Accharā kāmavaõõinãhamasmi
Accharā sahassassāhaü
Pavarā passa pu¤¤ānaü vipākaü. 

360. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

361. Tenāhaü vimalobhāsā atirocāmi devatā, 
Tena me sabbagattehi sabbā obhāsare disā. 

362. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamakāsi pu¤¤aü, 
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 

363. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

364. Tenāhaü vimalobhāsā atirocāmi devatā, 
Tena me sabbagattehi sabbā obhāsare disā. 

365. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamahaü akāsiü, 
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 

366. Pupphuttamadāyikā nārã
Pavarā hoti naresu nārãsu
Evaü piyaråpadāyikā manāpaü
Dibbaü sā labhate upecca ņhānaü

367. Tassā me passa vimānaü
Accharā kāmavaõõinãhamasmi
Accharā sahassassāhaü
Pavarā passa pu¤¤ānaü vipākaü. 

368. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

369. Tenāhaü vimalobhāsā atirocāmi devatā, 
Tena me sabbagattehi sabbā obhāsare disā. 

370. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamakāsi pu¤¤aü, 
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 

371. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

372. Tenāhaü vimalobhāsā atirocāmi devatā, 
Tena me sabbagattehi sabbā obhāsare disā. 

373. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamahaü akāsiü, 
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 

374-381. Gandhapa¤caīgulikaü ahamadāsiü
Kassapassa bhagavato thåpasmiü1 -pe-
Tassā mama passa vimānaü -pe-
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatã'ti. 

382-389. Bhikkhå cahaü bhikkhunãyo ca
Addāsāsiü panthapaņipanne
Tesāhaü dhammaü sutvāna 
Ekåposathaü upavasissaü
Tassā me passa vimānaü -pe-
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatã'ti. 
390-397. Udake ņhitā udakamadāsiü 
Bhikkhuno cittena vippasannena
Tassā me passa vimānaü -pe-
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatã'ti. 

398-405. Sassu¤cā'haü sasura¤ca 
Caõķike kodhane ca pharuse ca
Anussåyikā såpaņņhāsiü appamattā sakena sãlena -pe
406-413. Parakammakarã2 āsiü 
Atthenātanditā dāsã
Sakkodhanā anatimānã3
Saüvibhāginã sakassa bhāgassa -pe-

1. Thåpamhi - machasaü. 
2. Parakammakārã - sãmu. Parakammakārinã - syā. 3. Anatimāninã - machasaü. 
[BJT Page 74] [\x  74/]     

414-421. Khãrodanaü ahamadāsiü
Bhikkhuno piõķāya carantassa 
Evaü karitvā kammaü
Sugatiü uppajja modāmi -pe-
[PTS Page 030] [\q  30/]      
422-609. Phāõitaü ahamadāsiü -pe-
Ucchukhaõķakaü ahamadāsiü -pe-
Timbaråsakaü ahamadāsiü -pe-
Kakkārikaü ahamadāsiü -pe-
Eëālukaü ahamadāsiü -pe-
Vallãphalaü ahamadāsiü -pe-
Phārusakaü ahamadāsiü -pe-
Hatthappatāpakaü ahamadāsiü -pe-
Sākamuņņhiü ahamadāsiü -pe-
Pupphakamuņņhiü ahamadāsiü -pe-
Målakaü ahamadāsiü -pe-
Nimbamuņņhiü ahamadāsiü -pe-
Ambaka¤jikaü ahamadāsiü -pe-
Doõinimmajjaniü ahamadāsiü -pe kāyabandhanaü ahamadāsiü -pe-
Aüsamaņņakaü ahamadāsiü -pe-
âyogapaņņaü ahamadāsiü -pe-
Vidhåpanaü ahamadāsiü -pe-
Tālavaõņaü ahamadāsiü -pe-
Morahatthaü ahamadāsiü -pe-
Chattaü ahamadāsiü -pe-
Upāhanaü ahamadāsiü -pe-
Påvaü ahamadāsiü -pe-
Modakaü ahamadāsiü -pe-
610. Abhikkantena vaõõena yā tvaü tiņņhasi devate, 
Obhāsentã disā sabbā osadhã viya tārakā. 

611. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā. 

612. Pucchāmi taü devi mahānubhāve
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti. 

613. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā
Pa¤haü puņņhā viyākāsi yassa kammassidaü phalaü. 

614. Sakkhaliraü ahamadāsiü
Bhikkhuno piõķāya carantassa
Evaü karitvā kammaü
Sugatiü upapajja modāmi. 

[BJT Page 76] [\x  76/]     

615. Tassā me passa vimānaü
Accharā kāmavaõõinãyasmi
Accharā sahassassāhaü
Pavarā passa pu¤¤ānaü vipākaü. 

. 0616. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

617. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamakāsi pu¤¤aü
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 
[PTS Page 031] [\q  31/]      
618. Svāgataü vata me ajja suppabhātaü suvuņņhitaü1
Yaü addasaü2 devatāso accharā kāmavaõõiyo

619. Imāhaü3 dhammaü sutvā4 kāhāmi kusalaü bahuü
Dānena samacarãyāyaü sa¤¤amena damena svāhaü tattha gamissāmi5 yattha gantvā na socareti. 

Guttila vimānaü pa¤camaü. 

3. 6

620. Daddallamānā vaõõena yassā ca yassasinã, 
Sabbe deve tāvatiüse vaõõena atirocasi. 

621. Dassanaü nābhijānāmi idaü paņhamadassanaü, 
Kasmā kāyā nu āgamma nāmena bhāsase mamanti. 

622. Ahaü bhadde subhaddasiü pubbe mānusake bhave, 
Saha bhariyā ca te āsiü bhaginã ca kaõiņņhikā. 

623. Sā ahaü kāyassa bhedā vippamuttā tatocutā, 
Nimmānaratãnaü devānaü upapannā sahavyatantã. 

624. Pahåtakatakalyāõā te deve yantã pāõino, 
Yesaü tvaü kittayissasi subhadde jātimattano. 

625. Kathaü6 tvaü kena vaõõena kena vā anusāsitā, 
Kãdiseneva dānena subbatena yasassinã. 

626. Yasaü etādisaü pattā visesaü vipulamajjhagā, 
Devate pucchitācikkha kissa kammassidaü phalanti. 

1. Suhuņņhitaü - machasaü. 
2. Addasāmi - machasaü. 
Addasāsiü [PTS]
3. Tāsāhaü - syā. 
4. Sutvāna - syā. 
5. Tattheva gacchāmi - katthaci. 
6. Atha - machasaü. 

[BJT Page 78] [\x  78/]     

627. Aņņheva piõķapātāni yaü dānaü addaü pure, 
Dakkhiõeyyassa saīghassa pasannā sehi pāõihi. 

628. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

629. Akkhāmi te devi mahānubhāve
Manussabhåtā yamahaü akāsiü
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 

630. Ahaü tayā bahutare bhikkhå sa¤¤ate brahmacārino1
Kappesiü annapānena pasannā sehi pāõihi
Tayā bahutaraü datvā hãnakāyåpagā ahaü2

631. Kathaü tvaü appataraü datvā visesaü vipulamajjhagā, 
Devate pucchitācikkha yassakammassidaü phalanti. 

632. Manobhāvanãyo bhikkhu sandiņņho me pure ahu, 
Tāhaü bhattena nimantesiü revataü attanaņņhamaü. 

633. So me atthapurekkhāro anukampāya revato, 
Saīghe dehãti maü avoca3 tassāhaü vacanaü kariü. 

634. Sā dakkhiõā saīghagatā appameyye patiņņhitā, 
Puggalesu tayā dinnaü na taü tava pabhapphalanti. 

635. Idānevāhaü jānāmi saīghe dinnaü mahapphalaü
Sāhaü gantvā manussattaü vada¤¤å vãtamaccharā
Saīghe dānāni dassāmi4 appamattā punappunanti. 
[PTS Page 032] [\q  32/]      
636. Kā esā devatā bhadde tayā mantayate saha, 
Sabbe deve tāvatiüse vaõõena atirocatãti. 

637. Manussabhåtā devinda pubbe mānusake bhave
Sahabhariyā ca me āsi bhaginã ca kaniņņhikā
Saīghe dānāni datvāna katapu¤¤ā virocatãti. 

1. Brahmacārayo - machasaü. 
Brahmacāriye, - [PTS.] 
2. Ahuü - katthaci, 
3. Maüvova - machasaü. 
4. Dānaü dassāmihaü - syā, 

[BJT Page 80] [\x  80/]     

638. Dhammena pubbe bhaginã tayā bhadde virocati, 
Yaü saīghasmiü appameyye patiņņhāpesi dakkhiõaü. 

639. Pucchito hi mayā buddho gijjhakåņamhi pabbate, 
Vipākaü saüvibhāgassa yattha dinnaü mahapphalaü. 

640. Yajamānānaü manussānaü pu¤¤apekkhāna pāõinaü, 
Karotaü opadhikaü pu¤¤aü yattha dinnaü mahapphalaü. 

641. Taü me buddho viyākāsi cattāro ca phale ņhitā, 
Vipākaü saüvibhāgassa yattha dinnaü mahapphalaü. 

642. Cattāro ca paņipannā cattāro ca phale ņhitā, 
Esa saīghe ujubhåto pa¤¤asãlasamāhito. 

643. Yajamānānaü manussānaü pu¤¤apekkhāna pāõinaü, 
Karotaü opadhikaü pu¤¤aü saīghe dinnaü mahapphalaü. 

644. Eso hi saīgho vipulo mahaggato
Esappameyyo uddhãva sāgaro
Etehi seņņhā naravãrasāvakā
Pabhaīkarā dhammamudãrayanti1. 

645. Tesaü sudinnaü suhutaü suyiņņhaü, 
Ye saīghamuddissa dadanti dānaü
Sā dakkhiõā saīghagatā patiņņhitā
Mahapphalā lokavidåhi vaõõitā. 

646. Etādisaü ya¤¤amanussarantā2
Ye vedajātā vicaranti loke
Vineyya maccheramalaü samålaü
Aninditā saggamupentã ņhānanti. 

Daddalla vimānaü. 

3. 7

647. Phalikarajatahemajālacchannaü
Vividhavicitratalamaddasaü surammaü
Vyamhaü sunimmitaü toraõåpapannaü
Rucakupakiõõamidaü subhaü vimānaü. 
[PTS Page 033] [\q  33/]      
648. Bhāti ca dasasisā nabheva suriyo
Sarade tamonudo sahassaraüsi
Tathā tapatimidaü tava vimānaü
Jalamiva dhåmasikho nise nabhagge. 

1. Dhammakathaü udãrayanti - syā. 
2. Pu¤¤amanussarantā - syā. 

[BJT Page 82] [\x  82/]     

649. Musatãva nayanaü sateratāva1
âkāse ņhapitamidaü manu¤¤aü
Vãõāmurajasammatālaghuņņhaü
Iddhaü indapuraü tathā tavedaü. 

650. Paduma kumuduppala kuvalayaü
Yådhika2 bandhukanojakā ca santi
Sālakusumuta pupphitā asokā
Vividha dumagga sugandha sevitamidaü. 

651. Saëala labuja bhujaka3 sa¤¤atā4
Kusakasuphullita latāvalambinãhi
Maõijāla sadisā yasassinã
Rammā pokkharaõã upaņņhitā te. 

652. Udakaruhā ca yetthi pupphajātā
Thalajā ye ca santi rukkhajātā
Mānusakāmānusakā ca dibbā
Sabbe tuyhaü nivesanamhi jātā. 

653. Kissa saüyamadamassayaü5 vipāko
Kenāsi kammaphalenidhåpapannā
Yathā ca te adhigatamidaü vimānaü
Tadanupadaü avacāsu'ëārapakhumeti. 6

654. Yathā ca me adhigatamidaü vimānaü
Ko¤camayåracakora saīghacaritaü
Dibbapilavahaüsarājaciõõaü
Divijakāraõķava kokilābhinaditaü. 

655. Nānā santānaka puppharukkhavividhā
Pāņali jambu asoka rukkhavantaü
Yathā ca me adhigatamidaü vimānaü
Tante pavadissāmi7 suõohi bhante. 

656. Magadhavarapuratthimena
Nāëakagāmo nāma atthi bhante
Tattha ahosiü pure suõisā
Senasavatã8 tattha jāniüsu mamaü. 

1. Sateritā - syā. 
2. Yodhika - machasaü. 
Yothikā bhaõķikā nojakā - syā
3. Sujaka - si, syā, 
4. Saüyuttā - machasaü. 
5. Simadamassayaü - sãmu. 
6. Avacāsiëārapamehāti - machasaü. 
7. Pavedayāmi - machasaü. 
8. Pevasatã iti - machasaü

[BJT Page 84] [\x  84/]     

657. Sāhaü apacitatthadhammakusalaü
Devamanussapåjitaü mahantaü
Upatissaü nibbutaü appameyyaü
Mudãtamanā kusumehi abbhokiriü1. 
[PTS Page 034] [\q  34/]      
658. Paramagatigata¤ca påjayitvā
Antimadehadharaü isiü uëāraü, 
Pahāya mānusakaü samusasyaü
Tidasagatā idhamāvasāmi ņhānanti. 

Sesavatã vimānaü. 

3. 8

659. Pãtavatthe pãtadhaje pãtālaīkārabhåsite, 
Pãtantarāhi vagguhi apiëandhāva sohasi. 

660. Kā kambukeyåradhare2 ka¤canāveëabhåsite, 
Hemajālaka pacchanne3 nānāratanamālini. 

661. Sovaõõamahā lohitaīkamayā ca4
Muttāmayā vephariyamayā ca
Masāragallā saha lohitaīkā
Pārāvatakkhãhi5 maõãhi cittitā. 

662. Koci koci ettha mayårasussaro
Haüsassara¤¤o karavãkasussaro
Tesaü saro såyati vagguråpo
Pa¤caīgikaü turiyamivappavāditaü. 

663. Ratho ca te suho vaggu nānāratanacittito6
Nānāvaõõābhi dhātåhi sucibhatto ca sobhati. 

664. Tasmiü rathe ka¤canabimbavaõõe
Yā tvaü ņhitā7 bhāsasimaü padesaü
Devate pucchitācikkha kissa kammassidaü phalanti. 

1. Abbhåkiriü - machasaü. 
2. Kākambukāyåradhare - machasaü. 
Kākambukāyåradhare - syā. 
3. Hemajālakasa¤channe - machasaü. 
4. Lohitaggamayāca - machasaü. 
5. Pārekakkhãhi - machasaü. 
Pārāvaņakkhãhi - aņņhakathā. 
6. Nā nā ratana cittago - syā. 
7. Yatthaņņhitā - sã. 

[BJT Page 86] [\x  86/]     

665. Sovaõõajālaü maõisoõõacittitaü1
Muttācitaü hemajālena channaü2
Parinibbute gotame appameyye
Pasannacittā ahamābhiropayiü. 

666. Tāhaü kammaü karitvāna kusalaü buddhavaõõitaü, 
Apetasokā sukhitā sampamodāmanāmayā'ti. 

Mallikā vimānaü. 

3. 9

667. Kā nāma tvaü visālakkhi ramme cittalatāvane, 
Samantā anupariyāsi nārãgaõapurakkhatā. 3

668. Yadā devā tāvatiüsā pavisanti imaü vanaü, 
Sayoggā sarathā sabbe citrā hontã idhāgatā. 

[PTS Page 035] [\q  35/]     
669. Tuyha¤ca idha pattāya uyyāne vicarantiyā, 
Kāye na dissati cittaü kenaråpaü tavedisaü
Devate pucchitācikkha kissa kammassidaü phalanti. 

670. Yena kammena devinda råpaü mayhaü gatã ca me, 
Iddhi ca anubhāvo ca taü suõohi purãndada. 

671. Ahaü rājagahe ramme sunandānāmupāsikā, 
Saddhā sãlena sampannā saüvibhāgaratā sadā. 

672. Acchādana¤ca bhatta¤ca senāsanaü padãpiyaü, 
Adāsiü ujubhåtesu vippasannena cetasā. 

673. Cātuddasiü pa¤cadasiü yāca pakkhassa aņņhamã, 
Pāņihāriya pakkha¤ca aņņhaīgasusamāgataü. 

674. Uposathaü upavasissaü sadā sãlesu saüvutā, 
Sa¤¤amā saüvibhāgā ca vimānaü āvasāmahaü

675. Pāõātipātā viratā musāvādā ca sa¤¤atā, 
Theyyā ca aticārā ca majjapānā ca ārakā. 

676. Pa¤casikkhāpade ratā ariyasaccāna kovidā, 
Upāsikā cakkhumato gotamassa yasassino. 

677. Tassā me ¤ātikulā dāsã4 sadā mālābhihāratã, 
Tāhaü bhagavato thåpe sabbamevābhiropayiü. 

1. Maõisoõõacittaü - sã, syā. 
2. Bhemajālakasa¤jannaü - syā. 
3. Purakkhitā - syā. 
4. Ĩātikulaü āsi - syā. 

[BJT Page 88] [\x  88/]     

678. Uposathe cahaü gantvā mālāgandhavilepanaü, 
Thåpasmiü abhiropesiü pasannā sehi pāõihi. 

679. Tena kammena devinda råpaü mayhaü gatã ca me, 
Iddhi ca anubhāvo ca yaü mālaü abhiropayiü. 

680. Ya¤ca sãlavatã āsiü na taü tāva vipaccatã, 
âsā ca pana me devinda sakadāgāminã siyanti. 

Visālakkhã vimānaü. 

3. 10

681. Pāricchattake koviëāre ramaõãye manorame, 
Dibbaü mālaü ganthamānā gāyantã sampamodasã. 

682. Tassā te naccamānāya aīgamaīgehi sabbaso, 
Dibbā saddā niccharanti savaõãyā manoramā. 

683. Tassā te naccamānāya aīgamaīgehi sabbaso, 
Dibbā gandhā pavāyanti sucigandhā manoramā. 

684. Vivattamānā kāyena yā veõãsu piëandhanā, 
Tesaü såyati nigghoso turiye pa¤caīgike yathā. 

685. Vaņaüsakā vātadhåtā vātena sampakampitā, 
Tesaü såyati nigghoso turiye pa¤caīgike yathā. 

686. Yāpi te sirasmiü mālā sucigandhā manoramā, 
Vāti gandho disā sabbā rukkho ma¤jussako1 yathā. 
[PTS Page 036] [\q  36/]      
687. Ghāyase taü suciü gandhaü råpaü passasi amānusaü, 
Devate pucchiticikkha kissa kammassidaü phalanti. 

688. Pabhassaraü accimantaü vaõõagandhena sa¤¤utaü2, 
Asokapupphamālāhaü buddhassa upanāmayiü. 

689. Tāhaü kammaü karitvāna kusalaü buddhavaõõitaü, 
Apetasokā sukhitā sampamodāmanāmayāti. 

Pāricchattaka vimānaü. 

Pāricchattakavaggo tatiyo. 

Tassuddānaü: -

Uëāraü3 ucchupallaīkaü4 latā ca guttilena ca
Daddalla sesavatã mallã5 visālakkhi pāricchattako
Vaggo tena pavuccatãti. 

1. Ma¤jusako - machasaü. 
2. Saüyutaü - machasaü. 
3. Uëāro - machasaü. 
4. Ucchupallaīko - machasaü. 
5. Sesmallikā - machasaü. 

[BJT Page 90] [\x  90/]     

4. 1
[PTS Page 037] [\q  37/]      
690. Ma¤jeņņhake1 vimānasmiü soõõa vāluka santhate, 
Pa¤caīgikena turiyena ramasi suppavādite. 

691. Tasmā vimānā oruyha nimmitā ratanāmayā, 
Ogāhasi sālavanaü pupphitaü sabbakālikaü

692. Yassa yasseva sālassa måle tiņņhasi devate, 
So so mu¤cati pupphāni onamitvā dumuttamo

693. Vāteritaü sālavanaü ādhåtaü dijasevitaü, 
Vāti gandho disā sabbā rukkho ma¤ajåsako yathā

694. Ghāyase taü suciü gandhaü råpaü passasi amānusaü, 
Devate pucchitācikkha kissa kammassidaü phalanti

695. Ahaü manussesu manussabhåtā dāsã ayirakule ahuü, 
Buddhaü nisinnaü disvāna sālapupphehi okiriü

696. Vaņaüsakaü ca sukataü sālapupphamayaü ahaü, 
Buddhassa upanāmesi pasannā sehi pāõihi. 

697. Tāhaü kammaü karitvāna kusalaü buddhavaõõitaü, 
Apetasokā sukhitā sampamodāmanāmayāti. 

Ma¤jeņņhaka vimānaü. 

4. 2

698. Sabhassara varavaõõanibhe
Surattavattha nivāsane2
Mahiddhike candanaruciragatte
Kā tvaü subhe devate vandase mamaü

699. Pallaīko ca te mahaggho
Nānāratanacittito ruciro
Yattha tvaü nisinnā virocasi
Devarājāriva3 nandane vane

700. Kiü tvaü pure sucaritamācari bhadde
Kissa kammassa vipākaü anubhosi devalokasmiü
Devate pucchitācikkha kissakammassidaü phalanti

1. Ma¤jiņņhake - machasaü. 
2. Surattavatthavasane - machasaü. 
3. Devarājāva - sã. 

[BJT Page 92] [\x  92/]     

701. Piõķāya te carantassa
Mālaü phāõita¤ca addaü bhante
Tassa kammassidaü vipākaü
Anubhomi devalokasmiü
[PTS Page 038] [\q  38/]      
702. Hoti ca me anutāpo
Aparaddhaü1 dukkata¤ca me bhante
Sāhaü dhammaü nāssosiü
Sudesitaü dhammarājena

703. Taü taü vadāmi bhaddante
Yassa me anukampiyo
Koci dhammesu taü samādapetha2
Sudesitaü dhammarājena

704. Yesaü atthi saddhā buddhe dhamme ca saīgharatane ca, 
Taü3 te maü ativirocanti āyunā yassā siriyā

705. Patāpena vaõõena uttarãtarā
A¤¤e mahiddhikatarā mayā devāti

Pabhassara vimānaü. 

4. 3

706. Alaīkatā maõika¤canācitaü
Suvaõõajāla cittaü4 mahantaü
Abhiruyha gajavaraü sukappitaü
Idhāgamā vehāsayaü5 antaëikkhe

707. Nāgassa dantesu duvesu nimmitā
Acchodikā paduminiyo suphullā
Padumesu ca turiyagaõā pabhijjare
Imā ca naccanti manoharāyo

708. Deviddhipattāsi mahānubhāve
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti

1. Aparādhaü - syā. 
2. Samādapettha - syā. 
3. Taü itipadaü marammachaņņhaīgãtipiņake na dãssate. 
4. Sovaõõajālacitaü - machasaü. 
5. Vehāyasaü machasaü. 

[BJT Page 94] [\x  94/]     

709. Bārāõasiyaü upasaīkamitvā
Buddhassahaü vatthayugaü adāsiü
Pādāni vanditva chamā nisãdiü
Cittā cahaü a¤jalikaü akāsiü

710. Buddho ca me ka¤canasannibhattavo
Adesayã samudayadukkhaniccataü
Asaīkhataü dukkhanirodhasassataü
Maggaü adesesi1 yato vijāniyaü

711. Appāyukã kālakatā tato cutā
Upapannā tidasagaõaü yassasinã
Sakkassāhaü2 a¤¤atarā pajāpatã
Yasuttarā nāma disāsu vissutā'ti. 
[PTS Page 039] [\q  39/]      
Nāga vimānaü. 

4. 4

712. Abhikkantena vaõõena yā tvaü tiņņhasi devate, 
Obhāsentã disā sabbā osadhã viya tārakā

713. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā

714. Pucchāmi taü devi mahānubhāve
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatã'ti

715. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā, 
Pa¤haü puņņhā viyākāsi yassa kammassidaü phala'nti

716. Ahaü ca bārāõasiyaü buddhassādiccabandhuno, 
Adāsiü sukkhakummāsaü pasannā sehi3 pāõihi

717. Sukkhāya aloõikāya ca passa phalaü kumāmāsapiõķiyā, 
Alomaü sukhitaü disvā ko pu¤¤aü na karissati

1. Adesasã - machasaü. 
2. Sakkassahaü - machasaü. 
3. Sakehi - [PTS.] 

[BJT Page 96] [\x  96/]     

718. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

719. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāve
Manussabhåtā yamahaü akāsiü
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 

Alomā vimānaü1. 

[BJT Page 96] [\x  96/]     

4. 5

. 0720. Abhikkannena vaõõena yā tvaü tiņņhasi devate, 
Obhāsenti disā sabbā osadhã viya tārakā

721. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā

722. Pucchāmi taü devi mahānubhāve
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatã'ti

723. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā, 
Pa¤haü puņņhā viyākāsi yassa kammassidaü phalaü
. 0
724. Ahaü andhakavindasmiü buddhassadiccabandhuno, 
Adāsiü kolasampākaü ka¤jikaü2 teladhåpitaü

725. Pipphalyā lasunena ca missaü lāma¤jakena ca, 
Adāsiü ujubhåtasmiü3 vippasannena cetasā

726. Yā mahesittaü kāreyya cakkavattissa rājino
Nārã sabbaīgakalyāõã bhattucānomadassikā
Etassa ka¤jikadānassa kalaü nāgghati soëasiü

727. Sataü nikkhā sataü assā sataü assatarã rathā
Sataü ka¤¤āsahassāni āmuttamaõikuõķalā
Etassa ka¤jikadānassa kalaü nāgghanti soëasiü

1. Aloma vimānaü - machasaü. 
2. Ka¤jiyaü - katthaci
3. Ujubhåtesu - katthaci

[BJT Page 98] [\x  98/]     

728. Sataü hemavatā nāgā ãsā dantā uråëhavā
Suvaõõakacchā mātaīgā hemakappana vāsasā1
Etassa ka¤jikadānassa kalaü nāgghanti soëasiü

729. Catunnampi2 dãpānaü issaraü yodha kāraye, 
Etassa ka¤jikadānassa kalaü nāgghati soëasi'nti. 
[PTS Page 040] [\q  40/]      
Ka¤jikadāyikā vimānaü. 

4. 6

730. Abhikkantena vaõõena yā tvaü tiņņhasi devate, 
Obhāsentã3 disā sabbā osadhã viya tārakā

731. Tassā te naccamānāya aīgamaīgehi sabbaso, 
Dibbā saddā niccharanti savaõãyā manoramā

732. Tassa te naccamānāya aīgamaīgehi sabbaso, 
Dibbā gandhā pavāyanti sucigandhā manoramā

733. Vivattamānā kāyena yā veõãsu piëandhanā, 
Tesaü såyati nigghoso turiye pa¤caīgike yathā

734. Vaņaüsakā vātadhåtā vātena sampakampitā, 
Tesaü såyati nigghoso turiye pa¤caīgike yathā

735. Yāpi te sirasmiü mālā sucigandhā manoramā, 
Vāti gandho disā sabbā rukkho ma¤jusako yathā

736. Ghāyase taü suciü gandhaü råpaü passasi amānusaü, 
Devate pucchitācikkha kissa kammassidaü phala'nti

737. Sāvatthiyaü mayhaü sakhã bhadante
Saīghassa kāresi mahāvihāraü
Tatthappasannā ahamanumodiü
Disvā agāra¤ca piya¤ca metaü

738. Tāyeva me suddhanumodanāya
Laddhaü vimānaü abbhutaü dassaneyyaü
Samantato soëasa yojanāni
Vehāsayaü gacchati iddhiyā mama

739. Kåņāgārā nivesā me vibhattā bhāgaso mitā, 
Daddallamānā ābhanti samantā satayojanaü

1. Hemakappa nivāsasā - [PTS]
2. Catunnampi ca - katthaci. 

[BJT Page 100] [\x 100/]     

740. Pokkhara¤¤o ca me ettha puthulomanisevitā, 
Acchodikā vippasannā soõõavālukasanthatā

741. Nānāpadumasa¤channā puõķarãkasamotatā, 
Surabhã sampavāyantã manu¤¤ā māphateritā

742. Jambuyo panasā tālā nāëikeravanāni ca, 
Anto nivesane jātā nānā rukkhā aropimā

743. Nānā turiyasaīghuņņhaü accharāgaõaghositaü, 
Yo'pi maü supine passe so'pi citto siyā naro

744. Etādisaü abbhutaü dassanãyaü1 vimānaü sabbato pabhaü, 
Mama kammehi nibbattaü alaü pu¤¤āni kātaveti
[PTS Page 041] [\q  41/]      
745. Tāyeva te suddhanumodanāya
Laddhaü vimānaü abbhutaü dassanãyaü
Yā ceva sā dānamadāsi nārã
Tassā gatiü bråhi kuhiü upapannā sā ti

746. Yā sā ahu mayhaü sakhã bhadante
Saīghassa kāresi mahāvihāraü
Vi¤¤ātadhammā sā adāsi dānaü
Uppannā2 nimmāõaratãsu devesu

747. Pajāpatã tassa sunimmitassa
Acintiyo kammavipāko tassā
Yametaü pucchasi kuhiü upapannā sā'ti
Taü te viyākāsiü ana¤¤athā ahaü

748. Tenahi a¤¤epi3 samādapetha
Saīghassa dānāni dadātha vittā
Dhamma¤ca suõātha pasannamānasā
Sudullabho laddho manussalābho

749. Yaü maggaü maggādhipantyadesayã4
Brahmassaro ka¤cana sannibhattavo
Saīghassa dānāni dadātha vittā
Mahapphalā yattha bhavanti dakkhãõā

1. Abbhåta dassaneyyaü - machasaü. 
2. Uppannā - sãmu
3. Tenaha¤¤epi - machasaü. 
4. Maggādhipatã adesayã - machasaü. 

[BJT Page 102] [\x 102/]     

750. Ye puggalā aņņha sataü pasatthā
Cattāri etāni yugāni honti
Te dakkhiõeyyā sugatassa sāvakā
Etesu dinnāni mahapphalāni

751. Cattaro ca paņipannā cattāro ca phale ņhitā, 
Esa saīgho ujubhåto pa¤¤āsãlasamāhito

752. Yajamānānaü manussānaü pu¤¤apekkhāna pāõinaü, 
Karotaü opadhikaü pu¤¤aü saīghe dinnaü mahapphalaü

753. Eso hi saīgho vipulo mahaggato
Esappameyyo uddhãva sāgaro
Etehi seņņhā naravãrasāvakā
Pahaīkarā dhammamudãrayanti

754. Tesaü sudinnaü suhutaü suyiņņhaü
Ye saīghamuddissa dadanti dānaü
Sā dakkhãõā saīghagatā patiņņhitā
Pahapphalā lokavidåna vaõõitā

755. Etādisaü ya¤¤amanussarannā
Ye vedajātā vicaranti loke
Vineyya maccheramalaü samålaü
Aninditā saggamupenti ņhānanti
[PTS Page 042] [\q  42/]      
Vihāravimānaü. 

Bhāõavāraü dutiyaü. 

4. 7

756. Abhikkannena vaõõena yā tvaü tiņņhasi devate, 
Obhāsenti disā sabbā osadhã viya tārakā

757. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā

758. Pucchāmi taü devi mahānubhāve
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatã'ti

[BJT Page 104] [\x 104/]     

759. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā, 
Pa¤haü puņņhā viyākāsi yassa kammassidaü phalaü

760. Indãvarānaü hatthakaü ahamadāsiü
Bhikkhuno piõķāya carantassa
Esikānaü unnatasmiü
Nagaravare paõõakate ramme

761. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

762. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamahaü akāsiü, 
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. (Indãvaradāyikā)

763. Abhikkannena vaõõena yā tvaü tiņņhasi devate, 
Obhāsenti disā sabbā osadhã viya tārakā

763. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā

764. Pucchāmi taü devi mahānubhāve
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatã'ti

766. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā, 
Pa¤haü puņņhā viyākāsi yassa kammassidaü phalaü

767. Nãluppalahatthakaü ahamadāsiü
Bhikkhuno piõķāya carantassa
Esikānaü unnatasmiü
Nagaravare paõõakate ramme

768. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

769. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamahaü akāsiü
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatã'ti. (Nãlluppaladāyikā)

770. Abhikkannena vaõõena yā tvaü tiņņhasi devate, 
Obhāsenti disā sabbā osadhã viya tārakā

[BJT Page 106] [\x 106/]     

771. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā

772. Pucchāmi taü devi mahānubhāve
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatã'ti

773. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā, 
Pa¤haü puņņhā viyākāsi yassa kammassidaü phalaü

774. Odātamålakaü haritapattaü
Udakasmiü sare jātaü ahamadāsiü
Bhikkhuno piõķāya carantassa
Esikānaü unnatasmiü
Nagaravare paõõakate ramme

775. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

776. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamakāsi pu¤¤aü
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatã'ti. 
[PTS Page 043] [\q  43/]      
(odātamåladāyikā)

777. Abhikkannena vaõõena yā tvaü tiņņhasi devate, 
Obhāsenti disā sabbā osadhã viya tārakā

778. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā

779. Pucchāmi taü devi mahānubhāve
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatã'ti

780. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā, 
Pa¤haü puņņhā viyākāsi yassa kammassidaü phala'nti

781. Ahaü sumanā sumanassa sumanamakuëāni
Dantavaõõāni ahamadāsiü
Bhikkhuno piõķāya carantassa
Esikānaü unnatasmiü
Nagaravare paõõakate ramme
[BJT Page 108] [\x 108/]      
782. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

783. Akkhāmi te bhikakhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamahaü akāsiü tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatã'ti (suvanamakuëadāyikā)

Caturitthivimānaü. 


4. 8

784. Dibbaüte ambavanaü rammaü pāsādettha mahallako, 
Nānā turiyasaīghuņņho accharāgaõa ghosito

785. Padãpo cettha jalati niccaü sovaõõamayo mahā, 
Dussaphalehi rukkhehi samantā parivārito

786. Kena te tādiso vaõõo te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā

787. Pucchāmi taü devi mahānubhāve 
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü 
Kenāsi evaü jalitānubhāvā 
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatã'ti

788. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā, 
Pa¤haü puņņhā viyākāsi yassa kammassidaü phala'nti

789. Ahaü manussesu manussabhåtā 
Purãmāya jātiyā manussaloke vihāraü saīghassa kāresiü ambehi parivāritaü

790. Pariyosite vihāre kārente niņņhãte mahe, 
Ambe acchādayitvāna1 katvā dussamaye phale 

792. Tena me ambavanaü rammaü pāsādettha mahallako, 
Nānāturiya saīghuņņho accharāgaõa ghosito

1. Ambehi chadayitvāna - machasaü. 

[BJT Page 110] [\x 110/]     

793. Padãpo cettha jalati niccaü sovaõõamayo mayhaü, 
Dussaphalehi rukkhehi samantā parivārito

794. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

795. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamahaü akāsiü
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatã'ti

Ambavimānaü. 


4. 9
[PTS Page 044] [\q  44/]      
796. Pãtavatthe pãtadhaje pãtālaīkārabhåsite, 
Pãtacandanalittaīge pãtauppalamālini1

797. Pãtapāsādasayane pãtāsane pãtabhājane, 
Pãtachatte pãtarathe pãtasse pãtavãjane. 

798. Kiü kammamakarã bhadde pubbe mānusake bhave, 
Devate pucchitācikkhi kissa kammassidaü phala'nti. 

799. Kosātakã nāma latatthi bhante kittitā anabhijjhitā, 2
Tassā cattāri pupphāni thåpaü abhihariü ahaü. 

800. Satthu sarãramuddissa vippasannena cetasā, 
Nāssa maggaü avekkhissaü tadaggamanasā3 sati. 

801. Tato maü avadhã gāvã thåpaü appattamānasaü, 
Ta¤cāhaü abhisa¤ceyyaü bhãyo nåna ito siyā. 

802. Tena kammena devinda maghavā devaku¤jara, 
Pabhāya mānusaü dehaü tava sahavyatamāgatā, ti4

803. Idaü sutvā tidasādhipati maghavā devaku¤jaro, 
Tāvatiüse pasādento mātaliü etadabravã, ti. 

1. Pãtuppalamadhārinã, - syā, 
Pãtuppalamālinã - [PTS.] 
2. Titthikā anabhivacchitā - machasaü. 
3. Tataggamanasā - ma cha saü. 
Tadaīgamanasā - syā, 
4. Sahabyamāgatāni - machasaü. 

[BJT Page 112] [\x 112/]     

804. Passa mātali accheraü cittaü kammaphalaü idaü, 
Appakampi kataü deyyaü pu¤¤aü hoti mahapphalaü 

805. Natthi citte pasannamhi appikā1nāma dakkhiõā, 
Tathāgate vā sambuddhe athavā tassa sāvake. 

806. Ehi mātali amhepi bhiyyo bhiyyo mahemase, 
Tathāgatassa dhātuyo sukho pu¤¤ānamuccayo. 

807. Tiņņhante nibbute cāpi same citte samaü phalaü, 
Cetopaõidhihetåhi sattā gacchanti suggatiü. 

808. Bahunnaü2 vata atthāya uppajjanti tathāgatā, 
Yattha kāraü karitvāna saggaü gacchanti dāyakā, ti. 

Pãta vimānaü. 


4. 10

809. Obhāsayitvā paņhaviü sadevakaü
Atirocasi candimasuriyā viya 
Siriyā ca vaõõena yasena tejasā 
Brahmā va deve tidase vandase mamaü

811. Kiü tvaü pure kammamakāsi attanā 
Manussabhåtā purimāya jātiyā
Dānaü suciõõaü atha sãlasa¤¤amaü 
Kenåpapannā sugatiü yasassinã. 
Devate pucchitācikkha kissa kammasidaü phala'nti. 
[PTS Page 045] [\q  45/]      
812. Idāni bhante imameva gāmaü
Piõķāya amhāka gharaü upāgami
Tato te ucchussa adāsiü khaõķikaü
Pasannacittā atulāya pãtiyā. 

1. Appakā - machasaü. 
2. Bahånaü - machasaü. 

[BJT Page 114] [\x 114/]     

813. Sassu ca pacchā anuyu¤jate mamaü
Kahaü nu ucchu vadhake avākiri
Nacchaķķhitaü no pana khāditaü mayā
Santassa bhikkhussa sayaü adāsahaü. 

814. Tuyhaünavidaü issariyaü atho mama
Itissā1 sassu parihāsate mamaü
Leķķhuü gabhetvā pahāraü adāsi me
Tato vutā kālakatāmbhi devatā. 

815. Tadeva kammaü kusalaü kataü mayā
Sukha¤ca kammaü anubhomi attanā 
Devehi saddhiü paricārayāmahaü
Modāmahaü kāmaguõehi pa¤cahi. 

816. Tadeva kammaü kusalaü kataü mayā
Sukha¤ca kammaü anubhomi attanā 
Devinda guttā tidasehi rakkhitā 
Sampapitā kāmaguõehi pa¤cahi

817. Etādisaü pu¤¤aphalaü anappakaü

Mahāvipākā mama ucchudakkhiõā devehi saddhiü paricārayāmahaü
Modāmahaü kāmaguõehi pa¤cahi. 818. Etādisaü pu¤¤aphalaü anappakaü 
Mahājutãkā mama ucchudakkhiõā devindaguttā tidasehi rakkhitā
Sahassanettoriva2 nandane vane. 

819. Tuva¤ca bhante anukampakaü viduü 
Upecca vandiü kusala¤ca pucchisaü 
Tato te ucchussa adāsiü khaõķikaü
Pasannacittā atulāya pãtiyāti. 

Ucchu vimānaü. 


4. 11

820. Abhikkantena vaõõena yā tvaü tiņņhasi devate, 
Obhāsentã disā sabbā osadhã viya tārakā. 

821. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā. 
[PTS Page 046] [\q  46/]      
1. Itissa - [PTS]
2. Sahassanettoviya - katthavi

[BJT Page 116] [\x 116/]     

822. Pucchāmi taü devi mahānubhāve, 
Manussabhåtā kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatã'ti. 

823. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā, 
Pa¤haü puņņhā viyākāsi yassa kammassidaü phalaü. 

824. Ahaü manussesu manussabhutā
Disvāna samaõe sãlavante 
Pādāni vanditva manaü pāsādayiü
Cittāmahaü a¤jalikaü akāsiü. 

825. Tena me tadiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

826. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåtā yamahaü akāsiü
Tenamhi evaü jalitānubhāvā
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatã'ti. 

Candana vimānaü. 


4. 12

827. Abhikkantena vaõõena yā tvaü tiņņhasi devate, 
Hatthe pāde ca1 viggayha naccasi suppavādite. 

828. Tassā te naccamānāya aīgamaīgehi sabbaso, 
Dibbā saddā niccharantã savanãyā manoramā. 

829. Tassā te naccamānāya aīgamaīgehi sabbaso, 
Dibbā gandhā pavāyantã pucigandhā manoramā. 

830. Vivattamānā kāyena yā veõãsu piëandhanā, 
Tesaü såyati nigghoso turiye pa¤caīgike yathā. 

831. Vaņaüsakā vātadhåtā vātena sampakampitā, 
Tesaü såyati nigghoso turiye pa¤caīgiko yathā. 

832. Yāpi te sirasmiü mālā sucigandhā manoramā, 
Vāti gandho disā sabbā rukkho ma¤jusako yathā. 

833. Ghāyase taü sucigandhaü råpaü passasi amānusaü, 
Devate pucchikācikkha kissa kammassidaü phalanti. 

1. Hatthapāde ca - machasaü. 

[BJT Page 118] [\x 118/]     

834. Dāsã ahaü pure āsiü gayāyaü brāhmaõassahaü, 
Appapu¤¤ā alakkhikā rajjumālāti maü viduü1. 

835. Akkosānaü vadhānaü ca tajjanāya ca ukkatā, 2
Kåņaü gahetvā nikkhamma gacchiü3 udakahāriyā. 

836. Vipathe kuņaü nikkhipitvā vanasaõķaü upāgamiü, 
Idhemāhaü marissāmi ko attho4 jãvitena me. 

837. Daëhaü pāsaü karitvāna āsumhitvāna5 pādape, 
Tato disā vilokesiü ko nu kho vanamassito. 

838. Tatthaddasāsiü sambuddhaü sabbalokahitaü muniü, 
Nisinnaü rukkhamålasmiü jhāyattamakukobhayaü. 

839. Tassā me ahu saüvego abbhuto lomahaüsano, 
Ko nu kho vanamassito manusso udāhu devatā. 
[PTS Page 047] [\q  47/]      
840. Pāsādikaü pasādanãyaü vanā nibbānamāgataü, 
Disvā mano me pasãdi nāyaü yādisa kãdiso. 

841. Guttindriyo jhānarato abbhiggatamānaso, 
Hito sabbassa dassanāya pupphaü odumbaraü yathā. 

842. Bhayabheravo durāsado sãhova guhamassito, 
Dullabhāyaü dassanāya pupphaü odumbaraü yathā. 

843. So maü mudåhi vācāhi ālapitvā tathāgato, 
Rajjumāleti maü avoca7 saraõaü gaccha tathāgataü. 

844. Tāhaü giraü suõitvāna nelaü atthavatiü suciü, 
Saõhaü muduü ca magguü ca sabbasokā panådanaü. 

845. Kallacittaü ca maü ¤atvā pasannaü suddhamānasaü, 
Hito sabbassa lokassa anusāsi tathāgato. 

846. Idaü dukkhanti maü avoca ayaü dukkhassa sambhavo, 
Ayaü nirodho8 maggo ca a¤jaso amatogadho. 

847. Anukampakassa kusalassa ovādamhi ahaü ņhitā, 
Ajjhagā amataü santiü nibbāna9 adamaccutaü. 

1. Maü vidå - syā, [PTS]
2. Uggatā - machasaü. 
3. Agacchiü - machasaü. 
âgacchiü - syā. 
4. Kãvatthopi - syā. 
5. âlambitvāna - machasaü. 6. Buddho ayaü - machasaü. 
7. Maü voca - machasaü. 
8. Dukkhanirodho - machasaü. 
Dukkhanirodho ca, - syā. 
9. Nibbānaü - machasaü. 

[BJT Page 120] [\x 120/]     

848. Sāhaü avaņņhitā pemā dassane avikampinã, 
Målajātāya saddhāya dhãtā buddhassa orasā. 

849. Sāhaü ramāmi kãëāmi modāmi akukobhayā, 
Dibbaü mālaü dhārayāmi pivāmi madhumaddavaü. 

850. Saņņhãü turiyasahassāni1 paņibodhaü karonti me, 
âëambo gaggaro hãmo sādhuvādã ca saüsayo. 

851. Pokkharo ca suphasso ca vãõā mokkhā ca nāriyo, 
Nandā ceva sunandā ca soõadinnā suvimhitā. 

852. Aëambusā missakesã ca puõķarãkāticāruõã, 2
Eõiphassā suphassā ca subhaddā3 muduvādinã. 

853. Etā ca ca¤¤ā ca seyyasā accharānaü pabodhikā, 
Tā maü kālenupāgantvā abhibhāsanti devatā. 

854. Handa naccāma gāyāma handa taü ramayāmase 
Nayidaü akatapu¤¤ānaü katapu¤¤ānamevidaü
Asokaü nandanaü rammaü tidasānaü mahāvanaü 

855. Sukhaü akatapu¤¤ānaü idha natthi parattha ca, 
Sukhaü ca katapu¤¤ānaü idha ceva parattha ca. 

856. Tesaü sahavyakāmānaü kattabbaü kusalaü bahuü, 
Katapu¤¤ā hi modanti sagge bhogasamaīgino. 

857. Bahunnaü vata atthāya uppajjanti tathāgatā
Dakkhiõeyyā manussānaü pu¤¤akkhettānamākarā
Yattha kāraü karitvāna sagge modanti dāyakāti. 

Rajjumālā vimānaü. 

Ma¤jeņņhaka vaggo catuttho. 

Tassuddānaü: - 

Ma¤jeņņhā pabhassarā nāgā alomā ka¤jikadāyikā
Vihāracaturitthambā pãtucchu vandanarajjumālā
Vaggo tena pavuccatãti. 

Itthivimānaü samattaü. 

1. Saņņhituriyasahassāni - machasaü. 
2. Puõarãkātidāruõã - machasaü. 
3. Samasāddā - syā. [PTS.] 
4. Seyyāse - sã. 

[BJT Page 122] [\x 122/]     

5. 1
[PTS Page 049] [\q  49/]      
858. Ko me vandati pādāni iddhiyā yasasā jalaü, 
Abhikkantena vaõõena sabbā obhāsayaü disāti. 

859. Maõķukohaü pure āsiü udake vārigocaro, 
Tava dhammaü suõantassa avadhã vacchapālako. 

860. Muhuttaü cittappāsādassa iddhiü passa yasa¤ca me, 
Anubhāvaü ca me passa vaõõaü passa juti¤ca me. 

861. Ye ca te dãghamaddhāna dhammaü assosuü gotama, 
Pattā te acalaņņhānaü yattha gantvā na socareti. 

Maõķukadevaputtavimānaü. 


5. 2

862. Cirappavāsiü purisaü durato sotthimāgataü, 
Ĩātimittā suhajjā ca abhinandanti āgataü. 

863. Tatheva katapu¤¤ampi asmā lokā paraü gataü, 
Pu¤¤āni patigaõhanti piyaü ¤ātiü va1 āgatanti. 

864. Uņņhehi revate supāpadhamme 
Apārutaü dvāraü2 adānasãle 
Nessāma taü yattha thunanti duggatā
Samajjatā3 nerayikā dukhena. 

865. Ivecca4 vatvāna yamassa dutā
Te dve yakkhā lohitakkhā brahantā
Paccekabāhāsu gahetvāna revataü
Pakkāmayuü devagaõassa santiketi. 

866. âdiccavaõõaü ruciraü pabhassaraü
Vyamhaü subhaü ka¤canajālachannaü 
Kassetamāõikiõõajanaü vimānaü
Suriyassa raüsãriva jotamānaü

867. Nārãgaõā candanasāralittaü5 
Ubhato vimānaü upasobhayanti 
Taü dissati suriyasamānavaõõaü
Ko modati saggappatto vimāneti. 

1. Ĩātãva - machasaü. 
2. Apāruka dvāre - machasaü. 
Apāruka dvāraü - [PTS]
3. Samappitā - sã. 
4. Icchevaü - syā, 
5. Candanasārānulittā - syā. 

[BJT Page 124] [\x 124/]     


868. Bārāõasiyaü nandiyo nāmāsi upāsako amaccharã dānapatã vada¤¤å 
Tassetamākiõõajanaü vimānaü
Suriyassa raüsãriva jotamānaü. 

869. Nārãgaõā candanasāralittā
Ubhato vimānaü upasobhayantã
Taü dissati suriyasamānavaõõaü 
So modati saggappatto vimāneti. 

870. Nandiyassāhaü bhariyā
Agārini sabbakulassa issarā
Bhattuvimāne ramissāmi dānahaü
Na patthaye nirayaü dassanāyāti. 

871. Eso te nirayo supāpadhamme
Pu¤¤aü tayā akataü jãvaloke na hi maccharã rosako pāpadhammo
Saggåpagānaü labhati sahavyatantã. 

872. Kinnu gåtha¤ca mutta¤ca asuci1 patidissati, 
Duggandhaü kimidaü mãëhaü kimetaü upavāyatãti. 

873. Esa saüsavako nāma gambhãro sataporiso, 
Yattha vassasahassāni tuvaü paccasi revateti. 

874. Kinnu kāyena vācāya manasā dukkataü kataü. 
Kena saüsavako laddho gambhãro sataporisoti. 

875. Samaõe brāhmaõecāpi a¤¤ovāpi vaõibbake, 
Musāvādena va¤acesi taü pāpaü pakataü tayā. 

876. Tena saüsavako laddho gambhãro sataporiso, 
Tattha vassasahassāni tuvaü paccasi revate. 

877. Hatthepi chindanti athopi pāde
Kaõõepi chindanti athopi nāsaü
Athopi kākoëagaõā samecca 
Saīgamma khādanti viphandamānanti. 

878. Sādhu kho maü paņinetha kāhāmi kusalaü bahuü
Dānena samacariyāya sa¤¤amena damena ca 
Yaü katvā sukhitā honti na ca pacchānutappareti. 

1. Asuciü - sãmu. 

[BJT Page 126] [\x 126/]     

879. Pure tuvaü pamajjitvā idāni paridevasi, 
Sayaü katānaü kammānaü vipākaü anubhossasãti. 

880. Ko devalokato manussalokaü, 
Gantvāna puņņho me evaü vadeyya
Nikkhittadaõķesu dadātha dānaü
Acchādanaü sayana1mathannapānaü
Na hi maccharã rosako pāpadhammo
Saggupagānaü labhati sahavyataü. 
[PTS Page 051] [\q  51/]      
881. Sāhaü nåna ito gantvā yoniü laddhāna mānusiü
Vada¤¤u sãlasampannā kāhāmi kusalaü bahuü
Dānena samacariyāya sa¤¤amena damena ca. 

882. ârāmāni ca ropissaü dugge saīkamanāti ca, 
Papa¤ca udapāna¤ca vippasannena cetasā. 

883. Cātuddasiü pa¤cadasiü yā ca pakkhassa aņņhamã, 
Pāņibhāriyapakkha¤ca aņņhaīgasusamāgataü. 

884. Uposathaü upavasissaü sadā sãlesu saüvutā, 
Na ca dāne pamajjãssaü sāmaü diņņhamidaü mayāti. 

885. Iccevaü vippalapantiü phandamānaü tato tato, 
Khipiüsu niraye ghore uddhapādaü avaüsiranti. 

886. Ahaü pure maccharinã ahosiü
Paribhāsikā samaõabrāhmaõānaü 
Vitathena ca sāmikaü va¤cayitvā
Paccāmahaü niraye ghoraråpeti. 

Revatãvimānaü. 

5. 3

887. Yo vadataü pavaro manujesu
Sakyamunã bhagavā katakicco
Pāragato balaviriyasamaīgã
Taü sugataü saraõatthamupehi. 

888. Rāgavirāgamanejamasokaü
Dhammamasaīkhatamappaņikålaü
Madhuramimaü paguõaü suvibhattaü 
Dhammamimaü saraõatthamupehi

1. Seyya - machasaü. 

[BJT Page 128] [\x 128/]     

889. Yattha ca dinnamahapphalamāhu
Catusu sucãsu purisayugesu
Aņņha ca puggala dhammadasā te
Saīghamimaü saraõatthamupehãti. 

890. Na tathā napati nabhasmiü1 suriyo
Cando ca na bhāsati na phusso
Yathā atulamidaü mahappabhāsaü
Ko nu tvaü mahiü upagā. 

891. Chindati ca2 raüsi pabhaīkarassa 
Sādhikaü3 vãsati yojanāni ābhā
Rattimpi ca yathā divaü karoti
Parisuddhaü vimalaü subhaü vimānaü. 
[PTS Page 052] [\q  52/]      
892. Bahu paduma vicitta puõķarãkaü
Vokiõõaü kusumehi nekacittaü
Arajavirajahemajālacchannaü
âkāse napati yathāpi suriyo. 

893. Rattambarapãtavāsasāhi
Agarupiyaīgucandanussadāhi
Ka¤canatanusannibhattacāhi
Paripåraü gaganaüva tārakāhi

894. Naranāriyo bahuketthanekavaõõā
Kusumavibhåsitā bharaõettha sumanā
Anilapamu¤cikā pavanti surabhiü
Tapanãyavitatā suvaõõanacchadanā4. 

895. Kissa samadamassa5 ayaü vipāko
Kenāsi kammaphalenidhåpapanno
Yathā ca te adhigatamidaü vimānaü
Tadanupadaü avacāsi iīgha puņņhoti

896. Yamidhapathe6 samecca māõavena
Satthānusāsi anukampamāno
Tava ratanavarassa dhammaü sutvā
Karissāmãti ca bravittha chatto. 

1. Nabhe - machasaü. 
2. Chindati - machasaü, 
3. Sādhika - machasaü, 
4. Suvaõõachannā - machasaü. 
5. Saüyamassa - machasaü. 
6. Sayamidhapathe - machasaü. 
[K-6-08]

[BJT Page 130] [\x 130/]     

897. Jinavarapavaraü1 upehi2 saraõaü
Dhamma¤cāpi tatheva bhikkhusaīghaü
Noti paņhamaü avocāhaü3 bhante
Pacchā te vacanaü tathevakāsiü. 

898. Mā ca pāõavadhaü vividhaü carassu asuciü
Na hi pāõesu asa¤¤ataü avaõõayiüsu sappa¤¤ā
Noti padhamaü avocāhaü bhante
Pacchā te vacanaü tathevakāsiü. 

899. Mā ca parajanassa rakkhitampi 
âdātabbamama¤¤idittha4 adinnaü
Noti paņhamaü avocāhaü bhante
Pacchā te vacanaü tathevakāsiü. 

900. Mā ca parajanassa rakkhitāyo
Paribhariyā agamā anariyametaü
Noti paņhamaü avocāhaü bhante 
Pacchā te vacanaü tathevakāsiü. 
[PTS Page 053] [\q  53/]      
901. Mā ca vitathaü a¤¤athā abhāõã
Nahi musāvādaü avaõõayiüsu sappa¤¤ā
Noti paņhamaü avocāhaü bhante 
Pacchā te vacanaü tathevakāsiü. 

902. Yena ca puriyassa apeti sa¤¤ā
Taü majjaü parivajjayassu sabbaü
No ca paņhamaü avocāhaü bhante 
Pacchā te vacanaü tathevakāsiü. 

903. Sāhaü idha pa¤casikkhā karitvā
Paņipajjitvā tathāgatassa dhamme 
Dvepathamagamāsiü coramajjhe
Te maü tattha vadhiüsu bhogahetu. 

904. Ettakamiüdaü anussarāmi kusalaü 
Tato paraü na me vijjati a¤¤aü
Tena sucaritena kammunāhaü
Uppanno5 tidivesu kāmakāmã. 

905. Passa khaõamuhuttaü sa¤¤amassa 
Anudhammapaņipattiyā vipākaü
Jalamiva yasasā samekkhamānā
Bahukā maü pihayanti hãnakammā. 

1. Jita pavaraü - syā. 
2. Upemi - bahåsu. 
3. âdātabbamama¤¤iko - machasaü. 
5. Uppanno - bahåsu. 

[BJT Page 132] [\x 132/]     

906. Passa katipayāya desanāya
Sugatiü camhi gato sukha¤ca patto
Ye ca te satataü suõanti dhammaü
Ma¤¤e te amataü phusanti khemaü


907. Appampi1 kataü kimācarema
Vipulaü hoti kathāgatassa dhamme
Passa katapu¤¤atāya chatto
Obhāseti paņhaviü yathāpi suriyo

908. Kimidaü kusalaü kimācarema
Iccekehi samecca mantayanti 
Te mayaü punareva laddhamānusattaü
Paņipannā vibharemu sãlavanto. 
909. Bahukāro manukampako ca satthā
Iti me sati agamā divādivassa 
Svāhaü upagatomhi saccanāmaü
Anukampassu punapi suõoma2 dhammaü

910. Ye vidha3 pajahanti kāmarāgaü
Bhavarāgānusayaü pahāya mohaü
Na ca te puna upenti4 gabbhaseyyaü
Parinibbānagatā hi sãtibhåtāti. 
[PTS Page 054] [\q  54/]      
Chattamāõavakavimānaü. 


5. 4

911. Uccamidaü maõithåõaü vimānaü
Samannato dvādasa yojanāni
Kåņāgārā sattasatā uëārā
Veëuriyatthamhā rucakatthatā5 suhā. 

912. Tatthacchasi pivasi khādasi ca 
Dibbā ca vãõā pavadanti vagguü
Dibbā rasā kāmaguõettha pa¤ca 
Nāriyo ca naccanti suvaõõachantā. 

913. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā. 

1. Appakampi - katthaci. 
2. Suõomu - machasaü. 
3. Yedha - su. Syā. [PTS]
4. Punamupenti - machasaü. 
5. Ruciratthatā - syā, rucikatthatā, [PTS]

[BJT Page 134] [\x 134/]     

914. Pucchāmi taü deva mahānubhāva
Manussabhåto kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti. 

915. So devaputto attamano moggallānena pucchito, 
Pa¤haü puņņho viyākāsi yassa kammassidaü phalaü. 

916. Satiü samuppādakaro1 dvāre kakkaņako ņhito, 
Niņņhito jātāråpassa sobhati dasapādako. 

917. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

918. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåto yamakāsi pu¤¤aü
Tenamhi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 

Kakkaņakarasadāyakavimānaü. 


5. 5

919. Uccamidaü maõithåõaü vimānaü
Samannato dvādasa yojanāni
Kåņāgārā sattasatā uëārā
Veëuriyatthambhā rucakatthatā subhā. 

920. Tatthacchasi pivasi khādasi ca
Dibbā ca vãõā pavadanti vagguü
Dibbā rasā kāmaguõettha pa¤ca 
Nāriyo ca naccanti suvaõõachannā. 
921. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā. 

922. Pucchāmi taü deva mahānubhāva
Manussabhåto kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti. 

923. So devaputtā attamano moggallānena pucchito, 
Pa¤haü puņņho viyākāsi yassakammassidaü phalaü. 

1. Sati samuppādakaro - machasaü. 

[BJT Page 136] [\x 136/]     

924. Dibbaü mamaü vassasahassamāyu
Vācābhigãtaü manasā pavantitaü
Ettāvatā ņhassati pu¤¤akammo
Dibbehi kāmehi samaīgibhåto. 

925. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

926. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåto yamakāsi pu¤¤aü
Tenamhi evaü jalitānubhāvo
Vaõeõā ca me sabbadisā pabhāsatãti. 

Dvārapālakavimānaü. 


5. 6

927. Uccamidaü maõithåõaü vimānaü
Samannato dvādasa yojanāni
Kåņāgārā sattasatā uëārā
Veëuriyatthambhā rucakatthatā subhā. 

928. Tatthacchasi pivasi khādasi ca 
Dibbā ca vãõā pavadanti vagguü
Dibbā rasā kāmaguõettha pa¤ca 
Nāriyo ca naccanti suvaõõachattā. 

929. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā. 

930. Pucchāmi taü deva mahānubhāva
Manussabhåto kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvo vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti. 

931. So devaputto attamano moggallānena pucchito, pa¤haü puņņho viyākāsi yassakammassidaü phalaü
932. Kariõãyāni pu¤¤āni paõķitena vijānatā, 
Sammaggatesu buddhesi yattha dinnaü mahapphalaü. 

[BJT Page 138] [\x 138/]     

933. Atthāya vata me buddho ara¤¤ā gāmamāgato, 
Tattha cittaü pasādetvā tāvatisåpago ahaü1

934. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

935. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåto yamakāsi pu¤¤aü
Tenamhi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 
[PTS Page 055] [\q  55/]      
karaõãyavimānaü. 


5. 7

936. Uccamidaü maõithåõaü vimānaü
Samannato dvādasa yojanāni
Kåņāgārā sattasatā uëārā
Veëuriyatthamhā rucakatthatā subhā. 

937. Tatthacchasi pivasi khādasi ca
Dibbā ca vãõā pavadanti vagguü
Dibbā rasā kāmaguõettha pa¤ca 
Nāriyo ca naccanti suvaõõachattā. 

938. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā. 

939. Pucchāmi taü deva mahānubhāva
Manussabhåto kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvo vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti. 

940. So devaputto attamano moggallānena pucchito, 
Pa¤haü puņņho viyākāsi yassakammassidaü phalaü. 

941. Karaõãyāni pu¤¤āni paõķitena vijānatā, 
Sammaggatesu bhikkhåså yattha dinnaü mahapphalaü. 

1. Ahuü - sãmu. 

[BJT Page 140] [\x 140/]     

942. Atthāya vata me bhikkhu ara¤¤ā gāmamāgato, 
Ttha cittaü pasādetvā tāvatiüsopago ahaü. 

943. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

944. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåto yamakāsi pu¤¤aü
Tenamhi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca me sabbadisā pabhasatãti. 

Dutiyakaraõãyavimānaü. 


5. 8

945. Uccamidaü maõuthåõaü vimānaü
Samannato dvādasa yojanāni
Kåņāgārā sattasatā uëārā
Veëuriyatthamhā rucakatthatā subhā. 

946. Tatthacchasi pivasi khādasi ca 
Dibbā ca vãõā pavadanti vagguü
Dibbā rasā kāmaguõettha pa¤ca
Nāriyo ca naccanti suvaõõa chattā. 

947. Kena te tādiso vaõõo
Kena te idhamijjhati
Uppajjanti ca bhogā
Ye keci manaso piyā. 

948. Pucchāmi taü deva mahānubhāva
Manussabhåto kimakāsi pu¤¤aü 
Kenāsi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti. 

949. So devaputto attamano moggallānena pucchito, 
Pa¤haü puņņho viyākāsi yassa kammassidaü phalaü. 

950. Yaü dadāti na taü hoti
Ya¤ceva dajjā ta¤ceva seyyo
Såci dinnā sucimeva seyyo. 

[BJT Page 142] [\x 142/]     

951. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

952. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåto yamakāsi pu¤¤aü
Tenamhi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 

Såcãvimānaü. 

5. 9

953. Uccamidaü maõithåõaü vimānaü
Samannato dvādasa yojanāni
Kåņāgārā sattasatā uëārā
Veëuriyatthambhā rucakatthatā subhā. 

954. Tatthacchasi pivasi khādasi ca 
Dibbā ca vãõā pavadanti vagguü
Dibbā rasā kāmaguõettha pa¤ca 
Nāriyo ca naccanti suvaõõa channā. 

955. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā. 

956. Pucchāmi taü deva mahānubhāva 
Manussabhåto kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti. 

957. So devaputto attamano moggallānena pucchito, 
Pa¤haü puņņho viyākāsi yassa kammassidaü phalanti. 

958. Ahaü manussesu manussabhåto. 
Purimāya jātiyā manussaloke. 

959. Addasaü virajaü bhikkhuü vippasannamanāvilaü, 
Tassa adāsahaü såciü pasanno sehi pāõihi. 

[BJT Page 144] [\x 144/]     

960. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

961. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåto yamakāsi pu¤¤aü
Tenamhi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 

Dutiyasåcivimānaü. 


5. 10


962. Susukkakhandhaü abhiruyhaü nāgaü 
Akācitaü dantiü baliü mahājavaü
Abhiruyha gajavaraü1 sukappitaü
Idhāgamā vehāsayamantaëikkhe. 
[PTS Page 056] [\q  56/]      
963. Nāgassa dantesu duvesu nimmitā 
Acchodikā2 paduminiyo suphullā
Padumesu ca turiyagaõā pavajjare
Imā ca naccanti manobharāyo. 

964. Deviddhipattosi mahānubhāvo
Manussabhåto kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti. 

965. So devaputto attamano moggallānena pucchito, 
Pa¤haü puņņho viyākāsi yassa kammassidaü phalaü. 

966. Aņņheva muttapupphāni kassapassa mahesino3
Thåpasmiü abhiropesiü pasanno sehi pāõihi. 

967. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manāso piyā. 

968. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåto yamakāsi pu¤¤aü
Tenamhi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca me sabbadisā pyāsatãti. 

Nāgavimānaü. 

1. Gajaüvaraü - syā. 
2. Acchodakā - machasaü. 
3. Bhagavato - syā. 


[BJT Page 146] [\x 146/]     

5. 11

969. Mahantaü nāgaü abhiruyha sabbasetaü gajuttamaü 
Vanāvanaü anupariyāsi nārãgaõapurakkhato
Obhāsento disā sabbā osadhã viya kārakā. 

970. Kena te tādiso vaõõo kena te idha mijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā. 

971. Pucchāmi taü deva mahānubhāva
Manussabhåto kimakāsi pu¤¤aü 
Kenāsi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti. 

972. So devaputto attamano vaīgãseneva pucchito, 
Pa¤haü puņņho viyākāsi yassa kammassidaü phalaü. 

973. Ahaü manussesu manussabhåto. 
Upāsako cakkhumato ahosiü
Pāõātipātā virato ahosiü
Loke adinnaü parivajjayissaü. 

974. Amajjapo no ca musā abhāõiü 
Sakena dārena ca tuņņho ahosiü. 
Annaü ca pānaü ca pasannacitto
Sakkacca dānaü vipulaü adāsiü. 

975. Tena me tādiso vaõõo tena me idha mijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 

976. Akkhāmi te bhikkhu manāhubhāva
Manussabhåto yamakāsi pu¤¤aü
Tenamhi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 

Dutiyanāgavimānaü. 


5. 12

977. Konu dibbena yānena sabbasetena hatthinā, 
Turiyatāëita nigghoso antaëikkhe mahãyati. 

978. Devatānusi gandhabbo ādu1 sakko purindado, 
Ajānantā taü pucchāma kathaü jānemu taü mayanti. 
[PTS Page 057] [\q  57/]      
1. Adu - machasaü. 

[BJT Page 148] [\x 148/]     

979. Namhi devo na gandhabbo nāpi sakko purindado, 
Sudhammā nāma ye devā tesaü a¤¤ataro ahanti. 

980. Pucchāma devaü sudhammaü1 puthuü katvāna a¤jaliü, 
Kiü katvā mānuse sudhammaü upapajjatãti. 

981. Ucchāgāraü tiõāgāraü vatthāgāra¤ca yo dado, 
Tiõõama¤¤ataraü datvā sudhammaü upapajjatiti. 

Tatiyanāgavimānaü


5. 13

982. Daëahadhammā nisārassa dhanuü olubbha tiņņhasi, 
Khattiyo nu si rāja¤¤o ādu luddo vane caroti. 2

983. Assakādhipassāhaü bhante putto vane caro, 
Nāmaü me bhikkhu te bråmi sujāto iti maü viduü. 3

984. Mige gavesavānohaü ogāhanto brahāvanaü, 
Migaü ka¤ceva4 nāddakkhiü ta¤ca disvā ņhito ahanti. 

985. Svāgataü te mahāpu¤¤a atho te adurāgataü, 
Etto udakamādāya pāde pakkhālayassu te. 

986. Idampi pānãyaü sãtaü ābhataü girigabbharā,  rājaputta tato pitvā satthatasmiü upāvisāti. 

987. Kalyāõã vata te vācā savaõãyā mahāmuni, 
Nelā catthavatã5 vaggu manatvā6 atthaüca bhāsase7

988. Kā te rati vane viharato
Isinisabha vadehi puņņho
Tava vacanapathaü nisāmayitvā 
Atthadhammapadaü samācaremaseti. 

1. Devasudhammaü - syā. 
2. Vanācaroti, - syā, 
3. Vidå, - machasaü. 
4. Migaügantveva - syā, 
5. Nelā atthavatã, - machasaü
6. Mantā, - syā tra, ka. 
7. Bhāsasi - machasaü. 

[BJT Page 150] [\x 150/]     

989. Ahiüsā sabbapāõãnaü kumāramhāka ruccati. 
Theyyā ca aticārāva majjapānā ca ārati. 

990. ârati samacariyā ca bāhusaccaü kata¤¤utā, 
Diņņheva dhamme pāsaüsā dhammā ete pasaüsiyāti. 

991. Santike maraõaü tuyhaü oraü māsehi pa¤cahi, 
Rājaputta vijānāhi attānaü parimocayāti. 

992. Katamaü svāhaü janapadaü gantvā kiü kammaü ki¤ca porisaü, 
Kāya vā pana vijjāya bhaveyyaü ajarāmaroti. 

993. Na vijjate so padeso kammaü vijjāca porisaü, 
Yattha gantvā bhave macco rājaputtājarāmaro. 

994. Mahaddhanā mahābhogā raņņhavantopi khattiyā, 
Pahåtadhanadha¤¤āse na tepi ajarāmarā. 1

[PTS Page 058] [\q  58/]      
995] Yadi te sutā andhaka veõhuputtā, 2
Surā virā vikkattappahārino. 
Tepi āyukkhayaü pattā
Viddhastā sassatãsamā. 

996. Khattiyā brāhmaõā vessā suddā caõķālapukkusā, 
Ye keca¤¤e ca jātiyā tepino ajarāmarā. 

997. Ye mantaü parivattenti chaëaīgaü brahmacittãtaü, 
Ete ca¤¤e ca vijjāya tepi no ajarāmarā. 

998. Isayo cāpi ye sattā sa¤¤atattā tapassino, 
Sarãraü tepi kālena vijahanti tapassino. 

999. Bhāvitattāpi arahatto katakiccā anāsavā, 
Nikkhipanti imaü dehaü pu¤¤apāpaparikkhayāti. 

1000. Subhāsitā atthavatã gāthāyo te mahāmuni, 
Nijjhattomhi3 subhaņņhena tva¤ca me saraõaü bhavāti. 

1. Tepi no ajarāmarā - machasaü. 
2. Veõvu puttā - machasaü. 
Aõõakaveõõa puttā - syā, 
3. Nijjhuttomhi - machasaü. 

[BJT Page 152] [\x 152/]     

1001. Mā maü tvaü saraõaü gaccha tameva saraõaü vaja, 
Sakyaputtaü mahā vãraü yamahaü saraõaü gatoti. 

1002. Katarasmiü so janapade satthā tumhāka mārisa, 
Ahampi daņņhuü gacchissaü jinaü appaņipuggalanti. 

1003. Puratthimasmiü janapade okkākakulasambhavo. 
Tatthāsi purisāja¤¤o so ca kho parinubbutoti. 

1004. Sace hi buddho tiņņheyya satvā tumhāka mārisa, 
Yojanāni sahassāni gaccheyyaü1 payirupāsituü. 

1005. Yato ca kho2 parinibbuto satthā tumhāka mārisa, 
Nibbåtampi3 mahāvãraü gacchāmi saraõaü ahaü. 
1006. Upemi saraõaü buddhaü dhamma¤cāpi anuttaraü, 
Saīgha¤ca naradevassa gacchāmi saraõaü ahaü. 

1007. Pāõātipātā viramāmi khippaü
Loke adinnaü parivajjayāmi
Amajjapo nova musā bhaõāmã
Sakena dārena ca homi tuņņhoti

1008. Sahassaraüsãva yathā mahappabho
Disaü yathābhāti nabhe anukkamaü tathappakāro4 tavayaü5 mahāratho. 
Samantato yojanasattamāyato. 

1009. Suvaõõapaņņehi samantamottaņo
Urassa muttahi maõãhi cittito
Lekhā suvaõõassa ca råpiyassa ca 
Sobhenti veëuriyamayā sunimmitā. 

[PTS Page 059] [\q  59/]      
1010. Sisa¤cidaü veëuriyassa nimmitaü
Yuga¤cidaü lohitakāya cittitaü
Yuttā suvaõõassa ca råpiyassa ca 
Sobhanti assā ca pime manojavā6. 

1. Gacche - syā, i, 
Gaccheyyuü - machasaü. 
2. Yato kho - [PTS]
3. Parinibbutaü - syā. 
4. Tathāpakāro - machasaü. 
5. Tvāyaü - machasaü. 
6. Assā ca ime manojavā - machasaü. 

[BJT Page 154] [\x 154/]     

1011. So tiņņhasi hemarathe adhiņņhito
Devānamindova sahassavāhano
Pucchāmi tāhaü yasavanta kovidaü
Kathaü tayā laddho ayaü uëāroti. 

1012. Sujāto nāmahaü bhatte rājaputto pure ahuü, 
Tva¤ca maü anukampāya sa¤¤amasmiü nivesayi. 

1013. Khãõāyuka¤ca maü ¤atvā sarãraü pādāsi satthuno, 
Imaü sujāta påjehi taü te atthāya hebhãti. 

1014. Tāhaü gandhehi mālehi påjayatvā samuyyuto, 
Pahāya mānusaü dehaü upapannomhi nandanaü. 

1015. Nandanopavane1 ramme nānādijagaõāyute, 
Ramāmi naccagãtehi accharāhi purakkhatoti. 

Cåëarathavimānaü. 


5. 14

1016. Sahassayuttaü hayavāhanaü subhaü
âruyhi maü sandanaü nekacittaü
Uyyānabhåmiü abhito anukkamaü
Purindado bhåtapatãva vāsavo 1017. Sovaõõamayā te rathakubbarā ubho
Thalehi2 aüsehi atãva saīgatā3 
Sujātagumbā naravãra niņņhitā
Virocati paõõaraseva cando. 

1018. Suvaõõajālāvatato4 ratho ayaü
Bahåti nā nā ratanehi cittito
Sunanidighoso ca subhassaro ca virocati cāmarahattha bāhuhi

1019. Imā ca nābhyo manasābhinimmitā
Rathassa pādantara majjhabhåsitā
Imā ca nābheyyā5 satarāji cittitā
Sateratā vijjurivappabhāsare

1. Nandane ca vane, - machasaü. 
Nandanā pavane, - syā. 
2. Phalehi - machasaü. [PTS]
3. Saīgato - sãmu. 
4. Suvaõõajālā citto - katthaci. 
5. Nahyo - [PTS]

[BJT Page 156] [\x 156/]     

1020. Anekacittāvatato ratho ayaü
Puthå ca nemã ca sahassaraüsiko
Tesaü saro såyati1 vagguråpo
Pa¤caīgikaü turiyamivappavāditaü

[PTS Page 060] [\q  60/]      
1021. Sirasmiü cittaü maõicandakappitaü
Sadā visuddhaü ruciraü pabhassaraü
Suvaõõarājãhi atãva saīgataü 
Veëuriyarājãva atãva sobhati

1022. Ime ca vāëã maõicandakappitā 
ârohakambu sujavā bahupamā
Brahā mahantā balino mahājavā
Mano tava¤¤āya tatheva siüsare

1023. Ime ca sabbe sahitā catukkamā
Mano tava¤¤āya tatheva siüsare 
Samaü vahanti mudukā anuddhatā
Amodamānā turagānamuttamā
1024. Dhunanti vagganti patanti2 cambare
Abbhuddhunantā sukate piëandhane 
Tesaü saro såyati vagguråpo
Pa¤caīgikaü turiyamivappavāditaü 
1025. Rathassa ghoso apiëandhanāna ca3
Khurassa nādo abhihiüsanāya4 ca 
Ghoso suvaggu samitassa såyati
Gandhabbaturiyāni vicitrasaüvane5

1026. Rathe ņhitā tā migamandalocanā
âëārapamhā hasitā piyaüvadā
Veëuriyajālāvatatā tanucchavā
Sadeva gandhabba suraggapåjitā

1027. Tā rattarattambara pãtavāsasā
Visālanettā abhirattalocanā
Kule sujātā sutanu sucimhitā
Rathe ņhãtā pa¤jalikā upaņņhitā

1. Suyyati - machasaü. 
2. Pavatatanti [PTS.] 
3. Apiëandhanānica - sãmu
4. Abhisaüsanāmaca - [PTS]
Abhihesanāyava - katthaci. 
5. Gandhabbaturiyāna ca citrasaüvane - katthaci

[BJT Page 158] [\x 158/]     

1028. Tā kambukeyåradharā suvāsasā
Sumajjhimā åruthanåpapannā
Vaņņaīguliyo sumukhā sudassanā
Rathe ņhitā pa¤jalikā upaņņhitā 
1029. A¤¤ā suveõã susu missakesiyo
Samaü vi÷attatāhi pabhassarāhi ca 
Anubbatā tā tava mānase ratā
Rathe ņhitā pa¤jalikā upaņņhitā

1030. âveëãniyo padumuppalacchadā
Alaīkatā candanasāravāsitā1
Anubbatā tā tava mānase ratā
Rathe ņhãtā pa¤jalikā upaņņhitā
[PTS Page 061] [\q  61/]      
1031. Tā māliniyo padumuppalacchadā
Alaīkatā candanasāravāsitā
Anubbatā tā tava mānase ratā
Rathe ņhitā pa¤jalikā upaņņhitā

1032. Kaõņhesu te yāni piëandhanāni
Hatthesu pādesu tatheva sãse 
Ohāsayantã dasa sabbaso disā
Abbhuddayaü sāradikova bhānumā

1033. Vātassa vegena ca sampakampitā
Bhujesu mālā apiëandhanāni ca 
Mu¤canti ghosaü ruciraü suciü subhaü
Sabbehi vi¤¤åhi sutabbaråpaü

1034. Uyyānabhåmyā ca duvaddhato2 ņhitā
Rathā ca nāgā turiyāni cassaro
Tameva devinda pamodayanti
Vãõā yathā pokkharapattabāhuhi

1035. Imāsu vãõāsu bahåsi vaggusu
Manu¤¤aråpāsu yadayerãtaü pati3
Pavajjamānāsu atãva accharā
Bhamanti ka¤¤ā padumesu sikkhitā

1. Candanasāracositā - syā [PTS.] 
2. Duhatthato - [PTS.] 
3. Pãtiü - machasaü
Hadayeritaüpitaü - syā

[BJT Page 160] [\x 160/]     

1036. Yadā ca gãtāni ca vāditāni ca 
Naccāni cemāni1 samenti ekato
Athettha naccanti athettha accharā
Obhāyasayanti ubhato varitthiyo

1037. So modasi turiyagaõappabodhano
Mahãyamāno vajirāvudhoriva2
Imāsu vãõāsu bahuså vaggusu
Manu¤¤aråpāsu hadayeritaü pati

1038. Kiü tvaü pure kammamakāsi attanā
Manussabhåto purimāya jātiyā
Uposathaü kaü3 tuvaü upāvasi
Kaü dhammacariyaü vatamābhirocayi4

1039. Nayidaü appassa5 katassa kammuno
Pubbe suciõõassa uposathassa vā
Iddhānubhāvo vipulo ayaü tava
Yaü devasaīghaü abhirocase bhusaü

[PTS Page 062] [\q  62/]      
1040. Dānassa te idaü phalaü atho sãlassa vā pana, 
Atho a¤jalikammassa taü me akkhāhi pucchitoti

1041. So devaputto attamano moggallānena pucchito, pa¤haü puņņho viyākāsi yassa kammassidaü phalaü 
1042. Jitindiyaü buddhamanomanikkamaü
Naruttamaü kassapamaggapuggalaü
Avāpuraü taü amatassa dvāraü
Devātidevaü satapu¤¤alakkhaõaü

1043. Tamaddasaü ku¤jaramoghatitiõõaü 
Suvaõõasiīgãnadabimbasādisaü
Disvāna taü khippamahuü sucãmano
Tameva disvāna subhāsitaddhajaü

1044. Tambhannapānaü6 athavāpi cãvaraü
Suciü paõãtaü rasasā upetaü
Pupphābhikiõõamhi sake nivesane
Patiņņhapesiü sa asaīgamānaso

1. Naccāni vimāni - machasaü. 
2. Vajirāvudhova - sãmu. 
3. Kiüva - syā
4. Abhirādadhayi - katthaci
5. Nayidamappassa - machasaü. 
6. Namannapānaü - machasaü. 

[BJT Page 162] [\x 162/]     

1045. Tamannapānena ca cãvarena ca 
Khajjena bhojjena ca sāyanena ca 
Sattappayitvā dvipadānamuttamaü
So saggaso devapure ramāmahaü

1046. Etenupāyena imaü niraggaëaü
Ya¤¤aü yajitvā tividhaü visuddhaü
Pahāyahaü mānusakaü samussayaü
Indåpamo1 devapure ramāmahaü

1047. âyu¤ca vaõõa¤ca sukhaü bala¤ca 
Paõãtaråpaü abhikaīkhatā muni
Anna¤ca pāna¤ca bahuü susaīkhatā
Patiņņhapetabbamasaīgamānase

1048. Nayimasmiü loke parasmiü2 vā pana 
Buddhena seņņhova samova vijjati āhuneyyataü paramāhutiü gato
Pu¤¤atthikānaü vipulaphale ņhitanti

Mahārathavimānaü. 

Mahārathavaggo pa¤camo. 

Tassuddānaü: - 

Maõķuko revatã chatto kakkaņo dvārapālako
Dve karaõãyā dve såci tayo nāgā ca dve rathā
Purisānaü paņhamo vaggo pavuccatã ti. 

Bhāõavāro tatiyo. 

1. Indassamo - syā, 
2. Nayimasmiü vā loke parasmiü - katthaci


[BJT Page 164] [\x 164/]     

6. Pāyāsi vaggo

6. 1

[PTS Page 063] [\q  63/]      
1049. Yathā vanaü cittalataü pabhāsati
Uyyānaseņņhaü tidasānamuttamaü
Tathåpamaü tuyhamidaü vimānaü
Obhāsayaü tiņņhati antaëikkhe

1050. Deviddhipattosi mahānubhāvo
Manussabhåto kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti

1051. So devaputto attamano moggallānena pucchito, 
Pa¤haü puņņho viyākāsi yassa kammassidaüphalanti

1052. Aha¤ca bhariyā ca manussaloke
Opānabhåtā gharamāvasimbha
Anna¤ca pāna¤ca pasannacittā
Sakkacca dānaü vipulaü adamha

1053. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

1054. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåto yamakāsi pu¤¤aü
Tenamhi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca me sabbadisā sabhāsatãti

Agāriyavimānaü. 


6. 2

1055. Yathā vanaü cittalataü pabhāsati
Uyyānaseņņhaü tidasānamuttamaü
Tathåpamaü tuyhamidaü vimānaü
Obhāsayaü tiņņhati antaëikkhe

1056. Deviddhipattosi mahānubhāvo
Manussabhåto kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti

[BJT Page 168] [\x 168/]     

1057. So devaputto attamano moggallānena pucchito, 
Pa¤haü puņņho viyākāsi yassa kammassidaü phalanti

1058. Aha¤ca bhariyā ca manussaloke
Opānabhåtā gharamāvasimbha
Anna¤ca pāna¤ca pasannacittā
Sakkacca dānaü vipulaü adamha

1059. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

1060. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåto yamakāsi pu¤¤aü
Tenamhi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca me sabbadisā sabhāsatãti
[PTS Page 064] [\q  64/]      
Dutiya agāriyavimānaü. 


6. 3

1061. Uccamidaü maõithåõaü vimānaü
Samannato soëasa yojanāni
Kåņāgārā sattasatā uëārā
Veëuriyatthamhā rucakatthatā subhā

1062. Tatthacchasi pivasi khādasi ca
Dibbā ca vãõā pavadanti vagguü
Aņņhaņņhakā sikkhasitā sādhuråpā 
Dibbā ca ka¤¤ā tidasacarā uëārā
Naccanti gāyanti pamodayantã

1063. Deviddhipattosi mahānubhāvo
Manussabhåto kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti

1064. So devaputto attamano moggallānena pucchito, 
Pa¤haü puņņho viyākāsi yassa kammassidaü phalanti

1065. Phaladāyã phalaü vipulaü labhati
Dadamujjugatesu1 pasannamānaso
So hi modati2 saggagato tidive
Anubhoti ca pu¤¤aphalaü vipulaü
Tathevāhaü1 mahāmuni adāsiü caturo phale

1. Dadamujugatesu - machasaü. 
2. Pamodati - machasaü. 
3. Tavevāhaü - machasaü. 

[BJT Page 168] [\x 168/]     

1066. Tasmāhi phalaü alameva dātuü
Niccaü manussena sukhatthikena 
Dibbāni vā patthayatā sukhāni 
manussasobhaggatamicchatā vā 

1067. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

1068. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåto yamakāsi pu¤¤aü
Tenamhi evaü jalitānubhāvo 
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 

Phaladāyakavimānaü

6. 4

1069. Cando yathā vigatavalāhake nabhe
Obhāsayaü gacchati antaëikkhe
Tathåpamaü tuyhamidaü vimānaü
Obhāsayaü tiņņhati antaëikkhe

1070. Deviddhipattosi mahānubhāvo
Manussabhåto kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti
[PTS Page 065] [\q  65/]      
1071. So devaputto attamano moggallānena pucchito, 
Pa¤haü puņņho viyākāsi yassa kammassidaü phalanti

1072. Aha¤ca bhariyā ca manussaloke
Upassayaü arahato adamha
Anna¤ca pāna¤ca pasannacittā
Sakkacca dānaü vipulaü adamha
1073. Tena me tādiso vaõõo
Tena me idhamijjhati
Uppajjanti ca me bhogā
Ye keci manaso piyā

1074. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåto yamakāsi pu¤¤aü
Tenamhi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti

Paņhamaupassayadāyakavimānaü. 

[BJT Page 170] [\x 170/]     

6. 5

1075. Suriyo yathā vigatavalāhake nabhe
Obhāsayaü gacchati antaëikkhe
Tathåpamaü tuyhamidaü vimānaü
Obhāsayaü tiņņhati antaëikkhe

1060. Deviddhipattosi mahānubhāvo
Manussabhåto kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti

1077. So devaputto attamano moggallānena pucchito, 
Pa¤haü puņņho viyākāsi yassa kammassidaü phalanti

1078. Aha¤ca bhariyā ca manussaloke
Upassayaü arahato adamha
Anna¤ca pāna¤ca pasannacittā
Sakkacca dānaü vipulaü adamha
1079. Tena me tādiso vaõõo
Tena me idhamijjhati
Uppajjanti ca me bhogā
Ye keci manaso piyā

1080. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåto yamakāsi pu¤¤aü
Tenamhi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti

Dutiya upassayadāyakavimānaü. 

6. 6

1081. Uccamidaü maõithåõaü vimānaü
Samannato dvādasa yojanāni
Kåņāgārā sattasatā subhā
Veëuriyatthambhā rucakatthatā subhā

1082. Deviddhipattosi mahānubhāvo
Manussabhåto kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti

1083. So devaputto attamano moggallānena pucchito, 
Pa¤haü puņņho viyākāsi yassa kammassidaü phalanti

[BJT Page 172] [\x 172/]     

1084. Ahaü manussesu manussabhåto
Disvāna bhikkhuü tasitaü kilantaü 
Ekāhaü bhikkhuü paņipādayissaü
Samaīgibhattena tadā akāsiü 1085. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

1086. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåto yamakāsi pu¤¤aü
Tenamhi evaü jalitānibhāvo vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti

Bhikkhādāyakavimānaü. 

6. 7

1087. Uccamidaü maõithåõaü vimānaü 
Samannato soëasa yojanāni
Kåņāgārā sattasatā uëārā
Veëuriyatthambhā rucakatthatā subhā

1088. Tatthacchasi pivasi khādasi ca
Dibbā ca vãõā pavadanti vagguü
Aņņhaņņhakā sikkhitā sādhuråpā 
Dibbā ca ka¤¤ā tidasavarā uëārā
Naccanti gāyanti pamodayanti

1089. Deviddhipattosi mahānubhāvo
Manussabhåto kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti
[PTS Page 066] [\q  66/]      
1090. So devaputtā attamano moggallānena pucchito, 
Pa¤haü puņņho viyākāsi yassa kammassidaü phalaü

1091. Ahaü manussesu manussabhåto
Ahosiü yavapālako
Addasaü virajaü bhikkhuü
Vippasannamanāvilaü

1092. Tassa adāsahaü bhāgaü pasanno sehi pāõihi, 
Kummāsapiõķaü datvāna modāmi nandane vane

[BJT Page 174] [\x 174/]     

1093. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

1091. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåto yamakāsi pu¤¤aü
Tenamhi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti

Yavapālakavimānaü. 

6. 8

1095. Alaīkato malyadharo suvattho
Sukuõķalã kappitakesamassu
âmuttahatthābharaõo yasassã
Dibbe vimānamhi yathāsi1 candimā

1096. Dibbā ca vãõā pavadanti vagguü
Aņņhaņņhakā sikkhitā sādhuråpā
Dibbā ca ka¤¤ā tidasacarā uëārā
Naccanti gāyanti pamodayanti

1097. Deviddhipattosi mahānubhāvo
Manussabhåto kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti

1098. So devaputto attamano moggallānena pucchito, 
Pa¤haü puņņho viyākāsi yassa kammassidaü phalanti

1099. Ahaü manussesu manussabhåto
Disvāna samaõe sãlavante
Sampannavijjācaraõe yasassã
Bahussute taõhakkhayåpapanne 
Anna¤ca pāna¤ca pasannacitto
Sakkacca dānaü vipulaü adāsiü

1100. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

1101. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåto yamakāsi pu¤¤aü
Tenamhi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 

Paņhamakuõķalivimānaü

1. Yathāpi - machasaü, 

[BJT Page 176] [\x 176/]     

6. 9

1102. Alaīkato malyadharo suvattho
Sukuõķalã kappitakesamassu
âmuttahatthābharaõo yasassã
Dibbe vimānamhi yathāsi candimā
[PTS Page 067] [\q  67/]      
1103. Dibbā ca vãõā pavadanti vagguü
Aņņhaņņhakā sikkhitā sādhuråpā
Dibbā ca ka¤¤ā tidasacarā uëārā
Naccanti gāyanti pamodayanti

1104. Deviddhipattosi mahānubhāvo
Manussabhåto kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti

1105. So devaputto attamano moggallānena pucchito, 
Pa¤haü puņņho viyākāsi yassa kammassidaü phalanti

1106. Ahaü manussesu manussabhåto
Disvāna samaõe sãlavante
Sampannavijjācaraõe yasassã
Bahussute sãlavatåpapanne1 
Anna¤ca pāna¤ca pasannacitto
Sakkacca dānaü vipulaü adāsiü

1170. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

1108. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåto yamakāsi pu¤¤aü
Tenamhi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 

Dutiya paņhamakuõķalivimānaü. 

1. Sãlavante pasanne - sãmu
Taõhakkhayåpapanne - syā

[BJT Page 178] [\x 178/]     

6. 10

1109. Yā devarājassa sabhā sudhammā
Yatthacchati devasaīgho samaggo 
Tathåpamaü tuyhamidaü vimānaü
Obhāsayaü tiņņhati antaëikkhe

1110. Deviddhipattosi mahānubhāvo
Manussabhåto kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti

1111. So devaputto attamano moggallānena pucchito, 
Pa¤haü puņņho viyākāsi yassa kammassidaü phalanti

1112. Ahaü manussesu manussabhåto
Ra¤¤o pāyāsissa ahosiü māõavo
Laddhā dhanaü saüvibhāgaü akāsiü
Piyā ca me sãlavanto ahesuü anna¤ca pāna¤ca pasannacitto
Sakkacca dānaü vipulaü adāsiü

1113. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

1114. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåto yamakāsi pu¤¤aü
Tenamhi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 
[PTS Page 068] [\q  68/]      
Uttaravimānaü1. 

Pāyāsi vaggo chaņņho. 

Tassuddānaü: -

Dve agārino phaladāyã dve upassayadāyã bhikkhādāyi
Yavapālako ceva dve kuõķalino pāyāsãti
Purisānaü dutiyo vaggo pavuccatãti. 
1. Pāyāsa vimānaü - machasaü. 


[BJT Page 180] [\x 180/]     

7. Sunikkhittavaggo

7. 1
[PTS Page 069] [\q  69/]      
1115. Yathā vanaü cittalataü pabhāsati
Uyyānaseņņhaü tidasānamuttamaü
Tadåpamaü tuyhamidaü vimānaü
Obhāsayaü tiņņhati antaëikkhe
1116. Deviddhipattosi mahānubhāvo
Manussabhåto kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti

1117. So devaputto attamano moggallānena pucchito, 
Pa¤haü puņņho viyākāsi yassa kammassidaü phalanti

1118. Ahaü manussesu manussabhåto
Daëiddo atāõo kapaõo kammakaro ahosiü
Jiõõo ca mātāpitaro abhariü1
Piyā ca me sãlavanto ahesuü anna¤ca pāna¤ca pasannacitto
Sakkacca dānaü vipulaü adāsiü

1119. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

1120. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåto yamakāsi pu¤¤aü
Tenamhi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 

Cittalatāvimānaü

7. 2

1121. Yathā vanaü nandanaü cittalataü2 pabhāsati
Uyyānaseņņhaü tidasānamuttamaü
Tadåpamaü tuyhamidaü vimānaü
Obhāsayaü tiņņhati antaëikkhe
1122. Deviddhipattosi mahānubhāvo
Manussabhåto kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti

1. Abhāriü - machasaü. 
2. Nandanaü - machasaü. 

[BJT Page 182] [\x 182/]     

1123. So devaputto attamano moggallānena pucchito, 
Pa¤haü puņņho viyākāsi yassa kammassidaü phalaü

1124. Ahaü manussesu manussabhåto
Daëiddo atāõo kapaõo kammakaro ahosiü
Jiõõo ca mātāpitaro abhariü
Piyā ca me sãlavanto ahesuü anna¤ca pāna¤ca pasannacitto
Sakkacca dānaü vipulaü adāsiü

1125. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

1126. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåto yamakāsi pu¤¤aü
Tenamhi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 

Nandanavimānaü. 

7. 3 

1127. Uccamidaü maõithåõaü vimānaü
Samannato dvādasa yojanāni
Kåņāgārā sattasatā uëārā
Veëuriyatthambhā rucakatthatā subhā

1128. Tatthacchasi pivasi khādasi ca 
Dibbā ca vãõā pavadanti vagguü
Dibbā rasā kāmaguõettha pa¤ca 
Nāriyo ca naccanti suvaõõa channā
[PTS Page 070] [\q  70/]      
1129. Kena te tādiso vaõõo kena te idhamijjhati, 
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā

1130. Deviddhipattosi mahānubhāvo
Manussabhåto kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti

1131. So devaputto attamano moggallānena pucchito, 
Pa¤haü puņņho viyākāsi yassa kammassidaü phalaü

[BJT Page 184] [\x 184/]     

1132. Ahaü manussesu manussabhåto
Vivane pathe caīkamanaü1 akāsiü
ârāmarukkhāni ca ropayissaü
Piyā ca me sãlavanto ahesuü
Annaü ca pānaü ca pasannacitto sakkacca dānaü vipulaü adāsiü

1133. Tena me tādiso vaõõo 
Tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā 
Ye keci manaso piyā

1134. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåto yamakāsi pu¤¤aü
Tenamhi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 

Maõithåõavimānaü

7. 4

1135. Sovaõõamaye pabbatasmiü vimānaü sabbato pahaü
Hemajālakapacchannaü2 kiīkãõijāla3kappitaü

1136. Aņņhaüsā sukatā thambhā sabbe veëuriyāmayā
Ekamekāya aüsiyā ratanā satta nimmitā

1137. Veëuriyasuvaõõassa phaëikā råpiyassa ca 
Masāragallamuttāhi lohitaīkamaõãhi ca 

1138. Citrā manoramā bhåmi na tatthuddhaüsatã rajo
Gopāõasãgaõā pãtā kåņaü dhārenti nimmitā

1139. Sopānāni ca cattāri nimmitā caturo disā
Nānā ratanagabbhehi ādiccova virocati

1140. Vediyā4 catasso tattha vibhattā bhāgaso mitā, 
Daddallamānā ābhanti samantā caturo disā

1141. Tasmiü vimāne pavare devaputto mahappabho
Atirocati vaõõena udayantova bhānumā5

1. Saükamanaü - machasaü. 
2. Hemajāla paņicchannaü - machasaü. 
3. Kiükiõikajāla - [P. T. S]
Kiükaõikajāla - syā. 4. Vedikā, - [P. T. S]
5. Bhāõumā - machasaü, sãmu. 

[BJT Page 188] [\x 188/]     

1152. Gimhānaü pacchime māse patapante1 divākare2 
Paresaü bhatako poso ambārāmamasi¤cati3

1153. Atha tenāgamā bhikkhu sāriputtoti vissuto
Kilantaråpo kāyena akilannova cetasā

1154. Ta¤ca disvāna āyantaü avocaü ambasi¤cako, 
Sādhu taü bhante nahāpeyyaü yaü mamassa sukhāvahaü

1155. Tassa me anukampāya nikkhipi pattacãvaraü
Nisãdi rukkhamålasmiü chāyāya ekacãvaro

1156. Ta¤ca acchena vārinā pasannamānaso naro
Nahāpayã rukkhamålasmiü chāyāya ekacãvaraü

1157. Ambo ca sitto samaõo ca nahāpito
Mayā ca pu¤¤aü pasutaü anappakaü
Iti so pãtiyā kāyaü sabbaü pharati attano

1158. Tadeva ettakaü kammaü akāsiü tāya jātiyā
Pahāya mānusaü dehaü upapannonamhi nandanaü

1159. Nandane pavane ramme nānādijagaõāyute
Ramāmi naccagãtehi accharāhi purakkhatoti. 

Ambavimānaü. 

7. 6
[PTS Page 072] [\q  72/]      
1160. Disvāna devaü paņipucchi bhikkhu 
Ucce vimānamhi ciraņņhitike
âmuttahatthābharaõaü yasassiü4
Dibbe vimānamhi yathāpi candimā. 

1161. Alaīkato mālabhārã5 suvattho
Sukuõķalã kappitakesamassu
âmuttahatthābharaõo yasassã
Dibbe vimānamhi yathāpi candimā. 

1. Patāpante - syā. 
2. Divaükare - machasaü, syā. 
3. Asi¤catha - pu. 
4. âvuttahatthobharaõe yassasi - syā. 
5. Malyadhare - machasaü. 

[BJT Page 190] [\x 190/]     

1162. Dibbā ca vãõā pavadanti vagguü
Aņņhaņņhakā sikkhitā sādhuråpā 
Dibbā ca ka¤¤ā tidasacarā uëārā
Naccanti gāyanti pamodayanti

1163. Deviddhipattosi mahānubhāvo
Manussabhåto kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti. 

1164. So devaputto attamano moggallānena pucchito
Pa¤haü puņņho viyākāsi yassa kammassidaü phalaü

1165. Ahaü manussesu manussabhåto
Saīgamma rakkhissaü paresaü dhenuyo
Tato ca āgā samaõo mamantike
Gāvo ca māse agamaüsu khādituü

1166. Dvayajja kiccaü ubhaya¤ca kāriyaü
Iccevahaü bhante tadā vicintayiü
Tato ca sa¤¤aü paņiladdha yoniso
Dadāmi bhanteti khipiü anantakaü

1167. So māsakhettaü turito avāsariü
Purā ayaü bha¤jati1 yassidaü dhanaü 
Tato ca kaõho urago mahāviso
Adaüsi pāde turitassa me sato

1168. Svāhaü aņņomhi dukkhena pãëito
Bhikkhu ca taü sāmaü mu¤citvā nantakaü2
Ahāsi kummāsaü mamānukampayā3
Tato cuto kālakatomhi devatā

1169. Tadeva kammaü kusalaü kataü mayā
Sukha¤ca kammaü anubhomi attanā
Tayā hi bhante anukampito bhusaü
Kata¤¤utāya abhivādayāmi taü
[PTS Page 073] [\q  73/]      
1. Bhu¤jati - sãmu. 
2. Mu¤citvā ananatakā - syā. 
3. Mamānukampiyā - ika. 
Manānukampāya - syā. 

[BJT Page 192] [\x 192/]     

1170. Sadevake loke samārake ca 
A¤¤o munã natthi tayānukampako
Tayā hi bhante anukampito bhusaü
Kata¤¤utāyā abhivādayāmi taü

1171. Imasmiü loke parasmiü vā pana 
A¤¤o munã natthi tayānukampako
Tayā hi bhante anukampito bhusaü
Kata¤¤utāya abhivādayāmi tanti. 

Gopāla vimānaü. 

7. 7

1172. Puõõamāse yathā cando nakkhattaparivārito, 
Samantā anupariyāti tārakādhipati sasã. 

1173. Tathåpamaü idaü vyamhaü dibbaü devapurambhi ca. 
Atirocati vaõõena udayantova raüsimā. 

1174. Veëuriyasuvaõõassa phalikā råpiyassa ca. 
Masāragallamuttāhi lohitaīkamaõãhi ca. 

1175. Citrā manoramā bhåmi veëuriyassa satthatā, 
Kåņāgārā subhā rammā pāsādo te sumupito. 

1176. Rammā ca te pokkharaõã puthulomanisevitā, 
Acchodikā vippasannā soõõavālukasanthatā. 

1177. Nānāpaduma sa¤channā puõķarãkasamotatā1 
Surabhiü sampavāyanti manu¤¤ā māëuteritā. 

1178. Tassā te ubhato passe vanagumbā sumāpitā, 
Upetā puppharukkhehi phalarukkhehi cåhayaü. 

1179. Sovaõõapāde pallaīke muduke colasanthate, 2
Nisinnaü devarājaüva upatiņņhanti accharā. 

1180. Sabbābharaõasa¤channā nānāmālā vibhåsasitā, ramanti taü mahiddhikaü vasavattãva modasi. 

1181. Bherisaīkhamudiīgāhi vãõāhi paõavehi ca, 
Ramasi ratisampanno naccagãte suvādite. 

1. Puõķarãka samogatā - syā, 
2. Goõakatthate, - machasaü. 

[BJT Page 194] [\x 194/]     

1182. Dibbā te vividhā råpā dibbā saddā atho rasā, 
Gandhā ca te adhippetā phoņņhabbā ca manoramā. 

1183. Tasmiü vimāne pavare devaputta mahappabho, 
Atirocasi vaõõena udayantova bhānumā. 

1184. Dānassa te idaü phalaü atho sãlassa vā pana, 
Atho a¤jalikammassa taü me akkhāhi pucchitoti. 
[PTS Page 074] [\q  74/]      
1185. So devaputto attamano moggallānena pucchito, 
Pa¤haü puņņho viyākāsi yassa kammassidaü phalaü. 

1186. Ahaü kapilavatthusmiü sākiyānaü puruttame, 
Suddhodanassa puttassa kanthako sahajo ahaü. 

1187. Satthiü ākoņayitvāna vaha sammāti ca bravã, 
Ahaü lokaü tārayissaü patto sambodhimuttamaü. 

1188. Satthiü ākoņayitvāna vaha sammāti ca bravã, 
Ahaü lokaü tārayissaü patto sambodhimuttamaü. 

1189. Taü me giraü suõantassa hāso me vipulo ahu, 
Udaggacitto sumano abhisaüsiü2 tadā ahaü. 

1190. Abhiråëaha¤ca maü ¤atvā sakyaputtaü mahāyasaü, 
Udaggacitto mudito vahissaü purisuttamaü

1191. Paresaü vijitaü gantvā uggatasmiü divākare, 
Mamaü channa¤ca ohāya anapekkho so apakkami. 
1192. Tassa tambanakhe pāde jivhāya parilehisaü, gacchanta¤ca mahāvãraü rudamāno udikkhisaü. 
1193. Adassanenahaü tassa sakyaputtassa sirãmato, 
Alatthaü garukābādhaü khippaü me maraõaü ahu. 

1194. Tasseva anubhāvena vimānaü āvasāmidaü, 
Sabbakāmaguõopetaü dibbaü devapuramhi ca

1195. Ya¤ca me ahuvā hāso saddaü sutvāna bodhiyā, 
Teneva kusalamålena phusissaü āsavakkhayaü. 

1. Jālitambanakkhehi - machasaü. 
2. Abhisãsiü - machasaü. 

[BJT Page 196] [\x 196/]     

1196. Sace hi bhante gaccheyyāsi satthu buddhassa santike, 
Mamā pi naü vacanena sirasā vajjāsi vandanaü. 

1197. Ahampi daņņhuü gacchissaü jinaü appaņipuggalaü, 
Dulla÷aü dassanaü hoti lokanāthāna tādinanti. 

1198. So kata¤¤u katavedã satthāraü upasaīkami, 
Sutvā giraü cakkhumato dhammacakkhuü visodhayi. 

1199. Visodhetvā diņņhigataü vicikicchaü vatāni ca 
Vanditvā satthuno pāde tatthevantaradhāyathāti. 

Kanthaka vimānaü. 

7. 8

1200. Anekavaõõaü darasokanāsanaü
Vimānamāruyha anekacittaü
Parivārino accharāsaügaõena
Sunimmito bhåtapatãva modasi. 

1201. Samassamo natthi kutopanuttaro, 
Yasena pu¤¤ena ca iddhiyā ca. 
[PTS Page 075] [\q  75/]      
1202. Sabbe ca devā tidasagaõā samecca
Taü taü namassanti sasiüva devā
Imā ca te accharāyo samannato
Naccanti gāyanti pamodayanti. 

1203. Deviddhipattosi mahānubhāvo manussabhåto kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti. 

1204. So devaputto attamano moggallānena puccito, 
Pa¤haü puņņho viyākāsi yassa kammassidaü phalaü. 

1205. Ahaü bhadante ahuvāsiü1 pubbe 
Sumedhanāmassa jinassa sāvako
Puthujjano anavabodhohamasmiü2 
So sattavassāni paribbajissahaü. 3

1. Ahuvāsi, - machasaü. 
2. Anānubodho hamaüsmi, - machasaü. 
3. Pabbajissaü - sya, 
Pabbajissāhaü [PTS]

[BJT Page 198] [\x 198/]     

1206. Svāhaü sumedhassa jinassa satthuno
Parinibbutassoghatiõõassa tādino
Ratanuccayaü hemajālena channaü
Vanditvā thåpasmiü manaü pasādayiü. 

1207. Na māsi dānaü na ca matthi dātuü
Pare ca kho tattha samādapesiü
Påjetha naü påjanãyassa dhātuü
Evaü kira saggamito gamissatha. 

1208. Tadeva kammaü kusalaü kataü mayā sukha¤ca dibbaü anubhomi attanā
Modāmahaü tidasagaõassa majjhe
Na tassa pu¤¤assa khayampi ajjhaganti. 1

Aneka vaõõa vimānaü. 

7. 9

1209. Alaīkato vaņņakuõķalã
Mālādhārã haricandanussado
Bāhāpaggayha kandasi
Vanamajjhe kiü dukkhito tuvanti. 

1210. Sovaõõamayo pabhassaro
Uppanno rathapa¤jaro mama
Tassa cakkayugaü na vindāmi
Tena dukkhena jahissaü2 jãvitanti. 

1211. Sovaõõamayaü maõimayaü 
Lohitaīkamayaü3 atha råpiyāmayaü
âcikkha me bhadda māõava
Cakkayugaü paņilābhayāmi4 teti. 
[PTS Page 076] [\q  76/]      
1212. So māõavo tassa pāvadi
Candasuriyā ubhayettha dissare
Sovaõõamayo ratho mama
Tena cakkayugena sobhatãti. 

1. Ajjhagunti, - machasaü. 
Ajjhagāti, - [PTS.] 
2. Jahāmi - machasaü, 
Jahissāmi - syā - [PTS.] 
3. Lohitakamayaü - machasaü. 
Lohitaīgamayaü - syā. 
Lohamayaü - katthavi. 
4. Paņipādayāmi - machasaü. 

[BJT Page 200] [\x 200/]     

1213. Bālo kho tvampi māõava 
Yo tvaü patthayase apatthiyaü ma¤¤āmi tuvaü marissasi
Nahi tvaü lacchasi candasuriyeti. 

1214. Gamanāgamanampi dissati
Vaõõadhātu ubhayattha vãthiyā
Peto pana kālakato na dissati
Konidha kandhataü bālyataroti. 

1215. Saccaü kho vadesi māõava 
Ahameva kandataü bālyataro
Candaü viya dārako rudaü 
Petaü kālakatābhipatthayanti. 

1216. âdittaü vata maü santaü ghatasittaüva pāvakaü, 
Vārinā viya osi¤caü sabbaü nibbāpaye daraü. 

1217. Abbahã1 vata me sallaü sokaü hadayanissitaü, 
Yo me sokaparetassa puttasokaü apānudi. 

1218. Svāhaü abbåëha sallosmi sãtibhåtosmi nibbuto, 
Na socāmi na rodāmi tava sutvāna māõavāti. 
1219. Devatānusi gandhabbo ādu sakko purindado, 
Ko vā tvaü kassa vā putto kathaü jānemu taü mayanti. 

1220. Ya¤ca kandasi ya¤ca rodasi
Puttaü āëāhane sayaü dahitvā
Svāhaü kusalaü karitvā kammaü
Tidasānaü sahavyataü pattoti. 2

1221. Appaü vā bahuü vā nāddasāma
Dānaü dadantassa sake agāre
Uposathakammaü vā tādisaü 
Kena kammena gatosi devalokanti. 

1222. âbādhikohaü dukkhito gilāno
âturaråpomhi sake nivesane
Buddhaü vigatarajaü vitiõõakaīkhaü
Addakkhiü sugataü anomapa¤¤aü. 
1. Abbåëhaü - syā, 
2. Gatoti - machasaü. 

[BJT Page 202] [\x 202/]     

[PTS Page 077] [\q  77/]     
1223. Svāhaü muditamano pasannacitto
A¤jaliü akariü tathāgatassa 
Tāhaü kusalaü karitvāna kammaü
Tidasānaü sahavyataü pattoti. 

1224. Acchariyaü vata abbhutaü 
A¤jalikammassa ayamãdiso vipāko
Ahampi muditamano pasannacitto
Ajjema buddhaü saraõaü vajāmãti. 

1225. Ajjava buddhaü saraõaü vajāhi
Dhamma¤ca saīgha¤ca pasannacitto 
Tatheva sikkhāya padāni pa¤ca 
Akhaõķaphullāni samādiyassu. 

1226. Pāõātipātā viramassu khippaü
Loke adinnaü parivajjayassu
Amajjapo mā ca musā bhaõāhi
Sakena dārena ca hohi tuņņhoti. 

1227. Atthakāmosi me yakkha hitakāmosi devate, 
Karomi tuyhaü vacanaü tvaüsi ācariyo mamāti. 

1228. Upemi saraõaü buddhaü dhamma¤cāpi anuttaraü, 
Saīgha¤ca naradevassa gacchāmi saraõaü ahaü. 

1229. Pāõātipātā viramāmi khippaü
Loke adinnaü parivajjayāmi
Amajjapo no ca musā bhaõāmi
Sakena dārena ca homi tuņņhoti. 

Maņņakuõķali vimānaü. 

7. 10

1230. Suõotha yakkhassa ca vāõijāna naca 
Samāgamo yattha tadā ahosi
Yathā kathaü itarãtarena cāpã
Subhāsitaü ka¤ca suõātha sabbe. 

1231. Yo so ahå rājā pāyāsi nāmo1
Bhummānaü sahavyagato yasassã
So modamānova sake vimāne
Amānuso mānuse ajjhabhāsãti. 
1. Pāyāsi nāma - machasaü. 

[BJT Page 204] [\x 204/]     

1232. Vaīke ara¤¤e amanussaņņhāne
Kantāre appodake appabhakkhe
Suduggame vaõõupathassa majjhe
Vaīkaü bhayaü naņņhamanā manussā. 

[PTS Page 078] [\q  78/]      
1233.] Nayidha phalā månamayā ca santi
Upādānaü natthi kuto idha bhakkho
A¤¤ataü paüsåhi ca vālukāhi ca
Tattāhi1 uõhāhi ca dāruõāhi ca. 

1234. Ujjaīgalaü tattamivaü kapālaü 
Anāyasaü paralokena tulyaü
Luddānamāvāsasamidaü purāõaü
Bhumippadeso abhisattaråpo. 
1235. Atha tumhe kena2 vaõõena 
Kimāsamānā imaü padesaü hi
Anuppaviņņhā sahasā samecca 
Lobhā bhayā athavā sampamåëhāti. 

1236. Magadhesu aīgesu ca satthavāhā
âropayitvā3 paõiyaü puthunnaü 
Te yāmase sindhusovãrabhåmiü
Dhanatthikā uddayaü patthayānā. 

1237. Divā pipāsaü nadhivāsayantā
Yoggānukampa¤ca samekkhamānā
Etena vegena āyāma sabbe 
Rattiü maggaü paņipannā vikāle. 

1238. Te duppayātā aparaddhamaggā
Andhākulā vippanaņņhā ara¤¤e
Suduggame vaõõupathassa majjha
Disaü na jānāma pamåëahacittā. 

1239. Ida¤ca disvāna adiņņhapubbaü
Vimānaseņņha¤ca tava¤ca yakkha
Tatuttariü jãvitamāsamānā
Disvā patãtā sumanā udaggāti. 

1. Tathāhi - machasaü. 
2. Kenu - syā. 
3. âropayissaü - sãmu. 

[BJT Page 206] [\x 206/]     

1240. Pāraü samuddassa ida¤ca vaõõuü1
Vettācaraü2 saīkupatha¤ca maggaü
Nadiyo pana pabbatāna¤ca duggā
Puthuddisā gacchatha bhogahetu. 

1241. Pakkhandiyāna vijitaü paresaü
Verajjake mānuse pekkhamānā
Yaü vo sutaü vā athavāpi diņņhaü
Accherakaü taü vo suõoma tātāti. 

1242. Itopi accherataraü kumāra
Na no sutaü vā athavāpi diņņhaü
Atãtamānussakameva sabbaü
Disvā na tappāma anomavaõõaü 
[PTS Page 079] [\q  79/]     

1243. Vehāsayaü pokkhara¤¤o bhavanti
Pahåtamālyā3 bahu puõķarãkā
Dumā cime4 niccathalåpapannā
Atãva gandhā surabhiü pavāyanti. 

1244. Veëuriyatthambhā satamussitāse
Silāpavāëassa ca āyataüsā
Masāragallā sahalohitaīkā
Thamhā cime5 jotirasāmayāse. 

1245. Sahassatthamhaü atulānubhāvaü
Tesåpari sādhumidaü vimānaü 
Ratanantaraü ka¤canavedimissaü
Tapanãyapaņņehi ca sādhu channaü. 

1246. Jambonaduttattamidaü sumaņņho
Pāsādasopāna phalupapanno
Daëho ca vaggu sumukho susaügato6
Atãva nijjhānakhamo manu¤¤o. 

1247. Ratanantarasmiü bahu annapānaü
Parivārito accharāsaügaõena
Murajja7 āëambara turiyaghuņņho 
Abhivanditosi thutivandanāya. 

1. Ima¤cavaõõuü - machasaü, syā. 
2. Vettaü paraü - syā. 
3. Pahutamalyā - syā. 
4. Dumā ca te - syā. 
5. Thambhā ime - machasaü. 
6. Daëho ca maggu ca susaügapatā - machasaü. 
7. Muraja - machasaü. 

[BJT Page 208] [\x 208/]     

1248. So modasi nārigaõappabodhato
Vimānapāsādavare manorame
Acintiyo sabbaguõåpapanno
Rājā yathā vessavaõo nalinyā 
1249. Devo nu āsi udavāsi yakkho
Udāhu devindo manussabhåto
Pucchanti taü vāõijā satthavāhā
âcikkha ko nāma tuvaüsi yakkhāti. 

1250. Serissako1 nāma ahampi yakkho
Kantāriyo vaõõupathamhi gutto
Imaü padesaü abhipālayāmi
Vācaīkaro2 vessavaõassa ra¤¤oti. 

1251. Adhicca laddhaü pariõāmajaü te
Sayaü kataü udāhu devehi dinnaü
Pucchanti taü vāõijā satthavāhā
Kathaü tayā laddhamidaü manu¤¤anti, 
[PTS Page 080] [\q  80/]      
1252. Nādhiccaladdhaü na pariõāmajaü me 
Na sayaü kataü na hi devehi dinnaü
Sakehi kammehi apāpakehi
Pu¤¤ehi me laddhamidaü manu¤¤anti. 

1253. Kiü te vataü kiü pana brahmacariyaü
Kissa suciõõassa ayaü vipāko
Pucchanti taü vāõijā satthavāhā 
Kathaü tayā laddhamidaü vimānanti. 

1254. Mama3 pāyāsãti ahu sama¤¤ā
Rajjaü yadā kārayiü kosalānaü
Natthikadiņņhi kadariyo pāpadhammo
Ucchedavādã ca tadā ahosiü. 

1255. Samaõo ca kho āsi kumārakassapo
Bahussuto cittakathi uëāro
So me tadā dhammakathaü akāsi4
Diņņhãvisåkāti vinodayã me. 

1. Serãsako - machasaü. 
2. Vacanakaro - machasaü. 
3. Mamaü - machasaü. 
4. Abhāsi - machasaü. 

[BJT Page 210] [\x 210/]     

1256. Tāhaü tassa dhammakathaü suõitvā
Upāsakattaü paņivedayissaü
Pāõātipātā virato ahosiü
Loke adinnaü parivajjayissu. 
Amajjapo no ca musā abhāõiü
Sakena dārena ca ahosiü1 tuņņho. 

1257. Taü me vataü taü pana brahmacariyaü
Tassa suciõõassa ayaü vipāko
Teheva kammehi apāpakehi
Pu¤¤ehi me laddhamidaü vimānanti. 

1258. Saccaü kirāhaüsu narā sapa¤¤ā
Ana¤¤athā vacanaü paõķitānaü
Yahiü yahiü gacchati pu¤¤akammo
Tahiü tahiü modati kāmakāmi. 

1259. Yahiü yahiü sokapariddavo ca 
Vadho ca bandho ca parikkileso
Tahiü tahiü gacchati pāpakammo 
Na muccati duggatiyā kadāciti. 
1260. Sammåëharåpova jano ahosi
Asmiü muhutte kalalikatova 
Janassimassa tuyha¤ca kumāra
Appaccayo kena nu kho ahosãti. 

[PTS Page 081] [\q  81/]     
1261. Ime sirãsåpavanā ca2 tātā
Dibbā3 gandhā surabhiü4 sampavanti
Te sampavāyanti imaü vimānaü
Divā ca ratto ca tamaü nihantvā. 
1262. Imesaü ca kho vassasataccayena 
Sipāņikā phalati ekamekā
Mānussakaü vassasatā atãtaü
Yadagge kāyamhi idhåpapanto. 

1263. Disvānahaü vassasatāni pa¤ca
Asmiü vimāne ņhatvāna tātā
âyukkhayā pu¤¤akhayā cavissaü
Teneva sokena pamucchitosmãti5. 
1. Ahosi - machasaü. 
2. Ime ca sirãyavanā - machasaü. 
Imehi sirãsavanā ca - [PTS]
3. Dibbā ca - [PTS]
4. Surabhã - machasaü
5. Samucchitosmiti - [PTS]

[BJT Page 212] [\x 212/]     

1264. Kathaü nu soceyya tathāvidho so 
Laddhā vimānaü atulaü cirāya 
Ye cāpi kho ittaramupapannā
Te nåna soveyyuü parittapu¤¤āti. 

1265. Anucchaviü ovadiya¤ca me taü 
Yaü maü tumhe peyyavācaü vadetha
Tumhe ca kho tātā mayānuguttā
Yenicchakā tena paletha sotthinti. 

1266. Gantvā mayaü sindhu sovãrabhåmiü
Dhanatthikā uddayaü patthayānā 
Yathā payogā paripuõõacāgā
Kāhāma serissamahaü uëāranti. 

1267. Mā ceva serissamahaü akattha
Sabba¤ca vo bhavissati yaü vadetha
Pāpāni kammāni vivajjayātha
Dhammānuyoga¤ca adhiņņhāhāthāti. 

1268. Upāsako atthi imamhi saīghe
Bahussuto sãlavatåpapanno
Saddho ca cāgã ca supesalo ca 
Vicakkhaõo santusito mutãmā. 

1269. Sa¤jānamāno na musā bhaõeyya
Paråpaghātāya na cetayeyya
Vebhåtikaü pesutaü no kareyya
Saõha¤ca vācaü sakhilaü bhaõeyya. 

1270. Sagāravo sappatisso vinãto
Apāpako adhisãle visuddho
So mātaraü pitaraü cāpi cantu dhammena poseti ariyavutti. 
[PTS Page 082] [\q  82/]      
1271. Ma¤¤e so mātāpitunnaü kāraõā
Bhogāni pariyesati na attahetu
Mātāpitunna¤ca yo accayena 
Nekkhammapoõo carissati brahmacariyaü. 

1273. Uju avaīko asaņho amāyo
Na lesakappena ca vohāreyya
So tādiso sukkatakammakāri1 
Dhamme ņhito kinti labhetha dukkhaü. 

1. Sukatakammakārã - machasaü. 

Piņava: 214

1273. Taü kāraõā pātukatomhi attanā
Tasmā dhammaü passatha vāõijāse
A¤¤atra tenãha bhasmi1 bhavetha
Andhākulā vippanaņņhā ara¤¤e
Taü khippamānena lahuü parena 
Sukho bhave sappurisena saīgamoti. 

1274. Kiü nāma so ki¤ci karoti kammaü
Kiü nāmadheyyaü kiü pana tassa gottaü
Mayampi naü daņņhukāmamha yakkha
Yassānukampāya idhāgatosi
Lābhā hi tassa yassa tuvaü pihesãti. 

1275. Yo kappako sambhava nāmadheyyo
Upāsako kocchaphalupajãvi2
Jānātha naü tumhākaü pesiyo so
Mā kho naü hãëittha supesalo soti. 

1276. Jānamase yaü tvaü vadesi yakkha 
Na kho naü jānāma sa ãdisoti
Mayampi taü påjayissāma yakkha
Sutvā3 tuyhaü vacanaü uëāranti. 

1277. Ye kecimasmiü satthe manussā
Daharā mahantā athavāpi majjhimā
Sabbeva te ālambantu vimānaü
Passantu pu¤¤āna phalaü kadarãyāti. 

1278. Te tattha sabbeva ahaü pureti
Taü kappakaü tattha purakkhipitvā4
Sabbeva te ālambiüsu vimānaü
Masakkasāraü viya vāsavassa. 

1279. Te tattha sabbeva ahaü pureti
Upāsakattaü paņivedayiüsu
Pāõātipātā viratā ahesuü
Loke adinnaü parivajjayiüsu. 
[PTS Page 083] [\q  83/]      
1280. Amajjā no ca musā bhaõiüsu
Sakena dārena ca ahesuü tuņņhā
Te tattha sabbeva ahaü pureti
Upāsakattaü paņivedayitvā
Pakkāmi sattho anumodamāno
Yakkhiddhiyā anumato punappunaü. 

1. Bhasmi - syā. 
2. Kocchabhaõķupajãvi - si. 
3. Sutvāna - machasaü. 
4. Purakkhatvā - machasaü. 

[BJT Page 216] [\x 216/]     

1281. Gantvāna te sindhusovãrabhåmiü
Dhanatthikā uddayaü1 patthayānā
Yathā payogā paripuõõalābhā
Paccāgamuü pāņaliputtamakkhataü. 

1282. Gantvāna te saīgharaü sotthivanto
Puttehi dārehi samaīgibhåtā
ânandi cittā2 sumanā patãtā
Akaüsu serissamahaü uëāraü. 

1283. Serãssakā te pariveõaü māpayiüsu
Etādisā sappurisāna sevanā 
Mahatthikā dhammaguõāna sevanā
Ekassa atthāya upāsakassa
Sabbeva sattā sukhitā3 ahesunti. 

Serissakavimānaü. 

7. 11

1284. Uccamidaü maõithåõaü vimānaü
Samantato dvādasa yojanāni
Kåņāgārā sattasatā uëārā
Veëuriyatthamhā rucakatthatā subhā

1285. Tatthacchasi pivasi khādasi ca
Dibbā ca vãõā pavadanti vagguü
Dibbā rasā kāmaguõettha pa¤ca 
Nāriyo ca naccanti suvaõõachannā. 

1286. Kena te tādiso vaõõo
Kena te idhamijjhati
Uppajjanti ca te bhogā
Ye keci manaso piyā
1287. Pucchāmi taü deva mahānubhāva
Manussabhåto kimakāsi pu¤¤aü
Kenāsi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca te sabbadisā pabhāsatãti. 

1. Udayaü - [PTS.] 
2. ânandacittā - syā
3. Sukhino - [PTS]

[BJT Page 218] [\x 218/]     
[PTS Page 084] [\q  84/]      
1288. So devaputto attamano moggallānena pucchito, 
Pa¤haü puņņho viyākāsi yassa kammassidaü phalaü. 

1289. Dunnikkhittaü mālaü sunikkhipitvā
Patiņņhapetvā sugatassa thåpe
Mahiddhiko camhi mahānubhāvo
Dibbehi kāmehi samaīgibhåto. 

1290. Tena me tādiso vaõõo tena me idhamijjhati, 
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā. 
1291. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhåto yamahaü akāsiü
Tenamhi evaü jalitānubhāvo
Vaõõo ca me sabbadisā pabhāsatãti. 

Sunikkhittavimānaü. 

Sunikkhittavaggo sattamo. 

Tassuddānaü: -

Dve daëiddā dve vihārā1 hatako gopālakanthakā2
Anekavaõõā maņņakuõķalã serissako sunikkhittaü
Purisānaü tatiyo vaggoti. 3

Bhāõavāraü catutthaü. 

Vimānavatthu niņņhitaü

1. Vana vihārā - machasaü. 
2. Gopālakaõķako - machasaü. 
3. Tatiyo vaggo pavuccatãti - machasaü. 

